RWA-15/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-50/19/351/2002/DM Warszawa, dn. 18 lipca 2002 r. DECYZJA Nr RWA – 15/2002 I. Na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 93 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia się wszczęcia na wniosek Iwony Gąsior i Stanisława Gąsiora, prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej „Iwopol” w Michałowicach, postępowania antymonopolowego w sprawie stosowania przez Zakład Energetyczny Warszawa – Teren S.A. w Warszawie: - praktyki ograniczającej konkurencję, określonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej poprzez narzucanie uciąŜliwych i przynoszących Zakładowi Energetycznemu Warszawa – Teren S.A. nieuzasadnione korzyści warunków umowy nr 393/00 z dnia 22 lutego 2000 r. o przyłączenie instalacji do sieci elektroenergetycznej; - praktyki ograniczającej konkurencję, określonej w art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej poprzez uzaleŜnianie zawarcia umowy o przyłączenie instalacji do sieci elektroenergetycznej od spełnienia przez Wnioskodawców świadczenia polegającego na wybudowaniu własnym kosztem stacji transformatorowej i odcinka linii niskiego napięcia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy; - praktyki ograniczającej konkurencję, określonej w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej poprzez stwarzaniem Wnioskodawcom uciąŜliwych warunków dochodzenia swoich praw. II. Na podstawie art. 85 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia się wszczęcia na wniosek Iwony Gąsior i Stanisława Gąsiora, prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej „Iwopol” w Michałowicach, postępowania antymonopolowego w sprawie stosowania przez Zakład Energetyczny Warszawa – Teren S.A. w Warszawie praktyki ograniczającej konkurencję, określonej w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej poprzez uprzywilejowanie niektórych odbiorców, poprzez Ŝądanie od nich tej samej ceny, co w przypadku odbiorcy, który poniósł koszty wybudowania urządzeń elektroenergetycznych. 2 UZASADNIENIE W dniu 10 maja 2002 r. wpłynął do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniosek Iwony Gąsior i Stanisława Gąsiora, prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej „Iwopol” w Michałowicach (zwanych dalej: Wnioskodawcami) o wszczęcie postępowania antymonopolowego w sprawie stosowania przez Zakład Energetyczny Warszawa – Teren S.A. w Warszawie (zwany dalej: ZEW-T S.A.) praktyk ograniczających konkurencję, określonych w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2000 r. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iŜ Wnioskodawcy wybudowali w miejscowości Michałowice pawilony handlowo – usługowe z przeznaczeniem m.in. na pralnię ekologiczną. Następnie zwrócili się do ZEW-T S.A. z wnioskiem o przyłączenie tych obiektów do sieci elektroenergetycznej. ZEW-T S.A. uzaleŜnił jednak przyłączenie ww. pawilonów do sieci od wybudowania przez Wnioskodawców, na własny koszt, stacji transformatorowej oraz linii niskiego napięcia. Wnioskodawcy podnieśli, iŜ projekt inwestycji ściśle odpowiadał wytycznym przekazanym przez ZEW-T S.A., przy czym według jego zapewnień koszt wybudowania transformatora miał wynieść ok. 40.000 zł, a wyniósł ostatecznie aŜ 71.628,85 zł. Ponadto, mimo Ŝe zapotrzebowanie Wnioskodawców kształtowało się na poziomie ok. 25 kW, zostali zmuszeni przez ZEW-T S.A. do wybudowania stacji o mocy 160 kW, co spowodowało poniesienie ogromnych i nieuzasadnionych kosztów. Podkreślili jednocześnie, iŜ przygotowanie projektu i jego realizacja odbywały się przy zagroŜeniu, Ŝe jakakolwiek modyfikacja przedmiotowej inwestycji przez ograniczenie jej do rozmiarów niezbędnych dla obiektów Wnioskodawców, spowoduje nie przyłączenie instalacji do sieci. Zaakcentowali równieŜ, iŜ jeŜeli byliby świadomi rzeczywistej wysokości nakładów, które przyszło im ponieść w związku z przyłączeniem wybudowanych obiektów do sieci, nie zdecydowaliby się na tak powaŜna inwestycję. Zwrócili teŜ uwagę, iŜ w efekcie przydzielenia mocy przyłączeniowej i zainstalowania liczników, nastąpiło bezzasadne naliczanie kosztów za niewykorzystaną przez nich energie elektryczną. ZEW-T S.A. potraktował bowiem przedsiębiorstwo Wnioskodawców jak duŜy zakład produkcyjny. Zainstalowano liczniki 15-minutowe, przy największym obciąŜeniu (mocy maksymalnej) 100 kW, mierzonym w punkcie pomiaru obwodu wtórnego przekładników prądowych, co spowodowało, iŜ mimo faktycznego zuŜycia energii elektrycznej na poziomie 25 kW miesięcznie, co powinno przekładać się na cenę za energię w wysokości 1.300 zł, Wnioskodawcy ponosili koszty zuŜycia energii w wysokości od 3.000 do 6.500 zł. W świetle powyŜszych faktów, zmuszanie Wnioskodawców do zawarcia umowy o przyłączenie instalacji do sieci elektroenergetycznej, było w ich ocenie przejawem praktyki monopolistycznej. Zdaniem Wnioskodawców, ZEW-T S.A. naduŜywa pozycji dominującej na rynku, naruszając przepisy art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak podkreślają Wnioskodawcy, do praktyk ograniczających konkurencję dochodzi poprzez: 1. narzucanie kontrahentom uciąŜliwych warunków umowy, przynoszących przedsiębiorcy narzucającemu te warunki, nieuzasadnione korzyści, wskutek przerzucenia na Wnioskodawców obowiązku wzniesienia stacji transformatorowej, wielokrotnie przekraczającej ich zapotrzebowanie, która stała się następnie własnością ZEW-T S.A.; 3 2. uzaleŜnianie zawarcia umowy o przyłączenie instalacji do sieci od spełnienia nieuzasadnionego świadczenia, tj. wybudowania transformatora i linii niskiego napięcia; 3. stworzenie kontrahentom uciąŜliwych warunków dochodzenia swoich praw, wskutek pozostawiania bez rozpoznania wniosków do czasu spełnienia Ŝądań ZEW-T S.A.; 4. sprzedaŜ towarów (tu: energii) w sposób uprzywilejowujący niektórych przedsiębiorców, wskutek odmowy refundowania przez ZEW-T S.A. odbiorcom, poniesionych przez nich kosztów wybudowania infrastruktury energetycznej i pobierania jednakowych opłat od wszystkich odbiorców energii, zgodnie z obowiązującą taryfą. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje. Z analizy przedmiotowego wniosku wynika, iŜ zarzuty Wnioskodawców związane są w głównej mierze z faktem narzucenia przez ZEW-T S.A. warunków budowy przyłącza elektroenergetycznego w postaci obowiązku wzniesienia przez Wnioskodawców, własnym kosztem i staraniem, transformatora oraz linii niskiego napięcia. Sytuacja, na tle której zarzuty swe formułują Wnioskodawcy, zaistniała po wzniesieniu przez nich pawilonów handlowo – usługowych w Michałowicach przy ul. Rumuńskiej 15 i zwróceniu się do ZEW-T S.A. o przyłączenie tychŜe obiektów do sieci elektroinstalacyjnej. Jak wskazują w swym wniosku „ początkowo ZEW-T S.A. twierdził, iŜ nie ma moŜliwości przyłączenia pawilonów do sieci. Wkrótce okazało się, Ŝe przesłanką konieczną do przyłączenia do sieci jest wybudowanie przez Wnioskodawców, na własny koszt, stacji transformatorowej oraz linii niskiego napięcia ”. Wnioskodawcy złoŜyli wniosek o wydanie warunków przyłączenia instalacji elektrycznych w dniu 16 sierpnia 1999 r. Wydano je zaś w dniu 9 września 1999 r. Realizacja przedmiotowej inwestycji odbywała się – co podkreślają Wnioskodawcy – według wytycznych ZEW-T S.A., z zagroŜeniem, Ŝe jakiekolwiek modyfikacje w realizowanej inwestycji, spowodują nie przyłączenie ww. obiektów do sieci elektroinstalacyjnej. Umowa o przyłączenie instalacji do sieci elektroenergetycznej (zwana dalej umową przyłączeniową) zawarta została pomiędzy Wnioskodawcami a ZEW-T S.A. w dniu 22 lutego 2000 r. Umowa ta ostatecznie regulowała sytuację prawną inwestycji zrealizowanej przez Wnioskodawców. Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. umowy strony przyznają, iŜ Wnioskodawcy zrealizowali własnym kosztem i staraniem zadania określone w warunkach przyłączenia, poprzez wybudowanie stacji transformatorowej STSp 20/250, linii AFL 3x35 mm 2 , linii kablowej 2xYAKXS 4x120 mm 2 , linii napowietrznej AsXSn 4x70 mm 2 oraz montaŜ odłącznika CUN III s-24/4. Stosownie zaś do § 2 ust. 3 umowy Wnioskodawcy zobowiązali się do przeniesienia odpłatnie własności wybudowanych przez siebie urządzeń elektroenergetycznych na majątek ZEW-T S.A. Strony umowy zgodziły się jednocześnie (ust. 4 § 2 umowy), aby kwota opłaty za przyłączenie została określona jako suma rzeczywistych kosztów poniesionych przez Wnioskodawców Negowane przez Wnioskodawców warunki realizacji przyłącza do sieci zostały zatem potwierdzone w umowie przyłączeniowej z dnia 22 lutego 2000 r., w której precyzyjnie sformułowano zakres inwestycji i sposób jej rozliczenia. W dniu zawarcia tej umowy doszło równieŜ do przekazania na majątek ZEW-T S.A. urządzeń elektroenergetycznych wybudowanych przez Wnioskodawców, o czym świadczą protokoły przekazania – przejęcia środka trwałego, datowane na dzień 22 lutego 2000 r. 4 Z powyŜszego stanu faktycznego, Wnioskodawcy wyprowadzają zarzut narzucania przez ZEW-T S.A. uciąŜliwych warunków umowy (uciąŜliwość przejawiała się m.in. w tym, Ŝe obowiązek inwestycji został w całości przerzucony na Wnioskodawców, a realizacja przedmiotowej inwestycji wykraczała poza przewidywane przez Wnioskodawców zapotrzebowanie na energię elektryczną), przynoszących ZEW-T S.A. nieuzasadnione korzyści (wybudowane urządzenia stawały się jego własnością, mimo Ŝe nie ponosił, choćby częściowo, kosztów ich budowy) oraz zarzut uzaleŜniania zawarcia umowy od spełnienia nieuzasadnionego świadczenia (świadczeniem tym była budowa własnym kosztem i staraniem infrastruktury energetycznej, którego właścicielem stał się następnie ZEW-T S.A.). PowyŜsze zarzuty, mogą zatem stanowić praktykę zdefiniowaną odpowiednio w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, na podstawie którego za naduŜywanie pozycji dominującej uznaje się narzucanie przez przedsiębiorcę uciąŜliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści oraz w art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, zgodnie z którym naduŜywanie pozycji dominującej polega na uzaleŜnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy. W ocenie Wnioskodawców, ZEW-T S.A. stwarzał takŜe uciąŜliwe warunki dochodzenia praw, co przejawiało się w pozostawianiu bez rozpoznania wszelkich wniosków do czasu spełnienia Ŝądań ZEW-T S.A., co miało miejsce – jak podkreślają Wnioskodawcy – w przypadku zawarcia umowy przyłączeniowej. W kontekście ww. zarzutu, wskazać naleŜy, iŜ co do zasady wyczerpuje on hipotezę art. 8 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy, jednakŜe zdefiniowana tamŜe praktyka dotyczy tylko i wyłącznie działań skierowanych wobec konsumentów. Zgodnie bowiem z ww. artykułem, naduŜywanie pozycji dominującej polega na stwarzaniu konsumentom uciąŜliwych warunków dochodzenia swoich praw. Przepis ten nie odnosi się natomiast do profesjonalnych uczestników rynku, jakimi są Wnioskodawcy. Wydaje się bowiem, Ŝe ustawodawca świadomie zawęził krąg podmiotów chronionych przed tego typu nieprawidłowymi działaniami do konsumentów, uznając, iŜ właśnie konsumenci w głównej mierze są naraŜeni na tego typu praktyki. Tak więc zarzut powyŜszy – pomijając kwestię jego zasadności i prawidłowości – zakwalifikować moŜna jedynie jako nienazwaną praktykę z art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Obok zarzutów wskazanych powyŜej, Wnioskodawcy formułują w swym wniosku jeszcze jeden zarzut. OtóŜ, zdaniem Wnioskodawców, w następstwie obciąŜenia ich zadaniem realizacji przedmiotowej inwestycji, dochodzi do uprzywilejowywania części podmiotów. Przejawia się to w sferze dostaw energii elektrycznej, poprzez pobieranie jednakowych opłat od wszystkich odbiorców, mimo Ŝe niektórzy z nich – tak jak Wnioskodawcy – ponieśli koszty budowy przyłącza czy teŜ rozbudowy sieci. W tym zakresie istotne znaczenie ma z kolei umowa o dostawę energii elektrycznej, która normuje kwestie rozliczeń za zuŜytą przez odbiorców energię elektryczną. W stosunkach prawnych między Wnioskodawcami a ZEW-T S.A. kwestie te reguluje umowa nr 75/06/2000 o dostarczanie energii elektrycznej zawarta w dniu 16 czerwca 2000 r. Zgodnie z zapisami tej umowy obiekty wzniesione przez Wnioskodawców zostały zaliczone do IV grupy odbiorców energii. Zamówiona energia przeznaczona miała być do zasilania pawilonów handlowo – usługowych w Michałowicach, przy współczynniku mocy 0,4 tg, mocy zainstalowanej 100 kW i największym 15-minutowym obciąŜeniu (mocy maksymalnej) 100 kW. Wszystkie więc parametry określające zuŜycie energii, stanowiące podstawę do określenia w oparciu o taryfę ceny energii elektrycznej zostały w niej precyzyjnie ustalone. 5 Opisany powyŜej zarzut uprzywilejowania niektórych podmiotów, naleŜy rozpatrywać jako przejaw naduŜycia pozycji dominującej, mimo Ŝe praktyka ta nie mieści się wśród taksatywnie wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, odpowiada jednak ogólnej definicji nienazwanych praktyk ograniczających konkurencję, określonych w art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. I. Istotą praktyk ograniczających konkurencję polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej jest bezprawne zastosowanie (naduŜycie) siły rynkowej przez jednego lub kilku przedsiębiorców, prowadzące do ograniczenia samodzielności innych uczestników rynku (kontrahentów i konkurentów) oraz wymuszenia uczestnictwa w rynku na zasadach narzuconych, z reguły mniej korzystnych, niŜby to wynikało z działania nieskrępowanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. W tym świetle ocenie podlega zarówno treść, okoliczności oraz czas (moment), podjęcia przez przedsiębiorcę działań, mogących stanowić przejaw naduŜycia pozycji dominującej. Obok określenia momentu, w którym doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, waŜne jest takŜe ustalenie kiedy zaprzestano stosowania praktyk ograniczających konkurencję, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia moŜliwości podjęcia działań przewidzianych w ww. ustawie, w szczególności z uwagi na regulację art. 93 ww. ustawy, który normuje instytucję przedawnienia wszczęcia postępowania antymonopolowego. Zgodnie bowiem z art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wszczyna się postępowania w sprawie stosowania praktyk ograniczających konkurencję, jeŜeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynął rok. Dokonując zatem analizy przedmiotowego wniosku w kontekście ustalenia momentu, w którym ZEW-T S.A. zaprzestał działań noszących, w opinii Wnioskodawców, znamiona praktyk ograniczających konkurencję, naleŜy zauwaŜyć, iŜ zarzuty: - narzucania uciąŜliwych warunków umowy, przynoszących ZEW-T S.A. nieuzasadnione korzyści (art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy); - uzaleŜnienia zawarcia umowy od spełnienia przez Wnioskodawcę świadczenia niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy (art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy); - stwarzania Wnioskodawcom uciąŜliwych warunków dochodzenia swoich praw (art. 8 ust. 1 ustawy); związane są z zawarciem umowy przyłączeniowej, która – jak wskazano to juŜ powyŜej – zawierała postanowienia dotyczące zakresu zrealizowanej przez Wnioskodawców inwestycji przyłączeniowej, wartości wykonanych robót i sposobu rozliczenia tej inwestycji. Za bezsporne naleŜy zatem uznać, iŜ negowane przez Wnioskodawcę zachowania ZEW-T S.A., trwające od momentu wystąpienia z wnioskiem o przyłączenie obiektów do sieci poprzez cały okres trwania budowy przyłącza, ostatecznie znalazły swój wyraz w postanowieniach umowy przyłączeniowej i procesie przekazywania wybudowanych urządzeń na majątek ZEW-T S.A. 6 Zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (narzucanie uciąŜliwych warunków umowy, przynoszących przedsiębiorcy narzucającemu te warunki nieuzasadnione korzyści) ściśle wiąŜe się z oceną warunków powyŜszej umowy i to jej postanowienia mogą ewentualnie być ocenione jako bezprawne, narzucone z pozycji dominacji rynkowej. W tym miejscu naleŜy zwrócić uwagę, iŜ zgodnie z orzecznictwem Sądu Antymonopolowego (patrz: wyrok z dnia 20 września 2000 r. – sygn. akt XVII Ama 74/99, czy teŜ wyrok z dnia 27 września 2000 r. – sygn. akt XVII Ama 97/99) w odniesieniu do praktyki monopolistycznej polegającej na narzucaniu uciąŜliwych warunków umów o trwaniu praktyki moŜna mówić jedynie do czasu zawarcia przez strony umowy zawierającej taki warunek. Po zawarciu umowy nie moŜna juŜ mówić o „narzucaniu”, bowiem w tym czasie uciąŜliwy warunek juŜ stał się treścią umowy. W dacie zawarcia umowy wystąpiły równieŜ jej skutki w postaci zobowiązań powstałych w majątku stron, a zwłaszcza podmiotu, któremu uciąŜliwy warunek został narzucony. Pokrzywdzony przez stosowanie praktyk ma zatem najpóźniej w dacie zawarcia umowy pełną świadomość, co do ewentualnego uciąŜliwego charakteru warunków zawartej umowy i ma moŜliwość podjęcia działań chroniących jego prawa. Podobnie naleŜy ocenić zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, polegający – w ocenie Wnioskodawców – na uzaleŜnianiu zawarcia umowy przyłączeniowej od wybudowania, a następnie „ przeniesienia na zasadach krzywdzących wybudowanej stacji transformatorowej na majątek ZEW-T S.A .”, przy jednoczesnym zaniŜeniu wartości wybudowanej stacji transformatorowej, a więc od spełnienia świadczenia niemającego rzeczowego, ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy. Tak jak wskazano to juŜ wyŜej umowa przyłączeniowa zawierała wyraźne postanowienia o sposobie wzajemnych rozliczeń. Wnioskodawcy juŜ w chwili zawierania tej umowy mieli więc świadomość warunków na jakich miała być ona zawierana i od czego było uzaleŜnione jej podpisanie. O trwaniu tej praktyki moŜna więc mówić tylko i wyłącznie do chwili zawarcia umowy przyłączeniowej z dnia 22 lutego 2000 r. Potwierdzenie powyŜszego odnajdujemy w wyroku Sądu Antymonopolowego z dnia 19 czerwca 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 96/01), gdzie Sąd wyraźnie zaakcentował, iŜ praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 6 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kończą swój byt w momencie zakończenia negocjacji umowy inwestycyjnej. Realizacja tej umowy włącznie z następstwami finansowymi jest juŜ tylko skutkiem zobowiązań stron przyjętych w chwili podpisania umowy. Wnioskodawcy podnosili, iŜ w związku z zawarciem umowy przyłączeniowej, ZEW-T S.A. podejmował bezprawne działania, które stanowiły praktykę ograniczającą konkurencję, polegającą na stwarzaniu uciąŜliwych warunków dochodzenia swoich praw. ZEW-T S.A., co podkreślali Wnioskodawcy, „ wymusza na klientach korzystne dla siebie zachowania, przykładowo pozostawia bez rozpoznania wszelkie wnioski do czasu spełnienia Ŝądań Zakładu, równieŜ tych do których wysuwania Zakład nie ma prawa. Tak zdarzyło się w przypadku zawarcia umowy o przyłączenie do instalacji energetycznej ”. Sami Wnioskodawcy podkreślili więc, iŜ zachowania ZEW-T S.A., uznane przez nich za ww. praktykę, ściśle dotyczą zawarcia umowy przyłączeniowej. Praktyka ta istniała więc tylko do momentu podpisania ww. umowy. Tym samym w odniesieniu do wyŜej wskazanych praktyk, zawarcie w dniu 22 lutego 2002 r. umowy przyłączeniowej, stanowi moment zaprzestania ich stosowania przez ZEW-T S.A. Oznacza to, iŜ początek biegu terminu przedawnienia wszczęcia postępowania dla ww. praktyk, nastąpił w dniu 22 lutego 2000 r. 7 Zgodnie z powołanym juŜ wcześniej art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest moŜliwe wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk ograniczających konkurencję, jeŜeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynął rok. Dlatego teŜ zgodnie z ww. przepisem, postępowanie w powyŜszym zakresie powinno zostać wszczęte do dnia 31 grudnia 2001 r. Tymczasem stosowny wniosek o wszczęcie postępowania antymonopolowego w przedmiotowej sprawie, umoŜliwiający podjęcie działań przez Prezesa Urzędu, wpłynął dopiero w dniu 10 maja 2002 r ., a więc z przekroczeniem przewidzianego w ustawie terminu. ZauwaŜyć naleŜy przy tym naleŜy, iŜ od chwili podpisania umowy przyłączeniowej, Wnioskodawca miał jeszcze ponad rok na podjęcie działań chroniących jego interesy, nie czyniąc zaś tego naraził się na konsekwencje wynikające z zastosowania instytucji przedawnienia. Instytucja przedawnienia, zakreślając czas, w którym moŜe być wszczęte postępowanie antymonopolowe, słuŜy bowiem zasadzie ochrony pewności obrotu i realnego wykonywania umów. Prawo do ochrony przed naduŜyciem pozycji dominującej jest zatem w sposób wyraźny zakreślony w czasie. Oznacza to, iŜ w rozpatrywanej sprawie nie jest moŜliwe wszczęcie postępowania antymonopolowego. II. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu moŜe w drodze decyzji odmówić wszczęcia postępowania antymonopolowego, jeŜeli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urzędu informacji wynika, ze nie naruszono zakazu określonego w art. 5, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu określonego w art. 8. Wnioskodawcy zarzucili ZEW-T S.A., iŜ ten uprzywilejowuje niektórych odbiorców, poprzez Ŝądanie od nich tej samej ceny, co w przypadku odbiorcy, który poniósł koszty wybudowania urządzeń elektroenergetycznych, co moŜe stanowić naruszenie art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Źródłem tej praktyki są postanowienia umowy o dostarczanie energii elektrycznej z dnia 16 czerwca 2000 r., która formułuje wszystkie konieczne elementy potrzebne do ustalenia wysokości opłat za energię elektryczną. Z uwagi natomiast na fakt, iŜ umowa ta trwa nadal, to powyŜsza praktyka, polegająca w istocie rzeczy na odmowie obniŜenia przez ZEW-T S.A. ceny energii, miałaby charakter ciągły. Dlatego teŜ koniecznym jest ustalenie, czy tego typu działania noszą znamiona praktyki ograniczającej konkurencję. Jak to wynika z wniosku, opisywana przez Wnioskodawców praktyka mogłaby polegać na naduŜywaniu przez ZEW-T S.A. pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej na skutek sprzedaŜy energii elektrycznej w sposób powodujący uprzywilejowanie niektórych odbiorców poprzez Ŝądanie od nich tej samej ceny, co w przypadku odbiorcy, który poniósł koszty wybudowania urządzeń elektroenergetycznych, tak jak to miało miejsce w przypadku Wnioskodawców. W tym miejscu Prezes Urzędu, pragnie powołać się na, cytowany juŜ wcześniej, wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 19 czerwca 2002 r., gdzie Sąd rozstrzygał analogiczną sprawę, dotyczącą zresztą działań właśnie ZEW-T S.A. 8 Sąd zaznaczył, iŜ ZEW-T S.A. ma obowiązek stosowania cen dostawy energii według zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki taryfy. Trudno zatem, zdaniem Sądu, uznać za naduŜycie jego pozycji rynkowej stosowanie tych cen wobec wszystkich odbiorców. Podkreślił, iŜ jeŜeli odbiorca jest wierzycielem ZEW-T S.A i spełnione są inne warunki potrącenia, w tym ewentualnie umowne, to mógłby, oczywiście działając na własne ryzyko, dokonać potrącenia swojej wierzytelności, wynikającej np. z rozliczeń z inwestycji energetycznej z ceną dostawy energii za poszczególne okresy płatności. W takiej sytuacji ZEW-T S.A. nie mógłby takiemu odbiorcy narzucać swojej woli, co do wysokości ceny, gdyŜ potrącenie jest formą rozliczenia stron dokonywaną jednostronnym oświadczeniem woli. Natomiast przywołana wcześniej praktyka wymaga wykazania naduŜycia pozycji dominującej, a jak wyŜej wykazano do takiego naduŜycia ze strony ZEW-T S.A. nie doszło, gdyŜ ma on prawo Ŝądać od wszystkich odbiorców ceny wynikającej z taryfy. W obliczu powyŜszego orzeczenia naleŜy stwierdzić, iŜ zarzut Wnioskodawców o uprzywilejowaniu przez ZEW-T S.A. niektórych podmiotów jest nietrafny. Nie doszło bowiem w przedmiotowej sprawie do naruszenia zakazu określonego w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. NaleŜało zatem, działając na podstawie art. 85 ust. 1 ww. ustawy, odmówić wszczęcia postępowania antymonopolowego w powyŜszym zakresie. Biorąc powyŜsze pod uwagę orzeczono jak w sentencji. Od decyzji niniejszej przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem niniejszej Delegatury. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje : Pani Anna Radyńska – Janas pełnomocnik Wnioskodawców Kancelaria Prawnicza ul. śurawia 32/34 00-515 Warszawa