RŁO-3/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź , P - 36 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 e-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/411- 06/07/AK- Ł ód ź , dnia 7 lutego 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 3/2008 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego - wszcz ę tego z urz ę du - w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Miasto Ł ód ź , ul. Piotrkowska 104, 90-006 Ł ód ź praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych miasta Ł odzi, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji, poprzez odmow ę wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza – Ko ś ciuszki Central na zachód, przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie regularnego przewozu osób na liniach komunikacyjnych pomi ę dzy gminami i powiatami w granicach województwa ł ódzkiego; w trakcie którego: - zosta ł o uprawdopodobnione, obj ę te ww. zarzutem dzia ł ania Miasta Ł ód ź , naruszaj ą ce art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a - Miasto Ł ód ź zobowi ą za ł o si ę do zaniechania przedmiotowych dzia ł a ń , polegaj ą cych na nie wyra ż aniu zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód oraz niezw ł ocznego powiadomienia na pi ś mie tych przewo ź ników, którym nie wyra ż ono zgody na korzystanie z tych przystanków, o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia stosownych wniosków, celem ponownego pozytywnego ich rozpatrzenia - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1 nak ł ada si ę na Miasto Ł ód ź obowi ą zek wykonania podj ę tych zobowi ą za ń , w terminie do dnia 28 lutego 2008 r . II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 134 poz. 939), - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Miasto Ł ód ź , ul. Piotrkowska 104, 90-006 Ł ód ź , obowi ą zek sk ł adania informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń okre ś lonych w pkt I, w nast ę puj ą cych terminach: - do dnia 15 lutego 2008 r. – informacji o powiadomieniu na pi ś mie tych przewo ź ników, którym nie wyra ż ono zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia stosownych wniosków, celem ponownego pozytywnego ich rozpatrzenia - do dnia 14 marca 2008 r. – sprawozdania z rozpatrzenia wniosków zg ł oszonych przez przewo ź ników, którzy wyst ą pili o wyra ż enie zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód. UZASADNIENIE W dniu 20 listopada 2007 r., w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej: „Prezes Urz ę du”, zosta ł o wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez Miasto Ł ód ź , ul. Piotrkowska 104, 90-006 Ł ód ź , zwane dalej: „Miasto Ł ód ź ”, praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych miasta Ł odzi, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji, poprzez odmow ę wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie regularnego przewozu osób na liniach komunikacyjnych pomi ę dzy gminami i powiatami w granicach województwa ł ódzkiego, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwana dalej: „ustaw ą o okik”. Decyzj ę o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego poprzedzi ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce, w którym Prezes Urz ę du dokona ł oceny zebranego materia ł u dowodowego jak równie ż dowodów dostarczonych przez przewo ź ników, którzy wyst ą pili z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Miastu Ł ód ź , w zwi ą zku z odmow ą udost ę pnienia przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód w Ł odzi. W wyniku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, ż e Miasto Ł ód ź nie udzieli ł o zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, przewo ź nikom: S ł awomirowi Siewierzowi „Kasz – Bus” Ko ł acinek 78, 2 95-060 Brzeziny i Piotrowi Skowroniowi, ul Wyspia ń skiego 6, 95-080 Tuszyn. Natomiast takiej zgody udzieli ł o firmie P.H.U. „OLA” Tomasz Trzeszczak w Pabianicach, ul. Wi ś niowa 11, zwana dalej; „P.H.U „OLA” lub firma „OLA”. Jako przyczyn ę odmowy udzielenia zgody na korzystanie przez ww. przedsi ę biorców z przystanków autobusowych Dyrektor Zarz ą du Dróg i Transportu, reprezentuj ą cy Miasto Ł ód ź , wskaza ł na takie czynniki jak du ż a cz ę stotliwo ść zatrzymywania si ę autobusów ró ż nych linii oraz zagro ż enie bezpiecze ń stwa ruchu drogowego na ulicach, przy których zlokalizowane by ł y przystanki w okolicach Domu Towarowego CENTRAL w Ł odzi. Miasto Ł ód ź nie przedstawi ł o racjonalnych przes ł anek nie wyra ż enia zgody na udost ę pnienie przewo ź nikom ww. przystanków za wyj ą tkiem firmy „OLA” poza wskazaniem, ż e firma „OLA” mia ł a poparcie pos ł a z Pabianic. Miasto Ł ód ź nie kwestionowa ł o posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych miasta Ł odzi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 19 poz. 115, ze zm.) z drogi publicznej mo ż e korzysta ć ka ż dy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyj ą tkami okre ś lonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Uprawnienie to dotyczy tak ż e ka ż dego przedsi ę biorcy wykonuj ą cego regularne przewozy osób w krajowym transporcie drogowym na podstawie zezwolenia udzielonego przez w ł a ś ciwy organ lub te ż ubiegaj ą cego si ę o udzielenie takiego zezwolenia. Przedsi ę biorcy ci powinni mie ć mo ż liwo ść zatrzymywania swoich pojazdów na przeznaczonych do tego przystankach autobusowych, które stanowi ą wydzielone w pasie drogowym zatoki przystankowe, odpowiednio oznakowane. Takie jest te ż stanowisko Ministerstwa Infrastruktury przyj ę te w dniu 4 marca 2004 r. na naradzie po ś wi ę conej interpretacji poj ęć i przepisów wyst ę puj ą cych w ustawie o transporcie drogowym oraz w rozporz ą dzeniach wykonawczych do tej ustawy. Wedle interpretacji Ministerstwa „(...) poniewa ż droga publiczna jest z definicji otwarta dla ruchu publicznego nie istniej ą przes ł anki, zgodnie z którymi zarz ą dca (zarz ą d) drogi móg ł by odmówi ć korzystania przez przedsi ę biorc ę z istniej ą cego przystanku”. Natomiast w wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 pa ź dziernika 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 58/04) wyra ź nie stwierdzono, ż e zgoda na korzystanie z przystanków jest czynno ś ci ą poprzedzaj ą c ą uzgodnienie zasad ich wykorzystania i nie przes ą dza ona ani o przebiegu linii, ani o rozk ł adzie jazdy ani nawet o tym czy przewo ź nik otrzyma od w ł a ś ciwego organu zezwolenie na wykonywanie przewozów. Ponadto kwestia obci ąż enia przystanków przez pojazdy ró ż nych przewo ź ników powinna by ć rozwi ą zana poprzez w ł a ś ciw ą koordynacj ę rozk ł adów jazdy, co oznacza, i ż brak jest podstaw aby ju ż na etapie uzgadniania zasad korzystania z przystanków dyskredytowa ć przewo ź nika powo ł uj ą c si ę na proponowany przez niego rozk ł ad jazdy. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego za zasadne i celowe. Wraz ze wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du Postanowieniem Nr 2/411-6/07 zaliczy ł w poczet dowodów materia ł y zebrane ww. post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (dowód karty nr 4-182). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Miasto Ł ód ź , powo ł uj ą c si ę na art. 12 ustawy o okik, w pi ś mie z dnia 20 grudnia 2007 r., zobowi ą za ł o si ę do: 3 - niezw ł ocznego powiadomienia na pi ś mie tych przewo ź ników, którym odmówiono zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia stosownych wniosków, celem ponownego pozytywnego ich rozpatrzenia - pozytywnego rozpatrzenia wniosków zg ł oszonych przez przewo ź ników, którzy wyst ą pi ą o wyra ż enie zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, oraz wyst ą pi ł a z wnioskiem o umorzenie post ę powania antymonopolowego (dowód karta nr 186) . Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł co nast ę puje: Miasto Ł ód ź jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego i dzia ł a przede wszystkim na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorz ą dzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) – zwana dalej: „ustaw ą o samorz ą dzie gminnym”. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy Miasto Ł ód ź posiada osobowo ść prawn ą . Miasto Ł ód ź wykonuje zadania publiczne o charakterze gminnym i powiatowym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie potrzeb zbiorowych wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. Miasto Ł ód ź jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o okik. Przepis ten stanowi, ż e ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Miasto Ł ód ź odmówi ł o udzielenia zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, S ł awomirowi Siewierzowi „Kasz – Bus” Ko ł acinem 78, 95-060 Brzeziny i Piotrowi Skowroniowi, ul Wyspia ń skiego 6, 95-080 Tuszyn. W pi ś mie skierowanym do ww. przewo ź ników, a tak ż e w korespondencji z Prezesem Urz ę du Miasto Ł ód ź powo ł a ł o jako przyczyn ę negatywnego za ł atwienia wniosków przewo ź ników brak zatok przystankowych, co przy du ż ej ilo ś ci zatrzyma ń stwarza zagro ż enie dla ruchu drogowego (dowód karta nr 22-23) . Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o transporcie drogowym” przedsi ę biorcy ubiegaj ą cy si ę o wydanie przez w ł a ś ciwy organ zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, obowi ą zani s ą do łą czy ć do wniosku o wydanie zezwolenia, mi ę dzy innymi potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków dokonane z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi. Brak tego uzgodnienia skutkuje odmow ą udzielenia zezwolenia. Tak ż e, zgodnie z art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym zezwolenie cofa si ę w razie naruszenia lub zmiany warunków na jakich zezwolenie zosta ł o wydane oraz okre ś lonych w zezwoleniu. Brak zezwolenia lub jego pozbawienie ogranicza kr ą g przewo ź ników dzia ł aj ą cych na danych liniach przewozowych, co ma zasadniczy wp ł yw na rozwój konkurencji pomi ę dzy przedsi ę biorcami prowadz ą cymi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie krajowego transportu drogowego osób. W rozpatrywanej sprawie skutkami zachowa ń Miasta Ł odzi (praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę ) dotkni ę ci zostali przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie krajowego transportu drogowego osób, ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zgody na 4 zatrzymywanie si ę na przystankach autobusowych Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód w Ł odzi. Zachowania Miasta Ł ód ź mog ą równie ż dotyka ć potencjalnych przedsi ę biorców, chc ą cych uczestniczy ć w obrocie gospodarczym na tym rynku. To z kolei ma bezpo ś redni wp ł yw na interesy wszystkich konsumentów – pasa ż erów korzystaj ą cych ze ś rodków komunikacji w celu dojazdu do miejsc przeznaczenia. Tak szeroki kr ą g uczestników rynku dotkni ę tych skutkami praktyki uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o okik. Mamy bowiem tutaj do czynienia z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Miasto Ł ód ź jest jedynym w ł a ś cicielem przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych miasta Ł odzi, w tym przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód. Tym samym miasto jest wy łą cznie uprawnione do wyra ż ania zgody na korzystanie z tych przystanków. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y przyj ąć , ż e Miasto Ł ód ź posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych miasta Ł odzi. Pozycja ta nie by ł a kwestionowana przez Miasto Ł ód ź w toku niniejszego post ę powania. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia Prezesa Urz ę du odnosz ą ce si ę do przedstawionego Miastu Ł ód ź zarzutu nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione naruszenie przez tego przedsi ę biorc ę art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o okik, je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy lub art. 81 lub 82 Traktatu WE, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . W decyzji, o której mowa wy ż ej Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń , mo ż e te ż okre ś li ć termin wykonania tych zobowi ą za ń (art. 12 ust. 2 i 3 uokik). Na obecnym etapie post ę powania antymonopolowego fakt naruszenia przez Miasto Ł ód ź art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik nie budzi w ą tpliwo ś ci. Miasto Ł ód ź faktu tego nie kwestionuje, za ś w odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego z ł o ż y ł o wniosek oparty na art. 12 ust. 1 ustawy o okik. W ocenie Prezesa Urz ę du zaproponowane przez Miasto Ł ód ź zobowi ą zanie w postaci: - niezw ł ocznego powiadomienia na pi ś mie tych przewo ź ników, którym nie wyra ż ono zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia stosownych wniosków, celem ponownego pozytywnego ich rozpatrzenia 5 - pozytywnego rozpatrzenia wniosków zg ł oszonych przez przewo ź ników, którzy wyst ą pi ą o wyra ż enie zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, zmierza do ca ł kowitego usuni ę cia i zapobie ż enia w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o okik. W tych okoliczno ś ciach uzna ć nale ż y, i ż zaistnia ł y wszystkie przes ł anki niezb ę dne do wydania decyzji na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o okik. Na ł o ż ony na Miasto Ł ód ź w punkcie II decyzji, stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o okik obowi ą zek z ł o ż enia informacji w zakresie niezw ł ocznego powiadomienia na pi ś mie tych przewo ź ników, którym nie wyra ż ono zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia stosownych wniosków, celem ponownego pozytywnego ich rozpatrzenia oraz sprawozdania z rozpatrzenia wniosków zg ł oszonych przez przewo ź ników, którzy wyst ą pili o wyra ż enie zgody na korzystanie z przystanków Nr 571 Mickiewicza – Piotrkowska Central, na wschód i Nr 574 Mickiewicza –Ko ś ciuszki Central na zachód, zapewnia wype ł nienie zobowi ą zania zawartego w punkcie I niniejszej decyzji. W zwi ą zku z ww. zobowi ą zaniem Miasta Ł ód ź wniosek o umorzenie post ę powania Prezes Urz ę du uzna ł za nie zasadny. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du – Delegatury w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Barbara Roma ń czak - Graca Otrzymuje: Miasto Ł ód ź Urz ą d Miasta Ł odzi ul. Piotrkowska 104 90-006 Ł ód ź 6