RŁO-42/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO- 61- 50(19)/13/RB Łódź, dnia 30 sierpnia 2013 r. DECYZJA Nr RŁO 42/2013 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po uprawdopodobnieniu stosowania przez Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , polegającej na stosowaniu w umowach zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY ” postanowienia o treści: „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ”, które narusza art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 672), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęciu zobowiązania Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom poprzez usunięcie zakwestionowanego postanowienia oraz złożenie konsumentom, propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej w terminie 3 miesięcy (trzech miesięcy) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji nakłada się na Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie, obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez usunięcie zakwestionowanego postanowienia oraz złożenie konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej w terminie 3 miesięcy (trzech miesięcy) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji . 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po uprawdopodobnieniu stosowania przez Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , polegającej na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206) polegającej na wprowadzeniu w błąd odnośnie możliwości odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa jedynie poprzez zwrot w oryginalnym opakowaniu oraz wraz z oryginalnym zabezpieczeniem akumulatora, na skutek umieszczenia we wzorcu umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” postanowienia, o treści „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęciu zobowiązania Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom poprzez nadanie zakwestionowanemu postanowieniu następującej treści „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” oraz złożenie konsumentom, propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej w terminie 3 miesięcy (trzech miesięcy) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji nakłada się na Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie, obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez nadanie zakwestionowanemu postanowieniu następującej treści „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” oraz złożenie konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej w terminie 3 miesięcy (trzech miesięcy) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji . III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Łukasza Winiarka prowadzącego działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie, obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania w terminie 4 miesięcy (czterech miesięcy) od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji zawierającej dowody zmiany stosowanego wzorca umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” poprzez usunięcie postanowienia „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ” oraz nadanie 3 postanowieniu „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ” następującej treści: „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” oraz dowody złożenia konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej. Uzasadnienie W toku postępowania wyjaśniającego w sprawie badania krajowego rynku sprzedaży bezpośredniej poza lokalem przedsiębiorstwa towarów oferowanych przez przedsiębiorców polskich (sygn. akt RŁO-401-1/12/RB-AK) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – ustalił, iż Łukasz Winiarek prowadzący działalność gospodarczą o nazwie 3V Winiarek Łukasz w Warszawie – zwany dalej: „Łukaszem Winiarkiem” – prowadzi sprzedaż bezpośrednią poza lokalem przedsiębiorstwa urządzeń gospodarstwa domowego . Umowy sprzedaży są zawierane w oparciu o wzorzec umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” . Analiza przekazanego wzorca umów wykazała, iż zawiera on postanowienie, które może naruszać art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 672) – zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” oraz postanowienie, którego realizacja może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206) – zwanej dalej: „ustawą o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym”. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż istnieją podstawy do postawienia Łukaszowi Winiarkowi zarzutu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 oraz 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”. W dniu 14 grudnia 2012 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: − zamieszczeniu w umowach zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” postanowienia o treści: „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ”, które narusza art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), − stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, polegającej na wprowadzeniu w błąd odnośnie możliwości odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa jedynie poprzez zwrot w oryginalnym opakowaniu oraz wraz z oryginalnym zabezpieczeniem akumulatora, na skutek umieszczenia we wzorcu umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” postanowienia, o treści „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu 4 producenta i kompletny ” (co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), (dowód: karty Nr 1-2). o czym zawiadomił Łukasza Winiarka (dowód: karta Nr 3). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Łukasz Winiarek w piśmie z dnia 28 czerwca 2013 r. (dowód: karty Nr 49-53) uznał zasadność zarzutów przedstawionych w postanowieniu o wszczęciu postępowania oraz zobowiązał się do usunięcia postanowienie o treści „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ” oraz do zmodyfikowania postanowienia o treści „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ”. Ponadto Łukasz Winiarek zobowiązał się do złożenia konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży. Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. Łukasz Winiarek uzupełnił złożone zobowiązanie poprzez zadeklarowanie, iż postanowieniu o treści „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ” zostanie nadane brzmienie „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” (dowód: karta Nr 74). Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Łukasz Winiarek jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem działalności Łukasza Winiarka jest m.in. sprzedaż detaliczna urządzeń gospodarstwa domowego (dowód: karta Nr 5). Działalność ta jest prowadzona na terenie całego kraju. Łukasz Winiarek prowadzi sprzedaż bezpośrednią poza lokalem przedsiębiorstwa urządzeń gospodarstwa domowego . Sprzedaż ta jest prowadzona sposobem akwizycyjnym. Umowy sprzedaży są zawierane w oparciu o wzorzec umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” (dowód: karty Nr 10-12, 21, 31-34). W stosowanym wzorcu umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” w § 7 Łukasz Winiarek zamieścił postanowienie o treści: „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ”, natomiast w § 5 pkt 2 tego wzorca postanowienie o treści: „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ” (dowód: karty Nr 13, 42). Łukasz Winiarek złożył zobowiązanie do wyeliminowania stosowanych praktyk oraz ich skutków poprzez zaniechanie stosowania zakwestionowanych naruszeń, przez usunięcie postanowienia „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ” oraz zmianę postanowienia „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ” na postanowienie o treści: „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 o ochronie niektórych praw konsumentów 5 oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” oraz złożenie konsumentom, propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej w terminie 3 miesięcy (trzech miesięcy) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji (dowód: karty Nr 49-53, 74). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie jest zatem, aby działania przedsiębiorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowiły potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś interesu jednostki lub grupy. Ustawa, w odniesieniu do przedsiębiorców chroni wobec tego konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Łukasza Winiarka. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 tej ustawy, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W decyzji tej, jak wynika z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Przytoczony powyżej przepis, jako przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji wskazuje: uprawdopodobnienie, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz zobowiązanie się przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. W niniejszym postępowaniu wymaga zatem rozważenia, czy zaistniały wskazane warunki w odniesieniu do działania i zobowiązania Łukasza Winiarka, a ponadto, czy w przypadku ich wystąpienia uzasadnione jest przyjęcie zobowiązania strony postępowania i wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji w oparciu o ww. przepis. 6 Ad I. sentencji niniejszej decyzji W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu postawił Łukaszowi Winiarkowi zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na stosowaniu postanowienia, które mogło naruszać art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Takie działanie może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszająca zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: − stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), − naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, − nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Dla uprawdopodobnienia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest każdorazowo uprawdopodobnienie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) działanie to jest bezprawne, 3) działanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Łukasz Winiarek jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem działalności Łukasza Winiarka jest m.in. sprzedaż detaliczna urządzeń gospodarstwa domowego. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że pierwsza przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 2) Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Porządek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sądu 7 Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej: „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Porządek prawny, którego naruszenie może skutkować naruszeniem artykułu 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Tym samym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem (por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2006 r. - sygn. akt XVII AmA 32/05). W art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawodawca wskazał natomiast przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Katalog ten nie jest wyczerpujący. Zatem oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Praktyka opisana w punkcie I sentencji niniejszej decyzji dotyczy bezprawnego działania poprzez zamieszczenie we wzorcu umów postanowienia sprzecznego z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Łukasz Winiarek we wzorcu umów pn. „UMOWA SPRZEDAŻY” wprowadził postanowienie o treści „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ”. Zgodnie z art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów. Odesłanie konsumenta w sprawach nieuregulowanych do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16. poz. 93, ze zm.) – zwanej dalej: „k.c.” – jest informacją nierzetelną, niepełną, naruszającą dobre obyczaje, gdyż wprowadza konsumenta w błąd odnośnie przysługujących mu uprawnień, co może doprowadzić do sytuacji, iż konsument nie będzie dochodził swoich praw uregulowanych w innych ustawach niż k.c. i tym samym narusza art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z przyjętym w doktrynie prawa ochrony konkurencji konsumentów stanowiskiem, istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające od niedoinformowania, dezorientacji, wywołaniu błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności (por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Ama 118/04). Prawo do pełnej informacji jest jednym z fundamentalnych praw każdego konsumenta. Zakwestionowane postanowienie jest, co prawda, w znacznej mierze prawdziwe, gdyż przepisy k.c. mogą znaleźć zastosowanie w przypadku umowy sprzedaży, jednakże zamieszczenie tego rodzaju stwierdzenia we wzorcu umów zawieranych z konsumentami, bez dodatkowych informacji odnoszących się 8 do uprawnień przysługujących konsumentowi na podstawie przepisów szczególnych, może wprowadzać konsumentów w błąd. W tym miejscu wskazać należy przede wszystkim uprawnienia wynikające z unormowań zawartych w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176, ze zm.) – zwanej dalej „ustawą o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej”. Ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej wyłącza zastosowanie przepisów art. 556-581 k.c. do stosunków prawnych odpowiadających określeniu sprzedaży konsumenckiej zawartemu w art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Wyłączeniem są objęte działy II i III tytułu XI k.c., tj. regulujące problematykę rękojmi za wady (art. 556-582 k.c.) oraz gwarancji jakości (art. 577-582 k.c.). Ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej w zakresie jej zastosowania wyłącza odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, wprowadzając w to miejsce postanowienia art. 4 i następnych, regulujące odpowiedzialność sprzedawcy za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową. Uznać zatem należało, iż odesłanie konsumenta w sprawach nieuregulowanych do przepisów k.c. jest informacją nierzetelną, niepełną, naruszającą dobre obyczaje, gdyż wprowadza konsumenta w błąd odnośnie przysługujących mu uprawnień, co może doprowadzić do sytuacji, w której konsument nie będzie dochodził swoich praw uregulowanych w innych ustawach niż k.c. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ze zbiorowym interesem konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Prezes Urzędu podkreśla, że o tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż „(…) nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów.” (wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu ma do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnymi wzorcami umowy i zawarli, bądź mogli zawrzeć z Łukaszem Winiarkiem umowę zawierającą postanowienie umowne, które może naruszać art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W tej sytuacji bezprawne zachowanie Łukasza Winiarka nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie 9 dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami nie określonego z góry kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Stosowanie opisanej wyżej praktyki może godzić zatem w zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że trzecia przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Ponadto, stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyjmując zobowiązanie Prezes Urzędu może określić termin jego wykonania. W ocenie Prezesa Urzędu okoliczności sprawy uprawdopodobniły, że Łukasz Winiarek stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Łukasz Winiarek poprzez wyrażenie woli wprowadzenia w ciągu 1 miesiąca (jednego miesiąca) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji zmiany we wzorcu umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY”, polegającej na usunięciu zakwestionowanego postanowienia podjął działania, które mają zmierzać do zapobieżenia naruszaniu zbiorowych interesów konsumentów. Ze względu na fakt, iż w obrocie prawnym znajdują się jeszcze umowy zawierające kwestionowane postanowienie, Łukasz Winiarek jednocześnie zobowiązał się do doręczenia konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy poprzez jego usunięcie. W ocenie Prezesa Urzędu, złożone przez Łukasza Winiarka zobowiązanie jest zupełne, gdyż w równorzędny sposób zabezpiecza interesy prawne konsumentów, którzy zawarli umowy z Łukaszem Winiarkiem, jak i tych, którzy mogą zawrzeć tego typu umowy w przyszłości. Prezes Urzędu uznał, iż wskazane przez Łukasza Winiarka terminy na wykonanie obowiązków wynikających ze złożonego zobowiązania są wystarczające na ich zrealizowanie, a także pozwolą na szybkie wyeliminowanie skutków praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Wobec spełnienia przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Ad II. sentencji niniejszej decyzji W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu postawił Łukaszowi Winiarkowi zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na stosowaniu 10 nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym polegającej na wprowadzeniu w błąd odnośnie możliwości odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa jedynie poprzez zwrot w oryginalnym opakowaniu oraz wraz z oryginalnym zabezpieczeniem akumulatora, na skutek umieszczenia we wzorcu umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” postanowienia, o treści „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ”. Takie działanie może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszająca zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: − stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), − naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, − nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Dla uprawdopodobnienia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest każdorazowo uprawdopodobnienie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) działanie to jest bezprawne, 3) działanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) W tym miejscu wskazać należy, iż Prezes Urzędu stwierdził posiadanie przez Łukasza Winiarka statusu przedsiębiorcy omawiając pkt I sentencji niniejszej decyzji. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że pierwsza przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 2) Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Porządek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej: „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Porządek prawny, którego naruszenie może skutkować naruszeniem artykułu 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Same przepisy ustawy o ochronie 11 konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Tym samym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem (por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2006 r. - sygn. akt XVII AmA 32/05). W art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawodawca wskazał natomiast przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Katalog ten nie jest wyczerpujący. Zatem oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Praktyka opisana w punkcie II sentencji niniejszej decyzji dotyczy bezprawnego działania polegającego na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej. Zgodnie z art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu (ust. 1). Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1 (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy (ust. 3 pkt 4 tej ustawy). Zakwestionowane postanowienie może powodować zniekształcenie zachowania rynkowego konsumenta. Działanie przedsiębiorcy zgodne z brzmieniem ww. postanowień, może bowiem wpływać na decyzję konsumenta co do skorzystania z uprawnienia odstąpienia od umowy, przysługującego mu na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r., Nr 22, poz. 271, ze zm.) – zwanej dalej „ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów”. Zgodnie z art. 2 ust. 3 zdanie drugie ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy, to, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Po zbadaniu całokształtu zachowania rynkowego przedsiębiorcy może się okazać, że wymogi odnoszące się do zwrotu towaru w nienaruszonym oryginalnym opakowaniu, mogą być sprzeczne z powołanymi przepisami ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz z dobrymi obyczajami. Można bowiem przyjąć, że konsument powinien rozpakować oryginalne opakowanie (co już może doprowadzić do jego uszkodzenia) w celu sprawdzenia, czy zakupiony towar jest zgodny ze złożonym przez niego zamówieniem. 12 Podkreślenia wymaga fakt, iż ocena praktyki polegającej na działaniu wprowadzającym w błąd powinna być dokonywana w odniesieniu do przeciętnego konsumenta. W rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w ustawie o sprzedaży konsumenckiej jest wynikiem dorobku orzeczniczego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Stopniowy rozwój orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta, jako konsumenta rozważnego, przeciętnie oświeconego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia towaru. To, czego można oczekiwać od rozsądnego konsumenta wynika przede wszystkim z tego jak daleko sięga obowiązek informacji handlowej, jej dostępności, jasności, niedwuznaczności, pełności i odpowiedniości. Przyjmując model przeciętnego konsumenta na potrzeby niniejszego postępowania należy wziąć pod uwagę model konsumenta – chcącego skorzystać z uprawnień wynikających z ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, a odnoszących się do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem, jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane. Mając na uwadze opisane powyżej praktyki stosowane przez Łukasza Winiarka, należy stwierdzić, że postępowanie takie może wywołać u przeciętnego konsumenta błędne przekonanie w zakresie przysługujących mu praw z tytułu odstąpienia od umowy. W niniejszej sprawie należy uznać, że treść informacji przekazywanych przez Łukasza Winiarka konsumentowi, za pośrednictwem wzorca umowy, mogła wywoływać u przeciętnego konsumenta wrażenie, że jego możliwości odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem są ograniczone w stosunku do roszczeń przysługujących mu na podstawie ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. To z kolei mogło konsumentów odwieść od wykonywania przysługujących im na podstawie ustawy uprawnień. Jednocześnie, w celu uprawdopodobnienia, że działanie Łukasza Winiarka stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, konieczne jest także wykazanie, że przedmiotowa praktyka jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. W literaturze przyjmuje się, że istotność zniekształcenia zachowania rynkowego konsumenta przez stosowaną praktykę rynkową pozwala uznać, że jej wpływ musi niejako popychać przeciętnego konsumenta do zmiany zachowania rynkowego. Powoduje to tym samym zniekształcenie tego zachowania, które ujawnia się jako zniekształcenie realne lub potencjalne decyzji konsumenta, która powinna być wyborem świadomym i efektywnym. Można, zatem uznać, że wpływ praktyki jest na tyle istotny, że pod jej wpływem proces decyzyjny konsumenta może ulec wypaczeniu (zniekształceniu). Jeśli zaś chodzi o doniosłość (znaczenie) tego zniekształcenia, to należy stwierdzić, że musi ono być, co najmniej potencjalne. Uściślając, wpływ nieuczciwej praktyki rynkowej na zachowanie rynkowe konsumenta musi odnieść skutek w postaci, co najmniej potencjalnego zniekształcenia zachowania rynkowego konsumenta (Komentarz do ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom 13 rynkowym (Dz.U.07.171.1206), [w:] M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz, Oficyna, 2008). W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, iż działanie Łukasza Winiarka pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami, w tym z zasadą uczciwości kupieckiej. Ogólnie przyjętą zasadą uczciwości kupieckiej jest obowiązek udzielania prawdziwej, rzetelnej i pełnej informacji. Ma to szczególne znaczenie w obrocie konsumenckim, czyli w stosunkach handlowych, których stronami są konsument oraz sprzedawca-profesjonalista. Łukasz Winiarek naruszył dobre obyczaje w zakresie prawa konsumenta do rzetelnej, jednoznacznej informacji o warunkach, na jakich może odstąpić od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorcy. W ocenie Prezesa Urzędu, we wskazanym wyżej zakresie mogło dojść do istotnego zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta (a więc jego decyzji dotyczącej umowy) po zawarciu umowy – w wyniku otrzymania nierzetelnego, wprowadzającego w błąd komunikatu od przedsiębiorcy, pod wpływem, którego mógł on dojść do niewłaściwych wniosków, co do możliwości skorzystania z uprawnień odnoszących się do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ze zbiorowym interesem konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Prezes Urzędu podkreśla, że o tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż „(…) nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów.” (wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu ma do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy wykonali bądź mogli wykonać swoje uprawnienia związane z odstąpieniem od umowy i zapoznali się z wzorcem umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY”, zawierającym postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu. W tej sytuacji bezprawne zachowanie przedsiębiorcy nie dotyczyło interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja była identyczna i wspólna dla całej grupy kontrahentów Łukasza Winiarka. Takie działanie Łukasza Winiarka godziło w zbiorowe interesy konsumentów. Rozstrzygnięcie podejmowane w niniejszej sprawie w ramach realizacji interesu 14 publicznego nie dotyczy więc sytuacji pojedynczych konsumentów, lecz służy przeciwdziałaniu negatywnym zjawiskom występującym na rynku. Stosowanie opisanej wyżej praktyki może godzić zatem w zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że trzecia przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Łukasza Winiarka praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Ponadto, stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyjmując zobowiązanie Prezes Urzędu może określić termin jego wykonania. W ocenie Prezesa Urzędu okoliczności sprawy uprawdopodobniły, że Łukasz Winiarek stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Łukasz Winiarek poprzez wyrażenie woli wprowadzenia w ciągu 1 miesiąca (jednego miesiąca) od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji zmiany we wzorcu umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY”, polegającej na nadaniu zakwestionowanemu postanowieniu następującego brzmienia „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” podjął działania, które mają zmierzać do zapobieżenia naruszaniu zbiorowych interesów konsumentów. Ze względu na fakt, iż w obrocie prawnym znajdują się jeszcze umowy zawierające kwestionowane postanowienie, Łukasz Winiarek jednocześnie zobowiązał się do doręczenia konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy poprzez jego usunięcie. W ocenie Prezesa Urzędu, złożone przez Łukasza Winiarka zobowiązanie jest zupełne, gdyż w równorzędny sposób zabezpiecza interesy prawne konsumentów, którzy zawarli umowy z Łukaszem Winiarkiem, jak i tych, którzy mogą zawrzeć tego typu umowy w przyszłości. Prezes Urzędu uznał, iż wskazane przez Łukasza Winiarka terminy na wykonanie obowiązków wynikających ze złożonego zobowiązania są wystarczające na ich zrealizowanie, a także pozwolą na szybkie wyeliminowanie skutków praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Wobec spełnienia przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. 15 Ad III. sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek wykonania zobowiązania, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę również obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Wobec tego Prezes Urzędu nałożył na Łukasza Winiarka obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania w terminie 4 miesięcy (czterech miesięcy) od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, zawierającej dowody zmiany stosowanego wzorca umów o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY” poprzez usunięcie postanowienia „ W sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. ” oraz nadanie postanowieniu „ Zakupiony towar powinien być zwrócony Sprzedawcy w stanie niezmienionym, czyli nieużywany przez Kupującego, posiadający oryginalną plombę (zabezpieczenie akumulatora – żółty pasek) zabezpieczony w oryginalnym opakowaniu producenta i kompletny ” następującej treści: „Towar powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i niezwłocznie zgodnie z art. 2 ust. 3 o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.” oraz dowody złożenia konsumentom propozycji zawarcia aneksów zmieniających zawarte umowy sprzedaży w sposób przedstawiony powyżej. Prezes Urzędu uznał, że tak określony termin jest wystarczający dla Łukasza Winiarka do przygotowania i przekazania Prezesowi Urzędu dowodów wykonania złożonego zobowiązania. W związku z tym Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) w związku z art . 479 28 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: Łukasz Winiarek 3V