RWR-9/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Waloñska 3-5 tel. (0-71) 34 46 587, (0-71) 34 05 920, fax (0-71) 34 05 922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR-500-S-9/02/AW/ Wroc ł aw 8.04.2003 r. DECYZJA NR RWR 9/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego z wniosku „Elfaz” - Bogus ł aw Wróblewski i Zbigniew Wróblewski (ul. Po ł udniowa 8, 67-200 G ł ogów) przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu Legnica S.A. (ul. Partyzantów 21, 59-220 Legnica) w zwi ą zku ze stosowaniem przez ZE Legnica S.A. praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na naruszeniu: - art. 14 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 47, poz. 211 ze zm.) - dalej: UZNK - przez rozpowszechnianie wprowadzaj ą cych w b łą d wiadomo ś ci o swoim przedsi ę biorstwie w celu przysporzenia korzy ś ci sobie i wyrz ą dzenia szkody Wnioskodawcy, wyczerpuj ą c dyspozycj ę art. 14 ust. 2 pkt 2 UZNK, - art. 12 ust. 2 UZNK przez nak ł anianie klientów przedsi ę biorcy do rozwi ą zania z nim umowy w celu przysporzenia korzy ś ci sobie i szkodzenia Wnioskodawcy, - art. 15 ust. 1 pkt 5 UZNK przez stwarzanie sytuacji powoduj ą cych po ś rednio lub bezpo ś rednio narzucenie Urz ę dowi Miasta G ł ogowa dokonania zakupu us ł ugi konserwacji o ś wietlenia drogowego od ZE Legnica S.A., wyczerpuj ą c dyspozycj ę art. 15 ust. 2 pkt 2 UZNK. 1 UZASADNIENIE I. Dnia 25.03.2003r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł o od „Elfaz” - Bogus ł aw Wróblewski i Zdzis ł aw Wróblewski w G ł ogowie (dalej: Elfaz) pismo uzupe ł niaj ą ce do wniosku z 30.12.2002r., w którym Wnioskodawca wniós ł o rozszerzenie tocz ą cego si ę post ę powania antymonopolowego przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu Legnica S.A. Jako podstaw ę z ł o ż enia wniosku wskaza ł art. 27 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , zarzucaj ą c Zak ł adowi Energetycznemu naruszenie: - art. 14 ust. 1 UZNK przez rozpowszechnianie wprowadzaj ą cych w b łą d wiadomo ś ci o swoim przedsi ę biorstwie w celu przysporzenia korzy ś ci sobie i wyrz ą dzenia szkody Wnioskodawcy, wyczerpuj ą c dyspozycj ę art. 14 ust. 2 pkt 2 UZNK, - art. 12 ust. 2 UZNK przez nak ł anianie klientów przedsi ę biorcy do rozwi ą zania z nim umowy w celu przysporzenia korzy ś ci sobie i szkodzenia Wnioskodawcy, - art. 15 ust. 1 pkt 5 UZNK przez stwarzanie sytuacji powoduj ą cych po ś rednio lub bezpo ś rednio narzucenie Urz ę dowi Miasta G ł ogowa dokonania zakupu us ł ugi konserwacji o ś wietlenia drogowego od ZE Legnica S.A., wyczerpuj ą c dyspozycj ę art. 15 ust. 2 pkt 2 UZNK. Okre ś laj ą c powy ż sze dzia ł anie Zak ł adu Energetycznego jako stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , Elfaz - na podstawie art. 18 ust. 1 UZNK - wniós ł o zakazanie zaniechania stosowania niedozwolonych dzia ł a ń . W uzasadnieniu swego wniosku Elfaz poda ł , ż e Zak ł ad Energetyczny uniemo ż liwia Wnioskodawcy wykonywanie konserwacji o ś wietlenia drogowego w G ł ogowie i podaje do publicznej wiadomo ś ci informacj ę , ż e jest „przedsi ę biorstwem najlepiej przygotowanym do takiej dzia ł alno ś ci”. Ponadto Zak ł ad Energetyczny próbuje wywiera ć nacisk na opini ę spo ł eczn ą (w tym cz ł onków Rady Miejskiej G ł ogowa), aby jemu zleci ć konserwacj ę urz ą dze ń . Zdaniem Wnioskodawcy, Zak ł ad Energetyczny zniech ę ca lokalne w ł adze do zlecania Elfaz czynno ś ci konkurencyjnych wzgl ę dem ZE Legnica S.A., ogranicza rozwój i przedstawia Wnioskodawc ę w niekorzystnym ś wietle, jako firm ę niekompetentn ą , nie potrafi ą ca si ę wywi ą za ć z zawartych umów. II. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł : 1. Przed Urz ę dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu toczy si ę post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te dnia 30.12.2002r. na wniosek „Elfaz” - Bogus ł aw Wróblewski i Zdzis ł aw Wróblewski w G ł ogowie przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu Legnica S.A. w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki, polegaj ą cej na nau ż ywaniu przez Zak ł ad Energetyczny Legnica S.A. 2 pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug modernizacji, konserwacji i remontów urz ą dze ń i sieci o ś wietlenia drogowego i ulicznego, poprzez: - uniemo ż liwianie lub ograniczanie Wnioskodawcom dost ę pu do wszystkich elementów sieci o ś wietlenia drogowego w mie ś cie G ł ogowie w celu wykonywania prac remontowo-konserwacyjnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . 2. W zwi ą zku z tocz ą cym si ę post ę powaniem, dnia 25.03.2003r. Elfaz wniós ł o jego rozszerzenie, sk ł adaj ą c wniosek przedstawiony w punkcie I. III. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł : Wydanie decyzji w niniejszej sprawie wymaga analizy re ż imów dwóch ustaw: ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy z 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: UZNK), a tak ż e wskazania kompetencji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezesa UOKiK) do podejmowania czynno ś ci formalnoprawnych na gruncie ka ż dej z tych ustaw. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów , okre ś laj ą ca w art. 26 kompetencje Prezesa UOKiK wskazuje, i ż do zakresu jego dzia ł ania nale ż y m.in. sprawowanie kontroli przestrzegania przez przedsi ę biorców przepisów ustawy (art. 26 pkt 1), wydawanie, w przypadkach okre ś lonych w ustawie, decyzji w sprawach przeciwdzia ł ania praktykom ograniczaj ą cym konkurencj ę , koncentracji lub podzia ł u przedsi ę biorców oraz decyzji w sprawach kar pieni ęż nych (art. 26 pkt 2), podejmowanie czynno ś ci wynikaj ą cych z przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 26 pkt 12). W konsekwencji, w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , Prezes UOKiK jest wymieniony w art. 19 ust. 1 pkt 3 jako podmiot legitymowany do wyst ą pienia z roszczeniami wymienionymi w art. 18 ust. 1 pkt 1-3 i 6 tej ustawy. Te roszczenia to mo ż liwo ść żą dania: 1) zaniechania niedozwolonych dzia ł a ń , 2) usuni ę cia skutków niedozwolonych dzia ł a ń , 3) z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia odpowiedniej tre ś ci i w odpowiedniej formie, 6) zas ą dzenia odpowiedniej sumy pieni ęż nej na okre ś lony cel spo ł eczny zwi ą zany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochrona dziedzictwa narodowego - je ż eli czyn nieuczciwej konkurencji by ł zawiniony. Natomiast przedsi ę biorca, którego interes zosta ł zagro ż ony lub naruszony na gruncie art. 18 ust. 1 UZNK, w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, mo ż e żą da ć ponadto naprawienia wyrz ą dzonej szkody lub wydania bezpodstawnie uzyskanych korzy ś ci - na zasadach ogólnych - art. 18 ust. 1 pkt 4 3 UZNK oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzy ś ci, na zasadach ogólnych - art. 18 ust. 1 pkt 5 UZNK. Z powy ż szego wynika wyra ź nie, ż e Prezesowi UOKiK, na równi z przedsi ę biorcami, przyznano legitymacj ę czynn ą do wyst ę powania z powództwem z zakresu czynów nieuczciwej konkurencji, z t ą jednak zasadnicz ą ró ż nic ą , ż e tylko w sytuacjach, gdy czyn nieuczciwej konkurencji zagra ż a lub narusza interesy konsumentów. Z uwagi na charakter jego urz ę du, Prezes UOKiK mo ż e korzysta ć ze swych uprawnie ń w razie naruszenia lub zagro ż enia interesu publicznoprawnego. Taka konstrukcja powoduje, ż e Prezes UOKiK mo ż e wyst ę powa ć z niektórymi roszczeniami i z powodu niektórych czynów nieuczciwej konkurencji. Na zakres kompetencji Prezesa UOKiK wp ł ywa bowiem tak ż e szereg wy łą cze ń , przewidzianych w art. 19 ust. 2 UZNK, ograniczaj ą cych mo ż liwo ść wnoszenia przez niego powództw z zakresu oznaczenia przedsi ę biorcy (art. 5-7 UZNK), naruszenia tajemnicy przedsi ę biorstwa (art. 11 UZNK), rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (art. 14 UZNK), czy przekupstwa osoby pe ł ni ą cej funkcj ę publiczn ą (art. 15a UZNK). W tych sprawach jedynym podmiotem legitymowanym do wyst ę powania z roszczeniami jest przedsi ę biorca, którego interes zosta ł naruszony lub zagro ż ony. Procedura rozstrzygania spraw z zakresu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest taka sama, niezale ż nie od tego, czy z pozwem wyst ą pi przedsi ę biorca, czy Prezes UOKiK. Z art. 18 UZNK wynika jednoznacznie, ż e w sprawach roszcze ń dochodzonych w zwi ą zku z pope ł nieniem czynu nieuczciwej konkurencji w ł a ś ciwy do orzekania jest jedynie s ą d. Sprawy z czynów nieuczciwej konkurencji rozpatruje si ę w trybie procedury cywilnej. Z tego wynika, ż e Prezes UOKiK jako organ administracji rz ą dowej, ma w gruncie rzeczy identyczn ą pozycj ę jak przedsi ę biorca, bo tak samo musi wnie ść pozew do s ą du i przedstawi ć dowody na poparcie swego żą dania. Skoro przepis wyra ź nie wskazuje, ż e w sprawach orzekania na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w ł a ś ciwy jest s ą d powszechny, to nie jest mo ż liwe, aby w tych sprawach wszczyna ł post ę powanie administracyjne, a nast ę pnie orzeka ł Prezes UOKiK. Innymi s ł owy: orzekanie w sprawach zwalczania nieuczciwej konkurencji nie mie ś ci si ę w ogóle w kompetencjach Prezesa UOKiK. Odnosz ą c si ę zatem do wniosku z ł o ż onego przez Elfaz trzeba jednoznacznie stwierdzi ć , ż e nie jest mo ż liwe rozszerzenie post ę powania o zarzuty wnoszone na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji . Wnioskodawcy wnosz ą o rozszerzenie post ę powania, co w ś wietle procedury administracyjnej jest w istocie wszcz ę ciem post ę powania o dodatkowe zarzuty, zatem w celu spe ł nienia ich oczekiwa ń konieczne by ł oby obj ę cie post ę powaniem antymonopolowym kolejnych zarzutów. Skoro - co wykazano wy ż ej - na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest niedopuszczalne rozstrzyganie spraw z zakresu zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zatem nale ż a ł o odmówi ć wszcz ę cia post ę powania. 4 Odmowa wszcz ę cia post ę powania w razie bezzasadno ś ci żą dania wniosku odbywa si ę na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który wskazuje, ż e „Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8”. Z wniosku z ł o ż onego przez Elfaz oczywi ś cie wynika, ż e nie naruszono art. 5, który dotyczy zakazu porozumie ń antykonkurencyjnych, ani te ż nie naruszono zakazu z art. 8, dotycz ą cego nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, gdy? zdaniem Wnioskodawcy naruszone zosta3y przepisy materialne innej ustawy, ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji . Zatem z przekonaniem trzeba stwierdzi ć , ż e nie naruszono przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W tym stanie rzeczy nale?y uznaa, ż e na gruncie tej ustawy wniosek jest bezzasadny. „Bezzasadno ść wniosku mo ż e nast ą pi ć w szczególno ś ci wówczas, gdy sprawa nie ma charakteru antymonopolowego (…) albo nie naruszono przepisów ustawy, co stwierdzone mo ż e by ć na podstawie przed ł o ż onych przez wnioskodawc ę informacji i dowodów oraz dotychczasowego orzecznictwa w podobnych sprawach” (E. Modzelewska - W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów - komentarz , Warszawa 2002 str. 288). Opisana sytuacja ma bez w ą tpienia miejsce w omawianej sprawie, bowiem z ca łą pewno ś ci ą z wniosku Elfaz z dnia 24 marca 2003r. wynika, ż e sprawa nie ma charakteru antymonopolowego, lecz jedynie istnieje podejrzenie naruszenia przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji . Z powy ż szych wzgl ę dów nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk 5