RLU-10/2003

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W LUBLINIE 20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Tel/Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin , dnia 09 kwietnia 2003 r. RLU – 56S- 21/02/MW DECYZJA RLU – 10/03 Stosownie do treści art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ze zm . ), oraz § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr18 poz. 172 ze zm . ), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu przeciwko Zakładowi Usług Komunalnych sp. z o.o. w Tomaszowie Lubelskim , działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : I. na podstawie art. 9 w związku z art. 89 w/w ustawy uznaje się za praktykę ograniczająca konkurencję i naruszającą zakaz , o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 6 w/w ustawy praktykę, polegająca na pobieraniu od rodzin osób zmarłych w SP ZOZ w T Tomaszowie Lubelskim opłat za mycie , golenie , ubieranie , włoŜenie do trumny zwłok, przechowywanie ich w chłodni przez czas potrzebny do przygotowania pogrzebu oraz pobierania opłat od rodziny osoby zmarłej za udostępnienie pomieszczeń Prosektorium w celu przygotowania przez rodzinę zwłok do pogrzebu i nakazuje zaniechania jej stosowania. II. na podstawie art. 11 ust. 1 , w/w ustawy – nie stwierdza się stosowania przez Zakładowi Usług Komunalnych sp. z o.o. w Tomaszowie Lubelskim , praktyki ograniczającej konkurencję , o której mowa w art.8 ust. 2 pkt. 5 , polegającej na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji . Uzasadnienie Do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęła skarga Pana Jacka Przybysza ze Ś. na Zakład Usług 2 Komunalnych sp. z o.o. w Tomaszowie Lubelskim , dotycząca działalności w/w przedsiębiorcy w zakresie dzierŜawy Prosektorium. SkarŜący twierdził, Ŝe Zakład Usług Komunalnych sp. z o.o. uzaleŜnił wydanie ciała osoby zmarłej w godzinach dogodnych dla rodziny zmarłego od zamówienia w tej firmie usługi pogrzebowej i dokonania zakupu trumny. Ponadto skarŜący zakwestionował pobranie przez w/w przedsiębiorcę opłat za przygotowanie zwłok do pogrzebu. Organ antymonopolowy w dniu 13 listopada 2002 r, w związku z powyŜszą skargą wszczął z urzędu postępowanie administracyjne przeciwko Zakładowi Usług Komunalnych sp. z o.o. w Tomaszowie Lubelskim ( zwanym dalej ZUK). Zdaniem organu antymonopolowego zarzucone ZUK działania, a mianowicie pobieranie przez przedsiębiorcę dzierŜawiącego prosektorium przyszpitalne opłat od rodzin osób zmarłych w szpitalu za przygotowanie zwłok do pogrzebu tj., mycie , golenie , ubieranie , włoŜenie do trumny oraz przechowywanie zwłok w chłodni przez okres potrzebny do zorganizowania pogrzebu jak równieŜ pobieranie opłat od rodzin osób zmarłych w szpitalu za udostępnienie pomieszczeń prosektorium celem przygotowania przez rodzinę zwłok do pogrzebu organ antymonopolowy zakwalifikował jako naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, Ŝe zakazane jest naduŜywanie pozycji dominującej, poprzez narzucanie uciąŜliwych warunków umowy, przynoszących przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści. Natomiast, zdarzenie opisane w skardze, polegające na uzaleŜnieniu wydania zwłok od zlecenia ZUK usługi pogrzebowej w opinii organu antymonopolowego stanowić moŜe przejaw praktyki, polegających na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji tj. naruszenie art. 8 ust.2 pkt.5 ustawy. ZUK w odpowiedzi na wszczęcie postępowania przyznał się w trybie art. 89 ustawy do pobierania od rodzin osób zmarłych w SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim opłat za przygotowanie zwłok do pogrzebu oraz do pobierania opłaty od rodzin osób zmarłych za udostępnienie pomieszczenia w celu przygotowania zwłok do pogrzebu przez rodzinę . Zgodził się równieŜ z kwalifikacją prawną tych działań tj. na to, Ŝe działania takie naruszają art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy. Jednocześnie zobowiązał się opracować nowy cennik usług prosektoryjnych, w którym w/w usługi wykonywane wobec zwłok osób zmarłych w szpitalu będą bezpłatne . Nowy cennik został zastosowany w od 25 .02. 2003 r. Natomiast w odpowiedzi na zarzut dotyczący naduŜywania pozycji dominującej na rynku , poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się 3 warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji złoŜył szczegółowe wyjaśnienia , w których zaprzeczył prawdziwości zdarzeń opisanych w skardze , będących podstawą zarzucanej mu praktyki . ZUK wyjaśnił , Ŝe zdarzenie miało miejsce w dniu 05.10.2002 tj. sobotę , około godziny 12 00 , czyli po godzinach pracy prosektorium . W związku z tym, w pomieszczeniach prosektorium nie było, poza Prezesem ZUK- Adamem K. Ŝadnych innych pracowników . Pracownik ZUK, który odpowiada za wydawanie zwłok, znajdował się w tym czasie na pogrzebie – w miejscowości oddalonej o około 30 km od Tomaszowa Lubelskiego , drugi zaś pracownik był w tym dniu na urlopie. Na dowód powyŜszego ZUK przedstawił stosowne dokumenty. Około południa do prosektorium weszła rodzina zmarłego w szpitalu Adolfa P. i zaŜądała natychmiastowego wydania ciała zmarłego. Prezes ZUK zaproponował wydanie ciała w godzinach popołudniowych, gdy z pogrzebu wróci pracownik. Rodzina zmarłego pomimo tego, Ŝądała natychmiastowego wydania zwłok oraz zaczęła przejawiać agresję , w wyniku czego Prezes ZUK wezwał Policję. Zdarzenie zakończyło się wydaniem zwłok tego dnia , po godzinie 16 00 , po powrocie do Tomaszowa Lubelskiego pracownika odpowiedzialnego za wydawanie zwłok. ZUK wyjaśnił , Ŝe działając na rynku usług prosektoryjnych nie ogranicza konkurencji na rynku usług pogrzebowych . Wskazał swoich konkurentów działających na rynku usług pogrzebowych , wnioskując o uzyskanie przez organ antymonopolowy ich stanowiska , czy spotykają się z działaniami ZUK, które są przejawem ograniczania konkurencji na rynku usług pogrzebowych. Konkurencji ZUK na rynku to : 1/Henryk G. – w B. 2/ Zygmunt K. –w Ł. 3/Jerzy G. – w T. 4/Witold K. – w K. 5/ Krzysztof S. – w K. Pismem z dnia 28.01.2003 Pan Jerzy G. z T. wyjaśnił , Ŝe prowadzi działalność na rynku usług pogrzebowych od 1995 r. oraz , Ŝe wykonał w roku 2002 około 70 usług pogrzebowych. Jedyną przeszkodą we współpracy z ZUK w zakresie dzierŜawy prosektorium to czas pracy Prosektorium i godziny wydawania zwłok określone od 8 00 do 20 00 ,a w sobotę od 8 00 do 11 00 . 4 Pan Krzysztof S. z K. pismem z dnia 20.02. 2003 r. wyjaśnił , Ŝe działalność na rynku usług pogrzebowych prowadzi od 1993 r. głównie na terenie Parafii K.i okolic. W roku 2002 wykonał 40 usług pogrzebowych. W zakresie działalności ZUK jako dzierŜawcy prosektorium nie dostrzega ograniczeń konkurencji. Jedyną przeszkodą jest ograniczenie czasu wydawania zwłok w godz. 8 00 -15 00 . Informację o godzinach pracy uzyskał od pracownika prosektorium . Pan Witold K. z K. pismem z dnia 19.01. 2003 oświadczył , Ŝe działalność w zakresie usług pogrzebowych prowadzi od 1999 r. na terenie gminy i parafii K.i okolic. W roku 2002 wykonał 112 usług pogrzebowych. Z pisma wynika , Ŝe nie dostrzega Ŝadnych ograniczeń konkurencji ze strony ZUK w Tomaszowie Lubelskim . Nigdy teŜ nie miał Ŝadnych przeszkód z odebraniem zwłok z Prosektorium w T. . Pan Zygmunt K. z Ł. pismem z dnia 15.01. 2003 r. wyjaśnił , Ŝe prowadzi działalność pogrzebową od 1998 r. W roku 2002 wykonał 40 usług pogrzebowych .Nie dostrzega Ŝadnych ograniczeń konkurencji , gdyŜ nigdy nie miał Ŝadnych problemów z Prosektorium w Tomaszowie Lubelskim. Pan Henryk G. z B. pismem z dnia 07.02. 2003 r. wyjaśnił ,Ŝe działa w branŜy pogrzebowej od 1995 r. Teren jego działania to gmina T.. W roku 2002 wykonał 330 pogrzebów. ZastrzeŜenia co do działalności ZUK , które polegają na ograniczaniu konkurencji na rynku usług pogrzebowych w Tomaszowie Lubelskim to: - ograniczanie czasu wydawania zwłok w dni powszednie od 8 00 -15 00 ,a w soboty i niedziele od 8 00 do 11 00 . Zdarzały się sytuacje , gdy ZUK uzaleŜnił wydanie zwłok po godzinach pracy od zlecenia ZUK usługi pogrzebowej łącznie z zakupem trumny . Takich przypadków w ciągu kilku lat było duŜo. Zdarzyło się równieŜ , Ŝe ZUK odmówił rodzinie zmarłego wydania zwłok , gdyŜ zamówiła usługę pogrzebową w firmie Pana G.. Dopiero po nagłośnieniu sprawy w lokalnej gazecie ZUK zaczął wydawać zwłoki w dni powszednie do godziny 20 00 . Ponadto Pan G. opisał sytuację z dnia 30.03. 2002 r. gdzie ZUK odmówił przyjęcia od niego zlecenia na przechowanie zwłok w chłodni , tłumacząc , Ŝe musi mieć wolne miejsca dla zwłok osób zmarłych w szpitalu. Ponadto twierdził , Ŝe zawsze spotyka się z odmową ZUK , gdy rodzina chce zlecić mu przygotowanie zwłok do pogrzebu. Odmowa taka spotyka równieŜ rodziny , gdy chcą same przygotować zwłoki do pogrzebu. 5 W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ antymonopolowy ustalił następujący stan faktyczny : ZUK jest firmą działającą na terenie Tomaszowa Lubelskiego świadczącą usługi pogrzebowe i prosektoryjne, usługi ochrony mienia , ponadto ZUK prowadzi kwiaciarnię oraz administrację Cmentarza Komunalnego w Tomaszowie Lubelskim . ZUK na podstawie umowy dzierŜawy z SP ZOZ w T. z dnia 30.07.1993 r. wraz z aneksem z dnia 27.10. 1997 r. dzierŜawi budynek prosektorium wraz z wyposaŜeniem. ZUK jest jedynym dzierŜawcą jedynych na terenie Tomaszowa Lubelskiego i okolic pomieszczeń przystosowanych do przechowywania zwłok ludzkich. Obowiązki dzierŜawcy prosektorium w zakresie postępowania ze zwłokami osób zmarłych w SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim określa par. 6 umowy, z którego wynika , Ŝe obowiązkiem dzierŜawcy jest nieodpłatne przechowywanie w chłodni zwłok osób zmarłych w szpitalu przez okres niezbędny do zorganizowania pogrzebu przez rodzinę lub osoby upowaŜnione do odbioru zwłok oraz nieodpłatne dokonywanie toalety zwłok. Z umowy wynika równieŜ, Ŝe dzierŜawca ma prawo do wykonywania za odpłatnością uzgodnioną z klientem, usług pogrzebowych takich jak ubieranie zwłok , transport , sprzedaŜ wieńców i wiązanek, ubrań oraz drukowania klepsydr. Aneks z dnia 10 lutego 1995 r,. wprowadzono zapis Ŝe „ w sprawach nieuregulowanych postanowieniami umowy będą miały miejsce zastosowane przepisy „ Regulaminu postępowania w razie śmierci chorego w szpitalu” oraz Kodeksu Cywilnego . Z umowy dzierŜawy wynika, Ŝe dzierŜawca zobowiązany jest do wydawania z prosektorium zwłok codziennie w godz. 8-20. Par 9 umowy stanowi , Ŝe DzierŜawca zobowiązuje się do wydania zwłok ludzkich celem wykonania toalety , ubrania i przewiezienia zwłok rodzinie lub na jej Ŝyczenie – innej firmie zawodowo trudniącej się usługami pogrzebowymi . Obowiązki ZUK w powyŜszym zakresie potwierdził dodatkowo SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim – pismem z dnia 27.11. 2002 r. powołując się w zakresie bezpłatnych usług wykonywanych przez ZUK na „Regulamin postępowania w razie śmierci chorego w szpitalu” stanowiącym załącznik do Instrukcji Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej Nr 35/61 z dnia 9 marca 1961 r. 6 Z przedstawionego przez ZUK cennika usług wynika, Ŝe ZUK stosował w zakresie usług prosektoryjnych następujące stawki : 1. Przygotowanie ciała do pochówku wraz z włoŜeniem do trumny – 150zł; 2.Przygotowanie ciała do pochówku przez innych – 75 zł 3. Przechowywanie ciała w chłodni - pierwsza doba-20 zł - kaŜda następna 50 zł – dzieci do 1 roku bezpłatnie 3. Wynajem katafalku – 50 zł 4. Wynajem świeczników –40 zł. Organ antymonopolowy ustalił ponadto , Ŝe w T. i w jego okolicach usługi pogrzebowe świadczą następujący przedsiębiorcy : 1/Henryk G. – w B. 2/ Zygmunt K. –w Ł. 3/Jerzy G. – w T. 4/Witold K. – w K. 5/ Krzysztof S. – w K. Największym konkurentem ZUK na rynku usług pogrzebowych jest firma Henryka G. z B.. Przedsiębiorca ten jako jedyny twierdził , Ŝe ZUK naduŜywa pozycji dominującej na rynku, poprzez działania skutkujące ograniczaniem konkurencji. W celu ustalenia stanu faktycznego organ antymonopolowy zwrócił się do Henryka G. o podanie nazwisk i adresów osób , które mogą poświadczyć prawdziwość opisanych przez niego faktów . Pan Henryk G. w odpowiedzi na w/w pismo wskazał osoby Jacka P. oraz Marii Z. jako świadków powyŜszych zdarzeń . Osoby te wg ustaleń organu antymonopolowego były świadkami zdarzenia, które zostało opisane w skardze Pana Jacka P. opisanej na wstępie decyzji . Organ antymonopolowy pismem z dnia zwrócił się do w/w osób o potwierdzenie faktów podanych przez Pana G., lecz Ŝadna z tych osób nie odpowiedziała na pismo Urzędu . 7 Organ antymonopolowy zwrócił się równieŜ do Komendy Powiatowej Policji w T., aby przesłała kopię notatki urzędowej sporządzonej w związku z przeprowadzoną interwencją w ZUK w dniu 05.10. 2002 r., celem ustalenia przebiegu zdarzenia . Z nadesłanej notatki urzędowej wynika , Ŝe w dniu 05. 10. 2002 r. Policja stawiła na w ZUK około godz. 12 20 na skutek wezwania Prezesa ZUK Adama K. Zajście miało miejsce pomiędzy w/w Prezesem a rodziną osoby zmarłej w szpitalu – Jackiem P., Zbigniewem P.oraz Wandą P.. Przebieg zdarzenia opisano w protokole na podstawie rozmowy z rodziną zmarłego . SkarŜyli się oni , Ŝe ZUK uzaleŜnił wydanie ciała po godzinach pracy Prosektorium od zlecenia usługi pogrzebowej lub zakupu trumny od ZUK . Organ antymonopolowy ustalił , Ŝe na działalność ZUK w Tomaszowie Lubelskim w zakresie działań mających na celu ograniczanie konkurencji lub pobieranie nieuzasadnionych opłat do Dyrekcji SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim wpłynęła jedna skarga od Jacka P. dotycząca zdarzenia z dnia 05.10. 2002 r. Wg treści skargi ZUK utrudniał rodzinie zmarłego wykonywanie czynności pogrzebowych poprzez odmowę natychmiastowego wydania ciała. Organ antymonopolowy zwaŜył co następuje : Rynkiem właściwym w przedmiotowej sprawie, w rozumieniu art. 4 pkt. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów , który ze względu na ich przeznaczenie , cenę oraz właściwości , w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty, oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i kosztów transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji ) jest lokalny rynek usług oferowanych w budynku Prosektorium w Tomaszowie Lubelskim , związany z przygotowaniem zwłok do pogrzebu łącznie z przechowywaniem zwłok w chłodni ( symbol z Klasyfikacji Wyrobów i usług – 93.03.12 ) . Dla potrzeb niniejszego postępowania w/w usługi określono jako usługi „ prosektoryjne „ . Jest to rynek lokalny , gdyŜ z w/w usług korzysta społeczność Tomaszowa Lubelskiego i okolic w obszarze do 30 km. Aby stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki, polegającej na naduŜywanie pozycji dominującej, poprzez narzucanie uciąŜliwych warunków umowy, przynoszących przedsiębiorcy 8 nieuzasadnione korzyści tj. praktyki opisanej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów musi stwierdzić, Ŝe okoliczności sprawy wypełniają następujące przesłanki: - narzucanie przez przedsiębiorcę warunków umowy, - uciąŜliwy charakter tych warunków, - nieuzasadnione korzyści jakie odnosi przedsiębiorca na skutek stosowania przedmiotowej praktyki . Narzucanie uciąŜliwych warunków umowy musi mieć charakter przymusowy , wymuszony przez przedsiębiorcę dominującego z racji posiadanej siły rynkowej . Fakt narzucenia przez przedsiębiorcę warunków umowy musi być w określonym stanie faktycznym udowodniony a nie domniemany . Za uciąŜliwy warunek umowy uznać naleŜy kaŜdy warunek oznaczający dla jednej ze stron umowy cięŜar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzyści jakie przedsiębiorca osiąga na skutek stosowania praktyk zakazanych prawem są odpowiednikiem uciąŜliwych warunków umowy. Nieuzasadnione korzyści oznaczają sytuację korzystniejszą od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju . ZUK w Tomaszowie Lubelskim będąc jedynym dzierŜawcą jedynego w Tomaszowie Lubelskim budynku przeznaczonego do świadczenia usług prosektoryjnych posiada silną pozycję dominującą na lokalnym rynku usług prosektoryjnych w rozumieniu art. 4 pkt. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy , która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym poprzez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się , Ŝe przedsiębiorca ma pozycje dominującą , jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40 % ) . W przedmiotowej sprawie ZUK świadcząc usługi prosektoryjne działa w warunkach pozbawionych konkurencji , a więc w stosunkach z kontrahentami oraz konsumentami potencjalnie moŜe wykorzystywać swoją siłę rynkową narzucając im warunki umowy. Dominująca pozycja na rynku usług prosektoryjnych decyduje o pozycji jaką ZUK posiada na rynku usług pogrzebowych. Pierszeństwo w dostępie do rodzin osób zmarłych w SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim gwarantuje ZUK duŜo lepsze warunki działalności na rynku usług pogrzebowych , niŜ mają konkurencji ZUK . 9 JednakŜe posiadanie pozycji dominującej nie jest zabronione przepisami prawa , zakazane jest jedynie jej naduŜywanie. W opinii organu antymonopolowego , kryterium uciąŜliwych warunków umowy wypełniają opłaty pobierane przez przedsiębiorców dzierŜawiących od szpitali pomieszczania chłodni i prosektorium, od rodzin osób zmarłych w szpitalu, za przygotowanie zwłok do pogrzebu tj., mycie, golenie, ubieranie, włoŜenie do trumny, przechowywanie zwłok do chłodni oraz za udostępnienie pomieszczeń rodzinie zmarłego celem przygotowania przez nią zwłok do pogrzebu. Usługi takie, zdaniem organu antymonopolowego, wykonywane w stosunku do osób zmarłych w szpitalu, powinny być wykonywane bezpłatnie. Wynika to, wobec braku szczegółowych regulacji prawnych w tym zakresie z treści art. 354 par 1 k.c., który stanowi , Ŝe dłuŜnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno – gospodarczemu oraz zasadom współŜycia społecznego , a jeŜeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – takŜe w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Organ antymonopolowy na podstawie posiadanej w tym zakresie wiedzy stoi na stanowisku, Ŝe ustalonym zwyczajem tego typu jest , Ŝe obowiązki takie obciąŜają szpital , który powinien wykonywać je bezpłatnie w ramach świadczeń zdrowotnych. Zwyczaj ten ukształtował się w wyniku kilkudziesięcioletniego obowiązywania, aktualnie juŜ nieobowiązującej, Instrukcji 35/61 Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie regulaminów szpitalnych ( Dz.Urz.MziOS Nr 13, poz. 89) z dnia 9 czerwca 1961 r. , zgodnie z którą w par. 20 „ personel szpitala obowiązany jest zwłoki osób zmarłych w szpitalu przed włoŜeniem do trumny umyć , ogolić , ubrać w odzieŜ w której zmarły przybył do szpitala”. O istnieniu zwyczaju w tym zakresie świadczy fakt, Ŝe wspomniany sposób postępowania jest powszechnie stosowany przez ogół szpitali, w tym równieŜ SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim , znany i aprobowany przez społeczeństwo. PowyŜsze stanowisko uzasadnione jest takŜe celem społeczno – gospodarczym usług zdrowotnych, albowiem usługi te w stosunku do osób ubezpieczonych powinny być wykonywane bezpłatnie ( wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego z dnia 20 lutego 2002 r. – sygn. akt XVII Ama 15/01). Szpital podzlecając wykonanie przedmiotowych usług nie zwolnił się z obowiązku i odpowiedzialności za wykonanie przedmiotowych usług stosownie do art. 474 k.c. Skoro zatem brak jest podstaw do pobierania opłat przez szpital za usługi związane z przygotowaniem ciała do pogrzebu , brak jest równieŜ podstaw, by podwykonawca szpitala – firma dzierŜawiąca prosektorium miała prawo pobierania opłat za usługi mycia , golenia , ubierania , włoŜenia do trumny zwłok osób zmarłych w szpitalu. Uwagi powyŜsze dotyczą równieŜ usługi przechowywania zwłok 10 w chłodni przez okres potrzeby do przygotowania pogrzebu. Zatem, pobieranie przedmiotowych opłat przez dzierŜawcę prosektorium jest bezprawne . Skoro usługi powyŜsze powinny być świadczone przez pracowników prosektorium bezpłatnie , to bezpodstawne jest pobieranie opłat od rodziny osoby zmarłej w SP ZOZ za udostępnienie pomieszczeń w celu przygotowania przez nią zwłok do pogrzebu. PrzecieŜ rodzina zmarłego „wyręcza” pracowników prosektorium z wykonywania usług o charakterze bezpłatnym. Skoro pobieranie opłat za usługi , które powinny być wykonywane bezpłatnie jest bezprawne, to stanowi to uciąŜliwy warunek umowy. Pieniądze jakie dzierŜawca prosektorium pobiera za wykonywanie w/w usług stanowią o nieuzasadnionych korzyściach po stronie przedsiębiorcy. ZUK pismem z dnia 22.02. 2003 r. przyznał się w trybie art. 89 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów do naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 pkt. 6 ustawy, tj. do tego, Ŝe pobierał od rodzin osób zmarłych w szpitalu opłaty za mycie, golenie, ubieranie, włoŜenie do trumny oraz za przechowywanie zwłok w chłodni a ponadto do tego, Ŝe pobierał od rodzin osób zmarłych w szpitalu opłatę za udostępnienie pomieszczeń prosektorium w celu przygotowania przez rodzinę zwłok do pogrzebu. Wyjaśnił ponadto, Ŝe zaprzestał pobierania w/w opłat od dnia 25.02. 2003 r. Jednocześnie załączył nowy cennik usług prosektoryjnych . Art. 89 w/w ustawy stanowi , Ŝe w sprawach mniejszej wagi dla ochrony konkurencji i konsumentów , jeŜeli na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych we wniosku lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu, a takŜe dotychczasowego orzecznictwa w sprawach antymonopolowych, Prezes Urzędu oceni, Ŝe naruszenie zakazu stosowania praktyk ograniczających konkurencję jest bezsporne, moŜe on, po wszczęciu postępowania antymonopolowego, wystąpić do przedsiębiorcy lub związku przedsiębiorców, przeciwko któremu postępowanie to zostało wszczęte o przyznanie się do naruszenia przepisów ustawy. Przyznanie powyŜsze skutkuje, zgodnie z ust. 2 w/w przepisu wydaniem decyzji nakazującej zaniechanie naruszenia, przy czym art. 101 ust. 2 pkt. 1 nie stosuje się . Mając powyŜsze na względzie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji. 11 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zarzucił równieŜ ZUK stosowanie praktyki, polegającej na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji tj. naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy . W opinii organu antymonopolowego w zebranym w sprawie materiale nie ma dowodów na okoliczność, Ŝe ZUK stosował w/w praktyki. Organy Policji oraz SP ZOZ w Tomaszowie Lubelskim odnotowały tylko jedną skargę na działalność ZUK. Okoliczności będące postawą skargi są sporne, bowiem Prezes ZUK zaprzeczył twierdzeniom skarŜącego. Wyjaśnienia Prezesa ZUK są wiarygodne i przekonujące oraz potwierdzone dokumentami. Natomiast osoby towarzyszące skarŜącemu Jackowi P. nie potwierdziły, Ŝe Prezes ZUK uzaleŜnił wydanie ciała zmarłego od zlecenia ZUK usługi pogrzebowej. Protokół Policji został spisany wyłącznie w oparciu o wyjaśnienia skarŜącego. Z kolei treść skargi złoŜonej przez Jacka P. w SP ZOZ dotyczy wyłącznie utrudniania rodzinie organizacji pogrzebu, poprzez odmowę natychmiastowego wydania zwłok. Prezes ZUK w toku postępowania przedstawił dokumenty, które poświadczają, Ŝe natychmiastowe wydanie zwłok z Prosektorium było niemoŜliwe z powodu nieobecności pracownika, który był na pogrzebie poza Tomaszowem Lubelskim. W ocenie organu antymonopolowego obwiniać moŜna w tej sytuacji ZUK za nieobecność pracownika, który w tym dniu miał dyŜur w prosektorium, natomiast bezpodstawny jest zarzut stosowania przez ZUK praktyk , które skutkują ograniczaniem konkurencji na rynku usług pogrzebowych. Wprawdzie zarzut uzaleŜniania wydania ciała z prosektorium przez ZUK od zlecenia ZUK wykonania usługi pogrzebowej przedstawił równieŜ konkurent ZUK – Henryk G. , lecz podał jako osoby mogące potwierdzić prawdziwość faktów osoby Jacka P. – a więc skarŜącego oraz Marii Z. tj. świadka zajścia opisanego przez skarŜącego . Maria Z. nie odpowiedziała na wezwanie organu antymonopolowego do udzielenia wyjaśnień. Dlatego w opinii organu antymonopolowego, ogólne zarzuty Henryka G. jako nie mające odniesienia do konkretnych zdarzeń, nie poparte przy tym zeznaniami świadków nie mają cech wiarygodności , a przez to ,nie moŜna oprzeć na ich podstawie zarzutu w postępowaniu antymonopolowym . Zgodnie z art. 7 kpa (w toku postępowania organy administracji państwowej stoją na straŜy praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do 12 załatwienia sprawy , mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ) w związku z art. 77 par 1 kpa ( organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) organ antymonopolowy obowiązany jest prowadzić postępowanie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej . Oznacza to , Ŝe organ antymonopolowy wydaje decyzję administracyjną jedynie w oparciu o pełny , obiektywnie ustalony stan faktyczny. W postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu , na podstawie art. 232 kpc w związku z art. 81 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz na podstawie art. 77 1 kpa cięŜar dowodu spoczywa na organie administracyjnym. Oznacza to , Ŝe w postępowaniu przed Prezesem UOKiK , na nim to spoczywa obowiązek udowodnienia zarzucanej praktyki . Skoro organ antymonopolowy nie zebrał w toku postępowania dowodów, które potwierdziłyby zasadność skargi Jacka P. oraz Henryka G., brak jest podstaw, by stwierdzić, Ŝe ZUK w przedmiotowej sprawie naduŜywał pozycji dominującej na rynku, poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji . Mając powyŜsze na względzie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w punkcie II decyzji nie stwierdził naruszenia zakazu określonego w art. 8 ust. 1 i 2 pkt. 5 . Stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (... ) w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c.- od decyzji niniejszej przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie . Otrzymuje : 1/ Z upowaŜnienia Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury Krzysztof Daszyński