RLU-14/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-MAIL: LUBLIN@UOKIK.GOV.PL LUBLIN , DNIA KWIETNIA 2007 R. RLU – 411- 14/06/MW Decyzja RLU - 14/07 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, zm. Dz.U. 2006 Nr 157, poz. 1119, Dz.U. Nr 170 poz. 1217, Nr 249 poz. 1834) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz. 172 ze zm.) po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania przeciwko Gminie K w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : 1. Na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm. ) uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Gmin ę K. pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostawy wody z wodoci ą gu gminnego b ę d ą cego w ł asno ś ci ą Gminy K. , poprzez uzale ż nianie przy łą czania nieruchomo ś ci do gminnej sieci wodoci ą gowej od uiszczenia na rzecz Gminy – zrycza ł towanej op ł aty w wysoko ś ci 4000 z ł z mo ż liwo ś ci ą jej obni ż enia, tytu ł em op ł aty za pod łą czenie do zako ń czonej i rozliczonej sieci wodoci ą gowej lub w wysoko ś ci 2000 z ł w przypadku konieczno ś ci budowy nowego odcinka sieci g ł ównej wraz z hydrantem przez inwestora, i stwierdza si ę zaniechania jej stosowania z dniem 12.12.2006r. 2. Na podstawie art. 11 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm. ) nie stwierdza si ę stosowania przez Gmin ę K. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której 2 mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 6 tej ustawy, poprzez uzale ż nianie przy łą czania nieruchomo ś ci do gminnej sieci wodoci ą gowej od uiszczenia na rzecz Gminy – zrycza ł towanej op ł aty w wysoko ś ci 4000 z ł z mo ż liwo ś ci ą jej obni ż enia, tytu ł em op ł aty za pod łą czenie do zako ń czonej i rozliczonej sieci wodoci ą gowej lub w wysoko ś ci 2000 z ł w przypadku konieczno ś ci budowy nowego odcinka sieci g ł ównej wraz z hydrantem przez inwestora, 3 . Na podstawie art. 101 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080, zm. Dz.U. 2006 Nr 157, poz. 1119, Dz.U. Nr 170 poz. 1217, Nr 249 poz.1834) w zwi ą zku z naruszeniem przez Gmin ę Kzakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 tej ustawy, nak ł ada si ę na Gmin ę K. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 14 267 z ł (czterna ś cie tysi ę cy dwie ś cie sze ść dziesi ą t siedem z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. Uzasadnienie W dniu 11 wrze ś nia 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e „Prezes UOK i K”) wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Gmin ę K pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug dostawy wody z wodoci ą gu gminnego b ę d ą cego w ł asno ś ci ą Gminy K. , poprzez uzale ż nianie przy łą czenia nieruchomo ś ci do gminnej sieci wodoci ą gowej od uiszczenia na rzecz Gminy – op ł aty w wysoko ś ci 4000 z ł , tytu ł em pod łą czenia do zako ń czonej i rozliczonej sieci wodoci ą gowej lub 2000 z ł w przypadku konieczno ś ci budowy nowego odcinka sieci g ł ównej wraz z hydrantem przez inwestora - co w ocenie Prezesa UOKiK, mog ł o stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (...)”. Postanowieniem Nr 219 z dnia 06.12.2006r. zarzut postawiony Gminie K. zosta ł poszerzony o naruszenie w/w dzia ł aniami równie ż art. 8 ust.1 ustawy wymienione wy ż ej. W odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania Gmina K( zwana dalej : Gmina) pismem z dnia 27 wrze ś nia 2006r. nie zgodzi ł a si ę z postawionymi zarzutami i wnios ł a o umorzenie post ę powania. Ponadto wyja ś ni ł a, ż e Gmina K jest lokalnym dostawc ą wody do nieruchomo ś ci po ł o ż onych na terenie tej gminy. Przedmiotowa op ł ata zosta ł a wprowadzona Uchwa łą Rady Gminy K. z dnia 31 sierpnia 1999r. Nr IX/87/99 i dotyczy op ł at pobieranych z przeznaczeniem na modernizacj ę i rozbudow ę sieci wodoci ą gowej – nie s ą to wi ę c op ł aty za pod łą czenie do sieci i od ich wp ł aty nie jest uzale ż nione zawarcie ż adnej umowy z konsumentem. W zwi ą zku z tym, w ocenie Gminy – ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Gmina nie naruszy ł a te ż zapisów art.15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, bowiem zgodnie z tre ś ci ą tego przepisu „przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo - kanalizacyjne jest zobowi ą zane zapewni ć budow ę urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych, ustalonych przez gmin ę w studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy. Tymczasem gmina nie posiada ani planu zagospodarowania przestrzennego ani studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania 3 przestrzennego gminy. W poprzednich planach zagospodarowania przestrzennego natomiast takie zapisy nie by ł y obowi ą zkowe. Ponadto – wyja ś nia dalej Gmina, kwestia podmiotów zobowi ą zanych do wybudowania sieci wodoci ą gowej i ewentualnie wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy konsumentem, a przedsi ę biorstwem kanalizacyjnym zwi ą zanych z tzw. partycypacj ą w kosztach budowy sieci jest spraw ą cywiln ą a nie antymonopolow ą . Ponadto w sprawie zastosowanie znajduje art. 93 ustawy o ochronie (..) poniewa ż mo ż liwo ść wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk polegaj ą cych na narzucaniu uci ąż liwych warunków umowy tj. praktyk z art. 8 ust.2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) uleg ł a przedawnieniu. Gmina podnios ł a równie ż , ż e nie posiada przymiotu przedsi ę biorcy, poniewa ż nie prowadzi dzia ł alno ś ci zarobkowej, st ą d jej dzia ł ania nie podlegaj ą ocenie z punktu widzenia ustawy o ochronie (…). W ocenie Gminy sprawa pobierania przez Gmin ę op ł at na podstawie w/w Uchwa ł y jest spraw ą administracyjn ą , co oznacza, ż e mo ż e by ć rozpatrywana jedynie poprzez wniesienie skargi do Wojewódzkiego S ą du Administracyjnego, o czym niezadowoleni konsumenci byli informowani przez Wójta Gminy i Przewodnicz ą cego Rady. Pismem dnia 20.12.2006r. Gmina ponownie podnios ł a, ż e kwestionowane op ł aty pobierane przez Gmin ę nie by ł y op ł atami za pod łą czenie do sieci wodoci ą gowej, uiszczali je jedynie mieszka ń cy Gminy, którzy pod łą czali si ę po wybudowaniu sieci i nie partycypowali w kosztach budowy wodoci ą gu. Dlatego op ł ata ta przeznaczona na modernizacj ę wodoci ą gu umo ż liwia ł a mieszka ń com pod łą czenie si ę do wodoci ą gu. Mieszka ń cy mieli za ś mo ż liwo ść wyboru, poniewa ż mogli wybudowa ć w ł asn ą studni ę . Gmina wyja ś ni ł a te ż , ż e od dnia 18.10.2006r. nie pobiera od przysz ł ych odbiorców op ł at za pod łą czenie do wodoci ą gu gminnego. W dniu 12.12.2006r. Rada Gminy K. podj ęł a uchwa łę nr III.18/06 uchylaj ą c ą uchwa łę Rady Gminy nr IX/87/99 z dnia 31 sierpnia 1999 w sprawie odp ł atno ś ci za w łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej oraz uchwa łę j ą zmieniaj ą c ą . Gmina K. przedstawi ł a ponadto sprawozdanie z wykonania bud ż etu gminy za rok 2006r. W toku post ę powania antymonopolowego organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Na terenie Gminy K zadania zwi ą zane ze zbiorow ą dostaw ą wody realizowane s ą bezpo ś rednio przez t ę Gmin ę . Gminna sie ć wodoci ą gowa budowana jest w etapach i zosta ł a zako ń czona w miejscowo ś ciach xxx Regulamin dostawy wody na terenie Gminy K zosta ł uchwalony dopiero Uchwa łą Nr IV/22/06 Rady Gminy K z dnia 28 grudnia 2006r. Do tego czasu Gmina nie posiada ł a takiego regulaminu. Gmina K. nie posiada od 2003r. planu zagospodarowania przestrzennego ani te ż studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Dowód: wyja ś nienia strony – karta 8-9, 71 Na podstawie art. 18 ust.1 w zwi ą zku z art.7 pkt.15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym Rada Gminy K. , w dniu 31 sierpnia 1999 r., podj ęł a 4 uchwa łę Nr IX/87/99 w sprawie odp ł atno ś ci za w łą czenie si ę do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej. Zapis § 1 tej uchwa ł y ustala ł op ł at ę w wysoko ś ci 4000 z ł za pod łą czenie do zako ń czonej i rozliczonej sieci wodoci ą gowej - jako udzia ł w budowie sieci i stacji uzdatniania wody. W przypadku konieczno ś ci budowy nowego odcinka sieci g ł ównej wraz z hydrantem przez zainteresowanych inwestorów udzia ł powy ż szy wynosi 2000 z ł od ka ż dego odbiorcy. § 2 Uchwa ł y stanowi ł , ż e koszty pod łą czenia obci ąż aj ą zainteresowanych w ł a ś cicieli. Uchwa ł a wesz ł a w ż ycie z dniem jej podj ę cia. Uchwa ł a Nr X /98/99 Rady Gminy K. podj ę ta w dniu 29 pa ź dziernika 1999r. w sprawie zmiany uchwa ł y Nr IX/87/99 w sprawie odp ł atno ś ci za w łą czenie si ę do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej w § 1 tej uchwa ł y doda ł a zapis, ż e w przypadku, gdy koszt indywidualnego pod łą czenia przekracza kwot ę 4000 z ł oraz w innych trudnych sytuacjach losowych Zarz ą d Gminy mo ż e obni ż y ć op ł at ę o jakiej mowa w § 1 ust.1 do 30 %. Koszt przy łą cza, o którym mowa w §1 zostanie ustalony na podstawie cen uj ę tych w ofercie wykonawcy wodoci ą gu w miejscowo ś ci Marysin. Dowód : karta : 4-5 Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Gmina K uzyska ł a dochód wynikaj ą cy z realizacji Uchwa ł y Nr IX/87/99 w latach od 31 sierpnia 1999r. do 31 sierpnia 2006r. pobieraj ą c op ł aty od 520 osób z tytu ł u pod łą czenia do wodoci ą gu gminnego w wysoko ś ci 915 850,00 z ł , przy czym za rok: 1999- kwot ę 83800,00 z ł 2000- kwot ę 120200,00 z ł 2001- kwot ę 148500,00 z ł 2002- kwot ę 132000,00 z ł 2003- kwot ę 69250,00 z ł 2004- kwot ę 143600,00 z ł 2005- kwot ę 117300,00 z ł 2006 – kwot ę 101200,00 z ł . Dowód : wyja ś nienia strony – karta 13 Gmina K pod łą czaj ą c nowych inwestorów do gminnej sieci wodoci ą gowej dzia ł a ł a w oparciu o wniosek o pod łą czenie inwestora do sieci. O ile z wniosku i z za łą czonych dokumentów wynika ł o, ż e istnieje techniczna mo ż liwo ść pod łą czenia wody do nieruchomo ś ci z sieci gminnej, a do wniosku nie by ł za łą czony dowód wp ł aty na kwot ę 4000 z ł Gmina standardowym pismem informowa ł a inwestora o istnieniu technicznych mo ż liwo ś ci przy łą czenia, oraz ż e, zgodnie z uchwa łą nr IX/87/99 z dnia 31 sierpnia 1999r. Rady Gminy K za pod łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej obowi ą zuje wniesienie op ł aty w wysoko ś ci 4000 z ł oraz, ż e po okazaniu dowodu potwierdzaj ą cego dokonanie wp ł aty zostanie wystawione „zapewnienie dostawy wody”. Pismo to informowa ł o równie ż inwestorów, ż e „ustalona przez Rad ę Gminy K. op ł ata przeznaczona jest na rozbudow ę sieci w celu stworzenia mo ż liwo ś ci dostawy wody o wymaganych parametrach i pod łą czenia kolejnych odbiorców wody”. 5 Dowód : wyja ś nienia strony - karta 71, protokó ł kontroli z za łą cznikami – karta od 91- 137 „Warunki dostawy wody” okre ś la i wydaje Wójt Gminy K. . W ka ż dym przypadku warunków dostawy wody wydanych przez Wójta Gminy K. zamieszczone s ą zapisy: - „odbiorca w ł asnym kosztem i staraniem wykona projekt techniczny, przy łą cze oraz instalacj ę wewn ę trzn ą na podstawie projektu technicznego i pozwolenia na budow ę . Ponadto „Warunki dostawy wody” zobowi ą zywa ł y inwestora do: - zawiadomienia Urz ę du Gminy K. na 7 dni przed rozpocz ę ciem robót o zamiarze przyst ą pienia do robót, - przed zasypaniem odbiorca zg ł osi u ż ytkownikowi przy łą cze do odbioru, oraz wykona geodezyjn ą inwentaryzacj ę powykonawcz ą , -podpisania umowy o dostaw ę wody po dokonaniu odbioru przez Gmin ę . Wg wyja ś nie ń Wójta Gminy K. z ł o ż onych do protoko ł u w dniu 13.10.2006r. „…przedmiotowa op ł ata ma charakter obowi ą zkowy. W sytuacji, gdy potencjalny inwestor nie chce takiej op ł aty ui ś ci ć Urz ą d Gminy nie wydaje zgody na w łą czenie si ę do wodoci ą gu gminnego” ( nie wydaje warunków dostawy wody – przyp. UOKiK). „Warunki dostawy wody” wydawane przez Wójta s ą dokumentem koniecznym do otrzymania przez inwestora zezwolenia budowlanego, którego brak uniemo ż liwia realizacj ę inwestycji budowlanej. Dowód : wyja ś nienia Wójta Gminy K– karta 76 Inwestorem budowy polegaj ą cej na w łą czeniu do wodoci ą gu gminnego jest w ł a ś ciciel dzia ł ki, do której ma by ć doprowadzone przy łą cze. Ca ł kowity koszt pod łą czenia łą cznie z budow ą pomieszczenia lub studzienki wodomierzowej i zakupem urz ą dzenia pomiarowego ponosi inwestor, który równie ż wybiera wykonawc ę robót. Urz ą d Gminy w osobie konserwatora sieci wodoci ą gowej w ł a ś ciwego dla danej miejscowo ś ci dokonuje odbioru technicznego przy łą cza. Konserwator dokonuje sprawdzenia prawid ł owo ś ci wykonania przy łą cza przed jego zasypaniem. W dalszej kolejno ś ci nast ę puje podpisanie przez inwestora umowy z Gmin ą o dostaw ę wody. Inwestor jest w ł a ś cicielem przy łą cza, a granica w ł asno ś ci przebiega na zaworze za urz ą dzeniem pomiarowym patrz ą c od strony inwestora umieszczonym w pomieszczeniu lub studzience wodomierzowej. W przypadku bardzo wysokich kosztów budowy przy łą cza po stronie inwestora (ze wzgl ę du na np. d ł ugo ść przy łą cza ) Wójt Gminy mo ż e obni ż y ć op ł at ę przy łą czeniow ą o 70 % , po zaopiniowaniu wniosku przez pracownika technicznego Gminy. W przypadku konieczno ś ci wybudowania odcinka sieci zapewniaj ą cego pod łą czenie nowego odbiorcy, odbiorca buduje odcinek sieci wraz z przy łą czem w ł asnym nak ł adem i z w ł asnych ś rodków, po czym zostaje zwolniony z cz ęś ci op ł aty ustalonej uchwa łą Rady Gminy w sprawie przy łą czania nowych odbiorców. W takim przypadku op ł ata za przy łą czenie wynosi 2000 z ł . Wybudowane przez Inwestorów odcinki sieci i urz ą dzenia sieciowe pozostaj ą w ł asno ś ci ą Gminy. Dowód : wyja ś nienia strony : karta 71 Analiza dokumentacji dotycz ą cej pod łą czenia do gminnej sieci wodoci ą gowej na wniosek inwestorów dokonana przez organ antymonopolowy za lata 2003-2006r. wykaza ł a, ż e we wszystkich przypadkach wniosek inwestora o obni ż enie 6 przedmiotowej op ł aty by ł przez Wójta Gminy K. uwzgl ę dniony, a op ł ata zmniejszona to kwota zrycza ł towana 1200 z ł . Dowód : dane z analizy Obrotów na kontach analitycznych dochodów - karty 150-168 W niektórych sytuacjach inwestorzy zwracali si ę z wnioskiem o roz ł o ż enie p ł atno ś ci (równie ż tej pomniejszonej) na raty. Zgoda Wójta Gminy na zmian ę warunków p ł atno ś ci op ł aty w takich wypadkach wi ą za ł a si ę z podpisaniem umowy cywilnoprawnej okre ś laj ą cej zasady p ł atno ś ci op ł aty poprzez okre ś lenie wysoko ś ci i terminów sp ł aty rat za zgod ę na pod łą czenie, przy czym niedotrzymanie warunków p ł atno ś ci ustalonych w umowie skutkowa ł o potraktowaniem nie wp ł aconej kwoty jako zaleg ł o ś ci, jej oprocentowaniem w wysoko ś ci 20% w stosunku rocznym, a w przypadku nieuregulowania ca ł ej nale ż no ś ci wraz z odsetkami do terminu okre ś lonego w umowie zlikwidowaniem przy łą cza. Dowód : akta sprawy – karta 95 Wykazane przez inwestorów przyczyny uzasadniaj ą ce pro ś b ę o zmniejszenie op ł aty za wydanie zgody na pod łą czenie to w przewa ż aj ą cej cz ęś ci wykazany wysoki koszt budowy przy łą cza, partycypacja finansowa we wcze ś niejszych etapach budowy sieci wodoci ą gowej i z ł a sytuacja finansowa. W ż adnym przypadku podanie o zwolnienie z uiszczenia op ł aty nie zosta ł o za ł atwione pozytywnie – inwestorzy uzyskiwali jedynie zmniejszenie op ł aty do kwoty 1200 z ł . W kilku przypadkach inwestorzy zwrócili si ę do Wójta Gminy Ko zwrot wp ł aconej kwoty 4000 z ł - ju ż po uzyskaniu warunków dostawy wody, wskazuj ą c na bezprawno ść pobierania takiej op ł aty. We wszystkich analizowanych przypadkach (analiza obj ęł a dokumentacj ę Gminy za lata 2003-2006) inwestorzy otrzymywali standardow ą decyzj ę odmown ą informuj ą c ą , ż e przedmiotowa op ł ata pobrana zosta ł a w oparciu o obowi ą zuj ą c ą uchwa łę Rady Gminy K. , któr ą Urz ą d Gminy obowi ą zany jest przestrzega ć oraz, ż e nie ma podstaw do zwrotu wp ł aconej kwoty. W zwi ą zku z tym niektórzy inwestorzy weszli na drog ę sporu administracyjnego w celu odzyskania wp ł aconej nale ż no ś ci. Dowód :akta sprawy – karta 97-99, 101 -103, Analiza Protoko ł u Nr 7/99 i 10/99 z sesji obrad Rady Gminy K z dnia 30 kwietnia 1999r. oraz 29.10.1999 r. skutkuj ą cych podj ę ciem uchwa ł y Nr IX/87/99 i X/98/99 wykaza ł a, ż e przeznaczeniem op ł aty w kwocie 4000 z ł za w łą czenie si ę do wodoci ą gu gminnego jest dalsza rozbudowa uj ę cia i sieci wodnej. Uchwa ł a Rady Gminy K z dnia 31 sierpnia 1999 w sprawie odp ł atno ś ci za w łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej wraz z uchwa łą zmieniaj ą c ą zosta ł a uchylona uchwa łą Rady Gminy z dnia 12.12.2006r., która wesz ł a w ż ycie z dniem jej podj ę cia. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia oraz stanowisko Gminy organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: 7 W toku post ę powania dowodowego na mocy art.137 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz.U Nr 50 poz.3126) z dniem 21 kwietnia 2007r. uchylona zosta ł a ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji konsumentów, na podstawie której wszcz ę to niniejsze post ę powanie. Miejsce tej ustawy z moc ą od 21 kwietnia 2007r. zast ą pi ł a w/w ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów . Przepisy przej ś ciowe w art. 131 nowej ustawy stanowi ą , ż e do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. St ą d, dla oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie bezpo ś rednie zastosowanie ma ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 1. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (…) ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów (…) stoi na stra ż y konkurencji jako takiej, natomiast ochrona jaka z tego wynika dla poszczególnych uczestników rynku jest w zasadzie skutkiem ubocznym dzia ł a ń podejmowanych przez organ antymonopolowy. W niniejszym przypadku zachodzi wi ę c konieczno ść ustalenia, czy zosta ł a spe ł niona w/w przes ł anka. Interes publicznoprawny nie zosta ł zdefiniowany w ustawie o ochronie (...). Odwo ł a ć si ę zatem nale ż y do orzecznictwa S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , i ż : „ interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. W zwi ą zku z tym, w ka ż dym przypadku organ antymonopolowy powinien ustali ć , czy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego w danej sprawie. Nale ż y jednak zauwa ż y ć , ż e zachodz ą takie sytuacje, w których naruszenie interesu indywidualnego jest ś ci ś le powi ą zane z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Powy ż sze stanowisko znalaz ł o równie ż potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) stwierdzi ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 8 Doda ć nale ż y, ż e wymienione w art. 1 ustawy o ochronie (…) cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne, co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestnikowi rynku. Praktyki mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których istot ą jest uzyskanie korzy ś ci kosztem innych uczestników rynku – z regu ł y s ł abszych kontrahentów lub konsumentów. Taka w ł a ś nie sytuacja ma miejsce w okoliczno ś ciach sprawy. Praktyki stosowane przez Gmin ę maj ą charakter eksploatacyjny poniewa ż godz ą w interesy inwestorów chc ą cych pod łą czy ć si ę do wodoci ą gu gminnego, w tym zarówno konsumentów, tj. osób fizycznych dokonuj ą cych czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z ich dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą (art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 22 1 kc.), jak i przedsi ę biorców, a nadto instytucji u ż yteczno ś ci publicznej. Praktyki stosowane przez Gmin ę K wynikaj ą z ch ę ci przysporzenia na rzecz Gminy ś rodków finansowych kosztem s ł abszego uczestnika rynku – konsumenta, przedsi ę biorc ę lub inne podmioty. Zagro ż enie interesów podmiotów indywidualnych przek ł ada si ę w okoliczno ś ciach sprawy na zagro ż enie szerokiego kr ę gu wszystkich potencjalnych uczestników popytowej strony rynku. Z powy ż szego wynika, ż e w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zarzut przedstawiony Gminie dotyczy pobierania od Inwestorów op ł at nie maj ą cych podstawy prawnej w aktualnym systemie prawnym, a wi ę c dzia ł a ń mo ż liwych z racji wykorzystywania przez Gmin ę jej uprawnie ń w ł adczych. Waga tego naruszenia uprawnia organ antymonopolowy do uruchomienia narz ę dzi wynikaj ą cych z ustawy o ochronie (…) w ł a ś nie dla ochrony interesu publicznoprawnego nara ż onego na uszczerbek wskutek nadu ż ycia przez Gmin ę swych uprawnie ń w ł adczych. St ą d naruszenie dzia ł aniami Gminy K interesu publicznoprawnego zosta ł o udowodnione . Gminie K w niniejszym post ę powaniu postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostawy wody z wodoci ą gu gminnego poprzez narzucanie inwestorom op ł at za wydanie zgody na w łą czenie si ę do wodoci ą gu gminnego, które to dzia ł ania mog ł y stanowi ć w ocenie Prezesa Urz ę du praktyk ę z art. 8 ust.2 pkt.6 ustawy o ochronie (…). Zarzut - w odniesieniu do tego samego dzia ł ania zosta ł poszerzony o naruszenie art. 8 ust.1 tej ustawy. 1. W ś wietle art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (...) zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy stanowi, ż e nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej mo ż e polega ć w szczególno ś ci na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę nieuczciwych warunków umowy przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Art. 8 ust. 2 cyt. ustawy poprzez u ż ycie zwrotu „nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na:” wymienia typowy katalog zachowa ń przedsi ę biorcy, kwalifikowanych jako nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, nie jest to jednak katalog zamkni ę ty. Oznacza to, ż e równie ż inne ni ż wymienione w art. 8 ust. 2 ustawy zachowania przedsi ę biorcy mog ą by ć zakazane na podstawie art. 8 ust.1 jako przejaw nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej. Jednoznaczne stanowisko w tym 9 wzgl ę dzie przedstawi ł SOKiK w wyroku z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt. XVII Ama 29/03, w którym nie podzieli ł zastrze ż e ń odwo ł uj ą cej si ę strony, w których zakwestionowa ł a stanowisko, co do samej zasady, mo ż liwo ś ci zdefiniowania praktyki monopolistycznej o tre ś ci nie wyczerpuj ą cej wszystkich przes ł anek jednej z praktyk nazwanych. „W ł a ś nie w celu umo ż liwienia najszerzej poj ę tej ochrony przedsi ę biorców lub konsumentów przed praktykami monopolistycznymi ograniczaj ą cymi konkurencj ę ustawodawca wprowadzi ł bardzo ogóln ą dyrektyw ę art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (...) wed ł ug której zakazane jest nadu ż ywanie w jakikolwiek sposób pozycji dominuj ą cej”. Udowodnienie Gminie K stosowania w/w praktyki wymaga, wobec zarzutu Gminy braku legitymacji biernej w niniejszym post ę powaniu rozstrzygni ę cia kwestii wst ę pnej, a mianowicie, czy zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) postawiony zosta ł w ł a ś ciwemu podmiotowi. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu zarzut naruszenia przepisów ustawy o ochronie (…) mo ż e by ć postawiony wy łą cznie przedsi ę biorcy lub kilku przedsi ę biorcom. Zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie (…) pod poj ę ciem „przedsi ę biorca”, rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z pó ź n. zm.) - obecnie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807) - a tak ż e m.in. osob ę prawn ą organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty mi ę dzy innymi w zakresie dostawy wody, nale ż y do zada ń w ł asnych Gminy okre ś lonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.) zwanej dalej: „ustaw ą o samorz ą dzie”. Równie ż w ś wietle art. 3 ust 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...), zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków jest zadaniem w ł asnym gmin. W konsekwencji nale ż y zatem przyj ąć , i ż Gmina K- jako osoba prawna - posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu ustawy o ochronie (…), gdy ż organizuje, a w niniejszym przypadku równie ż bezpo ś rednio ś wiadczy us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej w zakresie dostawy wody z wodoci ą gu gminnego. Zarówno orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak i doktryna zgodnie uznaj ą , ż e do dzia ł alno ś ci publicznej gminy w zakresie zaspokajania potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym - o ile wywo ł uje ona skutki praktyk monopolistycznych - ustawa antymonopolowa ma zastosowanie (tak: St. Gronowski „Ustawa antymonopolowa. Komentarz” CH BECK 1996 str. 37 i nast. oraz E. Modzelewska– W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz” Twigger 2002, str. 34). St ą d zarzut Gminy, ż e Gmina nie jest przedsi ę biorc ą , poniewa ż nie prowadzi w przedmiotowym zakresie dzia ł alno ś ci zarobkowej, w ś wietle przytoczonych wy ż ej przepisów jest bezpodstawny i z tego wzgl ę du nie zas ł uguje na uwzgl ę dnienie. Stwierdzi ć równie ż nale ż y, ż e organ antymonopolowy nie prowadzi administracyjnej kontroli tre ś ci Uchwa ł y Rady Gminy K z dnia 31 sierpnia 1999 nr 10 IX./87/99 pod k ą tem legalno ś ci jej podj ę cia, a wy łą cznym przedmiotem oceny dokonanej na gruncie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (…) jest ocena dzia ł alno ś ci gospodarczej i publicznej gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust.1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, o ile ta dzia ł alno ść wywo ł uje skutki praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie antymonopolowym ( wyrok SOK i K ( uprzednio: S ą d Antymonopolowy) z dnia 08.09.1999 sygn. akt XVII Ama 27/99, z dnia 08.11.2000r. sygn. Akt XVII 95/99, z dnia 12.12.2001r. sygn. akt XVII Ama 1/01, z dnia 03.12.2003 sygn. Akt XVII Ama 139/02, z dnia 26.11.2003 sygn. Akt XVII Ama 8/03/). St ą d te ż podj ę ta argumentacja Gminy w zakresie braku kompetencji organu antymonopolowego w niniejszej sprawie jest b łę dna. Przes ą dzenie powy ż szej kwestii uzasadnia formalnie postawienie Gminie K zarzutu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (…). Aby udowodni ć , ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę okre ś lona w art. 8 ust.1 ustawy o ochronie nale ż y wykaza ć , ż e : 1. przedsi ę biorca posiada pozycje dominuj ą c ą na rynku relewantnym; 2. przedsi ę biorca nadu ż ywa posiadan ą pozycj ę w sposób sprzeczny z prawem. Jak wynika z brzmienia przytoczonego wy ż ej art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (…) nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej ma miejsce na rynku w ł a ś ciwym w sprawie. St ą d konieczne jest w dalszej kolejno ś ci wyznaczenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie. Rynek w ł a ś ciwy – stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie (…) - to „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. Rynek w uj ę ciu produktowym odnosi si ę do wszystkich towarów jednego rodzaju, które poprzez szczególne w ł a ś ciwo ś ci, w szczególno ś ci za ś przeznaczenie, u ż ytkowo ść i cen ę odró ż niaj ą si ę od innych towarów w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zmiany. Rynek ten tworz ą towary, które z punktu widzenia nabywcy charakteryzuj ą si ę substytutywno ś ci ą . Pod poj ę ciem towaru – zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie /…/ – rozumie si ę rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. W ł a ś ciwo ść produktow ą i geograficzn ą rynku analizowanego w niniejszym post ę powaniu wyznacza rodzaj i zasi ę g dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Gmin ę K oraz zakres ś wiadczonych przez ni ą us ł ug na rzecz jej mieszka ń ców i przedsi ę biorców tam zlokalizowanych ( inwestorów ) . Rynkiem w ł a ś ciwym jest w niniejszej sprawie rynek dostawy wody z wodoci ą gu gminnego b ę d ą cego w ł asno ś ci ą Gminy K Po stronie poda ż owej uczestnikiem tak okre ś lonego rynku w ł a ś ciwego jest Gmina natomiast po stronie popytowej wszyscy potencjalni inwestorzy – odbiorcy wody z wodoci ą gu gminnego. 11 St ą d rynkiem w ł a ś ciwym w przedmiotowej sprawie jest lokalny rynek dostawy wody z wodoci ą gu gminnego b ę d ą cego w ł asno ś ci ą Gminy K. . Krokiem kolejnym jest ustalenie pozycji, jak ą na tak wyznaczonym rynku, zajmuje przedsi ę biorca, któremu postawiono zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku. Przez pozycj ę dominuj ą c ą – zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt. 9 ustawy o ochronie (…) rozumie si ę „pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%”. Na zdefiniowanym wy ż ej rynku w ł a ś ciwym Gmina K posiada pozycj ę dominuj ą c ą . Bezspornym jest, ż e Gmina jest jedynym podmiotem, który administruje wodoci ą giem gminnym – w tym wydaje „warunki dostawy wody” konieczne do uzyskania przez inwestora zezwolenia budowlanego a nadto jest jedynym podmiotem na terenie Gminy ś wiadcz ą cym us ł ug ę dostawy wody z wodoci ą gu gminnego. Specyfika tej dzia ł alno ś ci powoduje, i ż nie wyst ę puj ą na tym rynku alternatywne ź ród ł a dost ę pu do us ł ugi. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż w ś wietle orzecznictwa S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ź ród ł o zaopatrzenia, aby mo ż na uzna ć za alternatywne musi spe ł nia ć wymóg natychmiastowej dost ę pno ś ci bez ponoszenia nak ł adów inwestycyjnych (tak z dnia 31 maja 2000 r. sygn. akt XVII Ama 44/00). Tak te ż w niniejszym wypadku nie ma alternatywnych ź róde ł zaopatrzenia wod ę – w rozumieniu ustawy o ochronie (…). W szczególno ś ci dla Inwestora - w ł a ś ciciela nieruchomo ś ci ubiegaj ą cego si ę o pod łą czenie do gminnej sieci wodoci ą gowej, nie jest alternatyw ą – wbrew twierdzeniom Gminy, mo ż liwo ść zaopatrzenia w wod ę ze studni g łę binowej zlokalizowanej na dzia ł ce inwestora. Posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku nie stanowi deliktu antymonopolowego, zakazanego na gruncie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm. ). Praktyk ą zakazan ą jest jedynie nadu ż ywanie tej pozycji – zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (…), który to zarzut postawiono w niniejszym post ę powaniu Gminie K. . W przepisach ustawy o ochronie (…) brak jest definicji „nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej”. Orzecznictwo antymonopolowe istot ę nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej ujmuje jako zachowania, które : - wp ł ywaj ą lub mog ą wp ł ywa ć na struktur ę rynku, na którym konkurencja juz zosta ł a os ł abiona na skutek funkcjonowania przedsi ę biorcy dominuj ą cego i które os ł abiaj ą zdolno ś ci jego istniej ą cych konkurentów do utrzymania lub rozwoju ich, s ł abej ju ż , pozycji rynkowej lub - oddzia ł uj ą na interesy kontrahentów lub konsumentów w stopniu niemo ż liwym do zaistnienia w przypadku, gdyby podejmuj ą cy je przedsi ę biorca (dominant) dzia ł a ł w warunkach wolnej konkurencji. Innymi s ł owy, nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej wskutek bezprawnego zastosowania (nadu ż ycia) si ł y rynkowej przez przedsi ę biorc ę lub grup ę przedsi ę biorców, jak ą daje odpowiednio wysoki udzia ł w rynku, prowadzi do ograniczenia samodzielno ś ci 12 pozosta ł ych uczestników rynku (konkurentów i kontrahentów), oraz wymuszenia uczestnictwa na rynku na zasadach narzuconych, z regu ł y mniej korzystnych, ni ż by to wynika ł o z dzia ł ania nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. Praktyki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku mog ą by ć praktykami antykonkurencyjnymi lub eksploatacyjnymi. Praktyki eksploatacyjne, z którymi mamy do czynienia w okoliczno ś ciach sprawy godz ą w interesy kontrahentów i konsumentów. Gmina K z racji posiadanej pozycji na rynku jedynego dysponenta sieci ą wodoci ą gowa posiada ł a niew ą tpliw ą przewag ę kontraktow ą w relacji z inwestorem – zwykle pojedynczym konsumentem. Zachodzi wi ę c wst ę pna przes ł anka umo ż liwiaj ą ca dokonanie oceny, czy Gmina K nadu ż y ł a posiadan ą pozycj ę dominuj ą c ą . Bezspornym jest, ż e Gmina K pobiera ł a od 1999r. prawie do ko ń ca 2006r.op ł aty od inwestorów – osób prywatnych i przedsi ę biorców za wydanie zgody na pod łą czenie si ę do wodoci ą gu gminnego. Wysoko ść op ł aty jak i obowi ą zek jej uiszczenia okre ś lony zosta ł arbitralnie w Uchwale Rady Gminy, a w uzasadnionych przypadkach móg ł ulec zmniejszeniu decyzj ą Wójta. Ż aden z podstawowych elementów tej op ł aty nie podlega ł negocjacjom. Jedynie w przypadku zgody Gminy na roz ł o ż enie op ł aty na raty strony podpisywa ł y umow ę cywilnoprawn ą , która okre ś la ł a wysoko ść rat i terminy ich sp ł at- a zatem mo ż liwo ść negocjacji nie dotyczy ł a g ł ównych warunków umowy. Op ł ata obowi ą zywa ł a wszystkich potencjalnych inwestorów a Gmina nie wykaza ł a, by ktokolwiek kto chcia ł si ę przy łą czy ć do istniej ą cego wodoci ą gu gminnego od 1999r. takiej op ł aty nie ui ś ci ł . Z drugiej strony na Inwestorze dysponuj ą cym nieruchomo ś ci ą zabudowan ą lub planuj ą cym zabudow ę ci ąż y ł „przymus ż yciowy” pod łą czenia si ę do wodoci ą gu gminnego bowiem korzystanie przez mieszka ń ców Gminy z dobrodziejstwa wodoci ą gu komunalnego jest oczywist ą prawid ł owo ś ci ą i konieczno ś ci ą . Skoro zatem od wniesienia op ł aty uzale ż nione by ł o wydanie „warunków dostawy wody” oraz zgoda Gminy wydana w formie „warunków dostawy wody” by ł a konieczna po pierwsze dla uzyskania zezwolenia budowlanego przez inwestora – czyli do zabudowania nieruchomo ś ci, po drugie za ś do podpisania umowy o dostaw ą wody z Gmin ą , nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e ka ż dy inwestor, który chcia ł na terenie Gminy Konopnic zawrze ć z Gmin ą umow ę o dostaw ę wody musia ł wp ł aci ć na konto Gminy przedmiotow ą op ł at ę . Wysoko ść tej op ł aty by ł a zrycza ł towana i w niektórych wypadkach mog ł a by ć zmniejszona, je ż eli koszt budowy przy łą cza by ł wysoki lub je ż eli inwestor poniós ł nak ł ady na budow ę lub rozbudow ę sieci wodoci ą gowej. Zawsze jednak istnia ł a zale ż no ść skutkowa pomi ę dzy uiszczeniem przedmiotowej op ł aty a pod łą czeniem si ę do wodoci ą gu gminnego. Ta zale ż no ść polega ł a na uzale ż nieniu przez Gmin ę przy łą czenia nieruchomo ś ci zlokalizowanych na jej obszarze do wodoci ą gu gminnego od wp ł aty okre ś lonej kwoty. Zatem, zabudowanie nieruchomo ś ci przez inwestora i doprowadzenie do niej wody z wodoci ą gu gminnego by ł o uzale ż nione od uiszczenia przedmiotowej op ł aty z uwagi na to, ż e gdyby Inwestor takiej op ł aty nie ui ś ci ł nie mia ł by mo ż liwo ś ci zabudowania nieruchomo ś ci, a w przypadku nieruchomo ś ci zabudowanych nie móg ł by korzysta ć z wody z wodoci ą gu gminnego. St ą d, w ocenie organu antymonopolowego przedmiotowa op ł ata za w łą czenie si ę do wodoci ą gu gminnego by ł a op ł at ą wymuszon ą i narzucon ą przez Gmin ę . Narzucenie warunków umowy mo ż liwe by ł o z racji przewagi kontraktowej (pozycji 13 dominuj ą cej) po stronie Gminy, która wykorzystywa ł a przymusow ą sytuacj ę inwestorów dla wymuszenia na nich zachowania dla niej korzystnego. W ocenie Prezesa Urz ę du, nie jest prawdziwa argumentacja Gminy, ż e wp ł ata ta mia ł a charakter dobrowolny. Ju ż z samego brzmienia uchwa ł y nr IX/87/99 : „ustala si ę op ł at ę 4000 z ł …” wynika, ż e nie by ł y to dobrowolne wp ł aty inwestorów ale ustalona przez w ł adze Gminy obowi ą zkowa op ł ata. Wykazano w aktach sprawy, ż e sprzeciw inwestorów przeciwko konieczno ś ci uiszczenia takiej op ł aty nie zmienia ł stanowiska Gminy w zakresie uzale ż nienia pod łą czenia do wodoci ą gu gminnego, bowiem Gmina odmawia ł a zwrotu op ł aty ju ż uiszczonej lub te ż nie wydawa ł a zgody na w łą czenie si ę do wodoci ą gu, je ż eli op ł ata taka w ogóle nie wp ł yn ęł a. Dodatkowo, brak wp ł aty kolejnej raty op ł aty, w przypadku gdy Gmina udzieli ł a zgody na roz ł o ż enie sp ł aty na raty, skutkowa ł zastosowaniem sankcji w postaci naliczenia odsetek karnych lub ustawowych okre ś lonych w umowie cywilnoprawnej, a nadto w razie braku zap ł aty odci ę ciem dostawy wody. Nie s ą zatem prawdziwe wyja ś nienia Gminy, ż e od uiszczenia op ł aty za pod łą czenie nie by ł o uzale ż nione zawarcie ż adnej umowy z konsumentem, bowiem co innego wynika z wyja ś nie ń Wójta Gminy i z okoliczno ś ci sprawy. W ocenie Prezesa Urz ę du w niniejszej sprawie Gmina mog ł a nadu ż y ć posiadanej pozycji, poprzez narzucenie Inwestorom warunku polegaj ą cego na wniesieniu zrycza ł towanej op ł aty w wysoko ś ci 4000 z ł lub w wysoko ś ci zmniejszonej za pod łą czenie do wodoci ą gu gminnego wy łą cznie w warunkach rynku zmonopolizowanego. Oznacza to, ż e gdyby Inwestorzy mieli mo ż liwo ść wyboru przedsi ę biorcy – dostawcy wody, ż aden z nich nie móg ł by oferowa ć warunków odstaj ą cych na niekorzy ść od warunków powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Ż aden bowiem racjonalny inwestor nie wybierze oferty mniej korzystnej od innych ofert rynkowych. Kryterium powszechno ś ci stosowania w stosunkach danego rodzaju oznacza przede wszystkim oparcie kwestionowanego warunku na obowi ą zuj ą cym systemie prawa, w tym równie ż przepisach odr ę bnych reguluj ą cych prawa i obowi ą zki stron. Nadto, w orzecznictwie jako miernik uci ąż liwo ś ci stosuje si ę zgodnie z art. 56 KC ( czynno ść prawa wywo ł uje nie tylko skutki w niej wyra ż one, ale równie ż te, które wynikaj ą z ustawy, z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i z ustalonych zwyczajów) zasady wspó łż ycia spo ł ecznego i ustalone zwyczaje. Jednak w przedmiotowej sprawie ani zasady wspó łż ycia spo ł ecznego ani ustalone zwyczaje nie mog ą znale źć zastosowania, a to z uwagi na charakter stosowanych op ł at . W ocenie Prezesa Urz ę du, zakwestionowane op ł aty maj ą cechy jednostronnie na ł o ż onej mieszka ń com poszczególnych wsi daniny publicznej, uj ę tej w postaci „udzia ł u we wspólnej inwestycji”. Wprowadzenie ich nast ą pi ł o przy wykorzystaniu w ł adztwa publicznego gminy, a s ą one pobierane w zwi ą zku z zamiarem w ł a ś ciciela nieruchomo ś ci w łą czenia do wodoci ą gu. Naczelny S ą d Administracyjny stwierdzi ł co nast ę puje: „Istot ę podatku jako instytucji prawnej stanowi wynikaj ą cy z ustawy lub z uchwa ł y rady gminy obowi ą zek uiszczania pa ń stwu lub gminie ś wiadczenia pieni ęż nego przez inne podmioty oraz mo ż liwo ść wymuszenia wykonywania tego ś wiadczenia za pomoc ą ś rodków w ł adczych”. ( Wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 1993r. SA.Wr 841/93 LEX Polonika ) .Taki w ł a ś nie charakter posiada kwestionowana op ł ata. W orzecznictwie utrwalony jest pogl ą d, ż e jednostronne nak ł adanie na obywateli jakichkolwiek obowi ą zków (dotyczy to równie ż op ł at) nie jest dopuszczalne bez 14 wyra ź nego upowa ż nienia ustawowego. Ponadto z przepisu art. 84 Konstytucji RP zamieszczonego w ramach regulacji dotycz ą cych ś rodków ochrony wolno ś ci i praw cz ł owieka i obywatela wynika, ż e obywatel jest obowi ą zany do ponoszenia ci ęż arów i ś wiadcze ń publicznych przewidzianych wy łą cznie ustaw ą . Szukaj ą c przepisu ustawy, który stanowi ł by formalno i materialnoprawn ą podstaw ę dla dzia ł a ń gminy w postaci pobierania kwestionowanej op ł aty w pierwszym rz ę dzie wskaza ć nale ż y na przepis art. 7 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorz ą dzie gminnym, który stanowi, i ż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty nale ż y do zada ń w ł asnych gminy, które w szczególno ś ci obejmuj ą sprawy: wodoci ą gów i zaopatrzenia w wod ę , kanalizacji..” Z przepisu tego w sposób nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci wynika, ż e sprawy wodoci ą gu i zaopatrzenia w wod ę w gminie nale żą do zada ń w ł asnych gminy. Jednak przepis ten w sposób oczywisty nie kszta ł tuje tre ś ci uprawnienia Gminy do żą dania pobierania op ł aty za pod łą czenie si ę do wodoci ą gu gminnego przez podmioty chc ą ce z tej sieci korzysta ć . Z kolei art. 18 ust. 1 w/w ustawy, powo ł any przez Gmin ę jako podstawa prawna Uchwa ł y wprowadzaj ą cej kwestionowan ą op ł at ę , przewiduje, ż e do w ł a ś ciwo ś ci rady gminy nale żą wszystkie sprawy pozostaj ą ce w zakresie dzia ł ania gminy, o ile ustawy szczególne nie stanowi ą inaczej. Jednak ż e przepis maj ą cy charakter klauzuli generalnej nie mo ż e stanowi ć samoistnej podstawy prawnej do podj ę cia przez rad ę gminy uchwa ł y dotycz ą cej realizacji inwestycji wodno-kanalizacyjnej podj ę tej z udzia ł em mieszka ń ców gminy. Wskazany w tre ś ci uchwa ł y rady gminy jako uzupe ł nienie podstawy prawnej art. 7 pkt.15 ustawy cyt. wy ż ej jedynie konkretyzuje art. 18 ust.1 stanowi ą c, ż e w szczególno ś ci zadania w ł asne gminy obejmuj ą utrzymanie obiektów gminnych i urz ą dze ń u ż yteczno ś ci publicznej oraz obiektów administracyjnych. Zatem, ż aden z tych przepisów nie upowa ż nia Gminy do pobierania kwestionowanych op ł at, tym bardziej wi ę c, nie zawiera tre ś ci materialnoprawnej, któr ą uzna ć by mo ż na za „wzorzec” stosunku zobowi ą zaniowego pomi ę dzy Gmin ą a inwestorem w przedmiotowym zakresie, ustalenie którego konieczne jest do dokonania porównania warunków stosowanych przez Gmin ę K pod k ą tem ich „uci ąż liwo ś ci” wzgl ę dem obowi ą zuj ą cego „wzorca”. Z kolei kompetencje Rady Gminy w zakresie stanowienia prawa miejscowego okre ś la art. 40 ustawy o samorz ą dzie. Stosownie do tre ś ci ust. 2 tego przepisu: na podstawie ustawy o samorz ą dzie gminnym organy gminy mog ą wydawa ć przepisy gminne, okre ś lane od 1 stycznia 2001 r. jako „akty prawa miejscowego obowi ą zuj ą ce na obszarze gminy w zakresie „zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urz ą dze ń u ż yteczno ś ci publicznej.” W orzecznictwie NSA dokonano jednak wnikliwej analizy tre ś ci tego przepisu (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996r. II SA/Kr 1377/96) dochodz ą c do wniosku , ż e nie stanowi on podstawy prawnej do wydawania przez rady gmin uchwa ł w przedmiocie ustalenia op ł aty za przy łą czenie do wodoci ą gu gminnego. W my ś l bowiem art. 40 ust.1 ustawy o samorz ą dzie (…) gmina mo ż e stanowi ć akty prawa miejscowego obowi ą zuj ą ce na jej terenie „na podstawie upowa ż nie ń ustawowych”. Odnie ść si ę wi ę c nale ż y do przepisów szczególnych dotycz ą cych bran ż y wodno – kanalizacyjnej. W dacie podj ę cia przez Rad ę Gminy K Uchwa ł y Nr IX/87/99 oraz Nr X/98/99 w sprawie odp ł atno ś ci za w łą czenie si ę do istniej ą cej do sieci wodoci ą gowej obowi ą zywa ł y przepisy ustawy z dnia 24 pa ź dziernika 1974 r. Prawo wodne. Stosownie do art. 99 ust. 1 tej ustawy „ urz ą dzenia zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorcze urz ą dzenia kanalizacyjne wsi wykonywane by ł y na koszt Pa ń stwa”. Ust.2 tego przepisu stanowi ł , ż e „urz ą dzenia zbiorowego zaopatrzenia w 15 wod ę i zbiorcze urz ą dzenia kanalizacyjne wsi wykonywane by ł y na koszt Pa ń stwa za zwrotem cz ęś ci kosztów przez zainteresowanych w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Wykonanie urz ą dze ń zbiorowego zaopatrzenia w wod ę wsi obejmuje równie ż doprowadzenie sieci wodoci ą gowej na terenie nieruchomo ś ci i za ł o ż enie jednego punktu poboru wody” . W my ś l ust.3 tego przepisu rozwi ą zanie zawarte w ust.2 stosuje si ę odpowiednio w razie pod łą czenia nieruchomo ś ci do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej dokonanego przed up ł ywem 10 lat od ich oddania do eksploatacji. W oparciu o powo ł anie przepisy równie ż Inwestorzy z terenu Gminy K chc ą cy w łą czy ć si ę istniej ą cej sieci wodoci ą gowej ponosili cz ęś ciowe koszty budowy urz ą dze ń zbiorowego zaopatrzenia w wod ę , w tym koszt budowy przy łą czy, a nadto od 1999r. równie ż przedmiotow ą op ł at ę . Z przepisów tych jednoznacznie wynika, ż e ustawodawca nie dopuszcza ł pobierania ż adnych op ł at od w ł a ś cicieli i posiadaczy nieruchomo ś ci za w łą czenie si ę do funkcjonuj ą cego wodoci ą gu. Dodatkowo wskaza ć nale ż y, ż e Naczelny S ą d Administracyjny rozstrzygn ął w wyroku z dnia 13 grudnia 2000r. sygn. akt. II SA 2320/2000 ( OSP 2000/6 poz.75), ż e „nie ma przepisów ustawowych, które upowa ż nia ł yby gmin ę do wprowadzenia – drog ą regulacji prawnych powszechnie obowi ą zuj ą cych – op ł at za pod łą czenie do istniej ą cej gminnej sieci wodno-kanalizacyjnej”. Bezskuteczno ść w poszukiwaniu na gruncie regulacji prawnych powszechnie obowi ą zuj ą cych owego „wzorca” do którego odnie ść nale ż a ł oby warunki stosowane przez Gmin ę K jest zatem oczywista a ż do daty wydania w/w wyroku. Po tej dacie moc obowi ą zuj ą c ą utraci ł a z dniem w dniu 13 stycznia 2002 r. w/w ustawa Prawo wodne, zast ą piona ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...). Analiza przepisów tej ustawy równie ż nie znajduje podstaw do wprowadzenia kwestionowanych op ł at. W aktualnie obowi ą zuj ą cym stanie prawnym uregulowanym przez ww. ustaw ę o zbiorowym zaopatrzeniu (...), tj. od dnia 13 stycznia 2002 r., obowi ą zek zapewnienia realizacji budowy i rozbudowy urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych ustalonych przez gmin ę studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, ci ąż y na przedsi ę biorstwie wodoci ą gowo – kanalizacyjnym (art. 15 ust. 1 ww. ustawy). Na terenie Gminy K funkcj ę przedsi ę biorstwa wodoci ą gowego pe ł ni Gmina K. . Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (…) „ realizacj ę budowy przy łą czy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza g ł ównego i urz ą dzenia pomiarowego zapewnia na w ł asny koszt osoba ubiegaj ą ca si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci”. Art. 31 ustawy stanowi, ż e „ osoby, które wybudowa ł y z w ł asnych ś rodków urz ą dzenia wodoci ą gowe i urz ą dzenia kanalizacyjne mog ą przekazywa ć je odp ł atnie gminie lub przedsi ę biorstwu wodno – kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie”. W zakresie zobowi ą za ń finansowych osób ubiegaj ą cych si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci wodoci ą gowej na terenie Gminy skutkuje to w ka ż dym przypadku : 16 - obowi ą zkiem wybudowania na w ł asny koszt przy łą cza wodoci ą gowego, a po jego zintegrowaniu z sieci ą ponoszenie odpowiedzialno ś ci za ich niezawodne dzia ł anie, chyba, ż e inaczej stanowi umowa o zaopatrzenie w wod ę ( art. 15 ust.2 i art. 5 ust.2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (…) . W sytuacji za ś , gdy w Gminie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego ani te ż studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy to obowi ą zek osób ubiegaj ą cych si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci wodoci ą gowej na terenie Gminy w sytuacji, gdy zachodzi dodatkowo konieczno ść budowy i rozbudowy urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych sprowadza si ę do poniesienia kosztów budowy ca ł o ś ci inwestycji, a nast ę pnie mo ż liwo ś ci ustalenia w drodze umowy cywilnoprawnej z Gmin ą zasad i warunków przej ę cia urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych na Gmin ę ( art. 31 ustawy). Z uwagi na powy ż sze, stwierdzi ć nale ż y, ż e wskazane wy ż ej przepisy prawa zarówno ju ż nie obowi ą zuj ą cego jak i aktualnie obowi ą zuj ą cego dotycz ą kwestii obowi ą zków finansowych inwestora i Gminy (przedsi ę biorstwa wodno – kanalizacyjnego) w zakresie budowy i rozbudowy urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych oraz przy łą czy wodno-kanalizacyjnych, natomiast w ż adnym zakresie nie daj ą podstawy prawnej Gminie K do pobierania op ł aty za zgod ę Gminy do w łą czenia si ę do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej. Skoro analiza stanu prawnego obowi ą zuj ą cego od daty wprowadzenia przedmiotowej op ł aty tj od 1999r. da ł a podstawy do twierdzenia, ż e nie ma od 1999r. przepisów ustawowych, które upowa ż nia ł yby Gmin ę do wprowadzenia i pobierania op ł at za w łą czenie si ę do w wodoci ą gu gminnego w drodze regulacji prawnych powszechnie obowi ą zuj ą cych, to op ł aty pobierane przez Gmin ę Kz tego tytu ł u mia ł y dla inwestorów charakter uci ąż liwy, bowiem nie znajduj ą c oparcia w obowi ą zuj ą cym systemie prawa pobierane by ł y bezprawnie. Tymczasem bezprawno ść pobierania jakiejkolwiek op ł aty statuuje, w ocenie Prezesa Urz ę du, jej uci ąż liwo ść . Natomiast ocena, czy Gmina naruszy ł a swoim dzia ł aniem przepisy art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (…) nie jest przedmiotem tego post ę powania, st ą d argumentacja Gminy zawarta w odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania jest bezprzedmiotowa. Skoro zatem udowodniono, ż e narzucania przez Gmin ę inwestorom warunków umowy pod łą czenia do wodoci ą gu gminnego mo ż liwe by ł o wy łą cznie w warunkach rynku zmonopolizowanego, zarzut naruszenia art. 8 ust.1 ustawy o ochronie zosta ł udowodniony. Dodatkowo wskaza ć nale ż y, ż e ś rodki uzyskiwane przez Gmin ę tytu ł em przedmiotowej op ł aty stanowi ą nieuzasadnion ą korzy ść . Uzyskanie nieuzasadnionych korzy ś ci jest - zgodnie z orzecznictwem- skutkiem stosowania okre ś lonej praktyki ograniczaj ą cej konkurencje, a nie jej elementem. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 12 maja 1997r. (Sygn. Akt. ICKN 114/97) wskaza ł , ż e istot ą sprawy jest nie to, czy przedsi ę biorca, któremu podstawiono zarzut naruszenia ustawy antymonopolowej odnosi korzy ś ci z ca ł o ś ci prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz to, czy w wyniku narzucenia uci ąż liwych warunków pobiera nieuzasadnione korzy ś ci. Z powy ż szego wynika obowi ą zek organu antymonopolowego do dokonania oceny zachowa ń przedsi ę biorcy od strony skutków, jakie zachowania te mog ą nawet hipotetycznie wywo ł ywa ć na rynku. Niedozwolon ą praktyk ą jest ju ż samo stosowanie 17 postanowienia, które mo ż e w przysz ł o ś ci umo ż liwi ć powstanie po stronie przedsi ę biorcy nieuzasadnionych korzy ś ci, a nie jej rzeczywiste uzyskanie. W analizowanym stanie faktycznym kwestia faktycznego pobierania przez Gmin ę K korzy ś ci finansowych z tytu ł u pobierania przedmiotowej op ł aty jest bezsporna. Wysoko ść tych korzy ś ci jest wymierna i wynosi 915 850,00 z ł (za okres od 1999 do sierpnia 2006r.). Ocena organu antymonopolowego co do nieuzasadnionego charakteru tych korzy ś ci wynika z wykazanego faktu braku podstawy prawnej do pobierania przez Gmin ę takiej op ł aty. O ile bowiem w sytuacji, gdy gmina nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego ani te ż studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy to rzeczywi ś cie na inwestorach – przysz ł ych odbiorcach wody z wodoci ą gu gminnego ci ąż y obowi ą zek finansowania budowy i rozbudowy urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, w zakresie koniecznym do w łą czenia przy łą cza wodoci ą gowego do sieci wodoci ą gowej, to brak jest regulacji ustawowych, które upowa ż nia ł yby Gmin ę do zastosowania ś rodków w ł adczych celem przerzucania na wszystkie podmioty chc ą ce w łą czy ć si ę do gminnej kanalizacji obowi ą zku gromadzenia ś rodków i finansowania budowy sieci wodoci ą gowej na terenie Gminy. Nadto wskaza ć nale ż y, ż e twierdzenie Gminy, ż e ś rodki pozyskane od inwestorów w wyniku stosowania zakwestionowanej op ł aty przeznaczone zosta ł y na rozbudow ę wodoci ą gu gminnego, co de facto warunkowa ł o pod łą czenie inwestorów do wodoci ą gu, nie zosta ł o przez Gmin ę udowodnione w toku post ę powania. Stwierdzi ć nale ż y, ż e praktyka opisana wy ż ej stosowana by ł a przez Gmin ę do 12.12.2006r. z t ą dat ą bowiem uchylona zosta ł a Uchwa ł a Rady Gminy Kz dnia 31 sierpnia 1999 w sprawie odp ł atno ś ci za w łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej wraz z uchwa łą zmieniaj ą c ą . Pobieranie kwestionowanych op ł at przez Gmin ę straci ł o z t ą dat ą podstaw ę prawn ą , na któr ą Gmina powo ł ywa ł a si ę dla uzasadniania jej pobierania. Dowodem zmiany stanowiska Gminy w powy ż szej kwestii jest tre ść Uchwa ł y Rady Gminy nr III.18/06 z dnia 12.12.2006r. Jakkolwiek wi ę c Gmina deklarowa ł a, ż e ju ż od dnia 18.10.2006r. nie pobiera od przysz ł ych odbiorców wody op ł at za pod łą czenie do wodoci ą gu gminnego, to w ocenie organu antymonopolowego przyj ąć nale ż y, ż e dat ą zaniechania stosowania praktyki jest 12.12.2006r. Zgodnie z tre ś ci ą art.23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy wydaje si ę decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą ca zaniechania jej stosowania. Zatem tre ść pkt. 1 sentencji decyzji jest uzasadniona. 2. Przedsi ę biorcy postawiono równie ż zarzut stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , poprzez stosowanie praktyki, polegaj ą ce na narzucaniu uci ąż liwych warunków umowy, przynosz ą cych przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci tj. naruszenie art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) . Dla stwierdzenia stosowania praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) nale ż y wykaza ć spe ł nienie zakwestionowanymi dzia ł aniami nast ę puj ą cych przes ł anek : - narzucania warunków umowy , 18 - uci ąż liwo ś ci tych warunków , - faktu odniesienia przez przedsi ę biorc ę nieuzasadnionych korzy ś ci przy czym przes ł anki te musz ą by ć spe ł nione łą cznie. Ocena stanu faktycznego w niniejszej sprawie nakazuje stwierdzi ć , ż e nie spe ł niona zosta ł a pierwsza z wymienionych przes ł anek, co eliminuje mo ż liwo ś ci stwierdzenia stosowania praktyki z art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) . Przede wszystkim stwierdzi ć nale ż y, ż e brzmienie art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) ogranicza mo ż liwo ść stwierdzenia stosowania tej praktyki wy łą cznie do przypadku faktycznego narzucenia lub próby narzucenia uci ąż liwych warunków do etapu negocjacji przed zawarciem umowy i samego podpisania umowy, brak jest zatem podstaw do zastosowania interpretacji rozszerzaj ą cej, pozwalaj ą cej rozci ą gn ąć okre ś lony w art. 8 ust. 1 ustawy zakaz narzucania warunków uci ąż liwych na inne etapy stosunków pomi ę dzy przedsi ę biorc ą a jego kontrahentem. Zatem fakt, ż e z okoliczno ś ci sprawy bezspornie wynika, ż e do narzucenia uci ąż liwych warunków dochodzi ł o na etapie wydawania przez Gmin ę K warunków dostawy wody, a nie zawierania z kontrahentami umowy cywilnoprawnej wyklucza mo ż liwo ść stwierdzenia stosowania praktyki opisanej w art. 8 ust.2 pkt. 6 ustawy o ochronie (…) bez konieczno ś ci rozstrzygni ę cia, czy spe ł nione s ą pozosta ł e przes ł anki w/w przepisu. 3 . Zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. W niniejszej sprawie, w punkcie I sentencji decyzji stwierdzono, ż e Gmina K naruszy ł a zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (…). Poniewa ż zakaz ten ma charakter bezwzgl ę dny, a zatem nie istniej ą przes ł anki natury prawnej, które umo ż liwia ł y zalegalizowanie tych praktyk, na ł o ż enie kary jest uzasadnione. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy skorzysta ł z uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) i na ł o ż y ł na Gmin ę K kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 14 267 z ł (czterna ś cie tysi ę cy dwie ś cie sze ść dziesi ą t siedem z ł otych). Stosownie do art. 104 ustawy o ochronie (…) przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie o ochronie (...), nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, rozmiar rynku dotkni ę tego skutkami stosowanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Nadto nale ż y wzi ąć pod uwag ę , ż e jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (wyrok z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CKN 793/98). Oceniaj ą c wag ę naruszenia ustawy stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyka Gminy K ma charakter eksploatacyjny, polegaj ą cy na wykorzystaniu przewagi kontraktowej nad swoimi kontrahentami. Skutki dzia ł a ń Gminy odczuwalne s ą przez wszystkie podmioty przy łą czane do gminnej sieci, do których nale żą tak ż e konsumenci, czyli najs ł absi uczestnicy rynku. Nadto praktyka stosowana by ł a od 1999r. i trwa ł a a ż do 19 grudnia 2006r. Zaniechanie jej stosowanie przez Gmin ę , organ antymonopolowy wi ąż e wy łą cznie ze wszcz ę ciem niniejszego post ę powania, przy czym do ko ń ca post ę powania dowodowego Gmina K nie uzna ł a zarzutu stosowania praktyk naruszaj ą cych ustaw ę o ochronie (…). Dodatkowo, w ocenie Prezesa Urz ę du, zakwestionowane dzia ł ania Gminy K mia ł y charakter umy ś lny. Poszkodowani z tytu ł u w/w op ł at inwestorzy wielokrotnie zwracali si ę do Gminy o ich zwrot, uzasadniaj ą c swoje żą danie bezprawno ś ci ą ich pobierania. Skoro, w ocenie ustawodawcy, na ł o ż enie kary z tytu ł u naruszenia uzasadnione jest nawet w przypadku nieumy ś lnego naruszenia przez przedsi ę biorc ę przepisów ustawy, to jest ono tym bardziej uzasadnione, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł niaj ą ce przes ł anki praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę maj ą charakter umy ś lny. Na wymiar kary wp ł ywa równie ż fakt, ż e Gmina odnios ł a wskutek stosowania praktyki nieuzasadnione korzy ś ci finansowe, a brak jest jakiegokolwiek dowodu, ż e ś rodki te „zwrócone” zosta ł y mieszka ń com, chocia ż by poprzez finansowanie inwestycji s ł u żą cych potrzebom wspólnoty gminnej. Z drugiej strony stwierdzi ć nale ż y, ż e zasi ę g rynku dotkni ę tego skutkami praktyk dotyczy wy łą cznie Gminy K. , a zatem jest niewielki. Wynika to z faktu, i ż sprawa ma lokalny wymiar. Okoliczno ść ta jakkolwiek wp ł ywa na miarkowanie wysoko ś ci kary, nie jest traktowana jako okoliczno ść ł agodz ą ca. W tej sytuacji, jedyn ą okoliczno ś ci ą ł agodz ą c ą jest fakt , i ż Gmina K po raz pierwszy naruszy ł a przepisy ustawy o ochronie (...). Za zmniejszeniem wysoko ś ci kary przemawia równie ż fakt, i ż Gmina jest wspólnot ą samorz ą dow ą , co oznacza, ż e kara b ę dzie stanowi ć dolegliwo ść równie ż dla jej mieszka ń ców. Poniewa ż , w ś wietle powy ż szego orzeczona kara winna równie ż spe ł nia ć rol ę represyjno-wychowawcz ą , a nadto pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do mo ż liwo ś ci karanego przedsi ę biorcy, ustalaj ą c wysoko ść kary wzi ę to pod uwag ę potencja ł ekonomiczny Gminy, przy czym odniesiono j ą nie do ca ł o ś ci dochodów Gminy a jedynie do maj ą tku gminy obejmuj ą cego : - dochody z maj ą tku gminy - pozosta ł ych dochodów jednostek bud ż etowych, odsetek od ś rodków gromadzonych na rachunkach bankowych, odsetek od nieterminowo przekazywanych nale ż no ś ci stanowi ą cych dochody jednostek samorz ą dowych, 5,0 % dochodów uzyskiwanych na rzecz bud ż etu pa ń stwa w zwi ą zku z realizacj ą zada ń z zakresu administracji rz ą dowej oraz innych zada ń zleconych ustawami, albowiem w ś ród tych dochodów gmin znajduj ą si ę dochody zwi ą zane z ich dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą , w szczególno ś ci generowane przez zak ł ady bud ż etowe, w łą cznej kwocie 4 755 584,03 z ł , a zatem bez wykazanych dotacji, subwencji, ś rodków na dofinansowanie w ł asnych inwestycji, udzia ł ów w dochodach bud ż etu pa ń stwa . Przyjmuj ą c wspomniane wcze ś niej okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), w tym te, które przemawiaj ą za uwzgl ę dnieniem okoliczno ś ci ł agodz ą cych, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć kar ę odpowiadaj ą c ą wysoko ś ci 0,3 % kwoty 4 755 584,03 z ł tj. w wysoko ś ci 14 267 z ł (po zaokr ą gleniu do pe ł nej z ł otówki) co odpowiada wysoko ś ci 3 % kary maksymalnej. 20 Zatem kara - stanowi ą ca kwot ę 14 267 z ł (czterna ś cie tysi ę cy dwie ś cie sze ść dziesi ą t siedem z ł otych) jest kar ą która spe ł ni zarówno funkcj ę prewencyjn ą jak i represyjn ą . Natomiast wykonanie kary pieni ęż nej na ł o ż onej przez Prezesa Urz ę du ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia si ę decyzji o jej na ł o ż eniu – stosownie do tre ś ci art. 105 ust.1 pkt.2 ustawy o ochronie (…) Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy orzek ł , jak w punkcie 2 sentencji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie /.../ w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w L.. Otrzymuj ą : Z upowa ż nienia Prezesa UOKIK Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska