RWA-8/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-41-22/04/GM Warszawa, dn. 11 kwietnia 2007 r. DECYZJA nr RWA – 8/2007 Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego na wniosek Wójta Gminy Celestynów: – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów; nie stwierdza si ę stosowania przez Otwocki Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Otwocku praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku odprowadzania z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia poprzez bezpo ś rednie narzucanie Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej ceny z tytu ł u odprowadzania ś cieków, wskutek stosowania wobec dostawcy hurtowego, jakim jest Gmina Celestynów, stawek op ł at w takiej samej wysoko ś ci jak dla gospodarstw indywidualnych. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie wp ł yn ął wniosek Wójta Gminy Celestynów (dalej tak ż e: Wnioskodawca) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Otwockiemu Zak ł adowi Wodoci ą gów i Kanalizacji w Otwocku (dalej: OZWiK). We wniosku z dnia 27 grudnia 2004 r. (uzupe ł nionym pismami z dnia 2 lutego 2005 r. oraz z dnia 29 kwietnia 2005 r.) Wnioskodawca zarzuci ł OZWiK naruszenie zakazu narzucania nieuczciwych – ra żą co wygórowanych cen (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) wskutek bezpo ś redniego narzucania Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej ceny z tytu ł u odprowadzania ś cieków, wskutek stosowania wobec dostawcy hurtowego, jakim jest Gmina Celestynów, stawek op ł at za odprowadzanie ś cieków w takiej samej wysoko ś ci jak dla gospodarstw indywidualnych. W uzasadnieniu stawianych zarzutów Wnioskodawca podniós ł , ż e w dniu 30 maja 2001 r. Gmina Celestynów oraz Miasto Otwock zawar ł y porozumienie mi ę dzygminne w przedmiocie odprowadzania ś cieków gospodarczych z sieci kanalizacji ś ciekowej Gminy Celestynów do oczyszczalni w systemie sieci kanalizacyjnej Miasta Otwock. W porozumieniu ustalono, i ż Miasto Otwock przyjmie do komunalnego systemu kanalizacji ś ciekowej ś cieki z terenu Gminy Celestynów, natomiast Gmina Celestynów we ź mie udzia ł w budowie na terenie Otwocka przewodu t ł ocznego odprowadzaj ą cego ś cieki do oczyszczalni ś cieków w Otwocku oraz b ę dzie partycypowa ć w kosztach rozbudowy i modernizacji oczyszczalni. Umow ą nr 5058 z dnia 8 lipca 2002 r. OZWiK zobowi ą za ł si ę do przyj ę cia ś cieków do systemu kanalizacji Miasta Otwocka, zapewnienia ich przep ł ywu do oczyszczalni ś cieków oraz ich oczyszczenia. Na terenie Miasta Otwocka obowi ą zuj ą taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków uwzgl ę dniaj ą ce trzy grupy taryfowe: gospodarstwa domowe, odbiorców przemys ł owych oraz hurtowników. Dla wszystkich grup taryfowych zosta ł a ustalona jednolita stawka op ł at za odprowadzanie zbiorowo ś cieki w wysoko ś ci 2,60 z ł /m 3 , a z dniem 1 lipca 2004 r. – 2,73 z ł /m 3 . Zdaniem Wnioskodawcy, niskie koszty us ł ug ś wiadczonych na rzecz hurtowych dostawców ś cieków przemawia ł yby za zastosowaniem do nich ni ż szej ceny. W przypadku tej kategorii klientów przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ponosi bowiem, zdaniem Wnioskodawcy, znacznie ni ż sze koszty obs ł ugi ksi ę gowej, koszty eksploatacji sieci (zrzut hurtowy prowadzony jest sieci ą g ł ówn ą ), a tak ż e koszty zwi ą zane z op ł atami za korzystanie ze ś rodowiska. Odnosz ą c powy ż sz ą tez ę do Gminy Celestynów, Wnioskodawca podniós ł , ż e za zastosowaniem do niej ni ż szej ceny za dostarczane ś cieki przemawia równie ż fakt partycypacji przez ni ą w kosztach rozbudowy infrastruktury kanalizacyjnej na terenie Otwocka (pismo z dnia 1 lutego 2005 r.). Wed ł ug Wnioskodawcy, zastosowanie takich samych stawek w odniesieniu do odbiorców hurtowych jak do odbiorców indywidualnych powoduje, ż e mieszka ń cy Gminy Celestynów p ł ac ą znacznie wi ę ksze op ł aty ni ż mieszka ń cy Otwocka, bowiem taryfa obowi ą zuj ą ca na terenie Gminy Celestynów obejmuje jedynie koszty zrzutu ś cieków do Otwocka oraz koszty eksploatacji i utrzymania sieci kanalizacyjnej na terenie Gminy Celestynów. Mieszka ń cy Gminy p ł ac ą zatem podwójnie za koszty eksploatacji i utrzymania sieci kanalizacyjnej. Zdaniem Wnioskodawcy, wobec faktu, i ż mieszka ń cy Gminy Celestynów p ł ac ą podwójne koszty eksploatacji i utrzymania sieci kanalizacyjnej, OZWiK mo ż e stosowa ć stawki taryfowe na niskim poziomie dla pozosta ł ych grup odbiorców. Na podstawie zgromadzonych informacji i dokumentów Prezes UOKiK uzna ł , ż e okoliczno ś ci badanej sprawy stwarzaj ą podejrzenie naruszenia przez OZWiK okre ś lonego w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazu nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanych cen. W zwi ą zku z powy ż szym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2005 r. zosta ł o wszcz ę te, w imieniu Prezesa UOKiK, post ę powanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia nadu ż ywania przez OZWiK pozycji dominuj ą cej poprzez bezpo ś rednie narzucanie Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej ceny z tytu ł u odprowadzania ś cieków, poprzez stosowanie wobec dostawcy hurtowego, jakim jest Gmina Celestynów, stawek op ł at za odprowadzanie ś cieków w tej samej wysoko ś ci jak dla gospodarstw indywidualnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2 W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania OZWiK uzna ł kierowany pod jego adresem zarzut nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej za bezpodstawny. W trakcie post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK zebra ł od OZWiK i od Wnioskodawcy dokumenty i informacje niezb ę dne do ustalenia stanu faktycznego oraz do oceny sprawy w aspekcie stawianego zarzutu. Strony zosta ł y zawiadomione o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w niniejszym post ę powaniu oraz o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. Strony nie skorzysta ł y z prawa do zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje Niniejsza sprawa dotyczy zarzutu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez OZWiK, który jest zak ł adem bud ż etowym Miasta Otwock. OZWiK zosta ł utworzony na podstawie uchwa ł y Rady Miejskiej w Otwocku nr XXVI/116/92 z dnia 24 marca 1992 r. (za ł . nr 1 do pisma OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r.). OZWiK dzia ł a na podstawie regulaminu organizacyjnego (statutu), zatwierdzonego przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku w uchwale nr XLIV/215/93 z dnia 27 lipca 1993 r. (za ł . do pisma OZWiK z dnia 14 lipca 2005 r.). OZWiK jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tej ustawy, pod poj ę ciem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę lub zbiorowego odprowadzania ś cieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej, prowadz ą ce tego rodzaju dzia ł alno ść . OZWiK prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb spo ł eczno ś ci lokalnej Miasta Otwock z zakresu wodoci ą gów i zaopatrzenia w wod ę , kanalizacji, usuwania i oczyszczania ś cieków komunalnych. Realizuje tym samym zadanie w ł asne Miasta Otwock okre ś lone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Ponadto OZWiK przyjmuje do systemu kanalizacji ś ciekowej na terenie Otwocka ś cieki z sieci kanalizacyjnych znajduj ą cych si ę na terenie Gminy Karczew, Gminy Celestynów i Gminy Józefów (pismo OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r.). Zasady, na jakich OZWiK odbiera ś cieki z terenu Celestynowa zosta ł y okre ś lone w porozumieniu mi ę dzygminnym zawartym w dniu 30 maja 2001 r. pomi ę dzy Miastem Otwock a Gmin ą Celestynów (dalej: porozumienie) (za łą cznik nr 7 do pisma Wnioskodawcy z dnia 28 stycznia 2005 r.). Przedmiotem porozumienia by ł o zobowi ą zanie Miasta Otwock do przyjmowania ś cieków komunalnych z terenu Celestynowa, ustalenie docelowej ilo ś ci tych ś cieków dostarczanych do sieci kanalizacyjnej w Otwocku, ustalenie zasad wykonania inwestycji 3 umo ż liwiaj ą cych dostarczanie do OZWiK ś cieków z terenu Gminy Celestynów i sposobu jej finansowania przez zainteresowane gminy (pismo Wnioskodawcy z dnia 14 lutego 2006 r.). W niniejszym porozumieniu Miasto Otwock zobowi ą za ł o si ę , na warunkach okre ś lonych w porozumieniu, do przyjmowania do miejskiego systemu kanalizacji ś cieków bytowo-gospodarczych pochodz ą cych z sieci kanalizacji ś ciekowej Gminy Celestynów (§ 1 ust. 1 porozumienia). W ramach tego porozumienia Gmina Celestynów zobowi ą za ł a si ę do partycypacji w budowie na terenie Miasta Otwock infrastruktury niezb ę dnej do po łą czenia sieci kanalizacyjnych w obu gminach, w postaci budowy przewodu t ł ocznego kanalizacji ś ciekowej, odprowadzaj ą cego ś cieki do oczyszczalni ś cieków w Otwocku (której termin realizacji ustalono na koniec 2001 r.), a tak ż e budowy odcinków kolektora ś ciekowego oraz rozbudowy i modernizacji przepompowni ś cieków (której termin realizacji ustalono na koniec 2002 r.) (§ 2 ust. 1 porozumienia). W ś wietle ustalonych w porozumieniu zasad finansowania tych inwestycji, Gmina Celestynów zgodzi ł a si ę na pokrycie kosztów budowy przewodu t ł ocznego, a tak ż e na partycypacj ę w kosztach budowy odcinków kolektora ś ciekowego oraz rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ś cieków (§ 2 ust. 3 porozumienia). Obiekty infrastruktury wybudowane z udzia ł em Gminy Celestynów mia ł y by ć przez ni ą nieodp ł atnie przekazane na maj ą tek Miasta Otwock (§ 2 ust. 4 porozumienia). Strony ustali ł y, ż e szczegó ł owe warunki eksploatacji i zasady odp ł atno ś ci za zrzut ś cieków z terenu Celestynowa do oczyszczalni znajduj ą cej si ę na terenie Otwocka zostan ą ustalone po zako ń czeniu inwestycji, b ę d ą cej przedmiotem porozumienia (§ 4 porozumienia). Ww. porozumienie dotyczy ł o przede wszystkim zasad realizacji wspólnej inwestycji infrastrukturalnej Gminy Celestynów i Miasta Otwock. Ponadto porozumienie okre ś li ł o ilo ść ś cieków dostarczanych przez Gmin ę Celestynów (§ 1 ust. 2, § 3 porozumienia). Szczegó ł owe zasady odbioru ś cieków z terenu Gminy Celestynów okre ś li ł a umowa nr 5058 na odbiór ś cieków zawarta przez Gmin ę Celestynów i OZWiK w dniu 8 listopada 2002 r. (za ł . nr 5 do pisma Wnioskodawcy z dnia 28 stycznia 2005 r.). Na podstawie tej umowy OZWiK zobowi ą za ł si ę do przyjmowania do systemu kanalizacyjnego Miasta Otwocka ś cieków pochodz ą cych z terenu Gminy Celestynów, zapewnienia ich przep ł ywu do oczyszczalni ś cieków oraz ich oczyszczenia. Strony ustali ł y, ż e op ł aty za odprowadzane ś cieki b ę d ą ustalane na podstawie odczytu urz ą dze ń pomiarowych wed ł ug aktualnie obowi ą zuj ą cych stawek op ł at zatwierdzonych przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku za wprowadzanie ś cieków do zbiorczych urz ą dze ń kanalizacyjnych, a pochodz ą cych: (a) z gospodarstw domowych, (b) od pozosta ł ych dostawców (§ 6 ust. 1 umowy). Przy czym udzia ł procentowy ś cieków od obu ww. grup w ich globalnej ilo ś ci mia ł by ć ustalany na podstawie pisemnej deklaracji Gminy Celestynów (§ 6 ust. 2 umowy). Strony jednoznacznie ustali ł y ponadto, ż e op ł aty za 1m 3 ś cieków „okre ś laj ą cen ę ich odbioru loco komora rozpr ęż na i nie zawieraj ą kosztów eksploatacji urz ą dze ń kanalizacyjnych gminy Celestynów”, które ta gmina ponosi (§ 6 ust. 3 umowy). W dniu 2 stycznia 2004 r. strony przyj ęł y aneks nr 1 do umowy nr 5058 (za ł . nr 4 do pisma Wnioskodawcy z dnia 28 stycznia 2005 r.), w którym zmienione zosta ł y postanowienia dotycz ą ce zasad odp ł atno ś ci za ś cieki odprowadzane z terenu Celestynowa do sieci kanalizacyjnej OZWiK. Zgodnie z § 1 ust. 2 aneksu, § 6 ust. 1 umowy otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie: „Nale ż no ś ci za odbiór ś cieków ustala si ę jako iloczyn obj ę to ś ci przyjmowanych ś cieków i cen ustalonych dla danego rodzaju ś cieków, lub typu ich producenta, zawartych w taryfie op ł at, zatwierdzonych uchwa łą Rady Miejskiej w Otwocku oraz stawek podatku 4 VAT, obowi ą zuj ą cych w okresach rozliczeniowych”. Natomiast w § 6 ust. 4 aneksowanej umowy powtórzono postanowienia jej § 6 ust. 3 w wersji przed przyj ę ciem aneksu, w ś wietle których uiszczana na rzecz OZWiK cena odbioru ś cieków z terenu Celestynowa nie obejmuje kosztów eksploatacji urz ą dze ń kanalizacyjnych znajduj ą cych si ę na terenie Celestynowa, które zobowi ą zana jest ponosi ć Gmina Celestynów. Strony uzgodni ł y ponadto, ż e „taryfy cen i stawek podatku VAT b ę d ą automatycznie obowi ą zywa ć obie strony i nie wymagaj ą zmiany umowy” (§ 1 ust. 5 aneksu). Kwestionowane przez Wnioskodawc ę wysoko ś ci op ł at za odprowadzane ś cieki wynika ł y z taryf op ł at dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków zatwierdzanych przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku, stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. W okresie przed zawarciem przez OZWiK i Gmin ę Celestynów umowy nr 5058 taryfy op ł at obowi ą zuj ą ce na terenie Miasta Otwocka uwzgl ę dnia ł y zró ż nicowane wysoko ś ci op ł at za odprowadzane ś cieki pochodz ą ce od gospodarstw domowych i od pozosta ł ych dostawców (za łą czniki do pisma OZWiK z dnia 14 lipca 2005 r.). Natomiast od dnia 1 lutego 2002 r., na mocy uchwa ł y nr XLII/468/02 Rady Miejskiej w Otwocku z dnia 10 stycznia 2002 r. wprowadzona zosta ł a jednolita op ł ata za ś cieki odprowadzane do sieci kanalizacyjnej znajduj ą cej si ę na terenie Miasta Otwock w wysoko ś ci netto 2,60 z ł /m 3 . W taryfie nie wyodr ę bniono kategorii dostawców. Ww. wysoko ść op ł aty za odprowadzanie ś cieków zosta ł a zmieniana uchwa łą z dnia 3 czerwca 2003 r. nr VII/66/03 Rady Miejskiej w Otwocku. Ww. uchwa łą zatwierdzono taryf ę op ł at dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, w której dostawców ś cieków podzielono na trzy grupy taryfowe: gospodarstwa domowe, przemys ł i hurt, ustalaj ą c dla wszystkich grup jedn ą stawk ę w wysoko ś ci 2,60 z ł /m 3 . Z dniem 1 lipca 2004 r. ww. op ł aty zosta ł y zast ą pione opracowan ą przez OZWiK taryf ą , które podobnie jak poprzednia, wprowadza ł a podzia ł odbiorców na trzy grupy taryfowe: gospodarstwa domowe, przemys ł i hurt, ustalaj ą c zarazem wspóln ą dla wszystkich tych grup stawk ę w wysoko ś ci netto 2,73 z ł /m 3 . Taryfa opracowana przez OZWiK obowi ą zywa ł a na terenie Otwocka mimo jej niezatwierdzenia przez Rad ę Miasta. Jak bowiem stanowi ł obowi ą zuj ą cy wówczas art. 24 ust. 8 ww. ustawy, je ż eli rada gminy nie podejmie uchwa ł y w terminie 45 dni, wchodz ą one w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf okre ś lonych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne (za łą czniki do pisma OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r.) 1 . W taryfach op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków wprowadzonych na terenie Miasta Otwock z dniem 1 lipca 2006 r. ponownie zró ż nicowano wysoko ś ci op ł at za odprowadzane ś cieki pochodz ą ce od gospodarstw domowych i od dostawców przemys ł owych. Ró ż nic ę w wysoko ś ci 0,23 z ł /m 3 mi ę dzy op ł atami pobieranymi od tych grup taryfowych OZWiK uzasadni ł ró ż nic ą w wysoko ś ci op ł at uiszczanych w zwi ą zku z niezachowanymi wymogami ochrony ś rodowiska wynikaj ą cymi z przepisów rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 lipca 2002 r. w sprawie sposobu realizacji obowi ą zków dostawców ś cieków przemys ł owych oraz warunków wprowadzania ś cieków do 1 Obecnie w przypadku, gdy rada gminy nie podejmie w terminie uchwa ł y o zatwierdzeniu taryfy, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodz ą w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf (art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków). 5 urz ą dze ń kanalizacyjnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1108) 2 , gdzie umieszczone s ą dopuszczalne wska ź niki zanieczyszczenia w ś ciekach przemys ł owych wprowadzanych do urz ą dze ń kanalizacyjnych (por. pismo OZWiK z dnia 28 kwietnia 2006 r., s. 3). Przedmiotem swojego wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego Wnioskodawca uczyni ł stosowanie przez OZWiK ceny za ś cieki odprowadzane hurtowo z terenu Gminy Celestynów wed ł ug stawek op ł at to ż samych ze stawkami dla klientów indywidualnych. Zdaniem Wnioskodawcy, OZWiK nies ł uszne stosuje jednolit ą stawk ę op ł at za odprowadzanie ś cieków dla wszystkich grup taryfowych, podczas gdy w przypadku dostawców hurtowych, takich jak Gmina Celestynów, OZWiK ponosi w rzeczywisto ś ci ni ż sze koszty ni ż w przypadku klientów indywidualnych (por. pismo Wnioskodawcy z dnia 14 lutego 2006 r., s. 2). Jeszcze przed wyst ą pieniem przez Wójta Gminy Celestynów do Prezesa UOKiK, Rada tej gminy zakwestionowa ł a fakt ustalania jednolitej op ł aty za dostarczane ś cieki dla wszystkich grup taryfowych w oficjalnym wyst ą pieniu z dnia 30 marca 2004 r. do Rady Miejskiej w Otwocku. W ww. wyst ą pieniu Rada Gminy Celestynów zwróci ł a si ę o wprowadzenie w taryfach op ł at dla zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Otwocka oddzielnej grupy taryfowej dla hurtowych dostawców ś cieków. W uzasadnieniu Rada podnios ł a, ż e przy dostawie hurtowej ś cieków pochodz ą cych z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi wy łą cznie koszty eksploatacji g ł ównej sieci kanalizacyjnej przez które p ł yn ą ś cieki z Celestynowa. Gmina Celestynów ponosi natomiast koszty odbioru ś cieków z terenu poszczególnych nieruchomo ś ci i koszty transportu ś cieków przez teren Celestynowa do sieci kanalizacyjnej Miasta Otwock (w tym m.in. koszty eksploatacji studzienek kanalizacyjnych, pompowni podci ś nieniowych, pracy inkasentów). Rada Gminy Celestynów postulowa ł a wprowadzenie zmian w porozumieniu mi ę dzygminnym, tak by przy ustalaniu wysoko ś ci taryfy op ł at za odbiór ś cieków dla Gminy Celestynów uwzgl ę dniane by ł y koszty rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ś cieków poniesione przez Gmin ę Celestynów na podstawie tego porozumienia (za ł . nr 2 do pisma Wnioskodawcy z dnia 28 stycznia 2005 r.). W uzasadnieniu zarzutu postawionego OZWiK we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego Wnioskodawca podniós ł , ż e ustalenie przez OZWiK jednej stawki op ł at dla wszystkich grup odbiorców oznacza, ż e OZWiK ponosi jednakowe koszty odbioru i oczyszczenia ś cieków pochodz ą cych zarówno od gospodarstw domowych, od przedsi ę biorców jak i od dostawców hurtowych. Tymczasem wed ł ug Wnioskodawcy z hurtowego charakteru us ł ugi odbioru ś cieków do oczyszczenia od takiego dostawcy jak Gmina Celestynów wynika, ż e to Gmina Celestynów ponosi cz ęść kosztów, które s ą ponoszonych przez OZWiK w relacjach z klientami detalicznymi. Wniosek o ni ż szych kosztach odbioru ś cieków od hurtowych dostawców, takich jakim jest Gmina Celestynów, Wnioskodawca popar ł nast ę puj ą cymi argumentami: • OZWiK ponosi wy łą cznie koszty eksploatacji g ł ównej sieci kanalizacyjnej, przez któr ą p ł yn ą ś cieki z terenu Gminy Celestynów; • OZWiK nie ponosi kosztów eksploatacji sieci kanalizacyjnej na terenie Gminy Celestynów (pismo Wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2004 r.); 2 Obecnie rozporz ą dzenie to ju ż nie obowi ą zuje. Zast ą pi ł o je rozporz ą dzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886). 6 • OZWiK nie ponosi kosztów pracy inkasentów pobieraj ą cych op ł aty od poszczególnych mieszka ń ców Celestynowa (pismo Wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2004 r.); • w zwi ą zku z oczyszczaniem ś cieków hurtowo dostarczanych z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi ni ż sze koszty obs ł ugi ksi ę gowej (jedna faktura wystawiana raz w miesi ą cu); • OZWiK ponosi ni ż sze koszty obs ł ugi w ł asnej sieci kanalizacyjnej, co wynika z faktu, ż e zrzut hurtowy prowadzony jest wy łą cznie sieci ą g ł ówn ą ; • w przypadku ś cieków z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi ni ż sze ni ż w przypadku dostawców ś cieków przemys ł owych koszty korzystania ze ś rodowiska; • wysoko ść op ł aty za 1m 3 ś cieków dostarczanych hurtowo z terenu Gminy Celestynów powinno uwzgl ę dnia ć fakt, ż e ś rodki trwa ł e sfinansowane przez Gmin ę Celestynów i przekazane OZWiK s ą amortyzowane, a odpisy amortyzacyjne s ą przez OZWiK ujmowane przy ustalaniu ś redniej ceny ś cieków dla wszystkich grup taryfowych (pismo Wnioskodawcy z dnia 14 lutego 2006 r.); • przedmiot inwestycji, których m.in. dotyczy ł o porozumienie mi ę dzygminne, obejmowa ł – oprócz budowy przewodu t ł ocznego po ł o ż onego na terenie Otwocka (od granicy miasta, wzd ł u ż ulicy Warszawskiej do skrzy ż owania z ulic ą Cieszy ń sk ą wraz ze studnia pomiarow ą i rozpr ęż n ą – I etap inwestycji) – równie ż budow ę kolektora sanitarnego wraz z przepompowni ą oraz przepustem pod torami kolejowymi (II etap inwestycji). O ile jednak pierwszy etap inwestycji by ł finansowany w ca ł o ś ci przez Gmin ę Celestynów, o tyle koszty zwi ą zane z realizacj ą etapu II inwestycji by ł y roz ł o ż one po 50% pomi ę dzy Gmin ę Celestynów i Miasto Otwock. Zdaniem Wnioskodawcy, wysoko ść op ł at za odbiór ś cieków z terenu Gminy Celestynów powinna uwzgl ę dnia ć poniesione przez Gmin ę Celestynów koszty rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ś cieków OZWiK (pismo Wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2004 r. oraz za ł . nr 2 do pisma Wnioskodawcy z dnia 28 stycznia 2005 r.); • Gmina Celestynów podnios ł a ponadto, i ż wysoko ść jej udzia ł u w kosztach rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ś cieków w Otwocku jest uzale ż niona – zgodnie z § 5 pkt 2 porozumienia – od procentowego udzia ł u ś cieków z terenu gminy w ca ł o ś ci ś cieków, które mog ą by ć przyj ę te przez oczyszczalni ę . Strony ustali ł y udzia ł Gminy Celestynów w wysoko ś ci 6,67 % ca ł o ś ci kosztów modernizacji i rozbudowy oczyszczalni ś cieków. Tymczasem w praktyce w latach 2002-2004 ś cieki z terenu Celestynowa stanowi ł y jedynie 4,49% ogó ł u ś cieków zrzucanych do oczyszczalni nale żą cej do OZWiK (por. pismo Wnioskodawcy z dnia 28 stycznia 2005 r.). Zdaniem Wnioskodawcy, w ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci nieuzasadnione jest zastosowanie przez OZWiK w odniesieniu do Gminy Celestynów, b ę d ą cej dostawc ą hurtowym, identycznych stawek jak w odniesieniu do odbiorców indywidualnych. Powoduje to, ż e mieszka ń cy Celestynowa p ł ac ą wi ę ksze op ł aty za odprowadzanie ś cieków, albowiem taryfa obowi ą zuj ą ca na terenie Gminy Celestynów obejmuje koszty zrzutu ś cieków do Otwocka oraz koszty eksploatacji i utrzymania sieci kanalizacyjnej ponoszone przez Gmin ę Celestynów. W uzasadnieniu stawianych zarzutów Wnioskodawca podkre ś li ł , ż e stosuj ą c skar ż on ą przez niego praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę OZWiK dopuszcza si ę sprzecznego z prawem antymonopolowym subsydiowania skro ś nego, które jest zakazane tak ż e na gruncie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. c rozporz ą dzenia Ministra 7 Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne opracowuje taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków w sposób zapewniaj ą cy eliminacje subsydiowania skro ś nego (pismo Wnioskodawcy z dnia 14 lutego 2006 r.). Wnioskodawca podniós ł tak ż e, ż e OZWiK nieprawid ł owo alokuje koszty us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych ustalanych w celu opracowania taryf op ł at za zbiorowe zapatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Wnioskodawca zwróci ł uwag ę , ż e umowa nr 5058 zosta ł a zawarta w stanie prawnym, w którym stawki op ł at za hurtowe odprowadzanie ś cieków ujmowane by ł y w taryfach zatwierdzanych przez Rad ę Gminy. Natomiast w wyniku nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków z 2005 r. 3 zosta ł wprowadzony do ustawy art. 6 ust. 1a, stosownie do którego do zakupu wody lub wprowadzania przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne ś cieków do urz ą dze ń kanalizacyjnych nieb ę d ą cych w jego posiadaniu stosuje si ę przepisy k.c. (pismo z dnia 14 lutego 2006 r.). OZWiK uzna ł kierowany pod jego adresem zarzut nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej za bezpodstawny. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania OZWiK podkre ś li ł , i ż wszelkie inwestycje zwi ą zane z funkcjonowaniem OZWiK, w tym tak ż e rozbudow ę i modernizacj ę oczyszczalni, prowadzi bezpo ś rednio Miasto Otwock. Sprawy te pozostaj ą poza w ł a ś ciwo ś ci ą OZWiK (pismo z dnia 11 lipca 2005 r.). OZWiK podkre ś li ł , i ż z uwagi na fakt, ż e obs ł uguje cztery gminy, koszty rozbudowy oczyszczalni ś cieków pokrywaj ą wszystkie gminy korzystaj ą ce z us ł ug OZWiK. Partycypacja w rozbudowie oczyszczalni odbywa si ę na podstawie odr ę bnie zawartych porozumie ń gminnych, których OZWiK nie jest stron ą (pismo z dnia 11 lipca 2005 r.). OZWiK wyja ś ni ł ponadto, i ż z inicjatyw ą zrzutu ś cieków do miejskiej sieci kanalizacyjne Miasta Otwock wyst ą pi ł a Gmina Celestynów. Uzasadnieniem takiego rozwi ą zania mia ł by ć brak ekonomicznych argumentów za budow ą odr ę bnej oczyszczalni ś cieków. W wyniku zawartego z Miastem Otwock porozumienia mi ę dzygminnego, Gmina Celestynów – w zamian za mo ż liwo ść odprowadzania ś cieków do oczyszczalni w Otwocku – zobowi ą za ł a si ę do partycypowania w jej rozbudowie. Wysoko ść jej udzia ł u w kosztach budowy oczyszczalni zosta ł a ustalona proporcjonalnie do planowanej docelowej ilo ś ci odprowadzanych przez Gmin ę Celestynów ś cieków. Po zako ń czeniu budowy kolektora odprowadzaj ą cego ś cieki Gmina Celestynów mia ł a podpisa ć umow ę z OZWiK umow ę na dostaw ę ś cieków. Przedmiotowa umowa zosta ł a ostatecznie zawarta w dniu 8 listopada 2002 r. OZWiK podkre ś li ł , i ż z tre ś ci umowy jednoznacznie wynika, i ż Gmina Celestynów b ę dzie wnosi ć op ł aty za odbiór ś cieków zgodnie z obowi ą zuj ą cymi stawkami. OZWiK stwierdzi ł ponadto, ż e w obowi ą zuj ą cych taryfach nie uwzgl ę dnia kosztów prowadzonych inwestycji ani zysku (pismo OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r.). OZWiK zaznaczy ł ponadto, ż e ś cieki z terenu Celestynowa przep ł ywaj ą przez ca ł y Otwock, co przeczy argumentowi o ni ż szych kosztach obs ł ugi sieci kanalizacyjnej OZWiK w stosunku do innych dostawców ś cieków. OZWiK potwierdzi ł to mapkami obrazuj ą cymi 3 Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 85, poz. 729). 8 rozmieszczenie sieci kanalizacyjnej na terenie Otwocka (por. pismo OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r. oraz za ł . nr 14 do tego pisma, za ł . do pisma OZWiK z dnia 30 czerwca 2006 r.). Zdaniem OZWiK, w przypadku obci ąż enia Gminy Celestynów kosztami faktycznie ponoszonymi przez OZWiK w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug na jej rzecz, cena odbioru ś cieków od Gminy Celestynów w praktyce powinna wzrosn ąć (pismo OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r.). W uzasadnieniu OZWiK wskaza ł , ż e: • w zwi ą zku z przyjmowaniem ś cieków z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi wysokie koszty funkcjonowania tymczasowej – wysoko awaryjnej – przepompowni. W 2003 r. i w 2004 r. koszty te wynios ł y odpowiednio 59.995 z ł i 115.000,32 z ł , co w przeliczeniu na ogóln ą ilo ść odpowiednio 20.763,86 m 3 i 72.441 m 3 zrzuconych ś cieków daje w przeliczeniu na 1 m 3 dodatkowy koszt w wysoko ś ci 0,35 z ł w 2003 r. i 1,59 z ł w 2004 r.; • tymczasowa przepompownia ś cieków zosta ł a wybudowana i funkcjonuje wy łą cznie z uwagi na ś cieki przejmowane z terenu Gminy Celestynów (pismo OZWiK z dnia 28 kwietnia 2006 r.). W wyniku przepi ę cia przewodów kanalizacyjnych, które by ł o konieczne dla zapewnienia obs ł ugi Gminy Celestynów, przez przepompowni ę przep ł ywaj ą tak ż e ś cieki z terenu Otwocka. Jednak ż e w przypadku, gdyby ś cieki z terenu Celestynowa nie wp ł ywa ł y do sieci kanalizacyjnej OZWiK, nie zasz ł aby konieczno ść wybudowania i eksploatowania tymczasowej przepompowni ś cieków. Wówczas funkcjonowa ł by dawny uk ł ad sieci pozwalaj ą cy na oczyszczanie ś cieków z terenu Otwocka bez wykorzystania przepompowni ś cieków. Przedsi ę biorca zaznaczy ł zarazem, ż e z uwagi na ubogie wyposa ż enie techniczne przepompowni, nie jest w stanie okre ś li ć procentowego udzia ł u ś cieków z trenu Celestynowa w ogólnej ilo ś ci ś cieków przep ł ywaj ą cych przez t ę przepompowni ę (pismo OZWiK z dnia 30 czerwca 2006 r. i za ł . do niego); • rzeczywisty koszt ponoszony przez OZWiK w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug na rzecz Gminy Celestynów jest wy ż szy ni ż warto ś ci uiszczane przez te Gmin ę i wynosi 3,14 z ł /m 3 . Zdaniem OZWiK, kwota ta obejmuje 1,55 z ł /m 3 z tytu ł u kosztów bezpo ś rednich eksploatacji oczyszczalni ś cieków oraz 1,59 z ł /m 3 z tytu ł u kosztów funkcjonowania tymczasowej przepompowni. Powy ż sze koszty nie uwzgl ę dniaj ą jeszcze kosztów eksploatacji sieci kanalizacyjnej, kosztów po ś rednich i kosztów laboratorium. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje W niniejszej sprawie Wnioskodawca postawi ł OZWiK zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku odprowadzania z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia poprzez bezpo ś rednie narzucanie Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej ceny z tytu ł u odprowadzania ś cieków, w skutek stosowania wobec dostawcy hurtowego, jakim jest Gmina Celestynów, stawek op ł at w takiej samej wysoko ś ci jak dla gospodarstw indywidualnych (art. 8 ust. 2 pkt. 1 ustawy). 9 Interes publiczny Zgodnie z art. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem przyj ę tej w niej regulacji jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona konsumentów. Tak wi ę c dzia ł ania podejmowane na jej podstawie musz ą by ć podejmowane w interesie publicznoprawnym. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest jednak uprzednie stwierdzenie przez Prezesa UOKiK, ż e w danej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 lipca 2001 r., sygn. akt XVII 82/00). Tak ukszta ł towany zakres ustawy przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez Prezesa UOKiK dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Wyk ł adni ę tak ą potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK). W wyroku z dnia 28 maja 2001 r. SOKiK stwierdzi ł , i ż „post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych” (sygn. akt XVII Ama 82/00). W podobnym ś wietle wypowiedzia ł si ę S ą d Antymonopolowy w przytoczonym juz wy ż ej wyroku z dnia 7 lipca 2001 r. Stwierdzi ł mianowicie, i ż „interes publicznoprawny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem sta ł ym i jednolitym. W ka ż dej sprawie winien by ć on ustalony i konkretyzowany.(...) Publicznoprawny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nieokre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę .” Stanowisko to potwierdzi ł równie ż S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 29 maja 2001 r., stwierdzaj ą c, i ż ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, a zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”(sygn. akt I CKN 1217/98). Przedmiotem niniejszej sprawy jest spór dotycz ą cy odp ł atno ś ci za ś cieki odprowadzane z terenu Celestynowa do sieci kanalizacyjnej Miasta Otwock. W zwi ą zku z tym, i ż zadania z zakresu zbiorowego odprowadzania ś cieków s ą ś wiadczone w interesie publicznym mieszka ń ców gminy, kr ą g podmiotów, których dotykaj ą skar ż one przez Wnioskodawc ę dzia ł ania OZWiK obejmuje mieszka ń ców Gminy Celestynów. Nie budzi zatem w ą tpliwo ś ci, i ż Wnioskodawca żą daj ą c wszcz ę cia post ę powania w sprawie z zakresu zada ń w ł asnych jednostek samorz ą du terytorialnego, wyst ę powa ł w interesie wspólnoty gminnej. Oznacza to, ż e na etapie wszczynania post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie Prezes Urz ę du mia ł podstawy, by przyj ąć , i ż niniejsza sprawa dotyczy naruszenia interesu publicznego. Strony post ę powania Post ę powanie antymonopolowe toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony. Zgodnie z art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stron ą post ę powania jest ka ż dy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub naruszenie innych przepisów ustawy. Przy pomocy norm prawa antymonopolowego realizowana jest ochrona uczestników rynku przed antykonkurencyjnymi praktykami ze strony innych przedsi ę biorców. Przepisy okre ś laj ą ce zakaz stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zawarte w art. 5 i 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje si ę zatem jedynie do przedsi ę biorców 10 i ich zwi ą zków. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), pod poj ę ciem „przedsi ę biorcy” nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807), a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) osob ę fizyczn ą , posiadaj ą c ą akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25% g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy lub posiadaj ą c ą kontrol ę , w rozumieniu pkt 13, nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z ustaw ą o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). W ł a ś ciwa dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ść gospodarcza to zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). OZWiK jest jednostk ą organizacyjn ą – zak ł adem bud ż etowym Miasta Otwocka. Zgodnie ze statutem, stanowi ą cym za łą cznik do Uchwa ł y nr XLIV/215/93 Rady Miejskiej w Otwocku z dnia 27 lipca 1993 r., OZWiK prowadzi dzia ł alno ść z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta Otwock, a tak ż e ś wiadczy us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne (przejmuje ś cieki do oczyszczenia) na rzecz Gminy Celestynów. OZWiK jest stron ą umowy okre ś laj ą cej szczegó ł owe zasady odbioru z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia (za ł . do pisma OZWiK z dnia 11 lipca 2005 r.). Powy ż sza dzia ł alno ść zwi ą zana z zaspokojeniem zbiorowych potrzeb wspólnoty w sprawach zbiorowego odprowadzania ś cieków nale ż y zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorz ą dzie gminnym, do zada ń w ł asnych gminy. Poniewa ż zadania w ł asne gminy s ą traktowane jako zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, nale ż y przyj ąć , i ż dzia ł alno ść OZWiK polega na ś wiadczeniu us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Poj ę cie przedsi ę biorcy w prawie antymonopolowym obejmuje jednostki organizacyjne niemaj ą ce osobowo ś ci prawnej ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. W tym ś wietle, a tak ż e zgodnie z ustalonym orzecznictwem antymonopolowym, zak ł ad bud ż etowy OZWiK, który – jako jednostka organizacyjna gminy niemaj ą ca osobowo ś ci prawnej – ś wiadczy us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej nieb ę d ą ce dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu ustawy o dzia ł alno ś ci gospodarczej, mie ś ci si ę niew ą tpliwie w powy ż szej definicji przedsi ę biorcy (por. m.in. wyroki SOKiK z dnia 15 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 28/02; z dnia 1 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII Ama 70/03; z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt XVII Ama 25/05). W tym stanie rzeczy nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż OZWiK posiada przymiot przedsi ę biorcy 11 w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy wykonywaniu opisanej wy ż ej dzia ł alno ś ci OZWiK podlega niew ą tpliwie rygorom prawa antymonopolowego i jego dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nie ulega równie ż w ą tpliwo ś ci, ż e Wnioskodawca by ł legitymowany do żą dania wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przepisów ustawy mo ż e wyst ą pi ć organ samorz ą du terytorialnego. Wójt Gminy Celestynów, na wniosek którego toczy si ę post ę powanie w tej sprawie, jest organem samorz ą du terytorialnego. Jest on tym samym bez w ą tpienia uprawniony do wyst ę powania z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Rynek w ł a ś ciwy Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, którego dotyczy powo ł any wy ż ej przepis, ujawnia si ę zawsze na rynku w ł a ś ciwym. St ą d w sprawach o stosowanie ww. praktyk dla stwierdzenia, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , niezb ę dne jest ustalenie rynku w ł a ś ciwego w sprawie (wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 26 pa ź dziernika 1994 r., sygn. akt XVII Amr 24/94 oraz z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 55/97). Dominacja rynkowa nie wyst ę puje przy tym na rynku traktowanym w kategoriach ekonomicznych, rozumianym jako ogó ł stosunków zachodz ą cych mi ę dzy podmiotami uczestnicz ą cymi w procesach wymiany towarowej. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, rynek w ł a ś ciwy to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ww. ustawy). Poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek w ł a ś ciwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które s ł u żą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, maj ą zbli ż one w ł a ś ciwo ś ci, podobne ceny i reprezentuj ą podobny poziom jako ś ci (E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 49). Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi rynek geograficzny do obszaru „na którym, ze wzgl ę du na ich [towarów] rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji” (art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). 12 Rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie jest zdeterminowany poprzez zakres skar ż onej dzia ł alno ś ci OZWiK, który poza dzia ł alno ś ci ą polegaj ą c ą na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb spo ł eczno ś ci lokalnej Otwocka z zakresu odprowadzania ś cieków, przyjmuje tak ż e do oczyszczenia w ramach eksploatowanego przez siebie systemu kanalizacji ś ciekowej na terenie Otwocka ś cieki z sieci kanalizacyjnej Gminy Celestynów. Z uwagi na charakterystyk ę lokalnego systemu kanalizacji ś ciekowej na terenie Celestynowa ś cieki pochodz ą ce od mieszka ń ców tej gminy s ą przez nich odprowadzane do sieci kanalizacyjnej nale żą cej do Gminy Celestynów, która jednak nie ma bezpo ś redniego pod łą czenia z oczyszczalni ą ś cieków. W zwi ą zku z tym Gmina Celestynów korzysta z us ł ug OZWiK dysponuj ą cego oczyszczalni ą ś cieków na terenie Miasta Otwock. OZWiK dysponuj ę bowiem jedyn ą w okolicy oczyszczaln ą i ś cieki do niej odprowadzaj ą równie ż ze swojego terenu Gmina Karczew i Gmina Józefów. W tym ś wietle rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie stanowi lokalny rynek odprowadzania z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia. Pozycja dominuj ą ca W ś wietle art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, konsumentów i kontrahentów. Przyjmuje si ę , i ż pozycj ę tak ą posiada przedsi ę biorca, którego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z racji charakteru sieciowego us ł ug odprowadzania ś cieków, przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie spotykaj ą si ę z efektywn ą konkurencj ą na terenie gmin, na jakim ś wiadcz ą us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne. Barier ą wej ś cia na taki rynek jest m.in. brak racjonalno ś ci w budowie drugiej sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej, która umo ż liwia ł aby innemu podmiotowi ś wiadczenie takich samych us ł ug. Z ekonomicznego punktu widzenia dublowanie istniej ą cej ju ż sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej nie znajduje uzasadnienia. Dla odbiorców, w tym odbiorców potencjalnych, funkcjonuj ą cych na terenie obj ę tym dzia ł aniami takiego przedsi ę biorstwa, nie ma rzeczywistej alternatywy dla korzystania ze ś wiadczonych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne us ł ug zbiorowego odprowadzania ś cieków. Z tych wzgl ę dów przedsi ę biorstwa tego rodzaju funkcjonuj ą w ramach monopolu naturalnego. Przes ą dza to o posiadaniu przez nie pozycji dominuj ą cej (por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 7 pa ź dziernika 1998 r. sygn. akt XVII Ama 44/98). Odnosz ą c powy ż sze do rozpatrywanej sprawy nale ż y stwierdzi ć , ż e OZWiK ma pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym. W uzasadnieniu nale ż y podnie ść , ż e us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne na terenie Celestynowa zasadniczo ś wiadczy Gmina Celestynów, jednak ż e z uwagi na brak w ł asnej oczyszczalni ś cieków oraz z uwagi na funkcjonalne po łą czenie jej sieci kanalizacyjnej z administrowan ą przez OZWiK sieci ą kanalizacyjn ą na terenie Otwocka, to OZWiK wykonuje na rzecz Gminy Celestynów us ł ugi odprowadzania z jej terenu ś cieków do oczyszczenia. OZWiK jest zatem faktycznym monopolist ą na rynku w ł a ś ciwym w sprawie. Uzasadnia to okoliczno ść , ż e to z jego sieci ą kanalizacyjn ą i z eksploatowan ą przez niego oczyszczalni ą jest po łą czona sie ć kanalizacyjna Gminy Celestynów. Brak substytucyjno ś ci ś wiadczonych 13 przez OZWiK us ł ug odprowadzania z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia potwierdza okoliczno ść , ż e OZWiK dysponuje jedyn ą w okolicy oczyszczaln ą ś cieków. W zwi ą zku z tym odprowadzane s ą do niej równie ż ś cieki z terenu innych gmin: Gminy Karczew i Gminy Józefów. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej Sam fakt posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym nie stanowi jeszcze naruszenia prawa, podobnie jak jej legalne wzmacnianie wskutek wzrostu potencja ł u ekonomicznego. Bezprawne jest dopiero nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę takiej pozycji. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców (art. 8 ust. 1 ww. ustawy), uznaj ą c takie dzia ł anie za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Jednym z przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest, stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 1 niniejszej ustawy, bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. Praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ma – co do zasady – charakter eksploatacyjny i polega na wyzyskiwaniu przez dominanta przewagi kontraktowej nad kontrahentem. Powo ł any przepis nie wi ąż e wprost skutków omawianego zakazu praktyki z wywieraniem skutków antykonkurencyjnych, cho ć skutki te mog ą wyst ą pi ć ; maj ą one jednak charakter wtórny wobec zjawiska negatywnego oddzia ł ywania na interesy kontrahentów. Oceniaj ą c zasadno ść zarzutu nadu ż ywania przez OZWiK pozycji dominuj ą cej, Prezes Urz ę du mia ł na wzgl ę dzie, i ż Wnioskodawca w znacznej mierze opar ł tez ę o narzuceniu Gminie Celestynów przez OZWiK nadmiernie wygórowanych op ł at za odprowadzanie ś cieków na fakcie wspó ł finansowania przez Gmin ę Celestynów – na podstawie porozumienia z Miastem Otwock z dnia 30 maja 2001 r. – budowy na terenie Otwocka infrastruktury niezb ę dnej do po łą czenia sieci kanalizacyjnych w obu ww. gminach, w postaci przewodu t ł ocznego kanalizacji ś ciekowej, odprowadzaj ą cego ś cieki do oczyszczalni ś cieków w Otwocku, a tak ż e odcinków kolektora ś ciekowego oraz rozbudowy i modernizacji przepompowni ś cieków. Wnioskodawca stwierdzi ł , ż e wysoko ść op ł at za odbiór ś cieków z terenu Gminy Celestynów powinna uwzgl ę dnia ć poniesione przez t ę gmin ę koszty rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ś cieków OZWiK. Uzasadniaj ą c stawian ą tez ę o nadmiernym wygórowaniu cen za ś cieki wprowadzane do sieci kanalizacyjnej OZWiK z terenu Celestynowa, Wnioskodawca akcentowa ł tak ż e kwesti ę ró ż nic pomi ę dzy faktycznym a wynikaj ą cym z umowy nr 5058 z dnia 8 listopada 2002 r. procentowym udzia ł em ś cieków z terenu Celestynowa w ca ł o ś ci ś cieków OZWiK (pisma Wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2004 r. i z dnia 28 stycznia 2005 r.). Wysuwane na tym tle przez Wnioskodawc ę żą dania obni ż enia op ł at za ś cieki mia ł oby tym samym, w jego intencji, uwzgl ę dni ć poniesione przez Gmin ę Celestynów koszty partycypacji w ww. inwestycji infrastrukturalnej na terenie Otwocka. W tym kontek ś cie Prezes Urz ę du uzna ł , i ż brak jest podstaw prawnych do uznania argumentów podnoszonych przez Wnioskodawc ę , które de facto odnosz ą si ę do postanowie ń porozumienia mi ę dzygminnego z dnia 30 maja 2001 r. 14 Przede wszystkim, t rudno uzna ć za s ł uszne dochodzenie od OZWiK uwzgl ę dniania postanowie ń wynikaj ą cych z porozumienia, którego OZWiK nie jest stron ą . To wed ł ug ustalonych w porozumieniu z Miastem Otwock zasad wspó ł finansowania inwestycji infrastrukturalnych na terenie Otwocka, Gmina Celestynów zgodzi ł a si ę na pokrycie kosztów budowy przewodu t ł ocznego, a tak ż e na partycypacj ę w kosztach budowy odcinków kolektora ś ciekowego oraz rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ś cieków (§ 2 ust. 3 porozumienia). Gmina zgodzi ł a si ę tak ż e na to, ż e obiekty infrastruktury wybudowane z udzia ł em Gminy Celestynów mia ł y by ć przez ni ą nieodp ł atnie przekazane na maj ą tek Miasta Otwock (§ 2 ust. 4 porozumienia). W tym stanie rzeczy Wnioskodawca, który jest organem Gminy Celestynów, nie mo ż e opiera ć zarzutów wysuwanych wzgl ę dem OZWiK na okoliczno ś ciach, b ę d ą cych wynikiem postanowie ń powo ł ywanego porozumienia z Miastem Otwock. W opinii Prezesa Urz ę du, powsta ł y spór strony porozumienia mog ł y rozstrzygn ąć na drodze polubownej, w drodze kompromisu i wywa ż enia wzajemnych interesów. Jako pole do jego rozwi ą zywania nie mo ż e by ć jednak postrzegane post ę powanie antymonopolowe prowadzone przed Prezesem Urz ę du w interesie publicznym. Powy ż sze stanowisko znajduje potwierdzenie w ustalonym orzecznictwie antymonopolowym. W podobnym stanie faktycznym, SOKiK rozpatruj ą c zasadno ść przeprowadzenia przez Prezesa Urz ę du post ę powania pod k ą tem oceny technicznych mo ż liwo ś ci wyodr ę bnienia z ca ł o ś ci sieci jednego uj ę cia i ustalenia kosztów eksploatacji jedynie tego uj ę cia, stwierdzi ł , i ż dzia ł ania zmierzaj ą ce do rozwi ą zania d ł ugotrwa ł ego konfliktu mog ł y podj ąć same zainteresowane Gminy w ramach negocjacji ugodowych, nie za ś Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w post ę powaniu antymonopolowym (wyrok z dnia 5 grudnia 2001 r. sygn. akt XVII Ama 8/01). Podnie ść nale ż y, ż e w swej istocie spór co do uwzgl ę dnienia w op ł atach uiszczanych OZWiK przez Gmin ę Celestynów wzajemnych rozlicze ń mi ę dzy t ą gmin ą a Miastem Otwock ma charakter maj ą tkowy i dotyczy roszcze ń cywilnoprawnych. Gmina Celestynów chc ą c wyegzekwowa ć rozliczenia w ł asnych roszcze ń , jakie – w jej opinii – przys ł ugiwa ł y jej wzgl ę dem Miasta Otwock, wykorzysta ł a post ę powanie antymonopolowe jako alternatywn ą form ę rozwi ą zania tego sporu. Rozpatrywanie sprawy w powy ż szym zakresie prowadzi ł oby do konieczno ś ci stwierdzenia przez Prezesa Urz ę du o istnieniu b ą d ź te ż nieistnieniu stosunku cywilnoprawnego i w konsekwencji doprowadzi ł oby do wej ś cia Prezesa Urz ę du w rol ę nale ż n ą s ą dom powszechnym. Prezes Urz ę du podziela w tym zakresie stanowisko S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który w wyroku z dnia 27 czerwca 2001 r., stwierdzi ł , ż e Prezes Urz ę du podejmuj ą c si ę rozpatrzenia sporu o charakterze cywilnoprawnym wykroczy ł by poza swoje kompetencje. Nale ż a ł oby to uzna ć za niedopuszczalne i sprzeczne z prawem, albowiem organ administracyjny nie jest powo ł any do rozpatrywania sporów o charakterze cywilnoprawnym. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako organ administracji publicznej zarówno w toku post ę powania, jak i przy wydawaniu decyzji, winien by ć rzecznikiem tego interesu (sygn. akt. XVII Ama 92/00). Powy ż sze stanowisko SOKiK zosta ł o potwierdzone w wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 27 sierpnia 2003 r. (sygn. akt. I CKN 523/01). W podsumowaniu nale ż y podkre ś li ć , ż e podnoszona przez Wnioskodawc ę kwestia obci ąż ania przez OZWiK Gminy Celestynów op ł atami za odprowadzanie z jej terenu ś cieków do oczyszczenia, które nie uwzgl ę dniaj ą faktu poniesienia przez Gmin ę Celestynów kosztów 15 rozbudowy sieci kanalizacyjnej na terenie Otwocka, nie mo ż e by ć uwzgl ę dniona przy rozwa ż aniach dotycz ą cych zarzutu stosowania przez OZWiK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny W niniejszej sprawie zarzuca si ę OZWiK naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez bezpo ś rednie narzucanie Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej op ł at za odprowadzanie z jej terenu ś cieków do oczyszczenia. Stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du stosowania przez przedsi ę biorc ę wskazanej wy ż ej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę wymaga łą cznego zaistnienia dwóch nast ę puj ą cych przes ł anek: 1. narzucania cen przez podmiot dominuj ą cy; 2. nadmiernego wygórowania narzucanych cen. Ad. 1 Narzucenie warunku – w tym równie ż warunku cenowego – ma miejsce wówczas, gdy dominant, wykorzystuj ą c przymusow ą sytuacje kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku rzeczywistej alternatywy na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowania. Bez znaczenia w takim przypadku pozostaje okoliczno ść , ż e w sferze cywilnoprawnej dochodzi do z ł o ż enia zgodnych o ś wiadcze ń woli stron, co konstytuuje zawarcie umowy; istotne jest, ż e brak jest wewn ę trznej zgodno ś ci (akceptacji) stron dla tre ś ci umowy, która obiektywnie jest umow ą nierównoprawn ą . Do narzucenia warunków umowy doj ść mo ż e w drodze dzia ł ania (aktywnego narzucenia warunków w negocjacjach), jak równie ż poprzez zaniechanie (w wyniku odmowy podejmowania jakichkolwiek negocjacji w przedmiocie spornych kwestii). Co do zasady, przyjmuje si ę , ż e o narzuceniu warunków kontraktu przez dominanta mo ż na mówi ć wy łą cznie wówczas, gdy kontrahent przynajmniej podj ął prób ę negocjacji zmierzaj ą cych do zmiany zaproponowanych mu przez dominanta warunków. Wyj ą tek stanowi narzucanie warunków w tzw. umowach adhezyjnych, tj. zawieranych przez przyst ą pienie, w których nie przewiduje si ę indywidualnego negocjowania warunków – jak np. w odniesieniu do us ł ug o charakterze powszechnym, ś wiadczonych przez operatorów telekomunikacyjnych. W przypadku takich umów wystarczaj ą c ą przes ł ank ą uznania, ż e nast ę puje narzucenie warunków, jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju (por. E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, str. 118). W niniejszej sprawie OZWiK postawiono zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie nadmiernie wygórowanej op ł aty za odprowadzanie z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia. Rozstrzygni ę cie, czy OZWiK faktycznie narzuca Gminie Celestynów wysoko ść ww. op ł aty, wymaga w pierwszej kolejno ś ci rozwa ż enia, czy zarzucan ą praktyk ę mo ż na przypisa ć OZWiK, czy te ż OZWiK nale ż a ł oby uzna ć tylko za realizatora uchwa ł Rady Miejskiej w Otwocku, która zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa zatwierdza stosowane przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne taryfy op ł at za zbiorowe odprowadzanie ś cieków. W ś wietle przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, czynno ś ci gminy w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej maj ą 16 charakter organizatorsko-nadzorczy i sprowadzaj ą si ę jedynie do wyboru formy prawnej dla prowadzenia tej dzia ł alno ś ci, wyboru przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego (zak ł adu bud ż etowego lub zewn ę trznego przedsi ę biorstwa), opracowania regulaminu oraz zatwierdzania taryf. Pomimo tego, i ż zadania z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, jako zadania o charakterze publicznym, s ą zadaniami w ł asnymi gminy, art. 5 ww. ustawy stanowi, i ż wykonuje je przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne (przedsi ę biorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz gminne jednostki nieposiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej. Jak zauwa ż y ł S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r., czynno ś ci gminy, b ę d ą cej wspólnot ą samorz ą dow ą , nie odpowiadaj ą ustawowej definicji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Tym samym wykonuj ą c opisane funkcje, gmina nie staje si ę przedsi ę biorc ą . Jak podkre ś la S ą d Najwy ż szy, gmina jako osoba prawna nie mo ż e prowadzi ć dzia ł alno ś ci gospodarczej w omawianej dziedzinie (sygn. akt I CKN 185/03). W kontek ś cie powy ż szych uwag nale ż y stwierdzi ć , ż e do kszta ł towania wysoko ś ci ceny w obrocie hurtowym nie maj ą zastosowania przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. W ś wietle przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, dzia ł alno ść prowadzona przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne w zakresie zbiorowego odprowadzania ś cieków ma miejsce przede wszystkim pomi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowym i odbiorc ą -w ł a ś cicielem nieruchomo ś ci. Tym samym uzasadnione jest twierdzenie, i ż charakter dzia ł alno ś ci prowadzonej przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne, co do zasady wykonywanej w interesie szerszego i abstrakcyjnego odbiorcy, w istocie swej sprowadza si ę zawsze do nawi ą zania relacji z indywidualnym odbiorc ą us ł ug, z którego nieruchomo ś ci odbierane s ą ś cieki. W zwi ą zku z tym, nie b ę dzie mia ł a charakteru zbiorowego odprowadzania ś cieków dzia ł alno ść polegaj ą ca na ich przyj ę ciu od hurtowego dostawcy z terenu innej gminy nie wyposa ż onej w oczyszczalni ę ś cieków. W takim przypadku odbiorca hurtowy ś cieków nie zawiera umów bezpo ś rednio z indywidualnymi klientami, b ę d ą cymi w ł a ś cicielami nieruchomo ś ci przy łą czonych do sieci, ale z przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym zajmuj ą cym si ę wykonywaniem zada ń zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie innej gminy. Dzia ł alno ść taka b ę dzie wi ę c hurtowym, a nie zbiorowym odprowadzaniem ś cieków. Tym samym do umów dotycz ą cych odbioru ś cieków od hurtowego dostawcy nie znajd ą zastosowania przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, tylko przepisy kodeksu cywilnego. Pogl ą d taki jest akceptowany w doktrynie (por. M. Krzyszczak: Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Komentarz, Warszawa 2005, s. 12; J. Wi ś niewski: Zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Przepisy, komentarze, dokumenty, Warszawa 2002, s. 9-10). Prawid ł owo ść takiego rozumowania potwierdza równie ż tre ść art. 6 ust. 1a ww. ustawy, zgodnie z którym do zakupu przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne wody lub wprowadzania ś cieków do urz ą dze ń kanalizacyjnych nieb ę d ą cych w jego posiadaniu stosuje si ę przepisy k.c. Tym samym zasady i warunki hurtowego odbioru ś cieków do oczyszczenia powinny by ć okre ś lone w drodze stosownej umowy cywilnoprawnej. W konsekwencji cena odbioru od hurtowego dostawcy ś cieków do oczyszczenia nie podlega wymogom ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Nie wymaga zatem zatwierdzania w drodze uchwa ł y rady gminy 17 i mo ż e by ć ustalona przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne autonomicznie w trybie negocjacyjnym. Powy ż sze argumenty znajduj ą potwierdzenie w tre ś ci uzasadnienia do projektu ustawy 22 kwietnia 2005 r. zmieniaj ą cej ustaw ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. Stwierdza si ę w nim m.in., i ż „brak takiego przepisu prowadzi ł by do obowi ą zku sprzeda ż y wody np. ze S ł owacji wg taryf ustalonych dla Wodzis ł awia. Woda ta jest kupowana wg zasad okre ś lonych w kodeksie cywilnym, w celu dalszego rozprowadzania do odbiorców przedsi ę biorstwa” (druk sejmowy nr 3191 s. 25). W zwi ą zku z tym, i ż – jak wynika z powy ż szego – ustalanie op ł at za odprowadzanie ś cieków od dostawców hurtowych nie podlega re ż imowi ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, nale ż a ł o uzna ć , ż e OZWiK móg ł dowolnie, poza rygorem wynikaj ą cym z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, kszta ł towa ć wysoko ść op ł aty za przyjmowane do oczyszczenia ś cieki pochodz ą ce z terenu Gminy Celestynów. Wysoko ś ci tych op ł at nie okre ś laj ą bowiem postanowienia taryf przyjmowanych w drodze uchwa ł Rady Miejskiej w Otwocku, tylko postanowienia umowy cywilnoprawnej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym a dostawc ą ś cieków, w tym przypadku: Gmin ą Celestynów. Tak ą umow ę OZWiK zawar ł z t ą gmin ą i to z niej wynika ł o, ż e za dostarczane ś cieki Gmina Celestynów b ę dzie ponosi ć koszty takie jak zatwierdzone przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku dla mieszka ń ców Otwocka. Wobec powy ż szego nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż OZWiK – hurtowy odbiorca ś cieków z terenu Gminy Celestynów w ramach swojej autonomii postanowi ł o okre ś leniu wysoko ś ci op ł at za ś cieki odbierane hurtowo z terenu Celestynowa w odniesieniu do wysoko ś ci op ł at zawartych w taryfach zatwierdzanych przez Rady Miejsk ą w Otwocku. W opinii Prezesa Urz ę du obowi ą zek ponoszenia kwestionowanych w niniejszym post ę powaniu op ł at za odprowadzanie ś cieków do sieci kanalizacyjnej OZWiK zosta ł Gminie Celestynów narzucony. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e sytuacja, w jakiej znalaz ł a si ę Gmina Celestynów, braku mo ż liwo ś ci odprowadzania do oczyszczenia ś cieków ze swojego terenu w sposób inny ni ż do sieci kanalizacyjnej na terenie Miasta Otwock, nie pozostawia ł jej wyboru – w ostatecznym rozrachunku Gmina musia ł a zgodzi ć si ę na warunki stawiane przez OZWiK. Konsekwencj ą ewentualnego sprzeciwu mog ł o by ć bowiem niezawarcie umowy umo ż liwiaj ą cej odprowadzanie z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia przez OZWiK. W zwi ą zku z powy ż szym, nie budzi w ą tpliwo ś ci, i ż z uwagi na swoj ą przewag ę kontraktow ą OZWiK narzuci ł Gminie Celestynów warunki cenowe hurtowego odbioru ś cieków z jej terenu. Ad.2 Przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje przedsi ę biorcom dominuj ą cym narzucania cen nieuczciwych. Ustawa nie zawiera legalnej definicji poj ę cia „ceny nieuczciwej”. Precyzuje jedynie, ż e do kategorii rodzajów nieuczciwo ś ci pozostaj ą cych nale żą „ceny nadmiernie wygórowane” oraz „ra żą co niskie”. Ustawa nie wprowadza jednak ż adnych jednoznacznych kryteriów jako ś ciowych, które pozwala ł yby na dokonanie oceny warunków cenowych narzucanych przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę w aspekcie „uczciwo ś ci” b ą d ź „nadmiernego wygórowania”. Nie ulega jednak 18 w ą tpliwo ś ci, ż e poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej jest w ęż sze od poj ę cia ceny nieuczciwej. Tym samym nieuczciwo ść ceny nie musi wi ą za ć si ę z jej nadmiernym wygórowaniem. Poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej wi ą za ć nale ż y z brakiem wywa ż enia interesów stron umowy z uwzgl ę dnieniem zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Cena nadmiernie wygórowana to cena sprzeczna z dobrymi obyczajami kupieckimi rozumianymi jako normy post ę powania polegaj ą ce na nienadu ż ywaniu w stosunku do s ł abszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi kontraktowej. Dobry obyczaj nakazuje oparcie ceny o przejrzyste kryteria jej kalkulacji. Podniesienie stawek op ł at o kilkadziesi ą t procent w stosunku do poprzednio obowi ą zuj ą cych jawi si ę jako arbitralne i nieuzasadnione narzucenie kontrahentom nieuczciwych, ra żą co wygórowanych i nieekwiwalentnych cen za oferowane ś wiadczenie, tym bardziej, gdy ceny te s ą znacz ą co wy ż sze ni ż na innych porównywalnych rynkach (por. wyrok SOKiK z dnia 22 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 12/02). Cz ę sto stosowanym kryterium jest analiza porównawcza – uznaje si ę bowiem, i ż cena nadmiernie wygórowana wyst ę puje wówczas, gdy ró ż ni si ę nadmiernie od op ł at pobieranych przez konkurentów dzia ł aj ą cych w podobnych warunkach na innych rynkach (por. wyroki SOKiK z dnia 26 pa ź dziernika 1993 r., sygn. akt XVII Amr 35/92 i z dnia 7 pa ź dziernika 1998 r., sygn. akt XVII Ama 45/98). „Nadmierno ść ” ró ż nicy oznacza sytuacj ę , gdy kwestionowana cena jest znacznie wy ż sza w porównaniu do cen stosowanych przez konkurentów na rynkach podobnych. Pomocne mo ż e by ć równie ż ustalenie wysoko ś ci mar ż y zysku. W przypadku, gdy mar ż a ta znacznie przekracza wysoko ść mar ż wkalkulowanych w ceny us ł ug przez konkurentów dominanta, a jednocze ś nie analizowana cena ra żą co przewy ż sza ł aby ceny tych konkurentów, wówczas stosowanie cen nadmiernie wygórowanych uzna ć mo ż na za niew ą tpliwe. Maj ą c na wzgl ę dzie okoliczno ść , ż e Wnioskodawca kwestionowa ł wysoko ść op ł at narzucanych mu przez OZWiK w oparciu o argumentacje o charakterze kosztowym, Prezes Urz ę du uzna ł za nieadekwatne w tych okoliczno ś ciach zastosowanie analizy porównawczej. Swoj ą analiz ę nadmiernego wygórowania op ł at OZWiK za hurtowy odbiór ś cieków z terenu Gminy Celestynów Prezes Urz ę du opar ł zatem na ocenie zasadno ś ci kwestionowania przez Wnioskodawc ę kosztów OZWiK. Na tej podstawie Prezes Urz ę du doszed ł do przekonania, ż e brak jest podstaw do uznania narzuconych przez OZWiK op ł at za odprowadzenie z terenu Gminy Celestynów ś cieków do oczyszczenia za nadmiernie wygórowane. Oceniaj ą c podnoszon ą przez Wnioskodawc ę kwesti ę nieustalenia przez OZWiK ceny odbioru ś cieków w oparciu o koszty faktycznie ponoszone w zwi ą zku z us ł ug ą ś wiadczon ą na rzecz Gminy Celestynów, Prezes Urz ę du pragnie zwróci ć uwag ę na pewn ą nieadekwatno ść argumentacji przedstawionej przez Wnioskodawc ę na poparcie zarzutu do stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Swój zarzut narzucania Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej ceny za odprowadzane z jej terenu ś cieki Wnioskodawca opar ł w znacznej mierze na fakcie zrównania w taryfach za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków wysoko ś ci op ł at za odprowadzanie ś cieków pobieranych od indywidualnych dostawców (podzielonych na dwie kategorie: gospodarstwa domowe oraz odbiorców przemys ł owych) oraz od dostawców hurtowych. Takie zrównanie wynika ł o z taryf zatwierdzonych przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku uchwa łą nr XLII/468/02 z dnia 10 stycznia 2002 r. i uchwa łą nr VII/66/03 z dnia 3 czerwca 2003 r., a tak ż e z taryfy opracowanej przez OZWiK, która 19 mimo jej niezatwierdzenia przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku w praktyce obowi ą zywa ł a do dnia 1 lipca 2006 r. Wobec powy ż szego nale ż y po pierwsze ponownie zaakcentowa ć powo ł ywan ą ju ż wy ż ej okoliczno ść , ż e w ś wietle obowi ą zuj ą cego prawa w taryfach za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków obowi ą zuj ą cych na terenie Otwocka zosta ł a b łę dnie uwzgl ę dniona wysoko ść op ł at stosowanych wobec dostawców hurtowych. Do umów o hurtow ą dostaw ę wody i hurtowy odbiór ś cieków nie znajd ą bowiem zastosowania przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ale przepisy kodeksu cywilnego, co obecnie wynika wprost z art. 6 ust. 1a ww. ustawy. Natomiast, jak si ę wydaje, powy ż sze rozwa ż ania nie wykluczaj ą , by strony takiego stosunku cywilnoprawnego umówi ł y si ę co do przyj ę cia w rozliczeniach cen za us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne wynikaj ą cych z taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Oznacza to, ż e na zasadzie umownej przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż e umówi ć si ę z hurtowym dostawc ą ś cieków, takim jak Gmina Celestynów, ż e wysoko ść op ł at za hurtow ą dostaw ę ś cieków b ę dzie to ż sama z op ł atami wnoszonymi przez dostawców detalicznych. Nie wyklucza to jednak naturalnie mo ż liwo ś ci oceny tak ustalonych op ł at w aspekcie ich ekwiwalentno ś ci. Ponadto nale ż y podnie ść , ż e wysoko ść cen za odprowadzanie do sieci kanalizacyjnej OZWiK ś cieków z terenu Gminy Celestynów nie wynika – co sugeruje tre ść pism Wnioskodawcy – z ustalonych w obowi ą zuj ą cych na terenie Otwocka taryfach op ł at dla hurtowych dostawców ś cieków. W ś wietle umowy nr 5058, która okre ś la zasady rozlicze ń mi ę dzy OZWiK a Gmin ą Celestynów, oraz zmieniaj ą cego t ę umow ę aneksu, nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e op ł aty za ś cieki odprowadzane z terenu Celestynowa ustalane s ą wed ł ug stawek op ł at zatwierdzonych przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku dla poszczególnych grup taryfowych; w pierwotnym tek ś cie § 6 ust. 1 umowy mowa by ł a o op ł atach dla gospodarstw domowych i pozosta ł ych dostawców, a po przyj ę ciu w dniu 2 stycznia 2004 r. aneksu nr 1 do ww. umowy – o op ł atach ustalonych dla danego rodzaju ś cieków, lub typu ich producenta, zawartych w taryfie op ł at. Oznacza to, ż e zarzut stawiany przez Wójta Gminy Celestynów dotyczy w istocie prawid ł owo ś ci odniesienia, zgodnie z umow ą nr 5058, do Gminy Celestynów op ł at ustalanych przez OZWiK na podstawie ca ł o ś ci kosztów dzia ł alno ś ci OZWiK w zakresie odbioru i oczyszczania ś cieków. Przy ocenie nadmiernego wygórowania op ł at narzuconych Gminie Celestynów nie zas ł uguje na uwzgl ę dnienie argument Wnioskodawcy, ż e w przypadku ś cieków z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi ni ż sze ni ż w przypadku dostawców ś cieków przemys ł owych koszty korzystania ze ś rodowiska. Stanowisko Wnioskodawcy zdaje si ę wyra ż a ć przekonanie, ż e w wysoko ść op ł at uiszczanych przez Gmin ę Celestynów OZWiK kalkuluje koszty korzystania ze ś rodowiska nieadekwatne do faktycznych kosztów ponoszonych w zwi ą zku ze wprowadzaniem do ś rodowiska ś cieków z terenu Gminy Celestynów. Wobec powy ż szego nale ż y zauwa ż y ć , ż e za ś cieki odprowadzane z terenu Celestynowa op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska ponosi OZWiK. Zgodnie z ustaw ą z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony ś rodowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902), podmioty korzystaj ą ce ze ś rodowiska ponosz ą op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 20 tej ustawy, pod poj ę ciem podmiotu korzystaj ą cego ze ś rodowiska rozumie si ę a) przedsi ę biorc ę w rozumieniu ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz osoby prowadz ą ce dzia ł alno ść wytwórcz ą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub 20 hodowli zwierz ą t, ogrodnictwa, warzywnictwa, le ś nictwa i rybactwa ś ródl ą dowego, oraz osoby wykonuj ą ce zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki, b) jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy – Prawo o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej , c) osob ę fizyczn ą nieb ę d ą c ą podmiotem, o którym mowa w lit. a), korzystaj ą c ą ze ś rodowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze ś rodowiska wymaga pozwolenia. Podstaw ą ustalenia op ł aty za wprowadzanie ś cieków do wód lub do ziemi jest ilo ść substancji zawartych w ś ciekach pomniejszona o ilo ść tych substancji zawartych w pobranej wodzie (art. 295 ust. 4 ustawy). Ilo ść i sk ł ad ś cieków wprowadzanych do wód lub do ziemi ustala si ę w miejscu wylotu ś cieków z instalacji s ł u żą cych do ich oczyszczania lub kolektorów eksploatowanych przez podmioty korzystaj ą ce ze ś rodowiska, z tym ż e w przypadku wprowadzania wód ch ł odniczych wraz z innymi rodzajami ś cieków ilo ść i sk ł ad ś cieków ustala si ę przed ich zmieszaniem (art. 295 ust. 7 ustawy). Nale ż y podnie ść , ż e zgodnie z kwestionowanymi przez Wnioskodawc ę zasadami odp ł atno ś ci za odprowadzane ś cieki, op ł aty za ś cieki z terenu Celestynowa s ą ustalane wed ł ug aktualnie obowi ą zuj ą cych stawek op ł at zatwierdzonych przez Rad ę Miejsk ą w Otwocku za wprowadzanie ś cieków z gospodarstw domowych i od pozosta ł ych dostawców. Gmina Celestynów jest zobligowana informowa ć OZWiK o procentowym udziale ś cieków od obu ww. grup w ich globalnej ilo ś ci. Oznacza to, ż e op ł atach za odprowadzanie ś cieków Gmina Celestynów ponosi wy ż sze koszty zwi ą zane z oczyszczaniem ś cieków przemys ł owych proporcjonalnie do ilo ś ci tej kategorii ś cieków w ogóle ś cieków wprowadzonych z jej terenu do sieci kanalizacyjnej OZWiK. W zwi ą zku z tym za dostarczanie do oczyszczenia ś cieków przemys ł owych Gmina Celestynów jest obci ąż ana op ł atami takimi jak dostawcy ś cieków przemys ł owych z terenu Otwocka, proporcjonalnie do ilo ś ci faktycznie wprowadzonych ś cieków przemys ł owych. W ocenie Prezesa Urz ę du, opisane rozwi ą zanie nie mo ż e by ć podstaw ą skutecznego formu ł owania zarzutu nadmiernego wygórowania op ł at za odprowadzanie z terenu Celestynowa ś cieków do oczyszczenia. Zapewnia bowiem sprawiedliwy udzia ł Gminy Celestynów w kosztach korzystania ze ś rodowiska uiszczanych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne. Prezes Urz ę du za nietrafny uzna ł argument Wnioskodawcy, jakoby w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug odprowadzania do oczyszczania ś cieków z terenu Gminy Celestynów, OZWiK ponosi ł ni ż sze koszty eksploatacji swojej sieci kanalizacyjnej na terenie Otwocka ni ż odbiorcy detaliczni, gdy ż obejmuj ą ce jedynie koszty eksploatacji g ł ównej sieci kanalizacyjnej, przez któr ą p ł yn ą ś cieki z terenu Celestynowa. W ś wietle przed ł o ż onych informacji i dokumentów, w szczególno ś ci map sytuacyjnych obrazuj ą cych rozk ł ad sieci kanalizacyjnej na terenie Otwocka, nie ma podstaw do twierdzenia, by d ł ugo ść odcinka sieci OZWiK, przez który przep ł ywaj ą ś cieki z terenu Celestynowa, by ł a ewidentnie mniejsza w stosunku do odcinków sieci, przez które przep ł ywaj ą ś cieki od poszczególnych detalicznych dostawców z terenu Otwocka. W porównaniu z wieloma mieszka ń cami Miasta Otwock (w szczególno ś ci z tymi z mieszka ń ców, których nieruchomo ś ci zlokalizowane s ą w ś cis ł ym otoczeniu oczyszczalni ś cieków OZWiK) odcinek sieci kanalizacyjnej, przez któr ą przep ł ywaj ą ś cieki z terenu Celestynowa jest niew ą tpliwie wielokrotnie d ł u ż szy. Oznacza to, ż e w zwi ą zku z odbiorem ś cieków z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi wy ż sze koszty eksploatacji sieci kanalizacyjnej ni ż te, które wi ążą si ę 21 ze ś wiadczeniem us ł ug zbiorowego odprowadzania ś cieków od cz ęś ci mieszka ń ców Otwocka. Zdaniem Prezesa Urz ę du, nieuzasadnione jest tak ż e wi ą zanie zarzutu nadmiernego wygórowania cen stosowanych przez OZWiK wzgl ę dem Gminy Celestynów z faktem, ż e w zwi ą zku z oczyszczaniem ś cieków hurtowo dostarczanych z terenu Gminy Celestynów OZWiK ponosi ni ż sze koszty obs ł ugi ksi ę gowej ni ż w przypadku odbiorców indywidualnych (jedna faktura wystawiana raz w miesi ą cu). W ocenie Prezesa Urz ę du, jest oczywiste, ż e nawet ewentualne uznanie uwzgl ę dnienia tych kosztów w cenie dla Gminy Celestynów nie mo ż e czyni ć tej ceny nadmiernie wygórowan ą . W ś wietle ustalonego orzecznictwa cena nadmiernie wygórowana to cena w stopniu ra żą cym odbiegaj ą ca od ceny, jak ą przedsi ę biorca uzyska ł by od konsumenta w przypadku, gdyby rynek, na którym dzia ł a mia ł cechy rynku konkurencyjnego. Dlatego o nadmiernym wygórowaniu ceny nie mo ż e decydowa ć nawet silna dynamika wzrostu cen. O istnieniu zarzucanej przedsi ę biorcy praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę decyduje dopiero bezwzgl ę dna wielko ść ceny nadmierna, ra żą co nieekwiwalentna i nie maj ą ca racji bytu na rynku konkurencyjnym. Natomiast silna dynamika wzrostu cen mo ż e mie ć uzasadnienie np. w racjonalnie uzasadnionych i wr ę cz nieodzownych dla bytu przedsi ę biorcy inwestycjach. Gdyby nawet dynamika ta wi ą za ł a si ę z nadmiernymi i nieuzasadnionymi z punktu widzenia ekonomicznego kosztami i niew ł a ś ciwym sposobem zarz ą dzania przedsi ę biorstwem, rzutuj ą cym na jego kondycj ę finansow ą , to i tak nie by ł oby podstaw do zakwalifikowania jej jako przejawu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (por. wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt VI ACa 93/05). W kontek ś cie powy ż szego nale ż y wyrazi ć przekonanie, ż e za cen ę nadmiernie wygórowan ą nie mo ż na uzna ć ceny, która jest w jakimkolwiek, cho ć by minimalnym, stopniu wy ż sza od ceny, jak ą przedsi ę biorca dominuj ą cy uzyska ł by na rynku konkurencyjnym. Powo ł ane wy ż ej orzecznictwo nakazuje, by o stwierdzeniu nadmiernego wygórowania ceny dominanta decydowa ł o dopiero ra żą cy brak ekwiwalencji. W opinii Prezesa Urz ę du, nawet je ś li przyzna ć Wnioskodawcy racj ę co do ró ż nicy mi ę dzy kosztami obs ł ugi dostawcy hurtowego i dostawców detalicznych, wysoko ść tej ró ż nicy nie mo ż e czyni ć z ceny stosowanej wobec Gminy Celestynów ceny nadmiernie wygórowanej w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Poniewa ż OZWiK ustalaj ą c cen ę za zbiorowe odprowadzanie ś cieków obowi ą zuj ą c ą na terenie Miasta Otwock – która faktycznie obowi ą zuje te ż jej dostawców hurtowych, takich jak Gmina Celestynów – kierowa ł si ę przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż ocena wysoko ś ci ceny kwestionowanej przez Wnioskodawc ę powinna pomocniczo uwzgl ę dnia ć zasady przyj ę te na gruncie tej ustawy i wydanych do niej przepisów wykonawczych. Wprawdzie bowiem okre ś lony w ww. ustawie tryb regulacji cen us ł ug wodoci ą gowo- kanalizacyjnych przez Rad ę Gminy stosuje si ę jedynie w zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , to nie wy łą cza to pomocniczego zastosowania kryteriów oceny niezb ę dnych przychodów przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego równie ż w odniesieniu do us ł ug ś wiadczonych hurtowo. Kryteria te bowiem ustanowione zosta ł y przez ustawodawc ę w taki sposób, by wprowadzi ć równowag ę mi ę dzy interesem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjnego i jego klientów. 22 W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż brak jest podstaw do zakwestionowania zasad, jakie przyj ął OZWiK przy ustalaniu kosztów odprowadzania ś cieków z terenu Miasta Otwocka. W szczególno ś ci, jako niemaj ą ce zwi ą zku ze spraw ą nale ż y uzna ć argumenty Wnioskodawcy, i ż OZWiK nie ponosi kosztów eksploatacji sieci kanalizacyjnej na terenie Gminy Celestynów oraz kosztów pracy inkasentów, które to koszty obci ąż aj ą t ę Gmin ę (pismo Wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2004 r.). Ta okoliczno ść , która jest bezsporna, nie prowadzi do logicznego wniosku, ż e wysoko ść op ł at OZWiK kwestionowanych przez Wnioskodawc ę powinna by ć ni ż sza. Jest oczywiste, ż e podmiot, który – tak jak Gmina Celestynów – wprowadza ś cieki do urz ą dze ń kanalizacyjnych innego przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego, musi ponosi ć koszty zakupu tej us ł ugi oraz dodatkowe koszty w ł asne. Wynika to jednoznacznie z obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków , przedsi ę biorstwo okre ś la taryfy w oparciu o niezb ę dne przychody, po dokonaniu ich alokacji na poszczególne grupy taryfowe odbiorców. Jednocze ś nie, przepis art. 20 ust. 4 ww. ustawy pozwala przedsi ę biorcy wodoci ą gowemu na uwzgl ę dnienie w niezb ę dnych przychodach kosztów zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ug, poniesionych w poprzednim roku obrachunkowym i ustalonych na podstawie ewidencji ksi ę gowej przy uwzgl ę dnieniu planowanych zmiany tych kosztów. Co wymaga podkre ś lenia w niniejszej sprawie, w ś wietle art. 20 ust. 4 do niezb ę dnych przychodów przedsi ę biorca, mo ż e zaliczy ć równie ż koszty wynikaj ą ce z planowanych wydatków inwestycyjnych. Prowadzona przez przedsi ę biorstwo ewidencja ksi ę gowa powinna w szczególno ś ci umo ż liwia ć wydzielenie kosztów sta ł ych i zmiennych, przychodów zwi ą zanych z poszczególnymi rodzajami dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego, a tak ż e w odniesieniu do poszczególnych taryf, ustalenie kosztów zwi ą zanych z dzia ł alno ś ci ą inwestycyjn ą w poprzednim roku obrachunkowym i dokonanie alokacji niezb ę dnych przychodów wed ł ug taryfowych grup odbiorców us ł ug. Taki mechanizm prowadzi do tego, i ż ceny oraz stawki op ł at okre ś lone w taryfie s ą ró ż nicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców us ł ug na podstawie udokumentowanych ró ż nic kosztów zbiorowego odprowadzania ś cieków Zgodnie z § 6 powo ł ywanego wy ż ej rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ustala niezb ę dne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek op ł at planowanych na rok obowi ą zywania taryf, uwzgl ę dniaj ą c w szczególno ś ci: - koszty eksploatacji i utrzymania, - op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska, - sp ł aty rat kapita ł owych ponad warto ść amortyzacji, - sp ł aty odsetek od zaci ą gni ę tych kredytów i po ż yczek, - rezerwy na nale ż no ś ci nieregularne, - mar żę zysku. Ww. kryteria skonkretyzowano w obecnie obowi ą zuj ą cym rozporz ą dzeniu Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. W ś wietle § 6 tego rozporz ą dzenia, niezb ę dne przychody ustalane 23 przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek op ł at planowanych na rok obowi ą zywania taryf, uwzgl ę dniaj ą w szczególno ś ci: - koszty eksploatacji i utrzymania, w tym: (a) amortyzacj ę lub odpisy umorzeniowe, (b) podatki i op ł aty niezale ż ne od przedsi ę biorstwa, (c) op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska; - koszty zakupionej przez siebie wody lub wprowadzania ś cieków do urz ą dze ń kanalizacyjnych nieb ę d ą cych w jego posiadaniu; - sp ł aty rat kapita ł owych ponad warto ść amortyzacji lub umorzenia; - sp ł aty odsetek od zaci ą gni ę tych kredytów i po ż yczek; - nale ż no ś ci nieregularne; - mar żę zysku. Na tej podstawie Prezes Urz ę du oceni ł , ż e koszty, które kwestionuje Wnioskodawca jako zwi ą zane z eksploatacj ą sieci wodoci ą gowej po ł o ż onej na terenie Miasta Otwock, mieszcz ą si ę w zakresie przedmiotowym warunków opracowania taryf wprowadzonych rozporz ą dzeniem. Nale ż y podkre ś li ć , i ż zgodnie z orzecznictwem SOKiK, w gospodarce rynkowej, us ł ugi komunalne s ą ,,towarem” jak ka ż dy inny. Ich cena musi wi ę c pokrywa ć koszty, a ponadto umo ż liwia ć osi ą ganie zysku. Osi ą ganie zysku przez podmiot gospodarczy jest warunkiem utrzymania si ę na rynku, gdy ż umo ż liwia rozwój. Nie mo ż na zatem oczekiwa ć od podmiotu ś wiadcz ą cego takie us ł ugi, aby dobrowolnie rezygnowa ł z zysku w cz ęś ci lub ca ł o ś ci. Praktyka polegaj ą ca na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez pobieranie nadmiernie wygórowanych cen ma miejsce, gdy podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą pobiera cen ę niewspó ł miern ą do w ł asnego ś wiadczenia. Cen ą nadmiernie wygórowan ą nie jest cena obejmuj ą ca koszty (produkcji, nabycia) i godziwy zysk (por. wyrok SOKiK z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. akt XVII Ama 73/01). Z ekonomicznego punktu widzenia nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż nak ł ady poniesione przez OZWiK w zwi ą zku z eksploatacj ą sieci wodoci ą gowej po ł o ż onej na terenie Miasta Otwock powinny by ć uwzgl ę dnione w kalkulacji kosztów ś wiadczonych us ł ug. Uprawnienia takie wynikaj ą wprost z odpowiednich przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz rozporz ą dzenia wydanego w jej wykonaniu. Tym samym, w opinii Prezesa Urz ę du, nie ma podstaw do twierdzenia, by sposób, w jaki ustalono wysoko ść cen dla Gminy Celestynów móg ł doprowadzi ć do nadmiernego wygórowania tych ceny. W tym miejscu nale ż y podkre ś li ć , ż e zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym cena nadmiernie wygórowana to cena sprzeczna z dobrymi obyczajami kupieckimi rozumianymi jako normy post ę powania polegaj ą ce na nienadu ż ywaniu w stosunku do s ł abszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi kontraktowej. Dobry obyczaj nakazuje oparcie ceny o przejrzyste kryteria jej kalkulacji (wyrok SOKiK z dnia 22 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 12/02). W zwi ą zku z przeprowadzon ą ocen ą wysoko ś ci op ł at stosowanych wzgl ę dem Gminy Celestynów, dzia ł ania OZWiK nie mog ą by ć uznane za nieuzasadnione. OZWiK w sposób przejrzysty okre ś li ł zasady ustalania wysoko ś ci op ł at za wprowadzanie do oczyszczenia ś cieków z terenu Gminy Celestynów poprzez odniesienie ich do op ł at ponoszonych przez mieszka ń ców Otwocka. Ca ł okszta ł t okoliczno ś ci sprawy nie pozwala zarazem uzna ć dzia ł ania OZWiK za prób ę wykorzystania przymusowej sytuacji Gminy Celestynów. 24 Nale ż y jednocze ś nie podnie ść , i ż op ł aty stosowane wobec Gminy Celestynów obowi ą zuj ą wszystkich innych odbiorców OZWiK (tak detalicznych, jak i hurtowych). Ustalaj ą c poziom uzasadnionych kosztów OZWiK opiera ł si ę na ponoszonych kosztach ca ł kowitych i na tej podstawie ustala ł jednolite stawki. W tym kontek ś cie przywo ł ania wymaga wyrok SOKiK z dnia 2 grudnia 2002 r., w którym s ą d stwierdzi ł , i ż nie mo ż e by ć uznane za przejaw nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej stosowanie jednakowych cen dla wszystkich odbiorców, tylko z racji tego, ż e nie uwzgl ę dnia ł o to postulatu jednej ze stron dotycz ą cego indywidualnego rozliczania. W powo ł ywanym wyroku S ą d stwierdzi ł , i ż to powodowa Gmina domaga ł a si ę okre ś lenia ceny w sposób uprzywilejowany, indywidualny i odmienny, kwestionuj ą c ceny stosowane przez odbiorc ę ś cieków. Jednocze ś nie S ą d podzieli ł ocen ę Prezesa Urz ę du, i ż skoro przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne wobec wszystkich dostawców ś cieków stosuje jednolite ceny za ś cieki, niezale ż nie od tego, z jakiej cz ęś ci tych urz ą dze ń dostawca korzysta, lub w jaki sposób jest rozliczany, to dotychczasowy sposób rozlicze ń (w oparciu o ceny ustalone uchwa łą Rady Miasta dla ca ł ej sieci kanalizacyjnej miasta), nie stanowi dla Gminy ci ęż aru wi ę kszego od powszechnie przyj ę tych w stosunkach tego rodzaju (wyrok SOKiK z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt. XVII Ama 27/02). Równie ż S ą d Najwy ż szy, odnosz ą c si ę do kwestii traktowania przez jeden podmiot wszystkich przedsi ę biorców w jednakowy sposób, prezentuje stanowisko, i ż nie mo ż e by ć mowy o stosowaniu praktyk monopolistycznych w sytuacji, gdy jeden z podmiotów żą daj ą cy indywidualnego podej ś cia jest traktowany tak samo, jak inne podmioty w zakresie dotycz ą cym ś wiadczonych us ł ug (wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt. I CKN 523/01). W tym miejscu podkre ś lenia wymaga, ż e ocena charakteru stosowanych przez OZWiK cen z tytu ł u odprowadzania ś cieków dotyczy – stosownie do zakresu wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego – wy łą cznie zarzutu okre ś lonej kategorii nieuczciwo ś ci cen: ich nadmiernego wygórowania, okre ś lonego we wniosku o wszcz ę cie post ę powania jako „ra żą ce wygórowanie” (por. pisma Wnioskodawcy z dnia 20 grudnia 2004 r. oraz z dnia 28 kwietnia 2005 r.). Przedmiotem post ę powania nie by ł o natomiast zbadanie charakteru cen OZWiK w aspekcie nieuczciwo ś ci innego rodzaju. Post ę powanie w niniejszej sprawie toczy ł o si ę w sprawie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny z tytu ł u odprowadzania ś cieków. Maj ą c na wzgl ę dzie okoliczno ść , ż e zarzuty wzgl ę dem ceny OZWiK Wnioskodawca sformu ł owa ł m.in. w oparciu o fakt ujednolicenia stawek op ł at dla wszystkich klientów OZWiK, nale ż y podnie ść , ż e je ż eli przy kalkulacji ceny przedsi ę biorca uwzgl ę dnia koszty, których sam nie ponosi, to jest to cena nieuczciwa (por. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt III SK 50/04; wyrok SOKiK z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt XVII Ama 109/04). Za przejaw praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę mo ż e by ć uznane kalkulowanie przez przedsi ę biorc ę cen towarów i us ł ug w sposób prowadz ą cy do subsydiowania skro ś nego, tj. wewn ą trzzak ł adowego dotowania dzia ł alno ś ci przynosz ą cej straty z dochodowej dzia ł alno ś ci prowadzonej na innym rynku. Zakaz takiego zachowania uzasadnione jest tym, ż e umo ż liwia ono stosowanie cen na rynku dotowanym poni ż ej kosztów jej prowadzenia – czyli ze strat ą (wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt XVII Ama 44/04). W przypadku, gdy zarzut dotyczy nadmiernego wygórowania ceny, fakt kalkulowania przez przedsi ę biorc ę ceny w sposób nieuczciwy, uwzgl ę dniaj ą cy niektóre koszty, których przedsi ę biorca w rzeczywisto ś ci nie ponosi (np. wskutek ujednolicenia stawek dla ró ż nych 25 odbiorców), nie jest wystarczaj ą c ą przes ł ank ą stwierdzenia naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Takiego zachowania nie mo ż na rozpatrywa ć jako narzucania ceny nadmiernie wygórowanej w przypadku, gdy cena ta nie jest zarazem ra żą co nieekwiwalentna. Je ż eli w globalnie kalkulowanej cenie ś wiadczenia, wspólnej dla wszystkich odbiorców, znajduj ą si ę koszty dotycz ą ce jedynie cz ęś ci ś wiadczeniobiorców, cz ęść odbiorców uiszcza cen ę nieuczciw ą , ale nie nadmiernie wygórowan ą . Zwa ż ywszy na wszystkie powy ż sze okoliczno ś ci nale ż a ł o uzna ć , ż e stawiany OZWiK przez Wnioskodawc ę zarzut narzucania Gminie Celestynów nadmiernie wygórowanej ceny z tytu ł u odprowadzania ś cieków nie zosta ł udowodniony. Wobec faktu, i ż nie zachodzi jedna z przes ł anek niezb ę dnych dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów tj. stwierdzenie, i ż op ł aty narzucane Gminie Celestynów s ą nadmiernie wygórowane, za nieudowodniony nale ż y uzna ć zarzut Wnioskodawcy nadu ż ywania przez OZWiK pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Warszawie. Otrzymuje : Wójt Gminy Celestynów ul. Regu ł ka 3 05-430 Celestynów Otwocki Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji ul. Karczewska 48 05-400 Otwock 26