Numer decyzji
RŁO-47/2012
Decyzja UOKiK RŁO-47/2012
- Data decyzji
- 31 sierpnia 2012
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-61-34/12/TD Łódź, dnia 31 sierpnia 2012 r. DECYZJA Nr RŁO 47/2012 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwko „EKO-REGION” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po uprawdopodobnieniu stosowania przez „EKO-REGION” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 tej ustawy, polegającej na stosowaniu – we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 1” – postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), o następującej treści: „Zleceniobiorca zastrzega sobie prawo rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym w przypadku wskazanym w pkt 5 niniejszego paragrafu” i przyjęciu zobowiązania „EKO-REGION” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom poprzez dokonanie zmian we wzorcu umowy oraz w znajdujących się w obrocie umowach zawartych z konsumentami, poprzez uzupełnienia zakwestionowanego postanowienia o zdanie w brzmieniu: „Przed dokonaniem powyższej czynności Zleceniobiorca wezwie Zleceniodawcę do uregulowania płatności wskazując dodatkowy 14-sto dniowy termin” , nakłada się na „EKO-REGION” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez: − stosowanie wzorca umowy pod nazwą „Umowa – umowa podstawowa” (wcześniej pn. „Umowa – Załącznik 1”) z uwzględnieniem zmian jego treści zgodnie z przyjętym zobowiązaniem, z chwilą uprawomocnienia się niniejszej decyzji, − doręczenie, w terminie do dnia 1 kwietnia 2013 r., konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowego wzorca umowy pod nazwą 2 „Umowa – Załącznik 1” propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania. II. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwko „EKO-REGION” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po uprawdopodobnieniu stosowania przez „EKO-REGION” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 tej ustawy, polegającej na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), polegającej na wprowadzającym w błąd zaniechaniu poprzez nieuwzględnienie wartości podatku od towarów i usług w cenach świadczonych usług na skutek: a) umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 1” postanowienia o treści: „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik” , b) umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 2”, przewidującym selektywną zbiórkę opakowań szklanych, postanowienia o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. poj. Szkło … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” , c) umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 2a” przewidującym selektywną zbiórkę surowców suchych, postanowienia o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. pojemnik surowce suche … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” , i przyjęciu zobowiązania „EKO-REGION” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom poprzez dokonanie zmian we wzorcach umowy oraz w znajdujących się w obrocie umowach zawartych z konsumentami poprzez zastąpienie zakwestionowanych postanowień postanowieniami wskazującymi kwotę należności zawierającą wartość podatku od towarów i usług, o treści: − „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, 3 jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik” , − „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem – jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT) , − „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: pojemnik surowce suche 240 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)” , nakłada się na „EKO-REGION” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez: − stosowanie wzorców umowy pn.: „Umowa – umowa podstawowa” (wcześniej: „Umowa – Załącznik 1”), „Umowa – umowa selektywna szkło ” (wcześniej: „Umowa – Załącznik 2”) oraz „Umowa – umowa selektywna surowce suche ” (wcześniej: „Umowa – Załącznik 2a”) z uwzględnieniem zmian ich treści zgodnie z przyjętym zobowiązaniem, z chwilą uprawomocnienia się niniejszej decyzji, − doręczenie, w terminie do 1 kwietnia 2013 r., konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowych wzorców umowy, propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania. III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na „EKO-REGION” Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania , zawierającej: 1) kopię pierwszej i dwóch następnych umów zawartych w oparciu o każdy z wzorców umowy: „Umowa – umowa podstawowa”, „Umowa – umowa selektywna szkło ” oraz „Umowa – umowa selektywna surowce suche ”, o ile takie umowy zostaną zawarte, 2) dane o liczbie konsumentów, którym doręczono aneksy do umów zawartych w oparciu o wzorce umowy zawierające kwestionowane postanowienia wraz z dowodami potwierdzającymi doręczenie (przykładowe kopie zawartych aneksów, o których mowa wyżej bądź kopie przykładowych kart pocztowych pocztowych książek nadawczych), 3) dane o liczbie konsumentów, którym nie doręczono aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorce umowy zawierające kwestionowane postanowienia oraz pisemne wyjaśnienia ewentualnych przyczyn niedoręczenia ww. aneksów w terminie do dnia 15 maja 2013 r. 4 Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie badania rynku odbioru i utylizacji odpadów komunalnych, w tym określenia jego struktury i stopnia koncentracji. W ramach badania rynku zostały wysłane wezwania (kwestionariusze ankiety) do wybranej grupy przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie odbioru odpadów komunalnych. Ponadto, w toku postępowania wyjaśniającego została przeprowadzona analiza wzorców umów stosowanych przez przedsiębiorców świadczących te usługi. W oparciu o zebrany w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy Prezes Urzędu ustalił, że „EKO-REGION” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie – zwana dalej: „Spółką” – w swojej działalności przy zawieraniu umów z konsumentami posługuje się wzorcami umowy, w których znajdują się postanowienia tożsame z postanowieniami umownymi wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone – zwanego dalej: „Rejestrem” – o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) – zwanej dalej: „k.p.c.” („Umowa – Załącznik 1”) oraz postanowienia, których stosowanie stanowić może nieuczciwą praktykę rynkową („Umowa – Załącznik 1”, „Umowa – Załącznik 2” oraz „Umowa – Załącznik 2a"). W dniu 16 kwietnia 2012 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu Postanowieniem Nr 1/61-34/12 (dowód: karty Nr 1 – 3) postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Spółkę, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1) stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., poprzez stosowanie we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 1” postanowienia umownego o treści: „Zleceniobiorca zastrzega sobie prawo rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym w przypadku wskazanym w pkt 5 niniejszego paragrafu” , co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”; 2) stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) – zwanej dalej: „ustawą o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym” – polegającej na wprowadzającym w błąd zaniechaniu poprzez nieuwzględnienie wartości podatku od towarów i usług w cenach świadczonych usług na skutek: a) umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 1” postanowienia o treści: „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik” , 5 b) umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 2”, przewidującym selektywną zbiórkę opakowań szklanych, postanowienia o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. poj. Szkło … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” , c) umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa – Załącznik 2a” postanowienia o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. pojemnik surowce suche … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” , co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. (RŁO-61-34(3)/12/TD) Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty Nr 5 – 6). „EKO-REGION” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bełchatowie w piśmie z dnia 2 maja 2012 r. (dowód: karta Nr 38), w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, stwierdziła, iż w toku prowadzonego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Warszawie postępowania (sygn. akt RWA-61-55/08/JKa) zgłoszone zostały zastrzeżenia do 3 zapisów w stosowanych przez Spółkę wzorach umów, a dotyczących sposobu dokonywania zmiany cen, sposobu informowania o zmianie cen oraz sposobu regulowania należności. Spółka podkreśliła, iż w wymienionym wyżej postępowaniu ocenie podlegały wzorce umowne, które w swej treści zawierały postanowienia obecnie kwestionowane. Wówczas Spółka nie otrzymała jednak wskazania, iż zapisy te naruszają interesy konsumentów. Spółka podniosła również, iż przekazała w toku prowadzonego wówczas postępowania nowy wzorzec umowy, który zawierał zapisy obecnie kwestionowane, a co do których nie wyrażono ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jakichkolwiek wątpliwości. Spółka stwierdziła, w związku z powyższym, iż w dobrej wierze stosował wzorce umowy, zawierające obecnie kwestionowane postanowienia. Spółka oszacowała koszty działań podjętych na skutek decyzji wydanej w postępowaniu RWA-61-55/08/JKa, związanych z „akcją wymiany umów” na kwotę ok. (tajemnica przedsiębiorcy) zł. Spółka zauważyła, iż na gruncie nowej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązek zapewnienia odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych spoczywa na gminie. Jak stwierdziła, to gmina będzie musiała w drodze przetargu wyłonić operatora obsługującego mieszkańców co w konsekwencji spowoduje, iż obecnie zawarte umowy trzeba będzie rozwiązać najpóźniej do dnia 30 czerwca 2013 r. (dowód: karty Nr 36-37) Niezależnie od powyższego Spółka poinformowała, iż uwzględniając zgłoszone w niniejszym postępowaniu zastrzeżenia postanowiła dokonać zmian w stosowanych wzorach umownych modyfikując istniejące zapisy w sposób następujący: 6 1. W zakresie postanowienia §7 ust. 6 wzorca umowy „Umowa – Załącznik 1” dopisuje się zdanie o treści: „Przed dokonaniem powyższej czynności Zleceniobiorca wezwie Zleceniodawcę do uregulowania płatności wskazując dodatkowy 14-sto dniowy termin” . 2. W zakresie zapisów dotyczących ceny za świadczone usługi będzie stosowany zapis o treści: „Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem – jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)” . (dowód: karta Nr 37) W piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r. (data doręczenia: 12 czerwca 2012 r.) Spółka podtrzymała określone wyżej zobowiązanie do zaniechania stosowania zarzuconej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów oraz sprecyzowała zakres i termin wykonania zobowiązania, w tym przedstawiła treść nowego wzorca umowy oraz sposób i termin wyeliminowania niedozwolonych postanowień z zawartych i obowiązujących umów z konsumentami (dowód: karty Nr 46-54). Pismem z dnia 17 lipca 2012 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy (dowód: karta Nr 58) Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Spółka jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000005790 (dowód: karty Nr 11 oraz Nr 35). Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. zbieranie, obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne (PKD 38 11, 38 21). W ramach tej działalności Spółka zajmuje się odbiorem odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i w ramach tej działalności zawiera z właścicielami zabudowań jednorodzinnych umowy na odbiór tych odpadów (dowód: karty Nr 12 i 14). Rzeczywisty zasięg geograficzny prowadzonej przez Spółkę działalności obejmuje terytorium kilku województw, w tym głównie łódzkiego i wielkopolskiego (dowód: karty Nr 13-14) Przedmiotem analizy Prezesa Urzędu w ramach niniejszego postępowania były wzorce umowy stosowane przez Spółkę w obrocie z konsumentami, w tym wzorce umowy pod nazwami: − „Umowa – Załącznik 1” – umowa główna, − „Umowa – Załącznik 2” – umowa dotycząca odbioru odpadów gromadzonych selektywnie – szkło, − „Umowa – Załącznik 2a” – umowa dotycząca odbioru odpadów gromadzonych selektywnie – surowce suche (dowód: karty Nr 29-32). W „Umowie – Załącznik 1” , która stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) – zwanej dalej: „k.c.” – Spółka ustaliła jednostronnie postanowienie o treści: „Zleceniobiorca zastrzega sobie prawo rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym w przypadku wskazanym w pkt 5 niniejszego paragrafu” – § 7 ust. 6 wzorca umowy. Postanowienie to odnosi się do okoliczności wskazanych w § 7 pkt 5 wzorca umowy: „Nie opłacenie usług za dwa kwartały skutkuje wstrzymaniem świadczenia usług do czasu ich uregulowania (…)” (dowód: karty Nr 32, 38 i 42). Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – w wyroku z dnia 9 marca 2010 r. 7 (sygn. akt XVII AmC 430/09) uznał za niedozwolone postanowienie o treści "Zleceniobiorcy przysługuje prawo rozwiązania umowy bez wypowiedzenia w przypadku kiedy Zleceniodawca spóźnia się z zapłatą za usługi" . Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru pod numerem 1979, w dniu 7 lipca 2010 r. W „Umowie – Załącznik 1” , która stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c., Spółka ustaliła jednostronnie, w § 3 ust. 1, postanowienie o treści: „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik” (dowód: karty Nr 32, 38 i 42) W „Umowie – Załącznik 2” , która stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c., Spółka ustaliła jednostronnie, w § 3 ust. 2, postanowienie o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. poj. Szkło … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” . (dowód: karty Nr 29, 40 i 43) W „Umowie – Załącznik 2a” , która stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c., Spółka ustaliła jednostronnie, w § 3 ust. 2, postanowienie o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. pojemnik surowce suche … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” . (dowód: karty Nr 31) Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o cenach” – cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Zgodnie z art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu (ust. 1). Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1 (ust. 2). Z kolei stosownie do art. 6 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (ust. 1). Wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności zatajenie lub nieprzekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we 8 właściwym czasie istotnych informacji dotyczących produktu (ust. 3 pkt 1). W przypadku propozycji nabycia produktu, za istotne informacje, o których mowa w ust. 1, uznaje się w szczególności cenę uwzględniającą podatki (ust. 4 pkt 3 ww. ustawy). Spółka zobowiązała się do zaniechania stosowania zarzucanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty Nr 37 oraz 46-50) poprzez dokonanie zmian w stosowanych wzorcach umów modyfikując istniejące postanowienia w sposób następujący: 1) w zakresie postanowienia § 7 ust. 6 wzorca umowy „Umowa – Załącznik 1” – poprzez dodanie zdania o treści: „Przed dokonaniem powyższej czynności Zleceniobiorca wezwie Zleceniodawcę do uregulowania płatności wskazując dodatkowy 14-sto dniowy termin” . 2) w zakresie postanowień określających ceny za świadczone usługi – poprzez zastąpienie zakwestionowanych postanowień postanowieniami o treści odpowiednio: a) we wzorcu pn. „Umowa – Załącznik 1” (obecnie pn. „Umowa – umowa podstawowa”) – „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik.” . (dowód: karty Nr 37, 46 i 51), b) we wzorcu pn. „Umowa – Załącznik 2” (obecnie pn. „Umowa – umowa selektywna szkło ”) – „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodni z zasadami segregacji określonymi w § 2, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem – jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT). ” (dowód: karty Nr 37, 46 i 53), c) we wzorcu pn. „Umowa – Załącznik 2a” (obecnie pn. „Umowa – umowa selektywna surowce suche ”) – „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: pojemnik surowce suche 240 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT).” . (dowód: karty Nr 37, 46 i 54) Spółka przedstawiła nowe wzorce umów uwzględniające zmiany treści, o których mowa wyżej oraz poinformowała, iż wzorce te począwszy od dnia 1 lipca 2012 r. wprowadzone zostaną do stosowania z konsumentami. Ponadto Spółka zobowiązała się, iż w okresie czerwiec-sierpień 2012 r. nastąpi przygotowanie stosownych aneksów do zawartych umów (co obejmie: wydrukowanie, zaewidencjonowanie oraz przepisanie danych osób, przekazanie druków na tereny poszczególnych sześciu oddziałów przedsiębiorcy). Spółka poinformowała również, iż w okresie od października 2012 r. do marca 2013 r. przeprowadzona będzie – przy okazji dostarczania faktur za usługi - akcja dostarczania (za pośrednictwem inkasentów oraz poczty) aneksów na obszarze działania wszystkich jej oddziałów. Akcja wymiany umów zostanie dostosowana do cykli kwartalnych fakturowania. Spółka zauważyła jednocześnie, iż należy spodziewać się wydłużenia czasu akcji z powodu konieczności potwierdzenia dokumentów przez osoby, z którymi zawarto umowy. Spółka zauważyła również, że dostarczanie aneksów pocztą jest mniej skuteczne, jeżeli 9 chodzi o uzyskanie akceptacji przez klienta zmiany treści umowy, w porównaniu do bezpośredniego kontaktu z przedstawicielem Spółki. Z informacji przekazanych przez Spółkę wynika, że umowy na odbiór selektywny („Umowa – Załącznik 2”, „Umowa – Załącznik 2a”) nie funkcjonują w obrocie samodzielnie, lecz są stosowane tylko w połączeniu z umową podstawową („Umowa – Załącznik 1”). Warunkiem zawarcia umowy na odbiór odpadów w sposób selektywny jest zawarcie umowy podstawowej na odbiór odpadów komunalnych (dowód: karta Nr 37). W piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r. Spółka określiła liczbę zawartych i obowiązujących umów podstawowych na (tajemnica przedsiębiorcy) sztuk (dowód: karty Nr 47-49). Na dzień 31 marca 2011 r. Spółka posiadała (tajemnica przedsiębiorcy) sztuk umów zawartych z konsumentami (dowód: karta Nr 14). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą kontrahentami Spółki. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W decyzji tej, jak wynika z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Przytoczony powyżej przepis jako przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji wskazuje: uprawdopodobnienie, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz zobowiązanie się przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. W niniejszym postępowaniu wymaga zatem rozważenia, czy wskazane warunki zaistniały w odniesieniu do działania i zobowiązania Spółki, a ponadto, czy w przypadku ich wystąpienia uzasadnione jest przyjęcie zobowiązania strony postępowania i wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji w oparciu o ww. przepis. 10 Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: − stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, − naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, − nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Dla uprawdopodobnienia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest jednak każdorazowo uprawdopodobnienie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, 2) noszące znamiona bezprawności, 3) godzące w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, oraz jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” – jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Spółka, stosownie do art. 1 § 2 w związku z art. 4 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm.) – zwanej dalej: „kodeksem spółek handlowych” – jest kapitałową spółką handlową, wpisaną do rejestru przedsiębiorców – Krajowego Rejestru Sądowego – pod numerem 0000005790. Zgodnie z art. 12 kodeksu spółek handlowych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada osobowość prawną, uzyskaną z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców. Spółka wykonuje we własnym imieniu działalność gospodarczą. W ramach tej działalności Spółka prowadzi usługi odbioru odpadów komunalnych. 11 W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że pierwsza przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Spółkę praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 2) Dla uprawdopodobnienia, że działania przedsiębiorcy są praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby miały one charakter bezprawny. Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Porządek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Jednakże w art. 24 ust. 2 tej ustawy ustawodawca wskazał przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów, zaliczając do nich stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. (tak art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), jak również nieuczciwe praktyki rynkowe (tak art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Przesłanka bezprawności zachowań Spółki zostanie rozważona oddzielnie w odniesieniu do każdej z praktyk. Ad pkt I. sentencji niniejszej decyzji Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt I. sentencji niniejszej decyzji, Prezes Urzędu wskazuje, iż stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowiązany przesyłać Prezesowi Urzędu odpis każdego prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urzędu jest zobowiązany do prowadzenia Rejestru, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę tzw. formalnej jawności Rejestru, stanowiąc, że Rejestr jest jawny. Jawność Rejestru oznacza, że Rejestr jest dostępny dla każdego zainteresowanego, czyli każdy ma do niego prawo wglądu. Skutkiem formalnej jawności Rejestru jest niemożność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze przytacza się treść postanowień wzorców umowy uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urzędu, wpisanie takich postanowień do Rejestru oznacza, że od tej chwili postanowienia te są zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz również innych przedsiębiorców z danej branży. Za takim ujęciem przemawia podstawowy cel postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usunięcie z obrotu postanowień, które Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli narażeni na te postanowienia w przyszłości w umowach zawieranych z innymi przedsiębiorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urzędu, zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy także postanowień podobnych. Przedsiębiorcy stosują bowiem postanowienia, których istota jest 12 taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu są różne. W związku z tym, zakazane jest też stosowanie postanowienia, którego zakres jest tożsamy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność tych postanowień. Stanowisko Prezesa Urzędu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskazał, iż stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd Najwyższy uznał również, iż jeżeli Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna określoną postanowienie za niedozwolone w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ono wpisane do Rejestru, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy (z dnia 15 grudnia 2000 r.) o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080, ze zm.) – którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2 pkt 1 – dopuszcza się każdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych postanowień zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie użytych wyrazów, jeżeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty postanowienia. Zgodnie z powyższym istotne jest w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie, iż Spółka posługuje się w obrocie gospodarczym z konsumentami wzorcem umowy. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nie są postanowienia konkretnej umowy, które były negocjowane z konsumentem, lecz postanowienia wzorca, które Spółka przedstawia konsumentom i o ile nie zostaną one zmienione w drodze uzgodnień stron, stają się obowiązujące w stosunkach między nimi kształtując w ten sposób ich wzajemne prawa i obowiązki. Spółka stosuje standardowy tekst przedstawiany konsumentowi do oceny i akceptacji, który po podpisaniu reguluje stosunki stron. Nawet, jeżeli w pewnym zakresie tekst taki jest w poszczególnych przypadkach zawarcia umowy przedmiotem uzgodnień, to jednak w części nie uzgodnionej indywidualnie nadal pozostaje wzorcem umownym, ponieważ jego niezmienione postanowienia zostały przyjęte ze wzorca. Dochodzi więc w tej części do inkorporowania niektórych postanowień wzorca do treści umowy. Jeśli jednocześnie postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając jego interesy, należy uznać je za niedozwolone postanowienie umowne (por.: wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt XVII Amc 71/03). W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie, o treści: „Zleceniobiorca zastrzega sobie prawo rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym w przypadku wskazanym w pkt 5 niniejszego paragrafu” (§ 7 ust. 6 wzorca umowy pn. „Umowa – Załącznik 1”, odnoszący się do okoliczności wskazanych w § 7 pkt 5 tego wzorca umowy: „Nie opłacenie usług za dwa kwartały skutkuje wstrzymaniem świadczenia usług do czasu ich uregulowania (…)” ) jest tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod numerem 1979, w dniu 7 lipca 2010 r., o treści: "Zleceniobiorcy przysługuje prawo rozwiązania umowy bez wypowiedzenia w przypadku kiedy Zleceniodawca spóźnia się z zapłatą za usługi." . Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 9 marca 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 430/09) uznał, że przedmiotowe postanowienie w kontekście treści ocenianej umowy nie przewiduje – wbrew powszechnie panującym obyczajom kupieckim – dodatkowego wezwania do zapłaty przed zastosowaniem sankcji w postaci rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Sąd zważył, iż podkreślenia wymaga fakt, iż przedsiębiorca w ogóle nie bierze pod uwagę sytuacji losowych, 13 jakie mogą spotkać każdego człowieka. Nie rozróżniając powodów, z których konsument popadł w zwłokę, przedsiębiorca ustalił najsurowszą z możliwych sankcji, a więc rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Oznacza to w praktyce, iż konsument, nie z własnej winy, może zostać pozbawiony usługi w zakresie utrzymywania porządku i czystości praktycznie z dnia na dzień. Taki zapis, zdaniem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów narusza równowagę kontraktową stron, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. Można również rozważać uznanie wskazanego powyżej postanowienia za tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod numerem 976, w dniu 3 stycznia 2007 r., o treści: „(...) Umowa ulega automatycznemu rozwiązaniu, jeżeli Zleceniodawca nie będzie terminowo regulował należności względem Zleceniobiorcy wynikających z załącznika nr 7 (...).”. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 9 października 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 101/05) uznał, że przedsiębiorca zbyt restrykcyjnie ustalił konsekwencje związane z opóźnieniem w procesie regulowania należności przez konsumentów. W świetle zakwestionowanego postanowienia umowa może przestać obowiązywać w przypadku nawet jednodniowego opóźnienia w zapłacie raty przez konsumenta. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa Urzędu, określone wyżej postanowienie stosowane przez Spółkę oraz przytoczone postanowienia wpisane do Rejestru mogą zostać uznane za tożsame. Każde z wyżej wymienionych postanowień przewiduje prawo przedsiębiorcy do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia bez dodatkowego wezwania konsumenta do należytego wykonywania umowy. W toku niniejszego postępowania Spółka zwróciła uwagę, iż wzorce umów stosowane przez nią w obrocie z konsumentami były przedmiotem oceny Prezesa Urzędu w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą RWA-61-55/08/JKa. W toku tego postępowania zgłoszone zostały zastrzeżenia do 3 zapisów w stosowanych przez Spółkę wzorach umów, a dotyczących sposobu dokonywania zmiany cen, sposobu informowania o zmianie cen oraz sposobu regulowania należności. Spółka podkreśliła, iż w wymienionym wyżej postępowaniu ocenie podlegały wzorce umowne, które w swej treści zawierały postanowienia obecnie kwestionowane. Wówczas Spółka nie otrzymała jednak wskazania, iż zapisy te naruszają interesy konsumentów. W związku z tym Spółka podkreśliła, iż zarzuty postawione w ramach niniejszego postępowania stanowią dla niej – jako przedsiębiorcy działającego w dobrej wierze – zaskoczenie. Odnosząc się do powyższego należy przede wszystkim wskazać, iż oceny wyrażane przez Prezesa Urzędu w formie decyzji mają ściśle określony zakres, ukonkretyzowany w sentencji decyzji. W żadnym wypadku nie można uznać, iż wyrażona w formie decyzji Prezesa Urzędu ocena obejmuje i dotyczy – choćby w pośredni sposób – innych stanów faktycznych, niż te, na które wskazuje sentencja decyzji. Spółka nie jest zwolniona w żadnych okolicznościach z wymogu kontroli legalności podejmowanych działań w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nawet, jeśli w przedmiotowej sprawie towarzyszyło jej subiektywne przeświadczenie o zgodności z prawem postanowień czy sformułowań zawieranych w stosowanych wzorcach umów – z uwagi na przedstawienie tychże wzorców we wcześniejszym postępowaniu przed Prezesem Urzędu, powinna brać pod uwagę w ciągu dalszej działalności zmiany stanu prawnego, w tym również linii orzeczniczej Prezesa Urzędu. Decyzja Prezesa Urzędu z dnia 25 sierpnia 2009 r. Nr RWA 14/2009 (kończąca postępowanie prowadzone pod sygnaturą RWA-61-55/08/JKa) dotyczyła stwierdzenia naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów poprzez stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru). W niniejszej decyzji uprawdopodobnienie naruszenia art. 24 ust 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy wynika przede wszystkim 14 ze stwierdzenia tożsamości zakwestionowanego postanowienia wzorca umowy z postanowieniem wpisanym do Rejestru w dniu 7 lipca 2010 r., a więc blisko rok po wydaniu decyzji Nr RWA 14/2009. Ad pkt II. sentencji niniejszej decyzji Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt II. sentencji niniejszej decyzji, Prezes Urzędu wskazuje, iż stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe. Zgodnie z art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, stosowana przez przedsiębiorcę wobec konsumentów praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przedmiotowy przepis stanowi klauzulę generalną, która na okoliczność stosowania danej praktyki będzie podlegała stosownej konkretyzacji. Jednocześnie ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału praktyk rynkowych na wprowadzające w błąd oraz agresywne praktyki rynkowe (art. 4 ust. 2). Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w toku niniejszego postępowania, Spółka w stosowanych wzorcach umowy oraz samych umowach nie uwzględniła wartości podatku od towarów i usług w cenach świadczonych usług na skutek umieszczenia we wzorcach umowy postanowień, o treści: 1) „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, − jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik” (wzorzec umowy pn. „Umowa – Załącznik 1”), 2) „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. poj. Szkło … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” (wzorzec umowy pn. „Umowa – Załącznik 2”), 3) „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. pojemnik surowce suche … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” (wzorzec umowy pn. „Umowa – Załącznik 2a”). W celu uprawdopodobnienia, że opisane powyżej działanie Spółki stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, konieczne jest uprawdopodobnienie, że przedmiotowe działanie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. 15 Dobre obyczaje podlegają konkretyzacji w okolicznościach danego stanu faktycznego. Zgodnie z poglądem doktryny sprzeczne z dobrymi obyczajami są działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności (...) czyli takie działanie, które potocznie określone jest jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (tak: K. Pietrzykowski red., Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2002 r., str. 804). W niniejszej sprawie dobre obyczaje należy ocenić jako prawo do rzetelnej i jednoznacznej informacji, jaką profesjonalista – przedsiębiorca powinien kierować do przeciętnego konsumenta (dostatecznie poinformowanego, ostrożnego i uważnego). Zgodnie z art. 3 w związku z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych, za które uznaje się w szczególności praktykę rynkową polegającą na wprowadzającym w błąd zaniechaniu poprzez nieuwzględnienie w cenach produktów wartości podatku od towarów i usług. Praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Przywołany art. 6 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy wskazuje przy tym, iż w przypadku propozycji nabycia produktu, za istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy, uznaje się w szczególności cenę uwzględniającą podatki lub, w przypadku, gdy charakter produktu nie pozwala w sposób racjonalny na wcześniejsze obliczenie ceny, sposób, w jaki cena jest obliczana, jak również wszelkie dodatkowe opłaty za transport, dostawę lub usługi pocztowe lub, w sytuacji, gdy wcześniejsze obliczenie tych opłat nie jest w sposób racjonalny możliwe, informację o możliwości powstania takich dodatkowych kosztów. Na Spółce, jako na profesjonaliście ciążą szczególne obowiązki informacyjne w przypadku, gdy jej kontrahentami są konsumenci. Pozbawienie konsumentów właściwej informacji dotyczącej wartości podatku od towarów i usług w cenach świadczonych usług może uniemożliwić podejmowanie świadomych i w pełni suwerennych decyzji w sprawie zakupu oferowanych przez Spółkę usług. Pojęcie „cena” zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach, w świetle, którego cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. W cenie powinien być uwzględniony podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Z analizy przywołanych powyżej przepisów wynika, iż cena podawana lub uwidaczniana przez przedsiębiorcę (sprzedawcę), powinna być ceną brutto, tj. ceną zawierającą podatek od towarów i usług, który stanowi jeden z elementów składowych ceny. Obowiązek podawania cen brutto dotyczy zarówno ich uwidaczniania w miejscu sprzedaży, jak i umieszczania w jakichkolwiek przekazach pochodzących od przedsiębiorcy. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/04) stwierdził, iż „informacja o cenie towaru w wysokości (wartości) nieuwzględniającej podatku jest informacją nierzetelną, nieprawdziwą i niepełną, bo to na przedsiębiorcy leży obowiązek oznaczania cen towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zaś konsument ma prawo znać cenę towaru, a nie obliczać ją sam, bez względu na to, czy przy cenie umieszczono ogólnikową informację – cena netto, cena + VAT itp.” Należy również przywołać stanowisko Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrażone 16 w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. akt XVII AmC 324/08), w Sąd uznał za niedozwolone następujące postanowienie: „ zamawiający za wykonanie czynności objętych niniejszą umową zobowiązuje się zapłacić wynagrodzenie w wysokości 3% (słownie: trzech procent) + 22% VAT ostatecznej ceny nieruchomości ”. W uzasadnieniu Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał, że „Cena za usługę pośrednictwa wyrażona w wielu składnikach określonych procentowo jest ceną ustaloną z naruszeniem obowiązujących przepisów, nie jest jednoznaczna, wymaga podjęcia przez konsumentów dodatkowych czynności do jej ustalenia, jest niekorzystnie ukształtowana dla konsumenta, nie zachowana również została równowaga stron. W ocenie Sądu takie określenie ceny stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.”. Prezes Urzędu uznał, że stosowany przez Spółkę w obrocie z konsumentami sposób oznaczania ceny za świadczone usługi odbioru odpadów komunalnych nie spełnia wymogów cytowanego przepisu art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. W obrocie konsumenckim pożądane jest, aby już na etapie prezentowania oferty i zawierania umowy określono jednoznacznie cenę za świadczenie usługi na poziomie ostatecznym, tj. z uwzględnieniem wysokości obciążeń fiskalnych. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że zostało uprawdopodobnione, że Spółka naruszyła dobre obyczaje w zakresie obowiązku przekazywania konsumentom rzetelnej, jednoznacznej informacji o cenie za świadczoną usługę w zakresie wywozu odpadów komunalnych. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przeciętnego konsumenta. To w odniesieniu do przeciętnego konsumenta powinna być dokonywana ocena każdej praktyki rynkowej, w tym praktyki polegającej na działaniu wprowadzającym w błąd. Będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia działanie Spółki powinno być zatem oceniane z perspektywy przeciętnego konsumenta. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (zgodnie z art. 2 pkt 8 tej ustawy przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny) jest wynikiem dorobku orzeczniczego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Stopniowy rozwój orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. To, czego można oczekiwać od rozsądnego konsumenta wynika przede wszystkim z tego, jak daleko sięga obowiązek informacji handlowej, jej dostępności, jasności, niedwuznaczności, pełności i odpowiedniości. Przeciętnego konsumenta należy rozumieć, jako dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Wskazanie na cechy takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego „przeciętność”), polegającą na tym, że z jednej strony można wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie można uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna oraz że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada wiedzy specjalistycznej (prawnej) w danej dziedzinie, ale przede wszystkim rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Niemniej jednak nawet ostrożny, uważny konsument ma prawo do 17 rzetelnej informacji, która przy założeniu dokonania z jego strony aktów staranności celem zrozumienia istoty oferty przedsiębiorcy, nie będzie wprowadzać w błąd. W ocenianych w przedmiotowym postępowaniu okolicznościach należy uznać, iż w sytuacji przedstawiania do podpisu formularzy umów podających wyłącznie cenę netto konsumenci mogli mieć wrażenie szczególnej korzyści cenowej związanej z zawarciem umowy ze Spółką. Co więcej, informacje o cenie usługi w określonym wyżej zakresie są co do zasady inkorporowane do zawieranych umów. Konsument nie musi posiadać przy tym wiedzy o wysokości obowiązującej Spółkę stawki podatku. Pełna informacja o cenie i jej elementach jest jedną z podstawowych danych niezbędnych dla podjęcia racjonalnej decyzji dotyczącej zawarcia umowy. Brak informacji o cenie brutto (zawierającej podatek od towarów i usług) narusza prawo konsumenta do rzetelnej informacji. Wpływa na postrzeganie i ocenę oferty Spółki, w tym również w kontekście ofert konkurencyjnych, co tym samym w omawianych okolicznościach może prowadzić do istotnego zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta, a więc w szczególności podjęcia przez niego decyzji dotyczącej umowy, której by nie podjął mając informację o pełnej wysokości ceny. W tym miejscu również należy się odnieść do przytaczanych wyżej uwag Spółki wskazujących na okoliczność, iż wzorce umów stosowane przez nią w obrocie z konsumentami były przedmiotem oceny Prezesa Urzędu w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą RWA-61-55/08/JKa. Podobnie, jak wyżej, należy podkreślić, iż wyrażona w formie decyzji Prezesa Urzędu ocena określonych działań lub zaniechań przedsiębiorcy nie obejmuje i nie dotyczy innych stanów faktycznych, niż te, na które wskazuje sentencja decyzji. Tym samym wydanie decyzji Nr RWA 14/2009 z dnia 25 sierpnia 2009 r. nie zwolniło Spółki z odpowiedzialności za bieżącą kontrolę zgodności z prawem podejmowanych działań związanych z zawieranymi z konsumentami umowami, czy to w zakresie zakazu stosowania postanowień wzorców umów wpisanych do Rejestru, czy też zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych. Należy również zauważyć, iż decyzje Prezesa Urzędu mają walor opinii opartej każdorazowo o wszechstronną analizę aktualnego stanu prawnego oraz znaczenia ocenianych praktyk dla interesu publicznego (w tym przypadku zbiorowych interesów konsumentów). Opinia ta może podlegać weryfikacji przez właściwy sąd. W niniejszej sprawie istotnym wsparciem tez uprawdopodabniających stosowanie przez Spółkę praktyki wskazanej w pkt II sentencji decyzji jest wymienione wyżej stanowisko Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrażone w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. akt XVII AmC 324/08), skutkujące dokonaniem w dniu 21 września 2009 r. (a więc po wydaniu decyzji Nr RWA 14/2009) wpisu do Rejestru pod nr 1662, o treści: „(…) zamawiający za wykonanie czynności objętych niniejszą umową zobowiązuje się zapłacić wynagrodzenie w wysokości 3% (słownie: trzech procent) + 22% VAT ostatecznej ceny nieruchomości ”. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Spółkę praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy 18 działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Prezes Urzędu podkreśla, że o tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów (wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu ma do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnymi wzorcami umowy i zawarli, bądź mogli zawrzeć ze Spółką umowę, zawierającą niedozwolone postanowienia umowne oraz postanowienia nieuwzględniające wartości podatku od towarów i usług w cenach świadczonych usług. W tej sytuacji bezprawne zachowanie Spółki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz dotyczy naruszonych uprawnień określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy kontrahentów Spółki. Stosowanie opisanych wyżej praktyk może godzić zatem w zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że trzecia przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Spółkę praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad pkt I. i pkt II. sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 tej ustawy, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Ponadto, stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyjmując zobowiązanie Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań. Jak Prezes Urzędu wykazał w niniejszej decyzji, okoliczności sprawy uprawdopodobniły, że Spółka stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocześnie Spółka zobowiązała się do zaniechania stosowania wskazanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów poprzez wprowadzenie do obrotu nowych wzorców umowy z początkiem lipca 2012 r. oraz dostarczenie konsumentów – w okresie od października 2012 r. do marca 2013 r. stosownych aneksów zmieniających treść umów zawartych na podstawie dotychczasowych wzorców. 19 W ocenie Prezesa Urzędu, podjęte przez Spółkę zobowiązanie do dokonania zmiany treści wzorców umów, w ten sposób, że: − postanowienie o treści: „Zleceniobiorca zastrzega sobie prawo rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym w przypadku wskazanym w pkt 5 niniejszego paragrafu” (zawarte w § 7 pkt 6 wzorca umowy pn. „Umowa - Załącznik 1”) zostanie uzupełnione o zdanie w brzmieniu: „Przed dokonaniem powyższej czynności Zleceniobiorca wezwie Zleceniodawcę do uregulowania płatności wskazując dodatkowy 14-sto dniowy termin” , − postanowienie, o treści: „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / pojemnik” (§ 3 pkt 1 wzorca umowy pn. „Umowa – Załącznik 1”) otrzyma brzmienie: „ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY za odbiór odpadów opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 120 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 240 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. 1100 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik, jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)/pojemnik”, wskazujące kwotę należności zawierającą wartość podatku od towarów i usług, − postanowienie, o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, ZLECENIOBIORCA pobiera od ZLECENIODAWCY opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. poj. Szkło … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” (§ 3 pkt 2 wzorca umowy pn. „Umowa – Załącznik 2”) otrzyma brzmienie: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na opakowania szklane obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, w którym szkło gromadzone jest zgodnie z zasadami segregacji określonymi w § 2, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem – jednorazowy odbiór odpadów z pojemnika o poj. … L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT), wskazujące kwotę należności zawierającą wartość podatku od towarów i usług, − postanowienie, o treści: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: zestaw nr …. pojemnik surowce suche … L – ryczałt w wysokości … zł + VAT / zestaw” (§ 3 pkt 2 wzorca umowy pn. „Umowa – Załącznik 2a”) otrzyma brzmienie: „Za obsługę drugiego i każdego kolejnego pojemnika na surowce suche obsługiwanego w ramach niniejszej umowy, Zleceniobiorca pobiera od Zleceniodawcy opłatę zryczałtowaną zgodnie z obowiązującym cennikiem: pojemnik surowce suche 240 L – ryczałt w wysokości … zł brutto (w tym 8% VAT)”, wskazujące kwotę należności zawierającą wartość podatku od towarów i usług, uwzględnia przepis art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, eliminując z wzorców umowy niedozwolone postanowienie umowne oraz uwzględniając wartość podatku od towarów i usług w informacji o cenie świadczonych usług. 20 Jednocześnie, wobec okoliczności, że Spółka zobowiązała się do wprowadzenia zmienionych wzorców umów począwszy od lipca 2012 r. oraz równocześnie do wyeliminowania (na drodze przesłania aneksów zawartych umów) kwestionowanych postanowień również z obowiązujących w obrocie umów z konsumentami, Prezes Urzędu uznał złożone zobowiązanie za zupełne, gdyż w równorzędny sposób zabezpiecza interesy prawne konsumentów, którzy zawarli umowy ze Spółką i konsumentów, którzy mogą zawrzeć tego typu umowy w przyszłości. W rezultacie, stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu nałożył na Spółkę obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez: − stosowanie wzorców umowy pn.: „Umowa – umowa podstawowa” (wcześniej: „Umowa – Załącznik 1”), „Umowa – umowa selektywna szkło ” (wcześniej: „Umowa – Załącznik 2”) oraz „Umowa – umowa selektywna surowce suche ” (wcześniej: „Umowa – Załącznik 2a”) z uwzględnieniem zmian ich treści zgodnie z przyjętym zobowiązaniem, z chwilą uprawomocnienia się niniejszej decyzji, − doręczenie, w terminie do 1 kwietnia 2013 r., konsumentom, z którymi zostały podpisane umowy na podstawie dotychczasowych wzorców umowy, propozycji zmiany umów w sposób wynikający z przyjętego zobowiązania. Wobec spełnienia przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I. i pkt II. sentencji niniejszej decyzji. Ad pkt III. sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek wykonania zobowiązania, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Wobec tego Prezes Urzędu nałożył na Spółkę obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, zawierającej: 1) kopię pierwszej i dwóch kolejnych umów zawartych w oparciu o każdy z wzorców umowy: Umowa – umowa podstawowa”, „Umowa – umowa selektywna szkło ” oraz „Umowa – umowa selektywna surowce suche ”, o ile takie umowy zostaną zawarte, 2) dane o liczbie konsumentów, którym doręczono aneksy do umów zawartych w oparciu o wzorce umowy zawierające kwestionowane postanowienia wraz z dowodami potwierdzającymi doręczenie (przykładowe kopie zawartych aneksów, o których mowa wyżej bądź przykładowe kopie zawartych aneksów, o których mowa wyżej bądź kopie przykładowych kart pocztowych książek nadawczych), 3) dane o liczbie konsumentów, którym nie doręczono aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorce umowy zawierające kwestionowane postanowienia oraz pisemne wyjaśnienia ewentualnych przyczyn niedoręczenia ww. aneksów w terminie do dnia 15 maja 2013 r. W związku z tym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt III. sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 1 i 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, 21 za pośrednictwem Prezesa Urzędu – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: "EKO-REGION" Sp. z o.o.
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RŁO-61-34/12/TD
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 38.11 Zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne
- Region
- Łódzkie
- Strony
- „EKO-REGION” Sp. z o.o. z siedzibą w Bełchatowie
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów