RLU-1/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl za p.o. Lublin, dnia lutego 2008 r. RLU – 411 – 3/07/PZ Decyzja RLU Nr 1/2008 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, z 2006 r. Nr 157 poz. 1119, Nr 170 poz.1217) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68), w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego w sprawie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 2 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na regionalnym rynku sprzeda ż y drewna, poprzez stosowanie dyskryminacyjnych zasad sprzeda ż y drewna, okre ś lonych Zarz ą dzeniem nr 21/2001 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku z dnia 7 grudnia 2001 r., Zarz ą dzeniem nr 16/2005 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku z dnia 9 grudnia 2005 r. oraz wydanymi na ich podstawie zarz ą dzeniami nadle ś niczych w poszczególnych podleg ł ych tej ż e Dyrekcji nadle ś nictwach, prowadz ą cych do przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji i stwierdza si ę zaniechanie stosowania wskazanej praktyki z dniem 31 grudnia 2006 r. II. Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 2 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę Regionalnej Dyrekcji Lasów 2 Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na regionalnym rynku sprzeda ż y drewna, poprzez stosowanie dyskryminacyjnych zasad sprzeda ż y drewna, okre ś lonych Zarz ą dzeniem nr 21/2001 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku z dnia 7 grudnia 2001 r., Zarz ą dzeniem nr 16/2005 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku z dnia 9 grudnia 2005 r. oraz wydanymi na ich podstawie zarz ą dzeniami nadle ś niczych w poszczególnych podleg ł ych tej ż e Dyrekcji nadle ś nictwach, prowadz ą cych do podzia ł u rynku wed ł ug kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub podmiotowych i stwierdza si ę zaniechanie stosowania wskazanej praktyki z dniem 31 grudnia 2006 r. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: organ antymonopolowy) przeprowadzi ł w dniach od 9 lutego 2006 r. do 21 listopada 2006 r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie zasad sprzeda ż y drewna stosowanych przez Regionaln ą Dyrekcj ę Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku (dalej: RDLP w Bia ł ymstoku). Jak ustalono w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, zgodnie z tre ś ci ą zarz ą dzenia nr 91 Dyrektora Generalnego Lasów Pa ń stwowych z dnia 30 listopada 2001 r., rynek odbiorców drewna podzielony zosta ł na segmenty: krajowy – w gestii Dyrektora Generalnego LP, regionalny – w gestii w ł a ś ciwych dyrektorów Dyrekcji Regionalnych oraz lokalny – w gestii Nadle ś niczych. Dyrektor Generalny ustala ł sposoby sprzeda ż y dla rynku krajowego, Dyrektorzy Dyrekcji Regionalnych – dla rynków regionalnych, natomiast Nadle ś niczowie – dla rynków lokalnych. „Wytyczne wykonawcze”, ustalone Zarz ą dzeniem Nr 21/2001 Dyrektora RDLP w Bia ł ymstoku z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie prowadzenia pozyskania i sprzeda ż y drewna przez jednostki organizacyjne RDLP, okre ś li ł y nast ę puj ą ce „rodzaje i sposoby” sprzeda ż y drewna, jakie mog ł y by ć stosowane przez RDLP w Bia ł ymstoku i podleg ł e jej nadle ś nictwa: przetarg ograniczony i nieograniczony, aukcja, submisja, negocjacje, komis, sprzeda ż z wolnej r ę ki oraz sprzeda ż detaliczna. W odniesieniu do uczestników rynku regionalnego, uszczegó ł owienie zasad przyj ę tych na gruncie w/w zarz ą dzenia Dyrektora RDLP stanowi ł y ustalenia przyj ę te w „Regulaminie przetargowej sprzeda ż y drewna dla nabywców regionalnych organizowanej przez Regionaln ą Dyrekcj ę Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku”. Wedle pkt II.1 w/w Regulaminu, „procedury przetargowe sprzeda ż y drewna na rynku regionalnym mog ą by ć organizowane w formie: negocjacji z udzia ł em Nadle ś niczych i odbiorców regionalnych, przetargu ograniczonego ofertowego i przetargu ustnego”. Jako ewentualno ść , przewidziano mo ż liwo ść dopuszczenia przez Dyrektora RDLP sprzeda ż y w drodze procedury redukcji zamówie ń oraz submisji. Zawiadomienie uczestników o przetargu mia ł o nast ę powa ć poprzez umieszczenie obwieszczenia w prasie codziennej, wywieszenie na tablicy og ł osze ń lub poprzez pisemne zaproszenie do udzia ł u w przetargu skierowane do „potencjalnych nabywców”. W roku 2006 do odbiorców rynku regionalnego zaliczono przedsi ę biorców, którzy w roku 3 poprzedzaj ą cym dokonali zakupów drewna w wymiarze przekraczaj ą cym 25 tys. m 3 . Pozostali przedsi ę biorcy mogli dokonywa ć zakupów jedynie na rynku lokalnym, gdzie zakup wi ę kszej ilo ś ci drewna by ł utrudniony, wskutek rozproszenia procesu zakupu. Z kolei na rynkach lokalnych – w my ś l § 4 w/w zarz ą dzenia Nr 21/2001 Dyrektora RDLP – ustalenie sposobów sprzeda ż y le ż a ł o w gestii nadle ś niczych, którzy obowi ą zani byli – z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym – poinformowa ć o formie sprzeda ż y, miejscu, terminach, cenach wywo ł awczych i innych istotnych warunkach sprzeda ż y, poprzez zamieszczenie informacji na tablicy og ł osze ń w Nadle ś nictwie, w urz ę dach gmin i innych stosownych miejscach, b ą d ź te ż w „zaproszeniach kierowanych bezpo ś rednio do potencjalnych nabywców”. Zgodnie z przyj ę tymi zaleceniami realizacyjnymi na 2006 r., ceny na rynku lokalnym nie mog ł y by ć ni ż sze ni ż uzgodnione dla odbiorców regionalnych. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono równie ż , i ż spo ś ród 89 przeprowadzonych w nadle ś nictwach podleg ł ych RDLP w Bia ł ymstoku przetargów na sprzeda ż drewna w 2006 r., 25 mia ł o form ę przetargu ograniczonego. Jak wynika z tre ś ci § 8 pkt 4 zarz ą dzenia Nr 21/2001, dzia ł ania podejmowanie w zakresie zaopatrzenia rynku drzewnego mia ł y opiera ć si ę m.in. na za ł o ż eniu „maksymalnego zaopatrzenia w surowiec dotychczasowych sprawdzonych nabywców”. Poniewa ż dokonane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalenia wskazywa ł y na mo ż liwo ść naruszenia przepisów ustawy 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.; dalej: ustawa antymonopolowa), w dniu 16 kwietnia 2007 r. wszcz ę to wobec RDLP w Bia ł ymstoku post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na regionalnym rynku sprzeda ż y drewna, poprzez stosowanie zasad sprzeda ż y drewna umo ż liwiaj ą cych dyskryminacj ę przedsi ę biorców ubiegaj ą cych si ę o zakup drewna, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 i pkt 8 ustawy antymonopolowej, tj. praktyki polegaj ą ce na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji oraz na podziale rynku wed ł ug kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub podmiotowych. W odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, RDLP w Bia ł ymstoku wskaza ł a, i ż wspomniane wy ż ej zarz ą dzenie Nr 21/2001 Dyrektora RDLP w Bia ł ymstoku z dnia 7 grudnia 2001 r. wraz z uszczegó ł owieniem przyj ę tym w „Regulaminie przetargowej sprzeda ż y drewna dla nabywców regionalnych organizowanej przez RDLP w Bia ł ymstoku” utraci ł y moc obowi ą zuj ą c ą z dniem 31 grudnia 2006 r. Jak wyja ś ni ł a dalej strona, „obecnie problematyk ę zasad sprzeda ż y drewna reguluje ca ł o ś ciowo Zarz ą dzenie nr 52 Dyrektora generalnego Lasów Pa ń stwowych z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. w sprawie ustalenia sposobu sprzeda ż y drewna przez Pa ń stwowe Gospodarstwo Le ś ne Lasy Pa ń stwowe”. Wskazuj ą c na powy ż sze okoliczno ś ci, RDLP w Bia ł ymstoku wnios ł a o zastosowanie art. 10 ustawy antymonopolowej, tj. wydanie decyzji o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Postanowieniem nr 214/07 wydanym w dniu 22 listopada 2007 r. zaliczono w poczet dowodów niektóre dokumenty w uzyskane przez organ antymonopolowy w uprzednio przeprowadzonym post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (nr sprawy: RLU – 400 – 8/06/PZ). 4 Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Regionalna Dyrekcja Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku (RDLP w Bia ł ymstoku) jest jednostk ą organizacyjn ą wchodz ą c ą w sk ł ad Pa ń stwowego Gospodarstwa Le ś nego Lasy Pa ń stwowe (dalej: PGL LP). Podstaw ę prawn ą dzia ł ania PGL LP stanowi ą ustawa z dnia 28 wrze ś nia 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45 poz. 435 ze zm.; dalej: ustawa o lasach) oraz wydane na jej podstawie zarz ą dzenie nr 50 Ministra Ochrony Ś rodowiska, Zasobów Naturalnych i Le ś nictwa z dnia 18 maja 1994 r. w sprawie nadania statutu Pa ń stwowemu Gospodarstwu Le ś nemu Lasy Pa ń stwowe (dalej: Statut). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o lasach, PGL LP zarz ą dza lasami stanowi ą cymi w ł asno ść Skarbu Pa ń stwa. W ramach sprawowanego zarz ą du Lasy Pa ń stwowe prowadz ą gospodark ę le ś n ą , gospodaruj ą gruntami i innymi nieruchomo ś ciami oraz ruchomo ś ciami zwi ą zanymi z gospodark ą le ś n ą , a tak ż e prowadz ą ewidencj ę maj ą tku Skarbu Pa ń stwa oraz ustalaj ą jego warto ść . Zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach poj ę cie „gospodarki le ś nej” obejmuje swym zakresem m.in. pozyskiwanie i sprzeda ż drewna. W sk ł ad PGL LP wchodz ą nast ę puj ą ce jednostki organizacyjne: 1) Dyrekcja Generalna Lasów Pa ń stwowych, 2) regionalne dyrekcje Lasów Pa ń stwowych (w tym RDLP w Bia ł ymstoku), 3) nadle ś nictwa, 4) inne jednostki organizacyjne nie posiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej. Zgodnie z § 17 Statutu, dyrektor regionalny wydaje zarz ą dzenia i decyzje obowi ą zuj ą ce na obszarze regionalnej dyrekcji. Mo ż e równie ż uchyla ć zarz ą dzenia i decyzje kierowników jednostek organizacyjnych podleg ł ych jego nadzorowi, w razie ich niezgodno ś ci z przepisami prawa lub przepisami wewn ę trznymi. Do zakresu dzia ł ania dyrektora regionalnego (§ 19 Statutu), nale ż y m.in. nadzór nad prowadzeniem gospodarki le ś nej w lasach zarz ą dzanych przez PGL LP, nadzór nad dzia ł alno ś ci ą nadle ś nictw i zak ł adów, a tak ż e okre ś lenie warunków i dokonywanie sprzeda ż y drewna. RDLP w Bia ł ymstoku podlegaj ą 32 jednostki organizacyjne, w tym nadle ś nictwa: Augustów, Bia ł owie ż a, Bielsk Podlaski, Borki, Browsk, Czarna Bia ł ostocka, Czerwony Dwór, Dojlidy, Dryga ł y, E ł k, Gi ż ycko, G łę boki Bród, Go ł dap, Hajnówka, Ł om ż a, Maskuli ń skie, Nowogród, Nurzec, Olecko, Pisz, P ł aska, Pomorze, Rajgród, Rudka, Supra ś l, Suwa ł ki, Szczebra, Knyszyn, Krynki, Wali ł y, Ż ednia oraz Zak ł ad Transportu i Spedycji Lasów Pa ń stwowych w Gi ż ycku. Wed ł ug informacji dost ę pnych na stronie internetowej RDLP w Bia ł ymstoku ( www.bialystok.lasy.gov.pl ), powierzchnia ogólna RDLP w Bia ł ymstoku wynosi 624 987 ha, w tym powierzchnia le ś na - 585 213 ha. Lasy oraz grunty niele ś ne pozostaj ą ce w zarz ą dzie RDLP w Bia ł ymstoku, po ł o ż one s ą na terenie trzech województw: podlaskiego (401 684,21 ha), warmi ń sko-mazurskiego (219 704,10 ha) oraz mazowieckiego (3 598,69 ha). Przeprowadzone przez organ antymonopolowy post ę powanie wyja ś niaj ą ce dotyczy ł o m.in. zasad sprzeda ż y drewna prowadzonej przez RDLP w Bia ł ymstoku i podleg ł e jej jednostki w roku 2006. Wed ł ug wyja ś nie ń strony, zasady sprzeda ż y drewna w PGL LP w powy ż szym czasie okre ś lone by ł y zarz ą dzeniem nr 91 Dyrektora Generalnego z dnia 30 listopada 2001 r. Zgodnie z § 1 powo ł anego zarz ą dzenia, rynek 5 odbiorców drewna podzielony zosta ł na segmenty: krajowy - w gestii Dyrektora Generalnego, regionalny - w gestii dyrektorów dyrekcji regionalnych i lokalny - w gestii nadle ś niczych. W porozumieniu z nadle ś niczymi, dyrektorzy dyrekcji regionalnych koordynuj ą sprzeda ż na rynku regionalnym. Nadle ś niczowie prowadz ą sprzeda ż na rynku lokalnym i detalicznym, przy czym realizacj ę wszystkich umów, fakturowanie sprzeda ż y drewna oraz pobieranie nale ż no ś ci, bez wzgl ę du na szczebel organizacyjny, na którym nast ą pi ł o podpisanie umów, prowadzi nadle ś nictwo lub inna jednostka LP wydaj ą ca towar. Sposoby sprzeda ż y ustalaj ą : Dyrektor Generalny dla rynku krajowego, dyrektorzy regionalni dla rynku regionalnego oraz nadle ś niczowie dla rynku lokalnego, bior ą c pod uwag ę m.in. aktualn ą sytuacje rynkow ą i specyfik ę rynku obj ę tego dzia ł aniem. Poziom cen wyj ś ciowych do przetargów i negocjacji ustalany jest w trybie uzgodnie ń na okresy roczne, pó ł roczne lub kwartalne pomi ę dzy reprezentatywnymi grupami nabywców i reprezentantami Lasów Pa ń stwowych dla rynku regionalnego. Ceny wyj ś ciowe na rynku lokalnym ustala nadle ś niczy. Dla RDLP w Bia ł ymstoku szczegó ł owe zasady oraz organizacj ę sprzeda ż y drewna w 2006 r. okre ś la ł o zarz ą dzenie nr 21/2001 Dyrektora Regionalnego Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie prowadzenia pozyskania i sprzeda ż y drewna przez jednostki organizacyjne RDLP w Bia ł ymstoku (dalej: zarz ą dzenie nr 21/2001), opracowane w oparciu o wskazane wy ż ej zarz ą dzenie nr 91 Dyrektora Generalnego PGL LP z dnia 30 listopada 2001 r. Przepisy zarz ą dzenia nr 21/2001 uwzgl ę dnia ł y przyj ę ty na gruncie zarz ą dzenia nr 91 podzia ł rynku na segmenty krajowy, regionalny i lokalny. Zgodnie z § 2 ust. 2 zarz ą dzenia nr 21/2001, przy sprzeda ż y drewna mog ł y by ć stosowane nast ę puj ą ce sposoby sprzeda ż y: przetarg ograniczony i nieograniczony, aukcja, submisja, negocjacje, komis, sprzeda ż z wolnej r ę ki oraz sprzeda ż detaliczna. Jak wynika z tre ś ci § 3 ust. 3 cytowanego zarz ą dzenia, na rynku regionalnym RDLP w Bia ł ymstoku, sprzeda ż prowadzona mia ł a by ć w oparciu o negocjacje i w oparciu o przetargi, organizowane przez Dyrektora RDLP, który wyznacza ł terminy, miejsce i zaprasza ł uczestników. Z kolei organizacj ą rynku lokalnego zajmowa ł si ę nadle ś niczy. Do niego nale ż a ł o ustalenie i przyj ę cie sposobów sprzeda ż y, w granicach okre ś lonych w cytowanym wy ż ej § 2 ust. 2 zarz ą dzenia nr 21/2001; nadle ś niczy mia ł te ż obowi ą zek, z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, poprzez zamieszczenie informacji na tablicy og ł osze ń w Nadle ś nictwie, w urz ę dach gmin i „innych stosownych miejscach (prasie)”, b ą d ź te ż w zaproszeniach kierowanych bezpo ś rednio do potencjalnych nabywców, informowa ć o formie sprzeda ż y drewna, miejscu, terminach, cenach wywo ł awczych i innych istotnych warunkach prowadzonej sprzeda ż y. W my ś l § 8 ust. 1 zarz ą dzenia nr 21/2001, nadle ś niczowie zobowi ą zani byli do opracowania w ł asnych regulaminów sprzeda ż y drewna obowi ą zuj ą cych w kierowanych przez nich jednostkach organizacyjnych. Natomiast § 8 ust. 4 stanowi ł , i ż „we wszystkich dzia ł aniach obejmuj ą cych zaopatrzenie rynku drzewnego nale ż y przyj ąć za ł o ż enie, z jednej strony maksymalnego zaopatrzenia w surowiec dotychczasowych „sprawdzonych” nabywców, z drugiej strony - dzia ł ania musz ą uwzgl ę dnia ć u ł atwienie funkcjonowania rynków lokalnych”. Za łą cznikiem do zarz ą dzenia nr 21/2001 by ł „Regulamin przetargowej sprzeda ż y drewna dla nabywców regionalnych organizowanej przez RDLP w Bia ł ymstoku” (dalej: Regulamin przetargowej sprzeda ż y drewna). Zgodnie z pkt II.1 6 Regulaminu, procedury przetargowe sprzeda ż y drewna na rynku regionalnym mog ł y by ć organizowane w formie: negocjacji z udzia ł em nadle ś niczych i odbiorców regionalnych, przetargu ograniczonego ofertowego oraz przetargu ustnego. W zale ż no ś ci od sytuacji Dyrektor RDLP móg ł dopu ś ci ć do innych form sprzeda ż y: procedury redukcji zamówie ń lub submisji. Procedury sprzeda ż y na rynku regionalnym nale ż a ł o przeprowadza ć w okresach pó ł rocznych lub kwartalnych. Dyrektor RDLP ustala ł form ę przetargu, termin jego przeprowadzenia i ewentualn ą wysoko ść wadium (pkt II.4. Regulaminu). Zawiadomienie o przetargu nale ż a ł o poda ć poprzez umieszczenie obwieszczenia w jednym z pism prasy codziennej, wywieszenie na tablicy og ł osze ń lub poprzez pisemne zaproszenie do udzia ł u w przetargu skierowane do potencjalnych nabywców (pkt II.7. Regulaminu). W zakresie organizacji sprzeda ż y drewna w RDLP w Bia ł ymstoku w 2006 r., uzupe ł nieniem do postanowie ń zarz ą dzenia nr 91 Dyrektora Generalnego LP oraz zarz ą dzenia nr 21/2001 by ł y wytyczne eksploatacyjne, ustalone przez Dyrektora RDLP w pi ś mie z dnia 17 stycznia 2006 r., skierowanym do kierowników jednostek organizacyjnych RDLP w Bia ł ymstoku, a tak ż e zarz ą dzenie nr 16/2005 Dyrektora RDLP w Bia ł ymstoku z dnia 9 grudnia 2005 r. w sprawie prowadzenia sprzeda ż y drewna w I kwartale 2006 roku przez jednostki organizacyjne RDLP w Bia ł ymstoku (dalej: zarz ą dzenie nr 16/2005). Ostatni z wymienionych aktów ustala ł list ę uczestników rynku regionalnego na I kwarta ł 2006 r., odwo ł uj ą c si ę do kryteriów ustalonych w § 1 pkt 1 zarz ą dzenia nr 22/2004 Dyrektora RDLP w Bia ł ymstoku z dnia 3 grudnia 2004 r. Jak wynika z brzmienia wskazanego postanowienia zarz ą dzenia nr 22/2004, kryterium zaliczenia odbiorcy do rynku regionalnego stanowi ł a realizacja zakupów drewna w ci ą gu roku na ponad 25 000 m 3 . W oparciu o powy ż sze „jednolite kryteria zaliczenia odbiorców do rynku regionalnego”, ustalono list ę uczestników rynku regionalnego na I kwarta ł 2006 r., obejmuj ą c ą nast ę puj ą cych przedsi ę biorców: Ra-Kom Sp. z o.o. z siedzib ą w Czarnej Bia ł ostockiej, Tartak Miastkowo Sp.j. Kazimierz Ustaszewski z siedzib ą w Miastkowie, Paged Zak ł ad Drzewny w Czarnej Bia ł ostockiej Sp. z o.o., Tartak P ł ociczno Sp. z o.o. z siedzib ą w P ł ocicznie, Unidrew Sp. z o.o. z siedzib ą w Go ł dapi, PW Bostrak z siedzib ą w Go ł dapi, Gryfskand Sp. z o.o. Zak ł ad Produkcyjny w Hajnówce, Spera Sp. z o.o. z siedzib ą w Kroczycach, PHU S ę k Pol s.c. Suwa ł ki, Zak ł ady Produkcyjno - Us ł ugowe PRAWDA Sp. z o.o. z siedzib ą w Olecku, PHU Paldi Olecko, PPHiU Janex Suwa ł ki, Zak ł ady Przemys ł u Sklejek „Biaform” S.A. w Bia ł ymstoku, Fabryka „Sklejka Pisz” S.A. w Piszu, Paged Sklejka S.A. Zak ł ad w E ł ku, Zak ł ad Transportu i Spedycji w Gi ż ycku, Lasbud Sp. z o.o. z siedzib ą w Bia ł ymstoku. Jak wyja ś ni ł a RDLP w Bia ł ymstoku, przyczyn ą ró ż nicowania odbiorców i wyodr ę bnienia grupy odbiorców rynku regionalnego jest „potrzeba u ł atwienia odbiorcom zaopatrzenia w potrzebny im towar, bowiem firmy zakupuj ą ce du ż e masy drewna kupuj ą c je z kilku lub nawet kilkunastu nadle ś nictw musia ł yby uczestniczy ć w negocjacjach i przetargach organizowanych w kilkunastu miejscach”. Ponadto, „kieruj ą c si ę wielko ś ci ą zaanga ż owania odbiorców w zagospodarowanie nadwy ż ek drewna z okresu kl ę ski wiatro ł omów (lata 2002-2003- 2004), jak te ż wobec przewidywanej w 2005 i 2006 roku przewagi popytu na drewno nad jego poda żą , RDLP w Bia ł ymstoku ustali ł a „podstawow ą ” gwarantowan ą roczn ą mas ę drewna dla poszczególnych odbiorców tej grupy oraz wydzieli ł a mas ę do sprzeda ż y w ramach przetargów”. 7 W wytycznych eksploatacyjnych na 2006 rok z dnia 17 stycznia 2006 r. zawarte zosta ł y „szczegó ł owe zalecenia realizacyjne na 2006 rok” (dalej: zalecenia realizacyjne). W punkcie II.B zalece ń uj ę te zosta ł y wytyczne w zakresie sprzeda ż y drewna na rynku regionalnym. Zgodnie z wytycznymi, sprzeda ż na rynku regionalnym mia ł a by ć prowadzona na podstawie porozumie ń zawieranych przez RDLP w Bia ł ymstoku z poszczególnymi odbiorcami tego rynku, okre ś laj ą cych masy do zakupu z podzia ł em na sortymenty i realizuj ą ce nadle ś nictwa. Mas ę podstawow ą dla ka ż dego odbiorcy regionalnego ustalano w oparciu o wielko ść zakupów rocznych zrealizowanych w poprzednim roku, z uwzgl ę dnieniem ustalonego w danym roku wska ź nika redukcyjnego. Zgodnie z punktem II.C zalece ń realizacyjnych, na rynku lokalnym sprzeda ż mia ł a by ć prowadzona w oparciu o zasady ustalone przez dane nadle ś nictwo zgodnie z zapisami zarz ą dzenia nr 91 Dyrektora Generalnego LP, zarz ą dzenia nr 21/2001 oraz wytycznymi eksploatacyjnymi. Punkt II.C.2 zalece ń realizacyjnych stanowi ł , i ż „nale ż y z odpowiednia trosk ą ocenia ć sytuacj ę zaopatrzeniow ą w roku 2006 odbiorców rynku lokalnego, kieruj ą c si ę tak ż e wielko ś ci ą realizowanych zakupów w poprzednim roku, skorygowanym odpowiednim wska ź nikiem redukcyjnym”. Ponadto, w my ś l pkt II.C.3 przy podziale masy drewna na rynku lokalnym i na przetargach nadle ś nictwa powinny „uwzgl ę dnia ć przynajmniej w cz ęś ci potrzeby surowcowe nowo uruchamianych zak ł adów przerobów drewna”. Ceny drewna na rynku lokalnym nie mog ł y by ć ni ż sze ni ż ceny uzgodnione dla odbiorców regionalnych (pkt II.C.4 zalece ń realizacyjnych). Pkt VI.3 zalece ń realizacyjnych zobowi ą zywa ł nadle ś niczych do dokonania uaktualnie ń w ł asnych regulaminów sprzeda ż y surowca drzewnego w 2006 r., przy czym du żą uwag ę nale ż a ł o po ś wi ę ci ć na ustalenie „obiektywnych, jednolitych, czytelnych zasad rozdzia ł u masy na negocjacjach i okre ś lenie kryteriów dla przetargów”. Wg informacji przekazanych przez stron ę , ogó ł em w 2006 r. sprzeda ż drewna w RDLP w Bia ł ymstoku wynios ł a 2 688 795 m 3 , z czego na rynek krajowy przypad ł o 883 560 m 3 , na rynek regionalny 507 687 m 3 , na rynek lokalny 884 489 m 3 , a na rynek detaliczny 413 059 m 3 . Negocjacje na sprzeda ż drewna na rynku regionalnym w 2006 r. w RDLP w Bia ł ymstoku odbywa ł y si ę w okresach kwartalnych. W dniu 28 grudnia 2005 r. w Bia ł ymstoku przeprowadzono negocjacje w sprawie sprzeda ż y drewna w I kwartale 2006 r. odbiorcom segmentu rynku regionalnego. W negocjacjach wzi ę li udzia ł przedstawiciele RDLP w Bia ł ymstoku, przedstawiciele nadle ś nictw z terenu RDLP w Bia ł ymstoku oraz przedsi ę biorcy - odbiorcy segmentu rynku regionalnego. Jak wynika z tre ś ci protoko ł u negocjacji, uwzgl ę dniaj ą c przewidywane utrzymanie si ę w 2006 roku zdecydowanej przewagi popytu nad poda żą , uniemo ż liwiaj ą cej zabezpieczenie w pe ł ni zg ł aszanych potrzeb odbiorców, Komisja ustali ł a, ż e podstawow ą roczn ą mas ę drewna sprzedawanego dla poszczególnych odbiorców w oparciu o negocjowanie warunków kupna-sprzeda ż y stanowi ć b ę dzie ś rednioroczny z roku 2005 zakup drewna skorygowany wska ź nikiem redukcyjnym, wynosz ą cym 90% dla wszystkich sortymentów. W wyniku negocjacji dokonano wst ę pnego podzia ł u masy „podstawowej” drewna wg ilo ś ci. Łą cznie odbiorcom rynku regionalnego zapewniono sprzeda ż w I kwartale 2006 r. nast ę puj ą cych ilo ś ci drewna poszczególnych sortymentów: 49135 m 3 drewna W0 iglaste, 33370 m 3 drewna S2b iglaste i S2a 8 ś wierk, 13670 m 3 drewna WB1 li ś ciaste, 12400 m 3 drewna S2a i b li ś ciaste, 7030 m 3 drewna W0 li ś ciaste. Negocjacje w sprawie sprzeda ż y drewna na rynku regionalnym w II kwartale 2006 r. przeprowadzono w O ś rodku Szkoleniowym w Malinówce dnia 28 marca 2006 r. Udzia ł wzi ę li przedstawiciele RDLP w Bia ł ymstoku, przedstawiciele dziewi ę ciu nadle ś nictw oraz przedstawiciele szesnastu przedsi ę biorców zakwalifikowanych do odbiorców rynku regionalnego. W konsultacji z odbiorcami Komisja ustali ł a, i ż sprzeda ż pó ł roczna drewna sprzedawanego dla poszczególnych odbiorców stanowi ć b ę dzie ś rednio ok. 55% masy planu rocznego 2006 roku, przyjmuj ą c poziom sprzeda ż y na I pó ł rocze zgodny ze zg ł oszonymi zamówieniami odbiorców. Wprowadzono na okres drugiego kwarta ł u upusty cenowe dla odbiorców rynku regionalnego (od 1,5 do 3% dla drewna sosnowego, od 1,5 do 2% dla drewna ś wierkowego oraz 5z ł dla drewna olchowego), w zwi ą zku z przewidywanym zmniejszeniem popytu na drewno wielkowymiarowe iglaste, szczególnie wy ż szych klas jako ś ci oraz zwi ę kszonymi zapasami drewna WB1 brzoza, olsza. W wyniku podzia ł u masy drewna przeznaczono do sprzeda ż y na rynek regionalny, w I i II kwartale 2006 r., nast ę puj ą ce ilo ś ci drewna poszczególnych sortymentów: 117290 m 3 drewna W0 iglaste, 36220 m 3 drewna WB1 li ś ciaste, 70750 m 3 drewna S2b iglaste i S2a ś wierk, 30725 m 3 drewna S2a i b li ś ciaste, 1100 m 3 drewna WB1 iglaste, 16000 m 3 drewna W0 li ś ciaste. Negocjacje w sprawie sprzeda ż y drewna w III kwartale 2006 r. przeprowadzono w dniu 27 czerwca 2006 r. w O ś rodku Szkoleniowym w Malinówce. Udzia ł wzi ę li przedstawiciele RDLP w Bia ł ymstoku, nadle ś nictw oraz 16 przedsi ę biorców - uczestników rynku regionalnego. Ustalono upusty cenowe na drewno wielkowymiarowe iglaste, w wysoko ś ci od 2 do 3 % na niektóre sortymenty. Dokonuj ą c podzia ł u masy drewna, przeznaczono na zaopatrzenie odbiorców rynku regionalnego w III kwartale 2006 r. nast ę puj ą ce ilo ś ci drewna poszczególnych sortymentów: 63000 m 3 drewna W0 iglaste (przy zg ł oszonym zapotrzebowaniu 58900 m 3 ), 10500 m 3 drewna WB1 li ś ciaste (zg ł oszono zapotrzebowanie na 15600 m 3 ), 33100 m 3 drewna S2b iglaste i S2a ś wierk (zg ł oszono zapotrzebowanie 33000 m 3 ), 15400 m 3 drewna S2a i b li ś ciaste (zg ł oszono zapotrzebowanie 17500 m 3 ), 9530 m 3 drewna W0 li ś ciaste (zg ł oszono zapotrzebowanie 7700 m 3 ). Negocjacje na IV kwarta ł 2006 r. przeprowadzono w dniu 28 wrze ś nia 2006 r. Oprócz dotychczasowych uczestników rynku regionalnego, w negocjacjach udzia ł wzi ę li równie ż przedstawiciele przedsi ę biorcy SWEDWOOD. W toku negocjacji ustalono, ż e masa drewna do sprzeda ż y w IV kwartale 2006 r. dla poszczególnych odbiorców b ę dzie ró ż nic ą mi ę dzy wielko ś ci ą masy podstawowej zawartej w porozumieniu rocznym a zakupem drewna zrealizowanym za trzy kwarta ł y 2006 r. Dokonano podzia ł u masy drewna, przeznaczaj ą c do sprzeda ż y na rynku regionalnym w IV kwartale 2006 r. nast ę puj ą ce ilo ś ci surowca: 54350 m 3 drewna W0 iglaste, 9400 m 3 drewna WB1+ W0 li ś ciaste, 25900 m 3 drewna S2b iglaste i S2a ś wierk, 15900 m 3 drewna S2a i b li ś ciaste, 1980 m 3 drewna W0 li ś ciaste. Przedsi ę biorcom zapewniono upusty na drewno wielkowymiarowe iglaste, w wysoko ś ci 2-3%, w zale ż no ś ci od sortymentu. Dodatkowo, jak wynika z protoko ł ów wszystkich przeprowadzonych negocjacji, dotycz ą cych rynku regionalnego, nadle ś niczych upowa ż niono do 9 udzielania nabywcom drewna rynku regionalnego upustów od cen fakturowanych w wysoko ś ci do 1,5% za p ł atno ś ci dokonane przed odbiorem drewna. Łą cznie na rynku regionalnym sprzedano w 2006 r. w drodze negocjacji 486 600 m 3 drewna (tj. ok. 95,8 % łą cznej ilo ś ci drewna, jak ą sprzedano na tym rynku). W drodze przetargu ograniczonego na rynku regionalnym sprzedano 11 522 m 3 drewna (ok. 2,3 %), za ś w przetargu nieograniczonym 9 563 m 3 (ok. 1,9 %). Jak wskazano powy ż ej, sprzeda ż na rynku lokalnym na terenie RDLP w Bia ł ymstoku wynios ł a w 2006 r. 884 489 m 3 , w tym: w drodze negocjacji 513 599 m 3 (ok. 58,1 %), w przetargach ograniczonych 100 057 m 3 (ok. 11,3 %), za ś w przetargach nieograniczonych 270 832 m 3 (ok. 30,6 %). W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz post ę powania antymonopolowego RDLP w Bia ł ymstoku przekaza ł a organowi antymonopolowemu informacje dotycz ą ce zasad oraz wielko ś ci sprzeda ż y drewna w 2006 r. w poszczególnych nadle ś nictwach podleg ł ych RDLP w Bia ł ymstoku. Z przedstawionych przez stron ę regulaminów sprzeda ż y drewna, obowi ą zuj ą cych w 2006 r. w podleg ł ych RDLP w Bia ł ymstoku jednostkach organizacyjnych, wynika, i ż do podstawowych sposobów sprzeda ż y drewna w nadle ś nictwach nale ż a ł y: przetarg ograniczony lub nieograniczony, negocjacje, sprzeda ż z wolnej r ę ki oraz sprzeda ż detaliczna. W praktyce, jak wynika z przedstawionych wy ż ej informacji o wielko ś ci sprzeda ż y surowca, na rynku lokalnym dominowa ł y: negocjacje, przetarg nieograniczony oraz przetarg ograniczony. Je ż eli chodzi o dost ę p przedsi ę biorców do procedur sprzeda ż y, negocjacje co do zasady mia ł y z za ł o ż enia charakter otwarty. Zgodnie z zapisami regulaminów sprzeda ż y drewna obowi ą zuj ą cych w poszczególnych nadle ś nictwach, zawiadomienie przedsi ę biorców o negocjacjach nast ę powa ł o poprzez wys ł anie indywidualnych, imiennych zaprosze ń do „potencjalnych nabywców” oraz przez zamieszczenie og ł oszenia o negocjacjach w publicznie dost ę pnym miejscu, tj. na tablicy og ł osze ń w siedzibie danego nadle ś nictwa (organizuj ą cego negocjacje), w urz ę dach gmin, ewentualnie przez zamieszczenie og ł oszenia na stronie internetowej danego nadle ś nictwa lub w prasie o zasi ę gu regionalnym, w terminie 7 do 14 dni przed ustalonym terminem negocjacji. W niektórych nadle ś nictwach w negocjacjach udzia ł wzi ąć mogli przedsi ę biorcy, do których skierowano indywidualne zaproszenia. Takie zastrze ż enia zawiera ł y regulaminy obowi ą zuj ą ce w nast ę puj ą cych nadle ś nictwach: Bielsk (pkt IV.2 Regulaminu sprzeda ż y surowca drzewnego dla nabywców lokalnych w Nadle ś nictwie Bielsk), Dryga ł y (pkt 2.3.3. regulaminu sprzeda ż y drewna dla rynku lokalnego i sprzeda ż y detalicznej organizowanej przez Nadle ś nictwo Dryga ł y), Nurzec (pkt. 2.6.2 regulaminu sprzeda ż y drewna w Nadle ś nictwie Nurzec w Nurcu Stacji), Krynki (pkt V.2 regulaminu sprzeda ż y surowca drzewnego dla nabywców lokalnych organizowanej przez Nadle ś nictwo Krynki), Rudka (pkt IV.2 regulaminu sprzeda ż y surowca drzewnego dla nabywców wewn ę trznych w Nadle ś nictwie Rudka), Supra ś l (pkt II.3 regulaminu sprzeda ż y drewna na rynku lokalnym organizowanej przez Nadle ś nictwo Supra ś l), Wali ł y (pkt IV.3 regulaminu sprzeda ż y surowca drzewnego dla nabywców lokalnych w Nadle ś nictwie Wali ł y). W wymienionych jednostkach organizacyjnych sprzedano w 2006 r. w drodze negocjacji na rynku lokalnym łą cznie 103 027 m 3 drewna. Je ż eli chodzi o sprzeda ż w drodze przetargu, jego cz ęś ciej stosowan ą przez nadle ś nictwa form ą by ł w 2006 r. przetarg nieograniczony. Wed ł ug opracowanego 10 przez RDLP w Bia ł ymstoku zestawienia sprzeda ż y drewna na rynku regionalnym i lokalnym wed ł ug nadle ś nictw, w taki sposób sprzedano w 2006 r. na rynku lokalnym łą cznie 270 832 m 3 drewna. Wy łą cznie w taki sposób dokonywano sprzeda ż y na rynku lokalnym w nast ę puj ą cych nadle ś nictwach: Browsk (14 320 m 3 ), Dryga ł y (29 930 m 3 ), G łę boki Bród (23 543 m 3 ), Ł om ż a (18 662 m 3 ), Rudka (37 803 m 3 ). W odniesieniu do przetargów o charakterze ograniczonym, w takiej formie na rynku lokalnym sprzedano w 2006 r. w nadle ś nictwach podleg ł ych RDLP w Bia ł ymstoku łą cznie 100 057 m 3 drewna. Z omawianego sposobu sprzeda ż y skorzysta ł y w 2006 r. nast ę puj ą ce nadle ś nictwa: Augustów (400 m 3 ), Bia ł owie ż a (486 m 3 ), Czarna Bia ł ostocka (42 009 m 3 ), Dojlidy (35 564 m 3 ), Go ł dap (9 937 m 3 ), Maskuli ń skie (8 250 m 3 ), Nurzec (1 115 m 3 ), Suwa ł ki (1 100 m 3 ), Wali ł y (1 196 m 3 ). W toku post ę powania antymonopolowego RDLP w Bia ł ymstoku wskaza ł a przyczyny, jakie leg ł y u ź róde ł wyboru przez podleg ł e jej jednostki organizacyjne przetargu ograniczonego jako sposobu sprzeda ż y drewna. W Nadle ś nictwie Augustów na rynku lokalnym sprzedano w 2006 r. 400 m 3 w przetargu ograniczonym, obejmuj ą cym drewno sortymentów W0 So i W0 Js. Wedle przekazanych przez stron ę wyja ś nie ń , u ź róde ł wyboru formy sprzeda ż y przetargu ograniczonego leg ł a „konieczno ść zaproszenia do wzi ę cia udzia ł u w przetargu firm, które zatrudnia ł y do przerobu surowca w miejscowych tartakach ludno ść lokaln ą ”. W Nadle ś nictwie Bia ł owie ż a przeprowadzono przetarg ograniczony na sprzeda ż drewna w I kwartale 2006 r. (sortymenty W0 iglaste, S2 iglaste, WA1 li ś ciaste, S2 li ś ciaste), zapraszaj ą c do uczestnictwa przedsi ę biorców, którzy dokonywali we wskazanym nadle ś nictwie zakupów drewna w IV kwartale 2005 r. Przetarg ograniczony wybrano z powodu ma ł ej ilo ś ci drewna, jaka mog ł a by ć przeznaczona do sprzeda ż y w tym okresie. W Nadle ś nictwie Czarna Bia ł ostocka wybór przetargu ograniczonego umotywowany by ł nast ę puj ą cymi wzgl ę dami: - Nadle ś nictwo tworzy ł o przepisy wewn ę trzne dotycz ą ce regulacji sprzeda ż y drewna w oparciu o zarz ą dzenie Generalnej Dyrekcji LP i Dyrektora RDLP w Bia ł ymstoku, - zaspokojenie potrzeb wszystkich odbiorców nie jest mo ż liwe ze wzgl ę du na brak mo ż liwo ś ci zwi ę kszenia pozyskania drewna, - niedostateczne rozpoznanie mo ż liwo ś ci rynku drzewnego przez wielu odbiorców buduj ą cych zak ł ady przerobu drewna, - rezygnowanie z zawarcia umów przy przetargach nieograniczonych przez niektórych odbiorców ze wzgl ę du na „odleg ł o ść transportow ą ”, - „lokalni odbiorcy zatrudniaj ą pracowników z najbli ż szego terenu, jednocze ś nie likwiduj ą c bezrobocie w gminach, co jest bardzo wa ż nym aspektem spo ł ecznym dla rozwoju gmin”. Nadle ś nictwo Dojlidy uzasadniaj ą c wybór przetargu ograniczonego powo ł a ł o si ę na zarz ą dzenie Nr 21/2001 Dyrektora RDLP w Bia ł ymstoku. Ponadto wskazano, i ż forma przetargu ograniczonego podyktowana zosta ł a „trosk ą o wsparcie sektora ma ł ych i ś rednich przedsi ę biorstw, zgodnie z „Wytycznymi pa ń stwa w sektorze rolnym i le ś nym Dz. Urz ę dowy Unii - Rozporz ą dzenie 70/2001”. Dodatkowo wskazani, i ż „jedn ą z zasad jednostki certyfikacyjnej SGS-Qualifor jest wsparcie lokalnych przedsi ę biorstw oraz zapewnienie miejsc pracy lokalnym spo ł eczno ś ciom”. 11 W odniesieniu do Nadle ś nictwa Go ł dap RDLP w Bia ł ymstoku nie przedstawi ł a wyja ś nie ń dotycz ą cych przyczyn skorzystania z formy sprzeda ż y przetargu ograniczonego. Nadle ś nictwo Maskuli ń skie wyja ś ni ł o, i ż charakter ograniczony mia ł przetarg na sprzeda ż drewna na IV kwarta ł 2006 r., którego celem by ł o „zabezpieczenie pilnych potrzeb zak ł adów drzewnych wspó ł pracuj ą cych od wielu lat” z nadle ś nictwem. Wskazano przy tym, i ż zak ł ady te od wielu lat nabywaj ą drewno na rynku lokalnym Nadle ś nictwa Maskuli ń skie, przyczyniaj ą c si ę do ograniczania istniej ą cego tam bezrobocia. W odniesieniu do Nadle ś nictwa Nurzec wskazano, i ż przeprowadzono tam 2 przetargi ograniczone. Na pierwszym z nich, zorganizowanym w dniu 16 listopada 2006 r., przeznaczono do sprzeda ż y 83m 3 drewna W iglaste pochodz ą cego z po ż arzyska, którego teren wymaga ł pilnego uporz ą dkowania. Drugi z przetargów ograniczonych zorganizowany zosta ł w dniu 24 listopada 2006 r. i dotyczy ł sprzeda ż y 1500 m 3 drewna pochodz ą cego z porz ą dkowania z ł omów powsta ł ych w wyniku wichury w dniu 13 sierpnia 2006 r. przechodz ą cej przez kompleks le ś ny Uroczysko Ostro ż any. Wed ł ug wyja ś nie ń nadle ś nictwa wskazany teren wymaga ł pilnego uporz ą dkowania, st ą d krótki czas na og ł oszenie przetargu i przeprowadzenie realizacji nast ę pnie podpisanych umów z odbiorcami. Nadle ś nictwo Suwa ł ki wskaza ł o, i ż przeprowadzony w pa ź dzierniku 2006 r. przetarg ograniczony skierowany by ł do odbiorców drewna W0 iglastego, zaliczonych w 2006 r. do segmentu rynku lokalnego w Nadle ś nictwie Suwa ł ki. Wed ł ug Nadle ś nictwa surowiec ten by ł niezb ę dny odbiorcom do utrzymania ci ą g ł o ś ci produkcji w IV kwartale 2006 r., a przez to do utrzymania przez nich p ł ynno ś ci finansowej w I kwartale 2007 r. Wskazano przy tym, i ż wymienieni odbiorcy zakupuj ą drewno od wielu lat w Nadle ś nictwie Suwa ł ki i s ą przez to odbiorcami wiarygodnymi pod wzgl ę dem terminowego odbioru surowca oraz terminowego sp ł acania nale ż no ś ci. W odniesieniu do Nadle ś nictwa Wali ł y wskazano, i ż za wyborem przetargu ograniczonego przemawia ł fakt wystawienia do przetargu ma ł ych mas drewna, które mia ł y wesprze ć odbiorców lokalnych. Masa drewna sprzedanego przez nadle ś nictwa na rynku lokalnym w 2006 r. w procedurach o zamkni ę tym charakterze (tj. w przetargach ograniczonych oraz negocjacjach, w których mogli wzi ąć odbiorcy, do których skierowano indywidualne, imienne zaproszenia) wynios ł a 203 084 m 3 . W odniesieniu do kryteriów rozdzia ł u mi ę dzy oferentów mas drewna kierowanych do sprzeda ż y, by ł y one z regu ł y precyzowane i podawane do wiadomo ś ci zainteresowanych z chwil ą og ł oszenia konkretnych procedur. Na bardziej ogólnym poziomie okre ś lenie takich kryteriów zosta ł o dokonane w ni ż ej wymienionych nadle ś nictwach podleg ł ych RDLP w Bia ł ymstoku. W regulaminie sprzeda ż y drewna dla nabywców lokalnych organizowanej przez Nadle ś nictwo Augustów w 2006 r. ustalono w pkt II.7., i ż negocjacje zwi ą zane z wy ł onieniem kontrahentów na 2006 r. b ę d ą si ę odbywa ć z uwzgl ę dnieniem nast ę puj ą cych zasad: a) dotychczasowa wspó ł praca z Nadle ś nictwem Augustów i by ł ym Nadle ś nictwem Bia ł obrzegi mierzona ilo ś ci ą zakupów w latach 2003-2005; 12 b) odst ę pstwa od obowi ą zuj ą cych norm i warunków technicznych realizowane przy umowach w latach 2003-2005 i w ofercie zakupu na 2006 rok (np. dopuszczalno ść sinizny, minimalna wielko ść ś rednicy w górnym ko ń cu walka przy S2b czy d ł u ż ycy); c) wyst ę powanie nale ż no ś ci przeterminowanych w 2005 roku w nadle ś nictwie Augustów; d) proponowana cena zakupu surowca; e) forma i termin p ł atno ś ci; f) ewentualne plany rozwojowe firmy. W Nadle ś nictwie Czarna Bia ł ostocka w regulaminie sprzeda ż y drewna obowi ą zuj ą cym od dnia 28 grudnia 2005 r. ustalone zosta ł y w § II pkt 4 jednolite kryteria zaliczenia odbiorców do rynku lokalnego. Nale ż a ł y do nich: a) ś redni roczny zakup grubizny w latach 2001 - 2005 - powy ż ej 150 m 3 ; b) warto ść zakupu ś redniorocznie za lata 2001-2005 - powy ż ej 20 tysi ę cy z ł otych. Ponadto w § 5 pkt 12 regulaminu znalaz ł o si ę zastrze ż enie, w my ś l którego okre ś lone w regulaminie zasady sprzeda ż y drewna jako wewn ę trzne unormowanie sprzeda ż y surowca w Nadle ś nictwie Czarna Bia ł ostocka mia ł y na celu „maksymalne zaopatrzenie w surowiec dotychczasowych „sprawdzonych” nabywców, w szczególno ś ci prowadz ą cych dzia ł alno ść opart ą na surowcu drzewnym na terenie zasi ę gu terytorialnego Nadle ś nictwa Czarna Bia ł ostocka, w nast ę pnej kolejno ś ci zapewnienie dost ę pu do rynku drzewnego miejscowej ludno ś ci w sprzeda ż y detalicznej, w przypadku wolnej masy surowca wszystkim dotychczasowym i potencjalnym nabywcom”. W regulaminie sprzeda ż y drewna w Nadle ś nictwie Gi ż ycko w 2006 r. w pkt II. 3 znalaz ł si ę zapis, w my ś l którego o wyborze oferenta decydowa ć mia ł y nast ę puj ą ce kryteria: - oferowana cena (liczona wzrostem w stosunku do ceny wyj ś ciowej) - max. 3 pkt; - rzetelno ść w terminowym regulowaniu nale ż no ś ci - max. 3 pkt; - okres wspó ł pracy z Nadle ś nictwem - max. 3 pkt (przy czym najwy ż sza ocena przewidziana by ł a przy okresie wspó ł pracy trwaj ą cym 3 i wi ę cej lat); - zakup sortymentów trudno zbywalnych lub znajduj ą cych si ę w sta ł ej lub okresowej nadpoda ż y - 1 pkt. W pkt II.3.h) regulaminu zastrze ż ono, ż e „masa surowca b ę dzie przyznawana proporcjonalnie do ilo ś ci uzyskanych punktów w poszczególnych artyku ł ach, a tak ż e uwzgl ę dniony b ę dzie poziom zakupów w latach 2003-2005 w Nadle ś nictwie Gi ż ycko”. Zgodnie z pkt II.3.i), w przypadku negocjacji kontrahenci mieli spe ł ni ć jeden z poni ż szych warunków: - by ć odbiorcami rynku lokalnego, - realizowa ć umowy zakupu drewna w latach 2003-2005. W Nadle ś nictwie Hajnówka obowi ą zywa ł „regulamin prowadzenia sprzeda ż y drewna w Nadle ś nictwie Hajnówka” z dnia 15 lutego 2002 r., uzupe ł niany kolejnymi aneksami. Aneksem Nr 3 do regulaminu, zatwierdzonym przez Nadle ś niczego Nadle ś nictwa Hajnówka w dniu 16 grudnia 2004 r., dodano w dziale II.2.A zapis pkt 5a okre ś laj ą cy sposób post ę powania w trakcie negocjacji w sytuacji, gdy zapotrzebowanie na drewno znacznie przewy ż sza poda ż . W szczególno ś ci, w my ś l pkt 5a.3, „w celu przeciwdzia ł ania rozdrobnieniu rynku lokalnego przy negocjowaniu ilo ś ci drewna” nale ż a ł o bra ć pod uwag ę „poziom zakupów w ostatnim okresie, jak 13 równie ż preferowa ć odbiorców miejscowych, a firmom o ma ł ym poziomie zakupów, a zw ł aszcza nowym, w tym z poza terenu dzia ł ania nadle ś nictwa, proponowa ć zakup w formie sprzeda ż y detalicznej”. Nast ę pnie, aneksem Nr 4 z dnia 22 grudnia 2005 r. zmieniono brzmienie „pkt II.5”, reguluj ą cego tryb prowadzenia negocjacji. Zgodnie z pkt II.5.d), przy podziale masy drewna wspó ł czynnik redukcyjny mia ł by ć korygowany w gór ę w odniesieniu do oferentów: - proponuj ą cych wy ż sze ceny; - o ponadprzeci ę tnym poziomie zakupów w poprzednim okresie; - wiarygodnych w regulowaniu nale ż no ś ci; - odbieraj ą cych w terminie drewno; - zakupuj ą cych dodatkowo sortymenty b ę d ą ce w nadpoda ż y; - przerabiaj ą cych drewno na terenie powiatu Hajnówka. Z kolei w Nadle ś nictwie Ł om ż a, w § 5 pkt 2 zarz ą dzenia nr 27/04 Nadle ś niczego Nadle ś nictwa Ł om ż a z dnia 10 sierpnia 2004 r. w sprawie prowadzenia sprzeda ż y drewna w Nadle ś nictwie Ł om ż a ustalono, i ż „w dzia ł aniach obejmuj ą cych zaopatrzenie rynku lokalnego przyjmuje si ę zasad ę maksymalnego zaopatrzenia w surowiec dotychczasowych, sprawdzonych nabywców, g ł ównie z zasi ę gu terytorialnego Nadle ś nictwa”. W Nadle ś nictwie Nurzec obowi ą zywa ł „regulamin sprzeda ż y drewna w Nadle ś nictwie Nurzec w Nurcu Stacji”, wprowadzony zarz ą dzeniem Nr 1/06 Nadle ś niczego Nadle ś nictwa Nurzec z dnia 2 stycznia 2006 r. Zgodnie z pkt 2.6.1.b), w informacji o przetargu, zamieszczanej na tablicy og ł osze ń w siedzibie Nadle ś nictwa i na stronie internetowej Nadle ś nictwa (w przypadku przetargu nieograniczonego), b ą d ź kierowanej w formie pisemnej do potencjalnych nabywców (w przypadku przetargu ograniczonego), nale ż a ł o poda ć m.in. „kryteria wyboru ofert z zastrze ż eniem swobodnego wyboru zakupu w przypadku przetargu ofertowego w formie pisemnej (d ł ugo ść wspó ł pracy, wielko ść zakupu, nale ż no ś ci przeterminowane, terminy p ł atno ś ci, oferowana cena zakupu)”. Maj ą c na uwadze stosowane na terenie RDLP w Bia ł ymstoku kryteria przydzia ł u nabywcom mas drewna w przeprowadzanych procedurach sprzeda ż y, organ antymonopolowy dokona ł wyrywkowej analizy dokumentacji zgromadzonej przez nadle ś nictwa w zwi ą zku z organizowanymi przetargami i negocjacjami. Nadle ś nictwo Bielsk prowadzi ł o w 2006 r. negocjacje na sprzeda ż drewna dla nabywców lokalnych, organizowane w okresach kwartalnych (w dniu 5 stycznia 2006 r. na I kwarta ł , w dniu 7 kwietnia 2006 r. na II kwarta ł , w dniach 7 i 11 lipca 2006 r. na III kwarta ł oraz w dniu 4 pa ź dziernika 2006 r. na IV kwarta ł ). Jak wynika z przedstawionych przez RDLP w Bia ł ymstoku protoko ł ów wskazanych negocjacji, prowadz ą ca procedury komisja przy dokonywaniu rozdzia ł u mas drewna mi ę dzy uczestników bra ł a ka ż dorazowo pod uwag ę nast ę puj ą ce kryteria: poziom zakupów w roku 2005 i w cz ęś ci roku 2006 poprzedzaj ą cej negocjacje oraz „ocen ę w ł asn ą komisji dotycz ą c ą dotychczasowej wspó ł pracy z danym nabywc ą ”. Nadle ś nictwo Browsk przeprowadzi ł o w dniu 12 stycznia 2006 r. przetarg nieograniczony na sprzeda ż drewna w I kwartale 2006 r., na okre ś lone gatunki i sortymenty. Zgodnie z pkt 5 og ł oszenia o przetargu, o ilo ś ci przyznanej nabywcom masy decydowa ł y nast ę puj ą ce kryteria: oferowana cena ponad wyj ś ciow ą , brak pe ł nego spektrum klas przy d ł u ż ycach iglastych, termin p ł atno ś ci, suma dni 14 nale ż no ś ci przeterminowanych za 2005 r., ocena wspó ł pracy brana pod uwag ę w przypadku braku nale ż no ś ci przeterminowanych, punkt przerobu drewna w zasi ę gu terytorialnym Nadle ś nictwa Browsk. W tym samym dniu Nadle ś nictwo Browsk zorganizowa ł o równie ż przetarg nieograniczony na sprzeda ż drewna brzozowego WA1 w I i II klasie jako ś ci. Zgodnie z pkt 5 og ł oszenia o ilo ś ci przyznanej masy mia ł a decydowa ć cena, z tym ż e w pkt 9.5 Nadle ś nictwo zastrzeg ł o sobie „urealnienie poziomu masowego oferty do dotychczasowego przeci ę tnego poziomu zakupu w nadle ś nictwie lub mo ż liwo ś ci przerobu”. Nadle ś nictwo Czarna Bia ł ostocka og ł osi ł o w dniu 14 grudnia 2005 r. przetarg ograniczony ofertowy z redukcja zamówie ń na sprzeda ż surowca iglastego i li ś ciastego W0 i S2 w I kwartale 2006 r. Zgodnie ze specyfikacj ą kryteriów oceny ofert, stanowi ą c ą za łą cznik do og ł oszenia o przetargu, kolejnym kryteriom przyporz ą dkowane zosta ł y nast ę puj ą ce wagi: 1) oferowana cena zakupu wyra ż ona % ceny wywo ł awczej - waga 0,2; 2) regulacja nale ż no ś ci za drewno w 2005 r. - waga 0,3; 3) termin p ł atno ś ci - waga 0,1; 4) ilo ść lat wspó ł pracy - waga 0,2 (najwy ż szy stopie ń spe ł nienia kryterium przy okresie wspó ł pracy przekraczaj ą cym 10 lat); 5) ś redni roczny zakup surowca drzewnego za lata 2001-2004 i 11 miesi ę cy 2005 r. - waga 0,2 (najwy ż szy stopie ń spe ł nienia kryterium przy ś redniorocznym zakupie przekraczaj ą cym 4 000 m 3 ). Nadle ś nictwo Czerwony Dwór przeprowadzi ł o przetarg ograniczony dla odbiorców rynku lokalnego na zakup surowca drzewnego w okresie sierpie ń - grudzie ń 2006 r., og ł oszony w dniu 12 lipca 2006 r. Jak wynika z tre ś ci protoko ł u przetargu, komisja dokona ł a oceny ofert bior ą c pod uwag ę nast ę puj ą ce kryteria: 1) oferowana cena zakupu - najwy ż szy (10) stopie ń spe ł nienia kryterium przy cenie oferowanej wynosz ą cej 130% ceny wywo ł awczej - waga 0,5; 2) łą czny zakup w Nadle ś nictwie Czerwony Dwór wszystkich sortymentów w ostatnich trzech latach - najwy ż szy stopie ń spe ł nienia kryterium przy zakupach przekraczaj ą cych 3300 m 3 - waga 0,3; 3) ilo ść lat wspó ł pracy z Nadle ś nictwem - najwy ż szy stopie ń spe ł nienia kryterium przy okresie przekraczaj ą cym 9 lat - waga 0,2. Nadle ś niczy Nadle ś nictwa Dojlidy wyda ł w dniu 20 grudnia 2005 r. zarz ą dzenie nr 28, dotycz ą ce przeprowadzenia przetargu ograniczonego ofertowego na drewno przewidziane do sprzeda ż y w I kwartale 2006 r. dla odbiorców z terenu RDLP w Bia ł ymstoku. Zgodnie z tre ś ci ą zarz ą dzenia, przedsi ę biorcy, którzy nie wspó ł pracowali z Nadle ś nictwem Dojlidy w latach 2002-2005, mogli sk ł ada ć oferty zakupu ilo ś ci surowca drzewnego do 500 m 3 . Przetarg powy ż szy og ł oszony zosta ł w dniu 21 grudnia 2005 r., za ś jednym z za łą czników do og ł oszenia by ł a specyfikacja kryteriów oceny ofert. Ustanowiono nast ę puj ą ce kryteria oceny ofert, punktacj ę oraz wagi kryteriów: 1) cena - 0,2 pkt za ka ż dy 1% powy ż ej ceny wywo ł awczej - waga 0,6; 2) lata wspó ł pracy - 1 pkt za okres wspó ł pracy poni ż ej 5 lat, 2 pkt za okres 6 lat i wi ę cej - waga 0,2; 3) lokalizacja siedziby odbiorcy - zasi ę g terytorialny Nadle ś nictwa Dojlidy 3 pkt, województwo podlaskie 2 pkt, teren RDLP Bia ł ystok 1 pkt - waga 0,1; 15 4) stopie ń realizacji umów zawartych na II pó ł rocze 2005 r. - do 60% - 0 pkt, 61%-80% - 2 pkt, ponad 81% - 3 pkt - waga 0,1. Powy ż szy system oceny ofert w organizowanych przez Nadle ś nictwo Dojlidy przetargach ograniczonych (przeprowadzanych kolejno: w dniu 5 stycznia 2006 r. na I kwarta ł , w dniu 31 marca 2006 r. na II kwarta ł oraz w dniu 30 czerwca 2006 r. na II pó ł rocze 2006 r.), zmodyfikowany zosta ł w taki sposób, i ż zmieniono - poczynaj ą c od przetargu na II kwarta ł 2006 r. - wagi poszczególnych kryteriów: 1) cena - waga 0,4; 2) lata wspó ł pracy - waga 0,3; 3) lokalizacja siedziby odbiorcy - waga 0,2; 4) stopie ń realizacji uprzednio zawartych umów - 0,1. Nadle ś nictwo Pomorze przeprowadzi ł o w dniu 20 wrze ś nia 2006 r. przetarg na sprzeda ż drewna w 2006 r. w formie redukcji zamówie ń . Komisja przetargowa dokonywa ł a oceny ofert w oparciu o nast ę puj ą ce kryteria, okre ś lone w specyfikacji: 1) oferowana cena zakupu - maksymalnie 10 pkt przy cenie oferowanej przewy ż szaj ą cej cen ę wywo ł awcz ą o 10 z ł i wi ę cej za m 3 - waga 0,60; 2) termin p ł atno ś ci - maksymalnie 10 pkt przy przedp ł acie - waga 0,10; 3) czas wspó ł pracy w latach 2000-wrzesie ń 2006, mierzony ilo ś ci ą kwarta ł ów, w których w podanym okresie wystawiono przynajmniej jedn ą faktur ę za drewno zakupione w ramach zawartej umowy kupna-sprzeda ż y - maksymalnie 10 pkt przy 21 i wi ę kszej ilo ś ci kwarta ł ów - waga 0,15; 4) poziom zakupów w latach 2000-wrzesie ń 2006 - maksymalnie 10 pkt przy ilo ś ci zakupionego drewna wynosz ą cej 15000 m 3 i wi ę cej - waga 0,15. Nadle ś nictwo Ż ednia zorganizowa ł o w dniu 2 stycznia 2006 r. negocjacje dla rynku lokalnego na zakup surowca drzewnego w I kwartale 2006 r. Jak wynika z tre ś ci zaproszenia do negocjacji, w przypadku zapotrzebowania przekraczaj ą cego przewidzian ą do sprzeda ż y pul ę drewna, mia ł a zosta ć przeprowadzona redukcja zamówie ń w oparciu o nast ę puj ą ce kryteria: 1) oferowana cena - waga 0,4 - ocena do 8 pkt w przypadku wzrostu ceny o 20% i wi ę cej; 2) dotychczasowa wspó ł praca - waga 0,4 - ocena do 10 pkt przy ś rednim poziomie zakupów w latach 2003-2005 wynosz ą cym 4000m 3 i wi ę cej rocznie, 1 pkt w przypadku zakupu wszystkich klas drewna W a w drewnie ś redniowymiarowym ró ż nych d ł ugo ś ci (w latach 2003-2005), oraz do 8 pkt w przypadku okresu wspó ł pracy z Nadle ś nictwem Ż ednia od 1996 r.; 3) termin p ł atno ś ci - waga 0,2 - ocena maks. 2 pkt przy przedp ł acie. Zasady sprzeda ż y drewna w RDLP w Bia ł ymstoku i podleg ł ych jej nadle ś nictwach, przyj ę te na gruncie zarz ą dzenia nr 21/2001 oraz zarz ą dzenia nr 16/2005, utraci ł y moc obowi ą zuj ą c ą z dniem 31 grudnia 2006 r. Od dnia 1 stycznia 2007 r. zagadnienie powy ż sze regulowa ł o kompleksowo zarz ą dzenie nr 52 Dyrektora Generalnego Lasów Pa ń stwowych z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. w sprawie ustalenia sposobu sprzeda ż y drewna przez Pa ń stwowe Gospodarstwo Le ś ne Lasy Pa ń stwowe. 16 Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: W pierwszej kolejno ś ci nale ż y wskaza ć , i ż z dniem 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), skutkiem czego dotychczas obowi ą zuj ą ca ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.; dalej: ustawa antymonopolowa) utraci ł a moc. Jednak ż e na mocy art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie ustawy nowej, stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Poniewa ż post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie zosta ł o wszcz ę te na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. (ustawy antymonopolowej), organ antymonopolowy rozstrzyga niniejsz ą spraw ę na podstawie przepisów tej ż e ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej, ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Podstaw ą zastosowania przez organ antymonopolowy przewidzianych w w/w ustawie instrumentów, w szczególno ś ci nale żą cych do sfery przeciwdzia ł ania praktykom ograniczaj ą cym konkurencj ę , jest stwierdzenie, i ż w okre ś lonej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. O naruszeniu interesu publicznoprawnego, zgodnie z utrwalonym w sprawach antymonopolowych orzecznictwem, mo ż emy mówi ć wówczas, gdy okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyka szerszego, bli ż ej nieokre ś lonego kr ę gu uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy wywo ł uje ono na tym rynku niekorzystne zjawiska (wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Antymonopolowego z dnia 24 stycznia 1991 r., XV Amr 8/90). Stanowisko Takie znajduje odzwierciedlenie równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (…)”. Z sytuacj ą zagro ż enia interesu publicznego mamy do czynienia w okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy. Ustalane przez Regionaln ą Dyrekcj ę Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku oraz podleg ł e jej jednostki organizacyjne (nadle ś nictwa) zasady sprzeda ż y drewna okre ś laj ą mo ż liwo ś ci nabywania tego surowca przez szerok ą rzesz ę przedsi ę biorców, wykorzystuj ą cych drewno w prowadzonej dzia ł alno ś ci wytwórczej. Nale ż y zaznaczy ć , i ż kr ą g potencjalnych poszkodowanych dzia ł aniami b ę d ą cymi przedmiotem niniejszego post ę powania antymonopolowego jest z góry nieoznaczony, z uwagi na powszechne zastosowanie drewna w wielu ga łę ziach przemys ł u, jak chocia ż by przemys ł tartaczny, przemys ł p ł yt drewnopochodnych, przemys ł celulozowo-papierniczy, meblarstwo, energetyka, budownictwo. Wobec takich uwarunkowa ń , maj ą c na wzgl ę dzie antykonkurencyjny charakter zarzucanych RDLP w Bia ł ymstoku praktyk, ingerencja organu antymonopolowego w niniejszej sprawie jest uzasadniona. Wedle art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. W my ś l art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej 17 mo ż e polega ć w szczególno ś ci na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Z kolei art. 8 ust. 2 pkt 8 stanowi, i ż za nau ż ywanie pozycji dominuj ą cej mo ż e w szczególno ś ci polega ć podziale rynku wed ł ug kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub podmiotowych. Uznanie dzia ł ania za tak ą praktyk ę wymaga spe ł nienia przes ł anek nast ę puj ą cych: - posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, - nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, polegaj ą ce na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Poj ę cie przedsi ę biorcy, jakim pos ł uguje si ę ustawa antymonopolowa, zdefiniowane jest w art. 4 pkt 1 tej ustawy. Przepis ten mówi, i ż na gruncie ustawy antymonopolowej przedsi ę biorc ą jest przedsi ę biorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (obecnie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, Dz. U. z 2004 r. Nr 173 poz. 1807), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. W my ś l art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, przedsi ę biorc ą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Jak wynika jednak z cytowanego wy ż ej przepisu ustawy antymonopolowej, pod poj ę ciem przedsi ę biorcy ustawodawca rozumie nie tylko przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, ale tak ż e inne podmioty, cho ć by nie posiada ł y osobowo ś ci prawnej, o ile prowadz ą dzia ł alno ść gospodarcz ą - zarobkow ą , zaspokajaj ą c na rynku okre ś lone cudze potrzeby. Jak stwierdzi ł S ą d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 pa ź dziernika 2006 r., sygn. akt VI ACa 856/07, „istotn ą okoliczno ś ci ą , od istnienia której ustawodawca uzale ż ni ł legitymacj ę do wyst ę powania przed organem pa ń stwowym - Prezesem UOKiK (…) jest kwestia czy podmiot niemaj ą cy osobowo ś ci prawnej organizuje lub ś wiadczy us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, b ą d ź prowadzi dzia ł alno ść , która charakteryzuje si ę w ł a ś ciwo ś ciami takimi, jak: - zawodowy (sta ł y) charakter, - podejmowanie powtarzalnych dzia ł a ń , - podporz ą dkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania, - udzia ł w obrocie gospodarczym.” W niniejszej sprawie nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż RDLP w Bia ł ymstoku prowadzi stale dzia ł alno ść w zakresie obrotu drewnem, dzia ł alno ść ta jest powtarzalna i prowadzona na zasadzie racjonalnego gospodarowania i strona uczestniczy w obrocie gospodarczym. Podkre ś lenia przy tym wymaga, i ż wedle art. 50 ustawy o lasach, Lasy Pa ń stwowe (Dyrekcja Generalna, regionalne dyrekcje, nadle ś nictwa i inne jednostki) prowadz ą dzia ł alno ść na zasadzie samodzielno ś ci finansowej i pokrywaj ą koszty dzia ł alno ś ci z w ł asnych przychodów. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze okoliczno ś ci, a tak ż e brzmienie art. 34 ust. 1 ustawy o lasach, zgodnie z którym dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w szczególno ś ci reprezentuje Skarb Pa ń stwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego dzia ł ania, nale ż y uzna ć RDLP w Bia ł ymstoku za przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy antymonopolowej. 18 Dokonanie oceny zachowania RDLP w Bia ł ymstoku w ś wietle zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wymaga uprzedniego wskazania rynku w ł a ś ciwego w sprawie oraz okre ś lenia pozycji RDLP w Bia ł ymstoku na ustalonym rynku w ł a ś ciwym. Art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej definiuje okre ś lenie „pozycji dominuj ą cej” jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Natomiast „rynek w ł a ś ciwy” to wedle art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty (rynek produktowy) oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (rynek geograficzny). W uj ę ciu produktowym, rynkiem w niniejszej sprawie jest sprzeda ż drewna, która stanowi jedn ą z g ł ównych dziedzin dzia ł alno ś ci RDLP w Bia ł ymstoku. Jakkolwiek ze wzgl ę du na ró ż nice we w ł a ś ciwo ś ciach i mo ż liwo ś ciach zastosowania, mo ż liwe jest wyodr ę bnienie w ęż szych rynków, obejmuj ą cych poszczególne sortymenty drewna, jednak ż e w przypadku niniejszego post ę powania tego rodzaju zaw ęż enie i wyodr ę bnianie pod-rynków nie jest celowe, albowiem stawiane RDLP w Bia ł ymstoku zarzuty dotycz ą wszystkich kategorii surowca drzewnego, a wi ę c wszystkich pod-rynków. Od strony geograficznej rynkiem jest obszar dzia ł ania Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku, na którym to obszarze dyrektor regionalny tej ż e dyrekcji ustala warunki sprzeda ż y drewna, stanowi ą ce jednocze ś nie podstaw ę do wydania przez nadle ś niczych regulaminów sprzeda ż y drewna obowi ą zuj ą cych w nadle ś nictwach, w oparciu o które nabywaj ą drewno przedsi ę biorcy zaliczaj ą cy si ę do tzw. rynku lokalnego. Ca ł o ść tworzy zorganizowan ą struktur ę , opart ą na zasadzie hierarchicznego podporz ą dkowania. Lasy pa ń stwowe pozostaj ą ce w zarz ą dzie RDLP w Bia ł ymstoku znajduj ą si ę na terenie województw: podlaskiego, warmi ń sko-mazurskiego i mazowieckiego, za ś wskazanej dyrekcji regionalnej podlegaj ą nast ę puj ą ce nadle ś nictwa: Augustów, Bia ł owie ż a, Bielsk Podlaski, Borki, Browsk, Czarna Bia ł ostocka, Czerwony Dwór, Dojlidy, Dryga ł y, E ł k, Gi ż ycko, G łę boki Bród, Go ł dap, Hajnówka, Ł om ż a, Maskuli ń skie, Nowogród, Nurzec, Olecko, Pisz, P ł aska, Pomorze, Rajgród, Rudka, Supra ś l, Suwa ł ki, Szczebra, Knyszyn, Krynki, Wali ł y, Ż ednia. Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , i ż istniej ą trzy grupy odbiorców drewna, ró ż ni ą cych si ę wielko ś ci ą zapotrzebowania. Do najwi ę kszych nale ż y kilku odbiorców „krajowych” (zak ł ady papiernicze, producenci p ł yt drewnopochodnych, producenci paneli). Ta kategoria przedsi ę biorców jest sk ł onna dokonywa ć zakupów drewna poza regionem, w którym prowadz ą dzia ł alno ść , gdy ż przy du ż ych zakupach surowca mog ą zminimalizowa ć koszty transportu. Dokonuj ą oni zakupów na podstawie porozumie ń zawieranych z Dyrekcj ą Generaln ą LP, na podstawie okre ś lanych przez ni ą zasad, o ile spe ł ni ą okre ś lone przez ni ą kryteria zaliczenia do odbiorców rynku krajowego. Drug ą kategori ą s ą przedsi ę biorcy „regionalni”, dokonuj ą cy zakupów w wielu nadle ś nictwach, ale tylko lub w 19 przewa ż aj ą cej mierze w swoim regionie dzia ł ania. Nale ż y przy tym zauwa ż y ć , i ż niemal wszyscy odbiorcy regionalni RDLP w Bia ł ymstoku dzia ł aj ą na terenie tej ż e Dyrekcji. S ą wreszcie przedsi ę biorcy i konsumenci „lokalni”, którzy mog ą zaspokoi ć swoje potrzeby w jednym lub kilku s ą siaduj ą cych nadle ś nictwach, przy czym z uwagi na koszty transportu zakup drewna w oddalonych nadle ś nictwach, czy te ż z terenu innej RDLP, b ę dzie dla nich nieop ł acalny. Rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest zatem regionalny rynek sprzeda ż y drewna, którego zasi ę g pokrywa si ę z obszarem dzia ł ania RDLP w Bia ł ymstoku. Na wy ż ej wskazanym rynku RDLP w Bia ł ymstoku posiada silnie dominuj ą c ą pozycj ę , co w pierwszej kolejno ś ci nale ż y wywodzi ć z wynikaj ą cych z ustawy o lasach funkcji administracyjnych pe ł nionych przez LP w stosunku do lasów b ę d ą cych w ł asno ś ci ą Skarbu Pa ń stwa. Ponadto nale ż y wskaza ć na przewa ż aj ą cy udzia ł lasów publicznych w strukturze w ł asno ś ciowej lasów w Polsce. Jak wynika z informacji opublikowanych w „Raporcie o stanie lasów w Polsce 2006”, opracowanym na zlecenie Dyrekcji Generalnej LP, lasy pozostaj ą ce w zarz ą dzie PGL LP obejmowa ł y 78,2 % ogólnej powierzchni lasów na terenie kraju, wg stanu na dzie ń 31 grudnia 2006 r. Wed ł ug danych GUS, w województwach, w których znajduj ą si ę lasy zarz ą dzane przez RDLP w Bia ł ymstoku, udzia ł lasów pozostaj ą cych w zarz ą dzie LP w ogólnej powierzchni lasów charakteryzowa ł y nast ę puj ą ce wielko ś ci (wg stanu na dzie ń 31 grudnia 2005 r.): w województwie podlaskim – 62,4 %, w województwie warmi ń sko- mazurskim – 93,1 %, w województwie mazowieckim – 52,8 %. O pozycji Lasów Pa ń stwowych przes ą dza równie ż sposób prowadzenia gospodarki le ś nej, zmierzaj ą cej do wykorzystywania lasów jako odnawialnego ź ród ł a surowca drzewnego, opartej na zasadzie trwa ł o ś ci lasów i zwi ę kszania ich zasobów, z uwzgl ę dnieniem potrzeb hodowlanych i zasad regulacji struktury zasobów le ś nych. Pochodn ą wysokiego udzia ł u LP w strukturze w ł asno ś ci lasów w kraju oraz planowego prowadzenia gospodarki le ś nej jest skala pozyskania surowca drzewnego w lasach pozostaj ą cych w zarz ą dzie LP. Jak podaje „Raport o stanie lasów w Polsce 2006”, w 2006 r. pozyskano w Polsce 30 228 000 m 3 grubizny drewna netto (bez kory), z czego w PGL LP 28 700 000 m 3 (94,9 %), w lasach prywatnych 1 098 000 m 3 , a w parkach narodowych 199 000 m 3 . Wskazany Raport zwraca równie ż uwag ę na wyra ź ne dysproporcje mi ę dzy intensywno ś ci ą u ż ytkowania w Lasach Pa ń stwowych (pozyskanie grubizny netto 4,07 m 3 /ha) oraz w gospodarstwach prywatnych (0,68 m 3 /ha). Reasumuj ą c, wskazane powy ż ej okoliczno ś ci, tj. przys ł uguj ą ce PGL LP ex lege funkcje administracyjne w stosunku do lasów stanowi ą cych w ł asno ść Skarbu Pa ń stwa, wielko ść udzia ł u w strukturze w ł asno ś ci lasów w Polsce, sposób prowadzenia gospodarki le ś nej i wynikaj ą ca st ą d wielko ść pozyskania drewna oraz intensywno ść u ż ytkowania lasu powoduj ą , i ż na terenie kraju nie istniej ą ekonomicznie podobne ź ród ł a zaopatrzenia w surowiec drzewny. Oczywistym jest, i ż wobec takich uwarunkowa ń , przy utrzymuj ą cej si ę od lat przewadze popytu na drewno nad poda żą surowca, LP w zakresie sprzeda ż y drewna mog ą dzia ł a ć w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów i kontrahentów. Wniosek o silnie dominuj ą cej pozycji RDLP w Bia ł ymstoku na okre ś lonym w niniejszej sprawie rynku w ł a ś ciwym jest zatem uprawniony. Samo posiadanie pozycji dominuj ą cej nie stanowi naruszenia prawa. Naruszeniem takim jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez 20 jednego lub kilku przedsi ę biorców, które jest zachowaniem zakazanym moc ą art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Art. 8 ust. 2 ustawy antymonopolowej zawiera przyk ł adowy katalog typowych praktyk nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. W niniejszej sprawie Regionalnej Dyrekcji Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku postawiono zarzuty stosowania praktyk okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 5 i pkt 8 ustawy antymonopolowej. I. W my ś l art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Do uznania, i ż przedsi ę biorca stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę zdefiniowan ą w cytowanym wy ż ej przepisie, niezb ę dne jest łą czne zaistnienie nast ę puj ą cych przes ł anek: - przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, - zachowanie przedsi ę biorcy przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Jak stwierdzono w powy ż szych rozwa ż aniach, RDLP w Bia ł ymstoku posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku sprzeda ż y drewna, obejmuj ą cym teren jej dzia ł ania. Tym samym spe ł niona jest pierwsza przes ł anka praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Oceniaj ą c zachowanie RDLP w Bia ł ymstoku z punktu widzenia drugiej z wymienionych wy ż ej przes ł anek, wskaza ć nale ż y w pierwszej kolejno ś ci, i ż wobec utrzymuj ą cej si ę sytuacji przewagi popytu na drewno nad poda żą tego ż surowca, uniemo ż liwiaj ą cej zaspokojenie potrzeb wszystkich nabywców, Lasy Pa ń stwowe, jako podmiot o pozycji dominuj ą cej na rynku, maj ą obowi ą zek rozdysponowa ć drewno na równych, przejrzystych i obiektywnych zasadach, w sposób niedyskryminuj ą cy ż adnego z kontrahentów. Obowi ą zek niestwarzania barier dla rozwoju konkurencji ci ąż y nie tylko na organach pa ń stwa, ale równie ż na przedsi ę biorcach dominuj ą cych na rynku, których pozycja rynkowa pozwala im na negatywne oddzia ł ywanie na struktur ę rynku i warunki funkcjonowania jego uczestników (E. Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , TWIGGER, Warszawa 2002, s. 113) . W ocenie organu antymonopolowego, przyj ę ty przez RDLP w Bia ł ymstoku system sprzeda ż y drewna, który stosowany by ł do ko ń ca 2006 r., powy ż szych wymogów nie spe ł nia ł . Ju ż podstawowe za ł o ż enia, na których oparto system rozdzia ł u mas surowca drzewnego przeznaczonego do sprzeda ż y, zak ł ada ł y uprzywilejowanie okre ś lonych grup odbiorców. Dotyczy to przede wszystkim odbiorców du ż ych, nale żą cych do grupy odbiorców rynku regionalnego. Ju ż na etapie post ę powania wyja ś niaj ą cego RDLP w Bia ł ymstoku wskaza ł a, i ż celem wyodr ę bnienia grupy nabywców rynku regionalnego by ł a potrzeba u ł atwienia zakupów drewna przedsi ę biorcom nabywaj ą cym du ż e ilo ś ci surowca. W latach 2005 i 2006 do grupy tej zaliczano przedsi ę biorców, którzy w poprzednim roku zakupili drewno w ilo ś ci przekraczaj ą cej 25 000 m 3 . Przedsi ę biorcy nale żą cy do tej grupy mieli mo ż liwo ść nabywania drewna na korzystniejszych warunkach, ani ż eli nabywcy rynku lokalnego. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż nabywanie drewna na rynku regionalnym zapewnia ł o dost ę p do surowca oferowanego na korzystniejszych warunkach cenowych. W zaleceniach realizacyjnych na 2006 rok przyj ę to bowiem za ł o ż enie, i ż ceny na rynku lokalnym nie mog ł y by ć 21 ni ż sze ni ż ceny uzgodnione dla odbiorców regionalnych. Uczestnicy rynku regionalnego zawierali bezpo ś rednio z RDLP w Bia ł ymstoku porozumienia okre ś laj ą ce masy do zakupu z podzia ł em na sortymenty i realizuj ą ce nadle ś nictwa. Nie musieli zatem, w celu nabycia wi ę kszej ilo ś ci surowca okre ś lonych sortymentów – w przeciwie ń stwie do przedsi ę biorców nabywaj ą cych drewno na rynku lokalnym – uczestniczy ć w szeregu procedur organizowanych przez poszczególne nadle ś nictwa. Dodatkowo, jak wynika z wyja ś nie ń RDLP w Bia ł ymstoku, odbiorcy rynku regionalnego mieli zagwarantowan ą okre ś lon ą pul ę surowca do nabycia w ci ą gu roku, ustalon ą w oparciu o poziom zakupu w poprzednich latach, z zastosowaniem okre ś lonego wska ź nika redukcyjnego. Na rynku lokalnym takie gwarancje nie wyst ę powa ł y, co w praktyce mog ł o prowadzi ć do pozbawienia niektórych przedsi ę biorców dost ę pu do surowca. System sprzeda ż y drewna w RDLP w Bia ł ymstoku prowadzi ł równie ż do utrudniania nabywania surowca przez przedsi ę biorców dotychczas nie wspó ł pracuj ą cych ze stron ą . Stwierdzenie takie uprawnie analiza odpowiednich zapisów zarz ą dzenia nr 21/2001 oraz zalece ń realizacyjnych na 2006 rok, przytaczanych powy ż ej w tre ś ci uzasadnienia niniejszej decyzji w cz ęś ci opisuj ą cej dokonane przez organ antymonopolowy ustalenia faktyczne. Przypomnie ć w tym miejscu nale ż y przyj ę t ą na gruncie zarz ą dzenia nr 21/2001 zasad ę , i ż we wszystkich dzia ł aniach obejmuj ą cych zaopatrzenie rynku drzewnego nale ż y przyj ąć za ł o ż enie maksymalnego zaopatrzenia w surowiec dotychczasowych, „sprawdzonych” nabywców. W zaleceniach realizacyjnych na 2006 r., w kierowanych do nadle ś nictw wytycznych dotycz ą cych podzia ł u mas drewna na rynku lokalnym nakazano kierowa ć si ę wielko ś ci ą zakupów realizowanych w roku poprzednim, z uwzgl ę dnieniem odpowiedniego wska ź nika redukcyjnego. Zwrócono przy tym uwag ę , aby „uwzgl ę dnia ć przynajmniej w cz ęś ci potrzeby surowcowe nowo uruchamianych zak ł adów przerobów drewna”. Odzwierciedleniem wskazanych wy ż ej zasad by ł y kryteria oceny ofert i podzia ł u drewna w organizowanych przez nadle ś nictwa procedurach sprzeda ż y (przetargach i negocjacjach). Jak opisano ju ż wy ż ej w tre ś ci uzasadnienia niniejszej decyzji, w praktyce nadle ś nictw cz ę sto przy ocenie ofert przedsi ę biorców uwzgl ę dniano kryteria wielko ś ci zakupów w danym nadle ś nictwie w okresie kilku poprzedzaj ą cych lat oraz d ł ugo ś ci okresu wspó ł pracy z danym nadle ś nictwem. Wprowadzano równie ż ograniczenia mo ż liwo ś ci zakupu surowca przez „nowych” nabywców, np. w Nadle ś nictwie Dojlidy (przedsi ę biorcy, którzy nie wspó ł pracowali z Nadle ś nictwem w latach 2002-2005 mogli sk ł ada ć oferty zakupu surowca w ilo ś ci do 500 m 3 ) i w Nadle ś nictwie Hajnówka (zalecenie, aby przedsi ę biorcom o ma ł ym poziomie zakupów, a zw ł aszcza nowym, w tym spoza terenu Nadle ś nictwa, proponowa ć zakup w formie sprzeda ż y detalicznej). Nadle ś nictwa przy ocenie ofert na zakup drewna sk ł adanych przez przedsi ę biorców stosowa ł y równie ż inne, typowo pozaekonomiczne kryteria, które trudno uzna ć za miarodajne z punktu widzenia wyboru oferty najkorzystniejszej, co jest podstawowym celem instytucji przetargu. Jednocze ś nie kryteria te prowadzi ł y do uprzywilejowania okre ś lonych grup przedsi ę biorców i dyskryminacji pozosta ł ych. Wyst ę powa ł a tu praktyka preferowania przedsi ę biorców posiadaj ą cych siedzib ę lub zak ł ad na obszarze dzia ł ania nadle ś nictwa organizuj ą cego negocjacje czy przetarg na sprzeda ż drewna. W toku post ę powania 22 stwierdzono, i ż zasady takie przyj ęł y do stosowania nadle ś nictwa: Czarna Bia ł ostocka, Hajnówka, Ł om ż a, Browsk, Dojlidy. Ponadto stosowane by ł y równie ż skrajnie nieprzejrzyste kryteria oceny ofert. Wyst ę powanie takich stwierdzono w praktyce Nadle ś nictwa Augustów („ewentualne plany rozwojowe firmy”) i Nadle ś nictwa Bielsk („ocena w ł asna komisji dotycz ą ca dotychczasowej wspó ł pracy z danym nabywc ą ”). Podobnie negatywnie nale ż y oceni ć zastrze ż enie „swobodnego wyboru zakupu w przypadku przetargu ofertowego w formie pisemnej”, jakie wyst ą pi ł o w „regulaminie sprzeda ż y drewna” obowi ą zuj ą cym w Nadle ś nictwie Nurzec. Przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji w ś ród przedsi ę biorców prowadz ą cych zak ł ady przerobu drewna sprzyja ł a równie ż okoliczno ść , i ż sprzeda ż znacznej puli surowca drzewnego dokonywana by ł a w drodze procedur ograniczonych do z góry okre ś lonego kr ę gu nabywców, tj. przetargu ograniczonego oraz negocjacji prowadzonych z udzia ł em imiennie zaproszonych przedsi ę biorców. Dzia ł anie takie wprost zmierza do ograniczenia przedsi ę biorcom dost ę pu do rynku sprzeda ż y drewna i przez to stwarzania niejednolitych warunków konkurowania. Na jednoznacznie nagann ą ocen ę zas ł uguje fakt, i ż na rynku lokalnym, którego organizacja z za ł o ż enia powinna umo ż liwi ć ubieganie si ę o zakup surowca ka ż demu zainteresowanemu przedsi ę biorcy, sprzedano w 2006 r. w drodze procedur o takim charakterze 203 084 m 3 , tj. ok. 23 % surowca sprzedanego ogó ł em na tym rynku. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż przedstawione wy ż ej dzia ł ania RDLP w Bia ł ymstoku oraz podleg ł ych jej jednostek organizacyjnych przeciwdzia ł a ł y ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Ustanowienie systemu sprzeda ż y drewna uprzywilejowuj ą cego i u ł atwiaj ą cego zakup na korzystniejszych warunkach przedsi ę biorcom du ż ym oraz przedsi ę biorcom wspó ł pracuj ą cym z jednostkami RDLP w Bia ł ymstoku od d ł u ż szego czasu stwarza ł o odmienne warunki konkurowania dla wszystkich tych przedsi ę biorców przetwarzaj ą cych drewno jako podstawowy surowiec w procesie produkcyjnym, którzy nie spe ł niali stawianych przez sprzedawc ę drewna wymaga ń . Sytuacj ę t ą dodatkowo utrudnia ł y cz ę sto wyst ę puj ą ce w nadle ś nictwach przypadki uprzywilejowania przedsi ę biorców lokalnych, prowadz ą cych dzia ł alno ść na terenie dzia ł ania danego nadle ś nictwa, jak równie ż nieprzejrzyste kryteria oceny ofert oraz organizowanie procedur sprzeda ż y dla ś ci ś le okre ś lonego kr ę gu nabywców. Dzia ł ania takie zas ł uguj ą na negatywn ą ocen ę ze wzgl ę du na ich oczywi ś cie antykonkurencyjny charakter. Tym samym nale ż y stwierdzi ć , i ż spe ł niona zosta ł a druga przes ł anka z praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Wobec spe ł nienia obydwu przes ł anek, wymaganych dla wyst ą pienia zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż RDLP w Bia ł ymstoku naruszy ł a przepis art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Jak wskazano ju ż wy ż ej w tre ś ci uzasadnienia, zasady sprzeda ż y drewna w RDLP w Bia ł ymstoku i podleg ł ych jej nadle ś nictwach, przyj ę te na gruncie zarz ą dzenia nr 21/2001 oraz zarz ą dzenia nr 16/2005, utraci ł y moc obowi ą zuj ą c ą z dniem 31 grudnia 2006 r. Tym samym zachowanie RDLP w Bia ł ymstoku, oceniane w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym, przesta ł o narusza ć zakaz okre ś lony w 23 art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Wedle art. 10 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy, o których mowa w art. 5 lub w art. 8 ustawy, nie wydaje si ę decyzji uznaj ą cej praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania. W wypadku takim, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Wobec spe ł nienia przes ł anek uznania praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , przy uwzgl ę dnieniu okoliczno ś ci, i ż zachowanie rynkowe RDLP w Bia ł ymstoku przesta ł o narusza ć zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du orzek ł , jak w punkcie I sentencji. II. Drugi z zarzutów postawionych w niniejszej sprawie RDLP w Bia ł ymstoku, dotyczy naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Przepis ten stanowi, i ż nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na podziale rynku wed ł ug kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub podmiotowych. Uznanie dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę zdefiniowan ą w cytowanym wy ż ej przepisie wymaga łą cznego zaistnienia nast ę puj ą cych przes ł anek: - posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku, - dokonanie przez przedsi ę biorc ę podzia ł u rynku wed ł ug kryteriów terytorialnych, asortymentowych lub podmiotowych. Jak stwierdzono w rozwa ż aniach prowadzonych powy ż ej w tre ś ci uzasadnienia niniejszej decyzji, RDLP w Bia ł ymstoku posiada pozycj ę dominuj ą c ą na ustalonym w sprawie rynku w ł a ś ciwym. Spe ł niona jest zatem pierwsza ze wskazanych wy ż ej przes ł anek praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 8. W dalszej kolejno ś ci nale ż y rozstrzygn ąć , czy opisane w niniejszej decyzji zachowanie RDLP w Bia ł ymstoku oraz podleg ł ych jej jednostek organizacyjnych prowadzi ł o do podzia ł u rynku wed ł ug któregokolwiek z kryteriów, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Zdaniem organu antymonopolowego, na tak postawione pytanie nale ż y odpowiedzie ć twierdz ą co. Podzia ł rynku stanowi istot ę przyj ę tej organizacji sprzeda ż y drewna, a jego przejawem jest wyodr ę bnienie nabywców grupy rynku regionalnego i ustalenie kryteriów zaliczania przedsi ę biorców do tej grupy. Ustalony warunek dokonania w skali roku zakupu drewna w ilo ś ci przynajmniej 25 000 m 3 zdecydowanie preferuje du ż ych przedsi ę biorców. Tak ustalona grupa mia ł a zapewnione nabywanie surowca na korzystniejszych warunkach, ni ż przedsi ę biorcy nie spe ł niaj ą cy kryterium zaliczenia do opisywanej grupy, co przejawia ł o si ę w polityce cenowej, skoncentrowaniu procesu zakupu (zawieranie bezpo ś rednio z RDLP w Bia ł ymstoku porozumie ń okre ś laj ą cych masy drewna przeznaczone do sprzeda ż y oraz harmonogram dostaw, ze wskazaniem nadle ś nictw odpowiedzialnych za wydanie towaru). Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż dzia ł anie takie nosi znamiona podzia ł u rynku wed ł ug kryterium podmiotowego. Jednocze ś nie nale ż y zwróci ć uwag ę na okoliczno ść , i ż przedsi ę biorcy dopuszczeni do rynku regionalnego mieli zagwarantowane nabycie w danym roku ustalonych mas drewna okre ś lonych sortymentów. Drewno z puli przeznaczonej do sprzeda ż y na rynku regionalnym nie mog ł o by ć skierowane na rynek lokalny, a to ju ż oznacza podzia ł rynku wed ł ug kryteriów asortymentowych. 24 Tak ż e na rynku lokalnym, w poszczególnych nadle ś nictwach wprowadzany by ł podzia ł wed ł ug kryteriów podmiotowych, albowiem w wielu przypadkach regulaminy sprzeda ż y drewna oraz kryteria oceny ofert w przetargach i negocjacjach preferowa ł y okre ś lone grupy nabywców, najcz ęś ciej wspó ł pracuj ą cych z danym nadle ś nictwem od d ł u ż szego czasu oraz zakupuj ą cych wi ę ksze ilo ś ci drewna. Ponadto w wielu nadle ś nictwach dokonywany by ł podzia ł rynku wed ł ug kryterium terytorialnego, co przejawia ł o si ę uprzywilejowaniem przedsi ę biorców prowadz ą cych zak ł ady przerobu drewna na terenie dzia ł ania okre ś lonego nadle ś nictwa. Tak ż e w organizowanych przez nadle ś nictwa przetargach ograniczonych oraz negocjacja dla imiennie zapraszanych przedsi ę biorców z regu ł y dopuszczano do uczestnictwa podmioty dzia ł aj ą ce na terenie nadle ś nictwa. W ś wietle powy ż szych rozwa ż a ń nale ż y stwierdzi ć , i ż spe ł niona zosta ł a druga z przes ł anek uznania dzia ł ania RDLP w Bia ł ymstoku za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Wobec spe ł nienia obydwu przes ł anek, wymaganych dla wyst ą pienia zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż RDLP w Bia ł ymstoku naruszy ł a przepis art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Jak wskazano ju ż wy ż ej w tre ś ci uzasadnienia, zasady sprzeda ż y drewna w RDLP w Bia ł ymstoku i podleg ł ych jej nadle ś nictwach, przyj ę te na gruncie zarz ą dzenia nr 21/2001 oraz zarz ą dzenia nr 16/2005, utraci ł y moc obowi ą zuj ą c ą z dniem 31 grudnia 2006 r. Tym samym zachowanie RDLP w Bia ł ymstoku, oceniane w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym, przesta ł o narusza ć zakaz okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Wedle art. 10 ust. 1 ustawy antymonopolowej, je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy, o których mowa w art. 5 lub w art. 8 ustawy, nie wydaje si ę decyzji uznaj ą cej praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania. W wypadku takim, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Jednocze ś nie nale ż y zaznaczy ć , i ż przedmiotem post ę powania antymonopolowego prowadzonego w niniejszej sprawie przez Prezesa Urz ę du – Delegatur ę w Lublinie, nie by ł a ocena Zarz ą dzenia Nr 52 Dyrektora Generalnego Lasów Pa ń stwowych z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. w sprawie ustalenia sposobu sprzeda ż y drewna przez Pa ń stwowe Gospodarstwo Le ś ne Lasy Pa ń stwowe, obowi ą zuj ą cego od dnia 1 stycznia 2007 r. oraz stanu faktycznego ukszta ł towanego na podstawie okre ś lonych w tym ż e zarz ą dzeniu zasad sprzeda ż y drewna. Zarz ą dzenie powy ż sze, wprowadzone do stosowania na szczeblu Dyrekcji Generalnej LP, pozostaje przedmiotem bada ń w odr ę bnych post ę powaniach prowadzonych przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wobec spe ł nienia przes ł anek uznania praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , przy uwzgl ę dnieniu okoliczno ś ci, i ż zachowanie rynkowe RDLP w Bia ł ymstoku przesta ł o narusza ć zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du orzek ł , jak w punkcie II sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i 25 Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Otrzymuje: Regionalna Dyrekcja Lasów Pa ń stwowych w Bia ł ymstoku ul. Lipowa 51 15-424 Bia ł ystok