RPZ-18/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W POZNANIU 61-851 Poznań, ul. Zielona 8 Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax. (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Poznań, dn. 15.07.2002 r. RPZ – 53-W/1/2002/D.O. Decyzja nr RPZ - 18/2002 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122 poz. 1319), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie przyjętych na terenie Portu Lotniczego „Poznań – Ławica” w Poznaniu zasad organizacji parkowania pojazdów, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia się wszczęcia postępowania antymonopolowego na wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Poznaniu przeciwko Spółce „Port Lotniczy Poznań – Ławica Sp. z o.o.” z siedzibą w Poznaniu, pod zarzutem stosowania praktyk zakazanych przepisami art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 i 7 ww. ustawy, polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku poprzez stosowanie nadmiernie wygórowanych cen za parkowanie pojazdów w granicach portu oraz stwarzanie konsumentom uciąŜliwych warunków dochodzenia swoich praw w drodze nie wydzielenia na terenie portu bezpłatnych miejsc parkowania pojazdów. Uzasadnienie Pismem z dnia 11 maja 2002 r. Miejski Rzecznik Konsumentów w Poznaniu wystąpił z wnioskiem o zbadanie, czy przyjęte na terenie Portu Lotniczego „Poznań – Ławica” w Poznaniu zasady organizacji parkowania pojazdów naruszają prawa konsumentów chronione przepisami ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122 poz. 1319). Rzecznik zakwestionował brak moŜliwości bezpłatnego parkowania samochodu w granicach Portu oraz nadmiernie wygórowaną wysokość opłat pobieranych za parkowanie pojazdu na tym terenie. W opinii Rzecznika wymuszanie na konsumentach, aby korzystali z usług drogiego parkingu, stanowi naruszenie ich uzasadnionych interesów, chronionych przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura Urzędu w Poznaniu zwaŜył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ust. 1 ww. ustawy Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, odmówić wszczęcia postępowania antymonopolowego, jeŜeli w sposób oczywisty z zawartych we 2 wniosku oraz posiadanych informacji wynika, Ŝe nie naruszono zakazu określonego w art. 5 lub w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 85 ust. 2 przed wydaniem takiej decyzji Prezes Urzędu moŜe przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania. Praktyki zakazane przepisami ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, których istotą jest naduŜycie dominacji rynkowej (siły rynkowej), ujawniają się zawsze na rynku właściwym (rynku relewantnym). W orzecznictwie antymonopolowym podkreśla się, Ŝe brak jest podstaw dla uruchomienia przepisów ustawy, jeŜeli zachowanie wyczerpujące hipotezę któregoś z przepisów tej ustawy dotyczy nie dość wyodrębnionego relewantnego rynku. Definicja rynku właściwego zawarta została w art. 4 pkt 8 ustawy, zgodnie z którym rynek właściwy stanowi rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji. Zgodnie z zaleceniami orzecznictwa naleŜy zmierzać do takiej segmentacji sfery obrotu, aby w oparciu o przyjęte kryteria rynek właściwy w danej sprawie wyodrębnić moŜliwie wąsko. Treść zarzutów wniesionych wobec Spółki „Port Lotniczy Poznań-Ławica” dotyczy ustalonych przez nią na terenie portu zasad organizacji miejsc postojowych i parkingowych. Tym samym zakwestionowane działanie Spółki ujawnia się na rynku organizacji miejsc parkingowych i postojowych . Port lotniczy „Ławica” znajduje się w granicach miasta, jest przy ulicy Bukowskiej, która jest drogą wyjazdową z Poznania w kierunku na Buk. WzdłuŜ tej drogi, w pobliŜu ogrodzenia portu, istnieje moŜliwość zaparkowania pojazdu samochodowego, nie ma jednakŜe wydzielonych i zagospodarowanych miejsc parkingowych. Teren portu lotniczego jest wydzielony, ogrodzony parkanem. Wjazd jest strzeŜony, ograniczony podnoszonymi barierkami. W obrębie portu znajdują się miejsca przeznaczone do postoju i parkowania pojazdów, przeznaczone dla osób korzystających z usług portu oraz jego pracowników, dwa parkingi bezpłatne, parking płatny w bezpośrednim sąsiedztwie terminala oraz strefa ograniczonego postoju, w granicach której dopuszczalny jest bezpłatny postój pojazdu do 15 minut. W ocenie Urzędu powyŜsze okoliczności pozwalają uznać, iŜ granice portu zakreślają jednocześnie geograficzne granice rynku właściwego w niniejszej sprawie. Z punktu widzenia przeciętnego konsumenta – osoby przyjeŜdŜającej na teren portu lotniczego własnym samochodem, istotna jest moŜliwość postoju i zaparkowania samochodem w pobliŜu terminalu. Stąd kaŜdy port lotniczy zapewnia swoim klientom miejsca parkingowe. Tym samym teren portu lotniczego wraz z znajdującymi się w jego obrębie miejscami postojowymi i parkingowymi stanowi rynek lokalny, właściwy w niniejszej sprawie, natomiast Spółka „Port Lotniczy Poznań-Ławica” jako właściciel i administrator tego terenu, z uwagi na brak konkurentów, zajmuje pozycję monopolistyczną na rynku ustalania zasad organizacji postoju i parkowania pojazdów samochodowych . PowyŜsze uznanie uzasadnia ocenę zachowania Spółki na tym rynku w aspekcie przepisów ustawy antymonopolowej. Zgłoszone zarzuty dotyczyły braku bezpłatnych miejsc parkingowych w obrębie portu oraz nadmiernej wysokości opłat pobieranych na tym terenie za parkowanie pojazdów. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło ich zasadności. Po pierwsze w granicach portu funkcjonują dwa parkingi bezpłatne: jeden znajduje się przy starym terminalu, drugi przy wyjeździe z portu, istnieje równieŜ moŜliwość bezpłatnego, do 15 3 minut, postoju w strefie ograniczonego postoju przed terminalem. Konsumenci mają więc moŜliwość skorzystania na terenie portu zarówno z parkingu płatnego, jak i z bezpłatnych miejsc parkowania. Strefa ograniczonego postoju obejmuje teren bezpośrednio przylegający do terminalu. Celem jej wydzielenia było umoŜliwienie pasaŜerom podjechanie pod terminal oraz wyładunek bagaŜy. Ze względów bezpieczeństwa przepisy Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego zezwalają na pozostawianie samochodów bez kierowców w odległości nie mniejszej, aniŜeli 50 m od terminalu. Tak więc nie moŜna wymagać, aby miejsca parkingowe, w tym bezpłatne, zlokalizowane zostały przy terminalu. Jak wyŜej wspomniano na trenie portu Ławica bezpłatne miejsca parkingowe znajdują się przy wyjeździe z portu oraz przy starym terminalu, w odległości ok. 400 m od nowego terminalu. W ocenie Urzędu parkingi te nie są znacząco oddalone od terminalu. Nie moŜna więc postawić Spółce zarzutu naruszenia przepisu zakazującego utrudniania konsumentom dochodzenia przysługującym ich praw, zakazanego przepisem art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Urzędu nie moŜna takŜe zakwestionować w oparciu o przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wysokości opłat pobieranych za postój i parkowanie pojazdów samochodowych na terenie portu. Ww. przepis zakazuje pobierania nadmiernie wygórowanych cen. Na terenie portu parking strzeŜony funkcjonuje na zasadach określonych w regulaminie parkingu. Opłaty z tytułu parkowania pojazdów wynikają z cennika. Zarówno regulamin, jak i cennik ustalone zostały przez firmę świadczącą usługi parkingowe, której w drodze postępowania ofertowego Spółka wydzierŜawiła tereny parkingowe. Firmą tą jest „Parking Ławica” s. c. z siedzibą w Poznaniu, ul. Przepiórcza 29a/2. Tym samym Spółce „Port Lotniczy Ławica” nie moŜe zostać postawiony zarzut stosowania nadmiernie wygórowanych cen z tytułu postoju i parkowania pojazdów, poniewaŜ cen tych ww. Spółka nie ustala i nie pobiera. Zarzut ten mógłby natomiast zostać wysunięty wobec administratora parkingów – spółki cywilnej „Parking Ławica”. Materiały zgromadzone w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jednakŜe nie uzasadniają wszczęcia w tej sprawie postępowania antymonopolowego. Na parkingu administrowanym przez tę Spółkę pobierane są następujące opłaty: do ½ h – 3 zł, do 1 h – 5 zł, do 11/2 h – 8 zł, do 2 h – 10 zł, do 3 h – 15 zł, do 6h – 20 zł, do 12h +2h – 30 zł, do 1 doby+2h – 50 zł, do 2 dób+2h – 90 zł, do 2 dób+4h – 120 zł, za 1 tydzień+12h – 150 zł. W ocenie Urzędu ceny te nie mogą zostać uznane za nadmiernie wygórowane w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Dla stwierdzenia stosowania praktyki zakazanej tym przepisem konieczne jest udowodnieni, iŜ kwestionowane ceny w sposób raŜący odbiegają od cen stosowanych przez potencjalnych konkurentów Spółki, działających na podobnych rynkach. Na terenie miasta Poznań miejscem o podobnym charakterze jest dworzec kolejowy. Na parkingu zlokalizowanym na terenie dworca PKP w Poznaniu pobierane są opłaty w zbliŜonej wysokości: do 1h – 3,50zł, do 2h – 7 zł, do 4h – 10 zł, do 8h – 20 zł, do 24h – 30 zł, za kaŜdą następną dobę 30 zł. Ceny na terenie portu lotniczego zbliŜone są równieŜ do cen pobieranych za parkowanie pojazdu w centrum miasta przez Biuro Strefy Parkowania. W strefie centralnej pobierane są następujące opłaty: za postój do 1/2h – 2 zł, do 1h – 4 zł, za kaŜdą kolejną rozpoczętą godzinę – 4 zł, abonament miesięczny – 1000 zł. Uwzględniając powyŜsze okoliczności nie znaleziono podstaw do wszczęcia w tej sprawie postępowania antymonopolowego. Stąd orzeczono, jak w sentencji decyzji. 4 Od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów –Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Otrzymuje: Pan Marek Janczyk Miejski Rzecznik Konsumentów w Poznaniu 61-558 Poznań, ul. Wierzbięcice 45 Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki