Numer decyzji
RPZ-16/2013
Decyzja UOKiK RPZ-16/2013
- Data decyzji
- 31 lipca 2013
Treść rozstrzygnięcia
1 Poznań, dnia 31 lipca 2013r. RPZ-61/3/13/JM DECYZJA nr RPZ 16/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Aasa Polska S.A. z siedzibą w Warszawie - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów I. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, niewskazywanie przez Aasa Polska S.A. z siedzibą w Warszawie w reklamach rozpowszechnianych w internecie, zawierających dane dotyczące kosztu pożyczki, informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania podanej na podstawie reprezentatywnego przykładu, co jest sprzeczne z art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715 ze zm.) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 4 czerwca 2013r. II. na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, niewskazywanie przez Aasa Polska S.A. z siedzibą w Warszawie w reklamach rozpowszechnianych w internecie, zawierających dane dotyczące kosztu pożyczki, informacji o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta podanej na podstawie reprezentatywnego przykładu, co jest sprzeczne z art. 7 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ww. ustawy o kredycie konsumenckim i nakazuje się zaniechanie jej stosowania III. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakłada się na Aasa Polska S.A. z siedzibą w Warszawie: 1. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 1.160 zł (słownie: jeden tysiąc sto sześćdziesiąt zł), płatną do budżetu państwa 2. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 1.657 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset pięćdziesiąt siedem zł), płatną do budżetu państwa. PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (61) 851-86-44 e-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatura w Poznaniu (dalej: Prezes Urzędu) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy działania reklamowe pozabankowych instytucji finansowych oferujących pożyczki konsumentom naruszają przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W ramach ww. postępowania kontrolą objęto m.in. reklamy pożyczek Aasa Polska S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: Spółka). W toku postępowania Spółka poinformowała, że wszelkie działania marketingowe prowadzi w internecie korzystając z wyszukiwarki Google i sieci afiliacyjnych, których wydawcy promują sprzedaż jej produktów. Spółka wskazała, że jej reklamy bannerowe zawierają wszystkie szczegółowe informacje o produkcie i kosztach administracyjnych, opłatach przygotowawczych, stopie procentowej i rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania. Spółka przedłożyła wzór reklamy, w którym wskazano: Oprocentowanie pożyczki w wysokości 3000 zł na okres 36 miesięcy wynosi 26,83%. Roczna stopa oprocentowania 9%, opłata przygotowawcza 390 zł, opłata administracyjna 15 zł. Pożyczka jest udostępniona przez Aasa Polska S.A. Z przekazanych przez Spółkę informacji wynika, że podane koszty pożyczki dotyczą reprezentatywnego dla niej przykładu. Analiza przedstawionego przekazu reklamowego dała podstawę do wszczęcia przeciwko Spółce, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013r., postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na niewskazywaniu w reklamach rozpowszechnianych w internecie, zawierających dane dotyczące kosztu pożyczki, informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania oraz całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta podanej na podstawie reprezentatywnego przykładu. Prezes Urzędu uznał, że praktyka Spółki może być sprzeczna z art. 7 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715 ze zm.). Spółka, zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego, pismem z dnia 13 maja 2013r. podniosła m.in., że w świetle rzeczywistego stanu faktycznego podejrzenie stosowania przez nią zarzuconej praktyki jest bezzasadne. Spółka podkreśliła, że przekaz reklamowy, który przekazała Urzędowi był projektem reklamy, która dotychczas nie została wyemitowana w internecie. Zdaniem Spółki, zważywszy na fakt, że reklama nie została zaadresowana do konsumentów, nie można mówić o naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów. W konsekwencji, wszczęte przeciwko niej postępowanie powinno zostać umorzone. Spółka zapewniła zarazem, że w przypadku podjęcia działań reklamowych dotyczących produktów konsumenckich, przekaz reklamowy zostanie skonstruowany z uwzględnieniem wymogów prawnych zawartych w ustawie o kredycie konsumenckim oraz innych stosownych regulacjach. Z uwagi na fakt, że przekaz o zbliżonej treści zamieszczony został na wydruku ze strony internetowej Spółki, stanowiącym załącznik nr 3 do jej pisma z dnia 23 stycznia 2013r., Prezes Urzędu wezwał Spółkę do podania, w jakim okresie przekaz ten figurował na jej stronie internetowej. W wezwaniu Prezes Urzędu wyjaśnił, że ww. przekaz zamieszczony był na stronie internetowej Spółki np. w dniu 20 marca 2013r. w pozycji „Informacje o pożyczce”, co potwierdza dokonany przez niego przegląd strony. W odpowiedzi, Spółka wskazała m.in., że zapis informacyjny o pożyczce został doprecyzowany w kwietniu 2013r., w efekcie szerokiej dyskusji prowadzonej w mediach, obserwacji działań Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, analizy tzw. soft law Urzędu i wagi 3 kładzionej na poprawne zdaniem Urzędu nazewnictwo wynikające z interpretacji ustawy dokonywanej na bieżąco przez Urząd. Spółka ponownie wyraziła opinię, że zakwestionowany przekaz nie jest reklamą, lecz jedynie częścią szerokiego przekazu informacyjnego, w tym przekazu obejmującego wszelkie informacje, jakie w myśl przepisów ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca jest zobowiązany przekazać klientowi prezentując swój produkt. Powołując się na linię orzecznictwa administracyjnego i definicję słownikową reklamy, Spółka wyjaśniła, że pod pojęciem reklamy rozumieć należy ogół działań podmiotu zmierzających do rozpowszechniania pochlebnych informacji o firmie, zaletach jej towarów bądź usług, informacji o miejscach i możliwościach ich nabycia- w celu zwrócenia uwagi na towar lub usługę i zachęcenia do ich zakupu. Zdaniem Spółki, od reklamy należy odróżnić informację handlową o towarach i firmie (np. zawiadomienie o istnieniu firmy, oferowanych produktach i ich cenach), która różni się od reklamy tym, iż nie zawiera w sobie elementów wartościujących przedmiot sprzedaży, ani zachęcających do jego nabycia. Spółka podkreśliła, że serwis www.asakredyt.pl jest zbiorem podstron, które należy traktować jako całość. Jest trwałym nośnikiem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, z którego klient otrzymuje wszelkie informacje wymagane przez ustawę. Informacje te są podzielone na tematyczne zakładki, przez co przekaz jest przejrzysty, czytelny, jednoznaczny, zrozumiały i widoczny dla przeciętnego konsumenta. Spółka zarzuciła jednocześnie, że Prezes Urzędu zakwestionował model reklamy bannerowej, którą przesłała jako świąteczną propozycję nigdy nie emitowaną, nie zaś zapis informacyjny na stronie transakcyjnej, gdzie znajduje się oferta pożyczki. Dodatkowo Spółka podniosła, że od początku działalności w Polsce szczegółowe informacje o wszystkich kosztach pożyczki znajdują się na jej stronie w zakładkach: „Opłaty i prowizje”, „Warunki Umowy” oraz „Formularz informacyjny”, gdzie podana jest m.in. rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO), oprocentowanie nominalne pożyczki, wszystkie koszty związane z udzieleniem pożyczki oraz całkowita kwota do zapłaty. Spółka poinformowała, że dane o pożyczce określone na podstawie reprezentatywnego przykładu były i są wyświetlone na podstronach stron transakcyjnych: https://asakredyt.pl/oplaty-i- prowizje, https://asakredyt.pl/warunki-umowy oraz https://asakredyt.pl/formularz- informacyjny. Spółka zaznaczyła ponadto, że przedkontraktowe obligatoryjne informacje potencjalni klienci otrzymują również drogą mailową przed podpisaniem kontraktu, a następnie drogą pocztową (na piśmie), zawsze z formularzem informacyjnym. Jak zapewniła, informacje te są i były dostępne i nie były zmieniane od marca 2012r. Odpowiadając na wezwanie Prezesa Urzędu, Spółka poinformowała także, że zakładka „Opłaty ważne od dnia 16.03.2012r.” funkcjonuje od początku jej działalności, tj. od 16 marca 2012r., podobnie jak kolejne zakładki, gdzie podano wszystkie koszty pożyczki, reprezentatywne przykłady umowy pożyczki, formularz informacyjny, wysokość rat kapitałowych i odsetkowych oraz całkowitą kwotę do zapłaty. W podsumowaniu informacji przekazanych w odpowiedzi na wezwanie, Spółka wskazała także, że wyróżnia się od całej rzeszy nowopowstałych firm pożyczkowych na rynku polskim tym, że udziela pożyczek długoterminowych z okresem spłaty nawet do 36 miesięcy, z atrakcyjnym oprocentowaniem, a nie wymaga spłaty całej kwoty, często podwojonej, już po 30 dniach. Spółka podkreśliła, że szczególnie ważne jest dla niej, że wielu z jej klientów powraca i poleca ją swoim znajomym oraz, że są zadowoleni z jej serwisu i oferty. Z tego powodu, jak podała, nie korzysta z reklam, licząc jedynie na niewymuszoną żadnymi zachowaniami rekomendację zadowolonych klientów, którzy znajdują jej produkt dzięki wyszukiwarce Google oraz sieciom afiliacyjnym. Spółka podkreśliła, że pieczołowicie wykonuje wszystkie obowiązki informacyjne narzucone na kredytodawców przez uregulowania prawne. W wielu miejscach na stronie 4 informacyjno- transakcyjnej www.asakredyt.pl podaje m.in. reprezentatywny przykład, na podstawie którego wyliczana jest rzeczywista roczna stopa oprocentowania. Spółka ponownie wskazała, że jej klienci przed zawarciem umowy pożyczki mają możliwość kompleksowego zapoznania się ze wszystkimi informacjami dotyczącymi kredytu, którym są zainteresowani. Spółka wyraziła także zastrzeżenia co do uznania jej za parabank. Zdaniem Spółki, określenie to w kontekście ostatnich wydarzeń na polskim rynku finansowym nabrało jednoznacznie pejoratywnego zabarwienia. Dlatego też umiejscowienie jej na tej same liście obok firm udzielających tzw. chwilówek z wielotysięcznymi rzeczywistymi rocznymi stopami oprocentowania i bardzo krótkim okresem spłaty pożyczki, jest działaniem niesłusznie ją stygmatyzującym. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Aasa Polska S.A. z siedzibą w Warszawie została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 21 lutego 2012r. pod numerem 0000411939 (dowód: odpis z rejestru KRS- k. 14- 16 akt). Przedmiotem działalności Spółki jest udzielanie pożyczek konsumentom. Spółka udziela pożyczek w wysokości od 1000 do 3000 zł, na okres od 1 do 36 miesięcy, korzystając ze środków porozumiewania się na odległość, w tym m.in. ze strony internetowej www.asakredyt.pl (dowód : pismo Spółki z dnia 23 stycznia 2013r.- k. 3- 4 akt). Spółka reklamuje swoje usługi w internecie korzystając z wyszukiwarki Google i sieci afiliacyjnych oraz prowadzonej strony internetowej. W przedłożonym przez Spółkę wzorze reklamy wskazano: Oprocentowanie pożyczki w wysokości 3000 zł na okres 36 miesięcy wynosi 26,83%. Roczna stopa oprocentowania 9%, opłata przygotowawcza 390 zł, opłata administracyjna 15 zł. Pożyczka jest udostępniona przez Aasa Polska S.A. (dowód: pismo Spółki z dnia 23 stycznia 2013r. wraz ze wzorem reklamy stanowiącym załącznik nr 1- k. 3- 4 i 8 akt, wydruk ze strony internetowej Spółki z dnia 20 marca 2013r.- k. 21 akt). W trakcie prowadzonego postępowania Spółka poinformowała, że przedstawiony wzór reklamy był tylko projektem- modelem reklamy bannerowej, który nigdy nie był emitowany (dowód : pisma Spółki z dnia: 13 i 29 maja 2013r.- k. 27- 28 i 37- 40 akt). Prezes Urzędu ustalił, że na głównej stronie internetowej Spółki, w pozycji „Informacje o pożyczce” znajdującej się w prawej części strony, zamieszczony został przekaz o następującej treści: Suma pożyczki 1000- 3000 zł Okres pożyczki 1-36 m-c Oprocentowanie 9% Opłata przygotowawcza 390 zł Opłata administracyjna (miesięczna) 15 zł Oprocentowanie pożyczki w wysokości 3000 zł na okres 36 miesięcy wynosi 26,83%. Pożyczka jest udostępnionia przez Aasa Polska S.A. Powyżej ww. przekazu podano numer telefonu kontaktowego i adres e- mail biura obsługi klienta Spółki. W kolumnie znajdującej się w lewej części strony zamieszczono podstawowe informacje o ofercie Spółki i warunkach, jakie powinien spełnić klient ubiegający się o pożyczkę, o treści: Oferujemy klientom indywidualnym pożyczki od 1000 do 3000 zł na okres od 1 do 36 miesięcy. Nie wymagamy zabezpieczeń ani poręczeń, wystarczy jedynie: Mieć minimum 20 lat i nie więcej niż 65, Nie figurować w rejestrze dłużników, Mieszkać na stałe w Polsce, Posiadać stały dochód. Przeczytaj więcej o naszych pożyczkach. Pod ww. informacjami zamieszczono aktywne pole „Przeczytaj więcej”. W środkowej kolumnie o nazwie „Jak otrzymać pożyczkę?” wskazano, że: Proces ubiegania się o pożyczkę w Asa Kredyt jest bardzo prosty, szybki i nie wymaga wizyty w oddziale firmy: 1. Wypełnić załączony wniosek 2. Poczekać na kontakt od naszego konsultanta 3. Przelać na nasze konto 1 zł w celu umożliwienia nam identyfikacji nowego klienta 4. Podpisać kontrakt u kuriera 5. My przelejemy pożyczkę bezpośrednio na Twoje konto . Poniżej zamieszczono aktywne pole „Złóż wniosek”. 5 W dolnej części strony pod lewą kolumną zawarto dodatkowe informacje o sposobie uzyskania pożyczki, o treści: Zobacz jakie to proste! Złóż wniosek przez Internet a otrzymasz odpowiedź już dziś bez wychodzenia z domu. Pozytywna decyzja o pożyczce do niczego jeszcze nie zobowiązuje. Spróbuj! , natomiast w środkowej części, w kolumnie „O nas” wskazano, że Aasa jest prawdziwie nowoczesną firmą oferującą klientom indywidualnym szybkie, dostosowane do ich potrzeb i przystępne cenowo usługi finansowe w zakresie udzielania pożyczek gotówkowych. Przeczytaj więcej (dowód : wydruk ze strony internetowej stanowiący załącznik nr 3 do pisma Spółki z dnia 23 stycznia 2013r.- k. 8 akt; wydruk ze strony internetowej z dnia 20 marca 2013r.- k. 21 akt). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Pkt I i II sentencji decyzji Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy zapoznali się lub mogą zapoznać się z reklamą pożyczek oferowanych przez Spółkę, zamieszczoną na prowadzonej przez nią stronie internetowej. Działania Spółki nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. Skutkuje to uznaniem, że w niniejszej sprawie istnieje możliwość poddania zachowania Spółki dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten za przedsiębiorcę uznaje m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2010r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). Aasa Polska S.A. jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą polegającą na udzielaniu pożyczek gotówkowych konsumentom. Posiadając status przedsiębiorcy w świetle ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Aasa Polska S.A. jest zarazem przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W konsekwencji jej działania podlegają kontroli z punktu widzenia przepisów tej ustawy. Na marginesie, jakkolwiek kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w związku z zastrzeżeniami Spółki dotyczącymi zakwalifikowania jej do kontroli reklam parabanków, należy wskazać, że kontrolą Prezesa Urzędu w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego zostali objęci przedsiębiorcy, którzy udzielają konsumentom pożyczek pieniężnych, niebędący bankami, spółdzielczymi kasami oszczędnościowo- kredytowymi oraz podmiotami świadczącymi usługi pośrednictwa finansowego, niezależnie od warunków, na jakich świadczą tego rodzaju usługi na rzecz konsumentów. W tym aspekcie Spółka jest parabankiem, czyli pozabankową instytucją finansową oferującą pożyczki konsumentom. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma przeszkód, aby tę kategorię 6 podmiotów nazywać parabankami zwłaszcza, że brak jest w przepisach legalnej definicji tego pojęcia. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Stwierdzenie ww. praktyki wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania przedsiębiorcy i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, ale powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006r. syg. akt III SZP 3/2006 wskazał, że za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta (…). Zachowania takie stanowią bowiem jednocześnie zachowania bezprawne i skutkują zniesieniem, ograniczeniem lub zniekształceniem praw konsumentów, wpływając tym samym na chronioną przez przepis obowiązującego prawa sferę ich interesów. W niniejszej sprawie bezprawność działań Spółki wynika z naruszenia obowiązków informacyjnych w zakresie reklamy, określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715 ze zm.). Na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, obowiązki te nałożone zostały także na pożyczkodawców. Stosownie bowiem do tego przepisu, za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, kredytodawca w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego zawierających dane dotyczące kosztu kredytu konsumenckiego podaje konsumentowi w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Art. 7 ust. 2 pkt 2 przewiduje, że kredytodawca, w stosownych przypadkach, dodatkowo podaje konsumentowi całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta. Art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi z kolei, że wymienione informacje kredytodawca ma obowiązek podać na podstawie reprezentatywnego przykładu. Art. 8 ust. 2 precyzuje przy tym, że przy określaniu reprezentatywnego przykładu należy określić warunki umowy o kredyt konsumencki, na których kredytodawca spodziewa się zawrzeć co najmniej dwie trzecie umów danego rodzaju przy uwzględnieniu przez te umowy średniego okresu kredytowania, całkowitej kwoty kredytu i częstotliwości występowania na rynku umów danego rodzaju. Kredytodawca jest zobowiązany gromadzić odpowiednie dane w celu ustalenia na ich podstawie reprezentatywnego przykładu (ar. 8 ust. 3). Bez wątpienia reklama, wskazująca wysokość opłaty przygotowawczej i administracyjnej oraz oprocentowania pożyczki jest reklamą, która zawiera dane dotyczące kosztu pożyczki- kredytu konsumenckiego w rozumieniu przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Prezentując taki przekaz reklamowy Spółka powinna zatem dostosować jego treść do wymogów ustawy o kredycie konsumenckim. W reklamie Spółka nie podała w sposób wyraźny i bezpośredni, że tzw. oprocentowanie pożyczki w wysokości 26,83% stanowi w istocie rzeczywistą roczną stopę oprocentowania dla reprezentatywnego przykładu dla Spółki. Dopiero na podstawie informacji uzyskanych od Spółki w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu ustalił, że podana wartość procentowa to rzeczywista roczna stopa oprocentowania. W ocenie Prezesa Urzędu, dla uznania, że pożyczkodawca wykonał 7 prawidłowo ciążący na nim obowiązek informacyjny w zakresie reklamy, niezbędne jest, aby posługiwał się pojęciami, które występują w ustawie o kredycie konsumenckim. Ważne jest bowiem, aby zapoznając się z reklamą konsument uzyskał konkretne informacje co do prezentowanych wartości i nie musiał domyślać się lub dodatkowo ustalać, jakie znaczenie mają użyte przez pożyczkodawcę zwroty i sformułowania. Jak wynika z przytoczonych przepisów, pożyczkodawca ma obowiązek podania w reklamie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania w sposób jednoznaczny, zrozumiały i widoczny. Nieprawidłowe oznaczenie przez Spółkę podanej wartości jako „oprocentowanie pożyczki”, a nie jako „rzeczywista roczna stopa oprocentowania” powoduje, że ww. reklama nie spełnia w żadnej mierze tych warunków. Nie pozwala bowiem na ustalenie, jakie faktycznie dane dotyczące pożyczki są w niej prezentowane. Uzasadnia to stwierdzenie, że Spółka nie wskazała w reklamie informacji o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, a co za tym idzie nie wykonała prawidłowo obowiązku informacyjnego w zakresie reklamy wyrażonego w art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. W reklamie Spółka nie wskazała ponadto, wbrew art. 7 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 tej ustawy, całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta. Art. 5 pkt 8 ww. ustawy stanowi, że całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta to suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Oznacza to, że Spółka powinna podać, dla reprezentatywnego przykładu, kwotę, która będzie wynikiem zsumowania całkowitego kosztu pożyczki i całkowitej kwoty pożyczki, uwzględniając ustawowe definicje obydwu pojęć wynikające z art. 5 pkt 6 i 7 ustawy o kredycie konsumenckim. Niewskazanie przez Spółkę całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta na podstawie reprezentatywnego przykładu skutkuje uznaniem, że reklama Spółki nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Zajmując stanowisko w sprawie postawionych zarzutów Spółka zarzuciła w pierwszej kolejności, że przekaz reklamowy, który zakwestionował Prezes Urzędu był jedynie projektem reklamy, która nigdy nie została wyemitowana. Prezes Urzędu ustalił jednak, że na głównej stronie internetowej Spółki w pozycji „Informacje o pożyczce” zamieszczony został przekaz o tożsamej treści, przedstawiający jedynie część danych o pożyczce w odmiennej kolejności, w którym występują tożsame nieprawidłowości jak w przedłożonym przez Spółkę wzorze (projekcie) reklamy. Podobnie jak we wzorze reklamy, w przekazie tym Spółka posłużyła się zwrotem „oprocentowanie pożyczki” dla oznaczenia wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ( Oprocentowanie pożyczki w wysokości 3000 zł na okres 36 miesięcy wynosi 26,83% ) . Tak jak we wzorze, w ww. przekazie nie została też wskazana całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta dla reprezentatywnego dla Spółki przykładu. Wbrew twierdzeniom Spółki, nie można więc uznać, że zakwestionowany przekaz nie był rozpowszechniany, a prowadzone przez Prezesa Urzędu postępowanie jest bezprzedmiotowe. Spółka podniosła ponadto, że dane zamieszczone na jej stronie internetowej są częścią szerokiego przekazu informacyjnego, w tym przekazu obejmującego wszelkie informacje, jakie zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim kredytodawca jest zobowiązany przekazać klientowi prezentując swój produkt. Spółka podkreśliła, że od reklamy należy odróżnić informację handlową o towarach i firmie, która nie zawiera w sobie elementów wartościujących przedmiot sprzedaży, ani zachęcających do jego nabycia. Odnosząc się do wyrażonego przez Spółkę poglądu, w ślad za stanowiskiem doktryny, należy przede wszystkim wskazać, że istota przekazu reklamowego to nie tylko promowanie danego towaru lub marki i zachęcania konsumentów do jego nabycia, ale również informowanie ich o towarze, jego cechach użytkowych, przeznaczeniu (…). Z funkcji reklamy wynika bowiem, że występują w niej dwie warstwy znaczeniowe: informacja o produkcie oraz zachwalanie walorów produktu lub warunków jego sprzedaży. W tychże warunkach może dojść do wypaczenia reklamy, 8 ponieważ informacja o produkcie może okazać się niepełna i nieprawdziwa, a zachwalanie nieuzasadnione i wręcz oszukańcze (tak np. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz pod red. C. Banasińskiego i E. Piontka. Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009r., str. 433, wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 26 września 2001r. sygn. akt I C 1948/00). Jak wynika z powyższego, występowanie treści informacyjnych nie wyklucza przyjęcia, że mamy do czynienia z przekazem reklamowym przedsiębiorcy. Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim nie definiują wprawdzie, co należy rozumieć przez reklamę, niemniej jednak- zdaniem Prezesa Urzędu- reklamą jest każda informacja skierowana do nieoznaczonego kręgu odbiorców, niezależnie od tego, czy zawiera jakąkolwiek bezpośrednią zachętę do wzięcia pożyczki, czy też takiej zachęty wprost nie zawiera. Decydującym kryterium kwalifikacji danego przekazu jako reklamy jest możliwość wpływu zawartych w niej treści na decyzje konsumentów. W opinii Prezesa Urzędu, sposób prezentacji danych o pożyczce na głównej stronie internetowej Spółki stanowi bezpośrednią zachętę do skorzystania z jej usług. Świadczy o tym zamieszczenie informacji, które określają warunki udzielania pożyczek przez Spółkę ( Oferujemy klientom indywidualnym pożyczki od 1000 do 3000 zł na okres od 1 do 36 miesięcy. Nie wymagamy zabezpieczeń ani poręczeń , wystarczy jedynie: Mieć minimum 20 lat i nie więcej niż 65 Nie figurować w rejestrze dłużników Mieszkać na stałe w Polsce Posiadać stały dochód ) oraz wskazują, jak łatwy i szybki jest sam proces ubiegania się o pożyczkę w Spółce ( Zobacz jakie to proste! Złóż wniosek przez Internet a otrzymasz odpowiedź już dziś bez wychodzenia z domu. Pozytywna decyzja o pożyczce do niczego jeszcze nie zobowiązuje. Spróbuj!). Jak dodatkowo zapewnia Spółka, w celu otrzymania pożyczki wystarczy: 1. Wypełnić załączony wniosek 2. Poczekać na kontakt od naszego konsultanta 3. Przelać na nasze konto 1 zł w celu umożliwienia nam identyfikacji nowego klienta 4. Podpisać kontrakt u kuriera. Poprzez aktywne pole „Przeczytaj więcej” Spółka zachęca do poznania szczegółów oferty, a poprzez pole „Złóż wniosek”- bezpośrednio do skorzystania z jej usług. Zdaniem Prezesa Urzędu, wskazane na stronie internetowej dane, oparte na reprezentatywnym przykładzie, wzmacniają przekaz Spółki, stanowiąc dodatkowy element informacyjny, poprzez który Spółka chce zainteresować konsumentów swoją ofertą, a w konsekwencji skłonić ich do zawarcia umowy pożyczki. Podanie konkretnych kosztów pożyczki powoduje, że oferta Spółki jest uwiarygodniona i skonkretyzowana. Taki sposób prezentacji pożyczki zwraca uwagę konsumentów w większym stopniu, niż w przypadku poprzestania tylko na zachwalaniu określonych cech danej oferty. Dlatego też, w ocenie Prezesa Urzędu, przekaz Spółki może wpływać na decyzje konsumentów na etapie przedkontraktowym. Warto też podkreślić, że na wykorzystywanie strony internetowej Spółki do celów reklamowych wskazuje wprost stosowany przez nią Regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną w zakresie udostępniania informacji o ofercie Aasa Polska S.A. § 2 ust. 1 tego Regulaminu przewiduje, że Spółka wykorzystuje stronę internetową w celu propagowania produktów i udzielania informacji o produktach. Na marginesie należy zauważyć, że szeroka definicja reklamy występuje np. w Dyrektywie nr 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U. UE L 376 z dnia 27 grudnia 2006r.). Dyrektywa przewiduje, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości i zobowiązań. Kwestionując zarzut naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim Spółka podniosła także, że prowadzony przez nią serwis internetowy jest zbiorem podstron, które należy traktować jako całość. Spółka wyjaśniła, że klient korzystający z tego serwisu 9 otrzymuje wszelkie wymagane przez ustawę informacje, które podzielone są na tematyczne zakładki, przez co jest przejrzysty, czytelny, jednoznaczny, zrozumiały i widoczny dla przeciętnego konsumenta. Spółka zaznaczyła, że jej potencjalni klienci otrzymują również przedkontraktowe obligatoryjne informacje drogą mailową, a następnie pocztą przed podpisaniem kontraktu. W ocenie Prezesa Urzędu, możliwość uzyskania przez konsumenta dodatkowych bądź szczegółowych informacji z poszczególnych zakładek funkcjonujących na stronie internetowej Spółki, nie wyłącza bezprawności jej działań. Zdaniem Prezesa Urzędu, zakwestionowana reklama stanowi odrębny przekaz reklamowy, z którym konsument może zapoznać się bezpośrednio po wpisaniu nazwy prowadzonej przez Spółkę strony- www.asakredyt.pl. Dane o pożyczce wymagane przez ustawę o kredycie konsumenckim powinny być tym samym podane bezpośrednio na tej stronie, bez konieczności dodatkowego ustalania i weryfikowania przez konsumenta, czy i ewentualnie gdzie zostały zamieszczone (por. np. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt XVII Ama 64/07). Wskazanie dodatkowych danych odnoszących się do oferowanych pożyczek na poszczególnych podstronach/w poszczególnych zakładkach (np. rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania w zakładce „Warunki umowy”) nie jest więc wystarczające dla wykazania, że przekaz reklamowy Spółki spełnia wymogi określone w przepisach ustawy o kredycie konsumenckim. Dla oceny postawionego Spółce zarzutu nie ma także znaczenia fakt, że informacje o pożyczce są zamieszczane w dokumentach przesyłanych konsumentom bezpośrednio przed zawarciem umowy (np. w formularzu informacyjnym, we wzorze umowy). Przedmiotem postępowania są bowiem działania Spółki na etapie przedkontraktowym, polegające na rozpowszechnianiu określonego przekazu reklamowego. Zarzut, który Prezes Urzędu postawił Spółce, nie dotyczy więc innych działań Spółki, w szczególności tych podejmowanych wobec konsumentów, którzy już zainteresowali się jej ofertą. Dla przypisania Spółce praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest ponadto wykazanie, że jej bezprawne działania naruszają zbiorowy interes konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. sygn. akt III SK 27/07 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pod tym pojęciem należy rozumieć stricte ekonomiczne interesy konsumentów (o wymiarze majątkowym) oraz prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez 10 przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Praktyki Spółki mogą godzić w interesy nieograniczonej liczby osób, których nie da się zidentyfikować- potencjalnie wszystkich konsumentów korzystających ze strony internetowej, na której opublikowano zakwestionowaną reklamę. Działania Spółki mają więc charakter powtarzalny i skierowane są w stosunku do osób, które nie zostały zindywidualizowane. Zakwestionowane działania reklamowe Spółki naruszają przede wszystkim interesy pozaekonomiczne konsumentów pozbawiając ich niezbędnych informacji o pożyczce na etapie przedkontraktowym. Niewskazanie w reklamach zawierających dane dotyczące kosztu pożyczki obligatoryjnych danych, opartych na reprezentatywnym dla Spółki przykładzie, uniemożliwia konsumentom porównanie oferty Spółki z ofertami innych przedsiębiorców udzielających pożyczek gotówkowych na etapie poprzedzającym zawarcie umowy. Należy przy tym podkreślić, że godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest tym samym konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. Wystarczająca jest choćby potencjalna możliwość wystąpienia negatywnych skutków praktyki wobec nieograniczonej liczby konsumentów. W świetle powyższego, Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki niezbędne do przypisania Spółce praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów: wykazana została bezprawność jej działań oraz naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Podstawą rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu w odniesieniu do praktyki wskazanej w pkt I sentencji decyzji jest art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania, przy czym ciężar udowodnienia okoliczności zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsiębiorcy (art. 27 ust. 3). Spółka nie powoływała się wprawdzie na fakt zaniechania stosowania tej praktyki, niemniej w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu poinformowała ogólnie, że zapis informacyjny o pożyczce został doprecyzowany w kwietniu 2013r. Spółka nie wykazała jednak, z jaką konkretnie datą zmieniła zakwestionowany przekaz reklamowy. W ww. zakresie Prezes Urzędu oparł się więc na ustaleniach własnych. Przegląd głównej strony internetowej Spółki dokonany w dniu 5 czerwca 2013r. wskazuje, że Spółka zmieniła zakwestionowany przekaz oznaczając w nim rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Jak ustalił Prezes Urzędu, w przekazie tym Spółka nie posługuje się pojęciem „oprocentowanie pożyczki”. Dlatego też Prezes Urzędu uznał, że z dniem 4 czerwca 2013r. Spółka zaniechała stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów przypisanej jej w pkt I sentencji decyzji. Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że Spółka nie zmieniła praktyki określonej w pkt II sentencji decyzji. Przegląd głównej strony internetowej Spółki wskazuje, że Spółka nadal nie podaje całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta dla reprezentatywnego przykładu. Niezbędne jest tym samym nakazanie Spółce zaniechania stosowania ww. praktyki, na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I i II sentencji. 11 Pkt III sentencji decyzji Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Z powołanego przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Biorąc pod uwagę fakt, że Spółka naruszyła podstawowy obowiązek informacyjny w zakresie reklamy, który określony został w ustawie o kredycie konsumenckim, Prezes Urzędu uznał za uzasadnione nałożenie na Spółkę kar pieniężnych za każdą z praktyk. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na nieumyślne naruszenie przez Spółkę przepisów ustawy. Zdaniem Prezesa Urzędu, Spółka naruszyła zasady ostrożności w relacjach z konsumentami. Jako profesjonalista Spółka ma obowiązek znać powszechnie obowiązujące przepisy prawa regulujące warunki świadczenia przez nią usług finansowych konsumentom, w tym zwłaszcza przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, która ma zasadnicze znaczenie dla określenia praw i obowiązków pożyczkodawców. Przepisy tej ustawy nakładają na pożyczkodawców obowiązki nie tylko na etapie zawierania umowy, ale również na etapie przedkontraktowym, związanym w szczególności z szeroko rozumianymi działaniami reklamowymi. Uwzględnienie przez Spółkę w prowadzonej działalności powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie wymaga zachowania przez nią szczególnej bądź nadzwyczajnej staranności. W opinii Prezesa Urzędu, Spółka może bez przeszkód ustalić, jakie wymogi dotyczące reklamy zostały przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim tym bardziej, że ustawa ta obowiązuje prawie od 2 lat. W 2012r. Spółka uzyskała przychód w wysokości [usunięto] zł. Maksymalna kara pieniężna, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę wynosi [usunięto] po zaokrągleniu. Ustalając wysokość kary Prezes Urzędu dokonał w pierwszej kolejności oceny wagi stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy, wynikiem których jest określona kwota bazowa. W dalszej kolejności Prezes Urzędu rozważył, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kar. 1. Praktyka przypisana Spółce w pkt I sentencji decyzji polega na rozpowszechnianiu przekazu reklamowego, który nie spełnia wymogów określonych w art. 7 ust. 1 pkt 3 zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Praktyka ta ujawnia się na etapie przedkontraktowym, którego istotą jest zachowanie przedsiębiorcy ukierunkowane na pozyskiwanie klientów lub złożenie oferty konsumentom, mające na celu skłonienie ich do zawarcia kontraktu. Celem rozpowszechnianej przez Spółkę reklamy jest zachęcenie konsumentów do skorzystania z jej usług. Oceniając stopień szkodliwości ww. praktyki Prezes Urzędu uwzględnił, że Spółka naruszyła główny obowiązek ustawowy dotyczący reklamy. Oznaczenie prezentowanej w reklamie wartości procentowej jako tzw. oprocentowania pożyczki powoduje, że zapoznając się z przekazem Spółki konsument nie wie, że w istocie jest to wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Ustalenie, jaki faktycznie charakter i znaczenie ma ww. wartość 12 wymaga podjęcia przez konsumenta dodatkowych czynności, np. zwrócenia się z zapytaniem do Spółki bądź porównania jej z danymi zamieszczonymi we wzorcu umowy. Ważąc kwotę bazową omawianej praktyki Prezes Urzędu uwzględnił także, że okres jej stosowania przekroczył rok. W ocenie Prezesa Urzędu, ww. okoliczności przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie [usunięto] % przychodu Spółki w 2012r., tj. [usunięto] zł po zaokrągleniu. W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes Urzędu rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności obciążające bądź łagodzące. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu nie dopatrzył się okoliczności obciążających, które wpływałyby na podwyższenie ustalonej kwoty bazowej kary. Za okoliczność łagodzącą, uzasadniającą zmniejszenie kwoty bazowej, Prezes Urzędu uznał natomiast zaniechanie stosowania przez Spółkę zarzuconej jej praktyki bezpośrednio po wszczęciu niniejszego postępowania. Prezes Urzędu ustalił, że co najmniej od 5 czerwca 2013r. Spółka prezentuje na swojej głównej stronie internetowej przekaz reklamowy, w którym jednoznacznie oznaczyła rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Fakt ten uzasadnia zmniejszenie kwoty bazowej kary o [usunięto] %, do kwoty 1.160 zł po zaokrągleniu. Biorąc pod uwagę powyższe, za stosowanie praktyki określonej w pkt I sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1.160 zł, co stanowi [usunięto] % przychodu Spółki w 2012r. oraz [usunięto] % maksymalnego wymiaru kary. 2. W pkt II sentencji decyzji Prezes Urzędu stwierdził, że rozpowszechniana przez Spółkę reklama nie zawiera danych, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Ww. praktyka ujawnia się na etapie przedkontraktowym i dotyczy tego samego przekazu reklamowego, jak zakwestionowany powyżej. Szkodliwość przypisanej Spółce praktyki wynika z naruszenia podstawowego obowiązku pożyczkodawcy w zakresie reklamy. W swoim przekazie reklamowym Spółka nie podała całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta. Brak tego rodzaju informacji, opartej na reprezentatywnym dla Spółki przykładzie, może prowadzić do pozbawienia konsumenta możliwości porównania oferty Spółki z ofertami innych przedsiębiorców oferujących pożyczki gotówkowe na etapie poprzedzającym zawarcie umowy. O stopniu szkodliwości praktyki decyduje również okres jej stosowania, który przekroczył 1 rok. W ocenie Prezesa Urzędu, ww. okoliczności uzasadniają ustalenie kwoty bazowej kary za omawiane naruszenie na poziomie [usunięto] % przychodu Spółki w 2012r., tj. [usunięto] po zaokrągleniu. Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności obciążające i łagodzące, które uzasadniałyby modyfikację ustalonej kwoty bazowej. Prezes Urzędu uznał, że Spółce nie można przypisać umyślności działania, a więc zamiaru naruszenia przepisów ustawy, która wpływałaby na podwyższenie wysokości ustalonej kwoty bazowej. Spółka nie zaniechała ponadto stosowania zarzuconej jej praktyki i nie podjęła żadnych działań zmierzających do jej zaniechania, co uzasadniałoby zmniejszenie kwoty bazowej kary. W świetle powyższych ustaleń, za stosowanie praktyki wskazanej w pkt II sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1.657 zł. Kwota ta stanowi równowartość [usunięto] % przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2012r. i [usunięto] % kary maksymalnej. Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczone kary są adekwatne do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez Spółkę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kary te pełnią przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję 13 i dolegliwość za naruszenie przepisów ww. ustawy oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu przez Spółkę. Warto podkreślić także ich walor wychowawczy, odstraszający innych przedsiębiorców świadczących usługi finansowe przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RPZ-61/3/13/JM
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 82.91 Działalność świadczona przez agencje inkasa i biura kredytowe
- Region
- Mazowieckie
- Strony
- Aasa Polska SA z siedzibą w Warszawie,
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów