RWA-19/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-430-03/08/GM Warszawa, dn. 24 czerwca 2008 r. DECYZJA nr RWA – 19/2008 Na podstawie art. 107 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) i stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania wszcz ę tego z urz ę du; – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Stowarzyszenie Autorów ZAiKS w Warszawie kar ę pieni ęż n ą p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa w wysoko ś ci 1.565.334 z ł (s ł ownie: jeden milion pi ęć set sze ść dziesi ą t pi ęć tysi ę cy trzysta trzydzie ś ci cztery z ł ote), co stanowi równowarto ść 437.000 euro, tj. 1.000 euro za ka ż dy z 437 dni zw ł oki, licz ą c od dnia 31 stycznia 2007 r. do dnia 11 kwietnia 2008 r., w wykonaniu prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 z dnia 16 lipca 2004 r. w cz ęś ci dotycz ą cej nakazania zaniechania nadu ż ywania przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2004 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie wyda ł decyzj ę nr RWA-21/2004, w której: I. a) uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.), nadu ż ywanie przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS w Warszawie (dalej: ZAiKS) pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych poprzez wymuszanie na autorach, oddaj ą cych utwory pod ochron ę b ę d ą cych cz ł onkami tego stowarzyszenia , udzielenia ZAiKS wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do tych utworów (udzielania licencji na korzystanie z tych utworów) w zakresie publicznego wykonania oraz nagra ń mechanicznych – i nakaza ł zaniechania jej stosowania; b) uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez ZAiKS pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych poprzez wymuszanie na autorach, oddaj ą cych utwory pod ochron ę nieb ę d ą cych cz ł onkami tego stowarzyszenia , udzielenia ZAiKS wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do tych utworów (udzielania licencji na korzystanie z tych utworów) w zakresie publicznego wykonania – i nakaza ł zaniechania jej stosowania; c) uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez ZAiKS pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych poprzez uzale ż nianie sprawowania zbiorowego zarz ą du tymi prawami na rzecz osób b ę d ą cych cz ł onkami tego stowarzyszenia , od oddania w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich nagrywanie mechaniczne oraz nadania radiowo-telewizyjne – i nakaza ł zaniechania jej stosowania . II. a) uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez ZAiKS pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych poprzez wymuszanie na autorach, oddaj ą cych utwory pod ochron ę nieb ę d ą cych cz ł onkami tego stowarzyszenia , udzielenia ZAiKS wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do tych utworów (udzielania licencji na korzystanie z tych utworów) w zakresie nagra ń mechanicznych i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 1 stycznia 2004 r. b) uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywanie przez ZAiKS pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych poprzez uzale ż nianie sprawowania zbiorowego zarz ą du tymi prawami na rzecz autorów, nieb ę d ą cych cz ł onkami tego stowarzyszenia , od oddania w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich nagrywanie mechaniczne oraz nadania radiowo-telewizyjne i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 1 stycznia 2004 r. III. nie stwierdzi ł stosowania przez ZAiKS praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych poprzez ograniczanie autorom swobody okre ś lenia warunków sprawowania przez ZAiKS zbiorowego zarz ą du ich prawami autorskimi w zakresie publicznych wykona ń oraz nagra ń mechanicznych, w stopniu nieuzasadnionym potrzebami skutecznego zarz ą dzania tymi prawami. IV. na ł o ż y ł na ZAiKS kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 500.000 z ł (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. Od powy ż szej decyzji ZAiKS wnios ł o odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2006 r. (sygn. akt XVII AmA 84/04) SOKiK oddali ł odwo ł anie ZAiKS od ww. decyzji. 2 Od powy ż szego wyroku ZAiKS z ł o ż y ł w dniu 8 lutego 2006 r. apelacj ę . W wyniku apelacji wniesionej przez ZAiKS, wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r. (sygn. akt VI ACa 504/06) S ą d Apelacyjny oddali ł apelacj ę ZAiKS od ww. wyroku. Tym samym decyzja Prezesa Urz ę du nr RWA 21/2004 z dnia 16 lipca 2004 r. uprawomocni ł a si ę . Od powy ż szego wyroku ZAiKS wniós ł skarg ę kasacyjn ą , zarzucaj ą c wyrokowi S ą du Apelacyjnego, tj. art. 4 pkt 1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 i art. 101 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 44, poz. 2080 z pó ź n. zm.). ZAiKS wniós ł , stosownie do art. 398 15 § 1 i 398 16 k.p.c.: i) o uchylenie zaskar ż onego wyroku w ca ł o ś ci i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania S ą dowi Apelacyjnemu albo: ( ii) o uchylenie tak ż e w ca ł o ś ci orzeczenia s ą du pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu s ą dowi; albo: (iii) o uchylenie zaskar ż onego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, a tak ż e: (iv) o przyznanie kosztów post ę powania wg norm przepisanych. ZAiKS wniós ł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r. (sygn. akt III SK 16/07) S ą d Najwy ż szy oddali ł skarg ę kasacyjn ą ZAiKS od wyroku S ą du Apelacyjnego z dnia 29 listopada 2006 r. Uprawomocnienie si ę decyzji stwierdzaj ą cej stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i nakazuj ą cej zaniechanie ich stosowania powoduje powstanie po stronie przedsi ę biorcy obowi ą zku niezw ł ocznego dostosowania swojego zachowania do nakazów z niej wynikaj ą cych. Maj ą c na wzgl ę dzie fakt, ż e od uprawomocnienia si ę decyzji Prezesa Urz ę du nr RWA- 21/2004 up ł yn ął okres umo ż liwiaj ą cy jej wykonanie, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r. zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RWA-400-14/07/GM) maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy decyzja Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 zosta ł a wykonana. W nast ę pstwie post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes UOKiK wszcz ął w dniu 29 stycznia 2008 r. post ę powanie w sprawie na ł o ż enia na ZAiKS kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 107 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z podejrzeniem pozostawania w zw ł oce w wykonaniu decyzji Prezesa UOKiK nr RWA- 21/2004. W trakcie post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK uzyska ł od ZAiKS dokumenty i informacje niezb ę dne do oceny sprawy. ZAiKS z ł o ż y ł te ż w szczególno ś ci nast ę puj ą ce wyja ś nienia: • Po uprawomocnieniu si ę decyzji nr RWA-21/2004 ZAiKS podj ął dzia ł ania zmierzaj ą ce do jej wykonania bez zb ę dnej zw ł oki, przy czym przes ą dzono, ż e prace te „powinny mie ć szeroki zakres, wykraczaj ą cy poza zobowi ą zania okre ś lone decyzj ą Prezesa UOKiK”, co „podyktowane by ł o wieloma wzgl ę dami – konieczno ś ci ą uwzgl ę dnienia postulatów zmiany zasad dzia ł ania, zg ł aszanych przez autorsko-uprawnionych, w tym wydawców muzycznych, stanowiska Komisji Europejskiej, dokonuj ą cej weryfikacji dotychczasowych CISAC-owskich zasad systemu zbiorowego zarz ą du (stanowiska podlegaj ą cego zmianom), a tak ż e – znalezienia optymalnej formu ł y funkcjonowania na rynku obrotu prawami autorskimi, zmiennymi wobec cz ę stych nowelizacji prawa autorskiego i trudnym wskutek agresywnych dzia ł a ń du ż ych u ż ytkowników” (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.). Pó ź niej ZAiKS doszed ł do wniosku, ż e łą czenie prac 3 nad wykonaniem decyzji z g łę bszymi zmianami statutowymi nie jest celowe z uwagi na to, ż e prace te „musia ł yby trwa ć znacznie d ł u ż ej, zwa ż ywszy na rygory zmian statutowych, wymagaj ą cych zwo ł ania Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów (pisma ZAiKS z dnia 20 grudnia 2007 r. i z dnia 21 stycznia 2008 r.). • Struktura ZAiKS ma charakter stowarzyszeniowy. „Wszelkie zmiany jego dzia ł ania powinny by ć przedmiotem dyskusji cz ł onków i uchwa ł w ł adz (w statutowym trybie) a ich wdra ż anie – przemy ś lane i odpowiednio przygotowane”. St ą d prace nad projektem nowego „Zobowi ą zania organizacyjnego” powinny „zosta ć zako ń czone przyj ę ciem nowej umowy o powierzenie praw autorskich przez Zjazd Delegatów (w ł adny do podejmowania kierunkowych decyzji, dotycz ą cych funkcjonowania ZAiKS-u) (…) planowany, zgodnie z harmonogramem na grudzie ń 2009” (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.); • W trosce o dobro twórców ZAiKS przyj ął , ż e „zmiany zasad wykonywania zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi ZAiKS musi przeprowadza ć ostro ż nie i jak najrzadziej” (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.). Strona zosta ł a zawiadomiona o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w niniejszym post ę powaniu oraz o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. ZAiKS skorzysta ł z prawa do zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy (notatka s ł u ż bowa z dnia 14 kwietnia 2008 r.). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje Niniejsza sprawa dotyczy wykonania przez ZAIKS prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 z dnia 16 lipca 2004 r., w której nakazano ZAiKS zaniechania stosowanie zasad sprawowania zbiorowego zarz ą du b ę d ą cych przejawem nadu ż ywania przez ZAiKS pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów muzycznych (pkt I.a-I.c sentencji ww. decyzji). ZAiKS dzia ł a w formie stowarzyszenia i jest zarejestrowany w S ą dzie Wojewódzkim w Warszawie VII Wydzia ł Cywilny i Rejestrowy w dniu 19 lutego 1998 r., pod poz. RST 168. ZAiKS dzia ł a w oparciu o zezwolenie udzielone decyzj ą Ministra Kultury i Sztuki nr DP.041/Z/8/95 z dnia 1 lutego 1995 r., zmienion ą decyzjami nr BP/WPA/041/Z/9/98 z dnia 23 pa ź dziernika 1998 r. oraz nr DP.WPA.024/98/03/mp z dnia 28 lutego 2003 r. Dzia ł alno ść ZAiKS okre ś laj ą równie ż postanowienia Statutu, uchwalonego przez Nadzwyczajne Walne Zebranie Statutowe Cz ł onków Stowarzyszenia w dniu 26 lutego 1987 r., zmienionego Uchwa łą Zjazdu Delegatów z dnia 7 grudnia 1997 r. Do zada ń ZAiKS nale ż y ochrona praw autorskich oraz reprezentowanie i udzielanie pomocy w realizowaniu praw autorskich autorom zrzeszonym w Stowarzyszeniu i ich nast ę pcom prawnym (§ 3 pkt 1 Statutu). ZAiKS chroni prawa autorskie i inne osób uprawnionych, które nie chc ą lub nie spe ł niaj ą wymogów, by sta ć si ę cz ł onkami tego stowarzyszenia (§ 3 pkt 2 Statutu). W tym zakresie ZAiKS inkasuje oraz dzieli i wyp ł aca wynagrodzenia twórcom i innym uprawnionym, nieb ę d ą cym cz ł onkami ZAiKS, z tytu ł u 4 wykorzystania ich utworów zg ł oszonych temu stowarzyszeniu (§ 17 ust. 2 Statutu). W dacie wydania przez Prezesa UOKiK decyzji nr RWA-21/2004 wykonywanie przez ZAiKS zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi cz ł onków tego stowarzyszenia odbywa ł o si ę na podstawie „Zobowi ą zania organizacyjnego”. Natomiast twórca nieb ę d ą cy cz ł onkiem ZAiKS móg ł powierzy ć swoje prawa w zbiorowy zarz ą d ZAiKS na zasadach okre ś lonych w „O ś wiadczeniu o powierniczym przeniesieniu na ZAiKS autorskich praw maj ą tkowych”. Powy ż sze wzorce umowne pozosta ł y aktualne w dacie wszcz ę cia post ę powania w niniejszej sprawie. Postanowienia dotycz ą ce procedury ustanawiania zasad przyjmowania przez ZAiKS utworów pod ochron ę okre ś lone zosta ł y w Statucie ZAiKS. W ś wietle obowi ą zuj ą cego statutu, tekst zobowi ą zania organizacyjnego uchwalany jest przez Rad ę Stowarzyszenia – na wniosek Zarz ą du i po wys ł uchaniu Komisji Rewizyjnej (§ 32 pkt 3 Statutu). Statut nie zawiera analogicznych procedur dotycz ą cych przyjmowania pod ochron ę praw nie-cz ł onków. Przewiduje natomiast, ż e dzia ł alno ść ZAiKS mo ż e tak ż e dotyczy ć ochrony praw autorskich tych osób. W § 17 Statutu przewidziano, ż e stowarzyszenie inkasuje, dzieli i wyp ł aca wynagrodzenie twórcom i innym uprawnionym, nieb ę d ą cym cz ł onkami ZAiKS, z tytu ł u wykorzystania ich utworów zg ł oszonych w ZAiKS (ust. 2). Prezydium Zarz ą du Stowarzyszenia mo ż e zapewni ć ochron ę twórcom polskim, nie b ę d ą cym cz ł onkami stowarzyszenia, na ich pro ś b ę równie ż w innym zakresie (ust. 3). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, ż e po uprawomocnieniu si ę decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 rozpocz ę to w ZAiKS dyskusje na temat skutków tej decyzji dla funkcjonowania Stowarzyszenia, prowadzone w charakterze niesformalizowanym w gronie dyrektorów, prawników ZAiKS i kierowników wydzia ł ów merytorycznych (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). W tym samym czasie ZAiKS zacz ęł o tak ż e prowadzi ć „prace o charakterze analityczno-konsultacyjnym, które m.in. s ł u ż y ć mia ł y uzyskaniu informacji o umowach aktualnie stosowanych przez zwi ą zki takie jak SACEM, czy GEMA” (pismo ZAiKS z dnia 20 grudnia 2007 r.). W styczniu 2007 r., po otrzymaniu odpisu uzasadnienia wyroku S ą du Apelacyjnego, ZAiKS zacz ął rozwa ż a ć wniesienie do S ą du Najwy ż szego skargi kasacyjnej (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). W lutym 2007 r. podj ę cie prac nad nowym modelem umowy o wykonywanie zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi uwzgl ę dniono w „Zamierzeniach na rok 2007” (za ł . do pisma ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). W lutym 2007 r. nawi ą zano tak ż e wspó ł prac ę z zewn ę trzn ą kancelari ą prawn ą (dalej: Kancelaria) w sprawie ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku S ą du Apelacyjnego do S ą du Najwy ż szego. W dniach 26 lutego 2007 r. i 19 marca 2007 r. odby ł y si ę w tej sprawie spotkania robocze ZAiKS i Kancelarii (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). W dniu 18 kwietnia 2007 r. podj ę ta zosta ł a uchwa ł a Prezydium Zarz ą du ZAiKS w sprawie powo ł ania Komisji maj ą cej na celu prac ę nad zmian ą tre ś ci umowy o wykonywanie zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi (pismo ZAiKS z 20 grudnia 2007 r.). W dniu 28 maja 2007 r. zawarta zosta ł a umowa na dokonywanie sta ł ego przegl ą du i analizy orzecznictwa i pi ś miennictwa w zakresie m.in. prawa ochrony konkurencji i 5 funkcjonowania organizacji zbiorowego zarz ą dzania. Zgromadzone w ten sposób materia ł y mia ł y s ł u ż y ć pracom nad now ą tre ś ci ą umowy o wykonywanie zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r. i za ł . do niego). W dniu 30 maja 2007 r. odby ł a si ę dyskusja Komisji powo ł anej przez Prezydium Zarz ą du ZAiKS nad zestawieniem tez z orzecznictwa i uzasadnienia decyzji Prezesa UOKiK. Uzgodniono, ż e Komisja zgromadzi wzory umów o wykonywanie zbiorowego zarz ą du, obowi ą zuj ą cych w zagranicznych OZZ i opracuje projekt zmian umowy z autorami, z uwzgl ę dnieniem ww. wzorów oraz stanowiska Komisji Europejskiej (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r. i za ł . do niego). W czerwcu 2007 r. w zwi ą zku z pracami ww. Komisji zwrócono si ę do wybranych zagranicznych zwi ą zków ochrony praw autorskich o przekazanie aktualnych stosowanych przez nie wzorów umów z autorami (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r. i za ł . do niego). W dniach 12 wrze ś nia 2007 r. i 22 wrze ś nia 2007 r. ww. Komisja opracowa ł a za ł o ż enia do propozycji zmian „Zobowi ą zania organizacyjnego”, które zosta ł y przedstawione na posiedzeniu Prezydium Zarz ą du ZAiKS (pismo ZAiKS z dnia 20 grudnia 2007 r.; za ł . do pisma ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). W listopadzie 2007 r. ww. Komisja opracowa ł a wst ę pne projekty umowy „Powierzenie autorskich praw maj ą tkowych do zbiorowego zarz ą dzania przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS” (za ł . do pisma ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). Prezydium Zarz ą du ZAiKS zaakceptowa ł o tre ść projektowanej umowy i postanowi ł o przekaza ć j ą pod obrady Rady ZAiKS (protokó ł nr 45/96/3041 z posiedzenia Prezydium z dnia 14 listopada 2007 r. – za ł . do pisma ZAiKS z dnia 10 marca 2008 r.). W dniu 12 grudnia 2007 r. Zarz ą d ZAiKS, a w dniu 14 grudnia 2007 r. Rada ZAiKS podj ęł y uchwa ł y „w sprawie zasad wykonywania zbiorowego zarz ą dzania przez Stowarzyszenie”. Ustalono w nich, ż e „na pisemny wniosek zainteresowanego, Prezydium Zarz ą du Stowarzyszenia nie mo ż e odmówi ć , bez wa ż nych powodów, uzasadnionych niezb ę dnymi wymogami wykonywania zbiorowego zarz ą dzania, odst ą pienia od poszczególnych warunków powierzenia praw wynikaj ą cych z obowi ą zuj ą cego dotychczas tekstu ‘Zobowi ą zania organizacyjnego’ lub umowy z nie cz ł onkiem powierzaj ą cym ZAiKS- owi prawa do zbiorowego zarz ą dzania”. Mia ł o to dotyczy ć m.in. ograniczenia zasi ę gu terytorialnego powierzenia praw, wy łą czenia poszczególnych pól eksploatacji i skrócenia okresu wypowiedzenia” (pkt 1) (za ł . do pisma ZAiKS z dnia 20 grudnia 2007 r. i do pisma ZAiKS z dnia 10 marca 2008 r.). W dniu 12 grudnia 2007 r. Zarz ą d ZAiKS, a w dniu 14 grudnia 2007 r. Rada ZAiKS podj ęł y ponadto uchwa ł y (za ł . do pisma ZAiKS z dnia 20 grudnia 2007 r. i do pisma ZAiKS z dnia 10 marca 2008 r.)., w których postanowiono, co nast ę puje: 1. Przyj ąć nast ę puj ą ce zmiany „Zobowi ą zania organizacyjnego” oraz zasad powierzania pod ochron ę ZAiKS-u praw do zbiorowego zarz ą dzania przez osoby nie b ę d ą ce cz ł onkami Stowarzyszenia, przy za ł o ż eniu identycznego traktowania tych kategorii umów powierzenie, poprzez uwzgl ę dnienie mo ż liwo ś ci: a/ powierzenia praw do zbiorowego zarz ą dzania jedynie w odniesieniu do wybranych pól eksploatacji, z mo ż liwo ś ci ą odniesienia tego ograniczenia jedynie do okre ś lonej kategorii utworów zarz ą dzanych przez Stowarzyszenie, b/ zastrzegania niewy łą cznego powierzenia praw do zbiorowego zarz ą dzania c/ ograniczenia terytorialnego zakresu powierzenia, 6 d/ przyj ę cia rocznego okresu wypowiedzenia umowy o powierzeniu praw, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego; 2. Zobowi ą za ć Komisj ę powo ł an ą przez Prezydium Zarz ą du w dniu 18.04.2007 r. i Biuro Stowarzyszenia do przygotowania w trybie pilnym tekstu Zobowi ą zania organizacyjnego i umowy o powierzenie praw; 3. Po wp ł yni ę ciu projektów umów zwo ł a ć nadzwyczajne zebrania Zarz ą du i Rady Stowarzyszenia celem podj ę cia uchwa ł w sprawie tych dokumentów, zgodnie z § 32 pkt 3 Statutu Stowarzyszenia” W dniach 8 stycznia 2008 r. i 10 stycznia 2008 r. opracowano projekty umowy, która wed ł ug za ł o ż e ń mia ł aby by ć wspólna dla wszystkich uprawnionych, cz ł onków i nie- cz ł onków. W dniu 18 stycznia 2008 r. ZAiKS przekaza ł do Kancelarii ww. projekt umowy „Powierzenie autorskich praw maj ą tkowych do zbiorowego zarz ą dzania przez Stowarzyszenie Autorów ZAiKS” do zaopiniowania pod k ą tem zgodno ś ci z prawem ochrony konkurencji (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r. i za ł . do niego). W dniu 6 lutego 2008 r. Prezydium Zarz ą du ZAiKS zaakceptowa ł rozwi ą zanie przewidziane projektem umowy jako dokument wyznaczaj ą cy kierunek dalszych prac nad now ą umow ą o powierzenie praw autorskich przez Zjazd Delegatów, planowany na grudzie ń 2009 r., w ł adny do podejmowania kierunkowych decyzji, dotycz ą cych funkcjonowania ZAiKS (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.). Projektowana umowa zawiera m.in. nast ę puj ą ce postanowienia: §1.1. Powierzam niniejszym O ś wiadczeniem (zwanym dalej Powierzeniem praw) Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS (zwanemu dalej Stowarzyszeniem), na zasadzie przeniesienia powierniczego, autorskie prawa maj ą tkowe do zbiorowego zarz ą dzania do moich utworów s ł ownych, muzycznych, s ł owno-muzycznych i choreograficznych (do utworów wymienionych w za łą czniku stanowi ą cym integraln ą cz ęść Powierzenia praw), które powsta ł y dotychczas lub powstan ą w okresie obowi ą zywania niniejszego Powierzenia praw, w zakresie obejmuj ą cym: 1/ utrwalania i zwielokrotniania utworu, niezale ż nie od u ż ytej techniki, w szczególno ś ci wytwarzania egzemplarzy utworu drog ą : a/ zapisu optycznego, b/ zapisu cyfrowego, c/ zapisu analogowego, 2/ obrotu egzemplarzami, na których utwór utrwalono, w tym w zakresie: a/ wprowadzania do obrotu, b/ u ż yczania, c/ najmu, 3/ rozpowszechniania utworu w inny sposób, a w szczególno ś ci w zakresie: a/ publicznego wykonywania (udost ę pniania), b/ wystawiania, c/ wy ś wiet1ania, d/ odtworze ń d ź wi ę kiem, obrazem lub obrazem i d ź wi ę kiem, w tym przy u ż yciu no ś ników b ą d ź przy u ż yciu urz ą dze ń s ł u żą cych do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego, 4/ nada ń , bez wzgl ę du na u ż yt ą technik ę , w tym: przewodowych lub bezprzewodowych, naziemnych lub satelitarnych, reemisji (nada ń równoczesnych, dokonywanych w ca ł o ś ci i bez zmian przez innego nadawc ę ), jak równie ż dokonywanych, w innym czasie lub ze zmianami, przez tego samego lub innego nadawc ę , 7 5/ trwa ł ego lub czasowego wprowadzania do pami ę ci komputera albo innego urz ą dzenia elektronicznego, umo ż liwiaj ą cego komunikowanie, zarówno w sieci przewodowej lub bezprzewodowej, zamkni ę tej, jak i dost ę pnej po spe ł nieniu okre ś lonych warunków, 6/ publicznego udost ę pniania utworów w taki sposób, aby ka ż dy móg ł mie ć do niego dost ę p w miejscu i w czasie przez siebie wybranym, w szczególno ś ci korzystania interaktywnego, 7/ rozporz ą dzania utworami na no ś nikach dla w ł asnego u ż ytku nabywców, w tym osobistego oraz w celu publicznych wykona ń , nada ń , odtworze ń , wprowadzania do sieci, rozpowszechniania utworów za jej pomoc ą , najmu lub u ż yczania, 8/ wykorzystania w innych utworach w postaci niestanowi ą cej opracowania, w tym w utworach dramatycznych, muzyczno-dramatycznych, choreograficznych, audiowizualnych lub multimedialnych, a tak ż e wykorzystania w postaci stanowi ą cej aran ż acj ę , instrumentacj ę lub przystosowanie utworu do potrzeb nowego wykonania, w zakresie obj ę tym pkt 1 - 6. §1.2. Powierzenie praw dotyczy odpowiednio moich wk ł adów w utworach wspó ł autorskich, zarówno nadaj ą cych si ę do odr ę bnej eksploatacji, jak i wk ł adów nieroz łą cznych. (…) § 7 Zakres Powierzenia praw mo ż e by ć przeze mnie ograniczony w drodze pisemnego o ś wiadczenia przy dokonaniu Powierzenia praw, pod rygorem niewa ż no ś ci, przez wy łą czenie poszczególnych pól eksploatacji wymienionych w § 1. O ś wiadczenie takie mo ż e by ć z ł o ż one tak ż e w okresie pó ź niejszym, z odpowiednim zastosowaniem zasad wypowiedzenia Powierzenia praw. § 8 Mimo dokonanego Powierzenia praw mo ż liwe b ę dzie wykonywanie przeze mnie osobi ś cie zbiorowego zarz ą dzania wzgl ę dem wszystkich, okre ś lonej kategorii lub poszczególnych utworów, je ż eli takie wykonywanie zostanie przeze mnie zastrze ż one w drodze o ś wiadczenia z ł o ż onego Stowarzyszeniu na pi ś mie, pod rygorem niewa ż no ś ci, przy dokonaniu Powierzenia praw lub w okresie pó ź niejszym, z odpowiednim zastosowaniem zasad wypowiedzenia Powierzenia praw. Zastrze ż enie takie nie mo ż e by ć sprzeczne z ustaw ą o prawie autorskim i prawach pokrewnych lub natur ą zbiorowego zarz ą dzania. (…) § 13 Przeniesienie praw wchodzi w ż ycie z dniem podpisania i przyj ę cia go przez ZAiKS. Zast ę puje z t ą chwil ą , w zakresie nim obj ę tym, wszelkie wcze ś niejsze czynno ś ci dokonane z ZAiKS-em, maj ą ce za przedmiot zbiorowe zarz ą dzanie moimi prawami autorskimi. W dniu 6 lutego 2008 r. Prezydium Zarz ą du ZAiKS ustali ł o zarazem, ż e optymalnym rozwi ą zaniem b ę dzie ograniczenie zmian do niezb ę dnego minimum, tj. uchwalenie jedynie aneksów do umów z autorami. Ustalono, ż e w wyniku planowanego na grudzie ń 2009 r. Zjazdu Delegatów zasady wynikaj ą ce z tych Aneksów zostan ą przeniesione do umowy o powierzenie praw autorskich przez autorów b ę d ą cych cz ł onkami ZAiKS i tych, które nie maj ą tego statusu (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.). 8 W dniu 28 lutego 2008 r. Zarz ą d ZAiKS, a w dniu 29 lutego 2008 r. Rada ZAiKS podj ęł y uchwa ł y dotycz ą ce realizacji decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004. W tre ś ci tych uchwa ł stwierdza si ę , co nast ę puje. I. Do obowi ą zuj ą cego wzorca ,,Zobowi ą zania organizacyjnego” oraz do wzorca umowy o powierzeniu Stowarzyszeniu praw autorskich do zbiorowego zarz ą dzania dopuszcza si ę , wed ł ug uznania sk ł adaj ą cego, do łą czenie Aneksu, wprowadzaj ą cego wskazane przez sk ł adaj ą cego ograniczenia, o których mowa w pkt. 1 i 2 Uchwa ł y. Aneks powinien by ć z ł o ż ony Stowarzyszeniu na pi ś mie, pod rygorem niewa ż no ś ci i b ę dzie stanowi ł integraln ą cz ęść odpowiednio ,,Zobowi ą zania organizacyjnego” lub umowy o powierzeniu praw autorskich do zbiorowego zarz ą dzania. 1. Autorzy podpisuj ą cy ,,Zobowi ą zanie organizacyjne” lub niecz ł onkowie powierzaj ą cy Stowarzyszeniu s ł u żą ce im prawa autorskie w zakresie zbiorowego zarz ą dzania mog ą : a) wy łą czy ć z zakresu powierzenia praw poszczególne pola eksploatacji, b) ograniczy ć zakres terytorialny powierzania praw przez wy łą czenie poszczególnych pa ń stw, c) zastrzec, ż e powierzenie praw mo ż e by ć wypowiedziane z zachowaniem sze ś ciomiesi ę cznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego. 2. Je ż eli ograniczenia, o których mowa w pkt 1 sk ł adane s ą po podpisaniu ,,Zobowi ą zania organizacyjnego” lub umowy o powierzeniu Stowarzyszeniu praw autorskich do zbiorowego zarz ą dzania, o ś wiadczenie o tym ograniczeniu powinno by ć dokonane z zachowaniem sze ś ciomiesi ę cznego okresu wypowiedzenia, wywo ł uj ą c skutek na koniec roku kalendarzowego. (…) III. Uchwala wchodzi w ż ycie z dniem podj ę cia i ma odpowiednio zastosowanie tak ż e do osób, które przed dniem jej wej ś cia w ż ycie dokona ł y powierzenia Stowarzyszeniu praw do zbiorowego zarz ą dzania. IV. Z dniem wej ś cia w ż ycie niniejszej Uchwa ł y trac ą moc Uchwa ł y w sprawie zasad wykonywania zbiorowego zarz ą dzania przez Stowarzyszenie: Zarz ą du Stowarzyszenia z dnia 12.12.2007 r. i Rady Stowarzyszenia z dnia 14.12.2007 r. Tekst uchwa ł zosta ł og ł oszony na stronie internetowej ZAiKS w dniu 6 marca 2008 r., a w okresie od dnia 14 marca 2008 r. do dnia 11 kwietnia 2008 r. ZAiKS rozes ł a ł do wszystkich cz ł onków, spadkobierców twórców oraz autorów i wydawców, którzy powierzyli ZAiKS ochron ę praw autorskich pisemn ą informacje o mo ż liwo ś ci podpisania aneksu do umowy łą cz ą cej z ZAiKS, którym to aneksem mo ż na w szczególno ś ci wy łą czy ć z zakresu powierzenia praw poszczególne pola eksploatacji (pisma ZAiKS z dnia 10 marca 2008 r. i z dnia 5 maja 2008 r.). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje I. Wykonanie decyzji nr RWA-21/2004 Uprawomocnienie si ę decyzji stwierdzaj ą cej stosowanie przez przedsi ę biorc ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i nakazuj ą cej zaniechanie ich stosowania powoduje powstanie 9 po stronie przedsi ę biorcy obowi ą zek niezw ł ocznego dostosowania swojego zachowania do nakazów z niej wynikaj ą cych. Decyzja Prezesa UOKiK, aby mo ż na by ł o uzna ć j ą za wykonan ą , musi by ć wykonana w ca ł o ś ci 1 . Jak stwierdzono w orzecznictwie, „bezwzgl ę dnym obowi ą zkiem adresata decyzji Prezesa UOKiK lub wyroku SOKiK jest zastosowanie si ę do zakazu w nich sformu ł owanego. Obowi ą zek ten oznacza aktywno ść w wykonaniu tych orzecze ń oraz niebudz ą cy w ą tpliwo ś ci efekt tej aktywno ś ci, nie tylko w odniesieniu do skutków stosowanej praktyki, ale tak ż e w odniesieniu do sytuacji obecnej i przysz ł ej” 2 . Zatem do stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca uczyni ł zado ść nakazowi zaniechania stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , niezb ę dna jest zmiana przez niego swojego dotychczasowego dzia ł ania, a tak ż e usuni ę cie skutków dotychczasowego naruszenia konkurencji. Natomiast zakres wykonania orzeczenia (a tak ż e jego „jako ść ”) mo ż e by ć okoliczno ś ci ą bran ą pod uwag ę przy ustalaniu wielko ś ci kary 3 . W przypadku, gdy stwierdzone naruszenie konkurencji polega – jak w rozpatrywanym przypadku – na wymuszaniu od klientów (konsumentów lub kontrahentów) zawarcia umowy wed ł ug narzuconego przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę wzorca umownego, którego tre ść nie podlega negocjacjom, zaniechanie stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę powinno polega ć na umo ż liwieniu klientom dotychczasowym i przysz ł ym zawarcia umowy, która nie b ę dzie zawiera ć zakwestionowanych postanowie ń umownych. W przypadku zarzutu uzale ż niania zawarcia umowy od spe ł nienia przez drug ą stron ę ś wiadczenia niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, zaniechanie stosowania praktyki powinno polega ć na umo ż liwieniu klientom dotychczasowym i przysz ł ym zawarcie umowy przy braku ich zgody na spe ł nienie ww. ś wiadczenia. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e w uzasadnieniu jednego z wyroków S ą d Apelacyjny zgodzi ł si ę ze stanowiskiem Prezesa UOKiK, ż e „dowodem na zaprzestanie kwestionowanej praktyki nie mo ż e by ć zmiana wzoru umowy” 4 . Powo ł ywana sprawa dotyczy ł a – tak jak sprawa niniejsza – wykonania decyzji nakazuj ą cej zaniechania uzale ż niania zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy. S ą d Apelacyjny stwierdzi ł , ż e przedsi ę biorca, aby wykona ć decyzj ę nakazuj ą ca zaniechania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , powinien skierowa ć do swoich klientów „niebudz ą cy w ą tpliwo ś ci sygna ł co do gotowo ś ci” do zmiany dotychczasowych umów, „je ż eli tylko wyra żą tak ą wol ę ”. Ponadto, decyzja nie mo ż e by ć uznane za wykonan ą w ca ł o ś ci, je ż eli przedsi ę biorca rezerwuje sobie prawo do decydowania o tym, czy klient mo ż e zawrze ć z nim umow ę o tre ś ci wykraczaj ą cej poza ustalony wzór. W takim przypadku przedsi ę biorca ten nadal ma bowiem mo ż liwo ść wymuszania na konkretnym kliencie antykonkurencyjnych warunków umownych i uzale ż nienia zawarcia umowy od spe ł nienia przez klienta ś wiadczenia niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy. Odnosz ą c powy ż sze wywody do niniejszej sprawy nale ż y stwierdzi ć , co nast ę puje. 1 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 345; wyrok SOKiK z dnia 23 marca 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 104/03); wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 11 grudnia 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 45/00). 2 Wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r. (sygn. akt VI ACa 8/07). Por. równie ż : wyrok SOKiK z dnia 12 lutego 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 42/00). 3 K. Kohutek: Komentarz do art.102 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.03.86.804), Komentarz LEX/el 2005. 4 Wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r. (sygn. akt VI ACa 8/07). 10 W dacie wydania decyzji nr RWA-21/2004 ZAiKS: (a) wymusza ł na swoich cz ł onkach upowa ż nienie go do zarz ą du ich prawami autorskimi w zakresie publicznego wykonania i nagra ń mechanicznych na zasadzie wy łą czno ś ci (pkt I.a sentencji), (b) wymusza ł na autorach nieb ę d ą cych cz ł onkami ZAiKS upowa ż nienie go do zarz ą du ich prawami autorskimi w zakresie publicznego wykonania (pkt I.b sentencji); (c) uzale ż nia ł sprawowanie zbiorowego zarz ą du prawami swoich cz ł onków od oddania przez nich w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich nagrywanie mechaniczne i nadania radiowo-telewizyjne (pkt I.c sentencji). Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e takie praktyki ZAiKS wy łą czaj ą autorom mo ż liwo ść wyboru innej organizacji zbiorowego zarz ą dzania w zakresie poszczególnych pól eksploatacji. Uniemo ż liwia im to indywidualne wykonywanie swoich praw do utworów w zakresie którego ś z tych pól. Ogranicza to mo ż liwo ść swobodnego decydowania o sposobie wykonywania praw autorskich w sytuacji, gdy w odniesieniu do poszczególnych kategorii pól eksploatacji (np. w zakresie reprodukcji mechanicznej b ą d ź publicznego wykonania) autorzy mogliby skutecznie wykonywa ć zarz ą d bez po ś rednictwa ZAiKS. Prezes UOKiK uzna ł , ż e nawet wówczas, gdy twórca powierza ZAiKS sprawowanie zarz ą du prawami autorskimi w zakresie publicznego wykonania oraz nagra ń mechanicznych, nadal powinien mie ć prawo do osobistego ich wykonywania poprzez indywidualne udzielanie zezwole ń na eksploatacj ę przez konkretnych u ż ytkowników utworów w drodze konkretnych aktów eksploatacji w konkretnej sytuacji, w której po ś rednictwo ZAiKS jest zb ę dne – gdy kontakt twórcy i u ż ytkownika nie jest utrudniony, a strony chc ą i mog ą bezpo ś rednio umówi ć si ę co do warunków korzystania z konkretnych utworów – zgodnie z postulatem: „tak ma ł o praw, jak tylko mo ż liwe oraz tak du ż o praw, jak to jest konieczne” 5 . Nakaz zaniechania stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencje dotyczy ł równie ż uzale ż niania sprawowania zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi na rzecz cz ł onków ZAiKS, od oddania w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich nagrywanie mechaniczne oraz nadania radiowo-telewizyjne. Prezes UOKiK uzna ł , ż e żą danie od autora powierzania ZAiKS wykonywania praw autorskich łą cznie w zakresie poszczególnych pól eksploatacji nie jest niezb ę dne do prawid ł owego wykonywania zbiorowego zarz ą du i nie ma oparcia w typowej praktyce rynkowej w warunkach konkurencji. W powy ż szym ś wietle za warunek uznania decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 za wykonan ą nale ż y uzna ć : (a) zaprzestanie przez ZAiKS wymuszania na swoich cz ł onkach udzielenia wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do tych utworów (udzielania licencji na korzystanie z tych utworów) w zakresie publicznego wykonania oraz nagra ń mechanicznych; (b) zaprzestanie przez ZAiKS wymuszania na autorach, którzy oddali mu utwory pod ochron ę bez stosunku cz ł onkowstwa, udzielenia wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do tych utworów (udzielania licencji na korzystanie z tych utworów) w zakresie publicznego wykonania; (c) zaprzestania przez ZAiKS uzale ż niania sprawowania zbiorowego zarz ą du tymi prawami na rzecz cz ł onków od oddania w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich nagrywanie mechaniczne oraz 5 M. Walerjan: Zakres zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi w polskiej ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz znaczenie tego poj ę cia [w:] Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiello ń skiego, Prace z Wynalazczo ś ci i Ochrony W ł asno ś ci Intelektualnej Nr 78, Kraków 2001, s. 40; M. Bukowski: Organizacje zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi [w]: J. Barta, R. Markiewicz (red.): Prawo autorskie a post ę p techniczny, Kraków 1999, s. 178. 11 nadania radiowo-telewizyjne. Pe ł ne zaniechanie stosowania przez ZAiKS udowodnionych mu praktyk wymaga zmiany zasad zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi w relacjach z nowo przyjmowanymi autorami, którzy zechc ą powierzy ć ZAiKS zarz ą dzanie swoimi prawami, a tak ż e stworzenie mo ż liwo ś ci zmiany zasad powierzenia praw autorom, którzy ju ż powierzyli ZAiKS zarz ą d swoimi prawami autorskimi. Uznanie, ż e ZAiKS zaniecha ł stosowania praktyk z pkt. I.a-I.c sentencji decyzji nr RWA-21/2004 wymaga stwierdzenia, czy autorzy mog ą swobodnie decydowa ć o wyborze – w zakresie wynikaj ą cym z ww. decyzji – zasad, na jakich powierzaj ą ZAiKS prawa w zarz ą d, a ZAiKS nie rezerwuje sobie prawa do weryfikowania wniosków autorów i ostatecznego decydowania o ich uwzgl ę dnieniu lub te ż nie. Prezes UOKiK uzna ł , ż e w ś wietle wskazanych okoliczno ś ci wymogom wynikaj ą cym z decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 czyni ą zado ść zmiany zasad powierzania ZAiKS zarz ą du prawami autorskimi, które przyj ę to na mocy uchwa ł Zarz ą du i Rady ZAiKS dotycz ą cych realizacji ww. decyzji, które zosta ł y przyj ę te – odpowiednio – w dniu 28 lutego 2008 r. i w dniu 29 lutego 2008 r. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e ustalenia dotycz ą ce stosowania przez ZAiKS w dacie wydania decyzji nr RWA-21/2004 praktyk okre ś lonych w pkt I.a-c sentencji tej decyzji Prezes UOKiK opar ł na nast ę puj ą cych ustaleniach: • W dacie wydania decyzji wykonywanie przez ZAiKS zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi cz ł onków tego stowarzyszenia odbywa ł o si ę na podstawie „Zobowi ą zania organizacyjnego”, a prawami autorskimi nie-cz ł onków – na podstawie obowi ą zuj ą cego od dnia 1 stycznia 2004 r. „O ś wiadczenia o powierniczym przeniesieniu na ZAiKS autorskich praw maj ą tkowych”. • „Zobowi ą zanie organizacyjne” przewidywa ł o w § 1 ust. 1, ż e cz ł onek powierza ZAiKS autorskie prawa maj ą tkowe do wszystkich swoich utworów z kategorii ma ł ych i du ż ych praw, a w szczególno ś ci muzycznych, s ł owno-muzycznych, s ł ownych i choreograficznych, ju ż istniej ą cych i powsta ł ych w okresie przynale ż no ś ci do ZAiKS –na zasadzie powierniczej oraz wy łą czno ś ci (§ 1 ust. 2). Powierzenie zarz ą du obejmowa ł o ł ą c z n i e prawo wyra ż ania zgody: (a) na wykonanie publiczne; (b) na nadania przewodowe i bezprzewodowe, w tym satelitarne oraz kablowe i transmisje (tak ż e równoczesne) tymi ś rodkami; (c) na utrwalanie na no ś nikach d ź wi ę ku oraz obrazu, zwielokrotnianie i rozporz ą dzanie tymi no ś nikami, w tym dla publicznego wykonania, nadania, odtwarzania, wprowadzania do obrotu najmu i dzier ż awy; (d) na utrwalanie na no ś nikach d ź wi ę ku i obrazu, zwielokrotnianie i rozporz ą dzanie tymi no ś nikami, w tym dla publicznego wykonania, nadania, odtwarzania, wprowadzania do obrotu najmu i dzier ż awy (§ 2). „O ś wiadczenie o powierniczym przeniesieniu na ZAiKS autorskich praw maj ą tkowych” przewidywa ł o, ż e autorzy nieb ę d ą cy cz ł onkami ZAiKS powierzaj ą na zasadzie powierniczej zarz ą d prawami autorskimi maj ą tkowymi do stworzonych przez autora utworów w odniesieniu do terytorium ca ł ego ś wiata, bez ograniczenia ze wzgl ę du na sposób i miejsce korzystania, na zasadach przyj ę tych w ZAiKS (§ 1 ust. 1). Przeniesienie to mia ł o charakter wy łą czny. Autor przyjmowa ł do wiadomo ś ci, ż e wszelkie rozporz ą dzenia lub zobowi ą zania w zakresie obj ę tym niniejszym przeniesieniem b ę d ą niewa ż ne, wobec czego ponosi ć b ę dzie odpowiedzialno ść za 12 szkod ę wynik łą z ich zawarcia (§ 3 ust. 5). Autor móg ł o ś wiadczy ć , ż e z przeniesienia wy łą czone s ą wszystkie rodzaje utrwale ń i zwielokrotnie ń wszystkich jego utworów przez czas oznaczony (§ 3 ust. 6). • ZAiKS wymusza ł na autorach oddaj ą cych mu prawa pod ochron ę przyj ę cie powy ż szych warunków sprawowania zarz ą du. W obrocie stosowany by ł jeden wzór „Zobowi ą zania organizacyjnego”, którego tre ś ci – w zakresie zakwestionowanym w decyzji nr RWA-21/2004 – cz ł onkowie ZAiKS nie mogli negocjowa ć . ZAiKS nie przewidywa ł mo ż liwo ś ci udzielenia zgody twórcy, który chcia ł by powierzy ć mu pod ochron ę prawa autorskie tylko na niektórych polach eksploatacji, np. z wy łą czeniem nagra ń mechanicznych. Tak samo rzecz si ę mia ł a w przypadku autorów, którzy nie mieli statusu cz ł onka ZAiKS. W dacie wydania ww. decyzji przyj ę cie utworów pod ochron ę odbywa ł o si ę w oparciu o „O ś wiadczenie o powierniczym przeniesieniu na ZAiKS autorskich praw maj ą tkowych”, które nie przewidywa ł o mo ż liwo ś ci powierzenia ZAiKS zarz ą du prawami bez udzielenia wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami autorskimi w zakresie publicznego wykonania. Prezes UOKiK uzna ł , ż e wymogom okre ś lonym w jego decyzji nr RWA-21/2004 odpowiadaj ą zasady powierzania zarz ą du prawami autorskimi przyj ę te przez Zarz ą d i Rad ę ZAiKS w powo ł ywanych wy ż ej uchwa ł ach z lutego 2008 r. Na podstawie ustalonych w nich zasad, obecni i potencjalni cz ł onkowie ZAiKS i osoby powierzaj ą ce ZAiKS prawa pod ochron ę bez statusu cz ł onka mog ą samodzielnie postanowi ć o wy łą czeniu zarz ą du ZAiKS w odniesieniu do poszczególnych pól eksploatacji ich utworów i terytoriów poszczególnych pa ń stw (pkt I.1.a-b). Twórcy, którzy chc ą powierzy ć ZAiKS zarz ą d prawami mog ą ograniczy ć zakres powierzenia w momencie zgody na sprawowanie przez ZAiKS zarz ą du ich prawami. Autorzy, którzy ju ż maj ą podpisane z ZAiKS „Zobowi ą zanie organizacyjne” lub umow ę o powierzeniu praw autorskich do zbiorowego zarz ą dzania, mog ą natomiast zmieni ć ukszta ł towany ju ż stosunek prawny poprzez sporz ą dzenie aneksu wprowadzaj ą cego do „Zobowi ą zania organizacyjnego” lub umowy o powierzeniu Stowarzyszeniu praw autorskich do zbiorowego zarz ą dzania wskazane wy ż ej ograniczenia. W tym drugim przypadku o ś wiadczenie o tym ograniczeniu powinno by ć dokonane z zachowaniem sze ś ciomiesi ę cznego okresu wypowiedzenia, wywo ł uj ą c skutek na koniec roku kalendarzowego (pkt I.2.). Tre ść uchwa ł , a w szczególno ś ci przyj ę ty na ich podstawie wzór aneksu do „Zobowi ą zania organizacyjnego” i umowy o powierzeniu ZAiKS autorskich praw maj ą tkowych, pozwala przyj ąć , ż e autor chc ą cy odda ć ZAiKS prawa pod ochron ę mo ż e powo ł uj ą c si ę na nie wybra ć zakres sprawowania zarz ą du prawami, wy łą czaj ą c spod zakresu powierzenia wybrane przez siebie pola eksploatacji. Ustalone w nich zasady gwarantuj ą , ż e na cz ł onkach ZAiKS nie b ę dzie wymuszane udzielenie ZAiKS wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami autorskimi w zakresie publicznego wykonania i nagra ń mechanicznych, a na nie-cz ł onkach – w zakresie publicznego wykonania. Tak ż e osoby, które powierzy ł y ZAiKS zarz ą d w zakresie danego pola eksploatacji, mog ą , zgodnie z tre ś ci ą ww. uchwa ł , zmieni ć zakres powierzenia, na podstawie aneksu do „Zobowi ą zania organizacyjnego” i umowy o powierzeniu ZAiKS autorskich praw maj ą tkowych. Powy ż sze okoliczno ś ci oznaczaj ą równocze ś nie, ż e w ś wietle ww. uchwa ł ZAiKS nie mo ż e uzale ż nia ć sprawowania zbiorowego zarz ą du prawami cz ł onków od oddania mu w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich 13 nagrywanie mechaniczne i nadania radiowo-telewizyjne. Twórcy mog ą wybra ć mi ę dzy powierzeniem ZAiKS wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do utworów łą cznie w zakresie wszystkich pól eksploatacji lub z wy łą czeniem poszczególnych pól, a wi ę c w szczególno ś ci – wykonania publicznego utworów, ich nagrywania mechanicznego lub nada ń radiowo-telewizyjnych. W ś wietle powo ł ywanych uchwa ł , o zakresie powierzenia ZAiKS zarz ą du prawami autorzy mog ą decydowa ć samodzielnie, a nie wed ł ug uznania ZAiKS. Stowarzyszenie nie rezerwuje sobie bowiem ż adnych uprawnie ń do weryfikowania wniosków autorów i ostatecznego decydowania o ich uwzgl ę dnieniu lub nie. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e samo przyj ę cie zasad zbiorowego zarz ą du odpowiadaj ą cych wymogom okre ś lonym w decyzji nr RWA-21/2004 nie oznacza jeszcze wykonania tej decyzji w ca ł o ś ci. Prezes UOKiK przyjmuje za swoje powo ł ywane wy ż ej stanowisko orzecznictwa, antymonopolowego, w ś wietle którego „dowodem na zaprzestanie kwestionowanej praktyki nie mo ż e by ć zmiana wzoru umowy”, tylko skierowanie do swoich klientów „niebudz ą cego w ą tpliwo ś ci sygna ł u co do gotowo ś ci” zmiany dotychczasowych umów, „je ż eli tylko wyra żą tak ą wol ę ” 6 . W odniesieniu do niniejszej sprawy oznacza to, ż e za wykonanie przez ZAiKS decyzji Prezesa UOKiK nie mo ż e by ć uznane samo formalne przyj ę cie powo ł ywanych wy ż ej uchwa ł , lecz skierowanie bezpo ś rednio do ka ż dego klienta ZAiKS oferty zmiany dotychczasowych „Zobowi ą za ń organizacyjnych” i umów, je ż eli twórcy wyra żą tak ą wol ę . Potwierdzony w orzecznictwie wymóg aktywno ś ci ZAiKS, na którym spoczywa obowi ą zek wykonania decyzji, jest spe ł niony w momencie przedstawiania twórcom przez ZAiKS nowych zasad. Powy ż szych warunków nie spe ł nia ł o umieszczenie informacji o zmienionych zasadach zarz ą du na stronie internetowej ZAiKS. Nie jest to bowiem równoznaczne z dostarczeniem klientowi nowej oferty i nie gwarantuje, ż e wszyscy twórcy dowiedz ą si ę o takiej mo ż liwo ś ci. Nie musz ą bowiem korzysta ć z Internetu, a nawet je ż eli korzystaj ą – nie maj ą obowi ą zku bie żą cego dowiadywania si ę o zmianach na stronie ZAiKS. Umieszczenie takiej informacji mog ł oby by ć jedynie uznane za wystarczaj ą ce w odniesieniu do osób, które dopiero decyduj ą si ę na powierzenie ZAiKS zarz ą du prawami. Te bowiem nie s ą jeszcze zwi ą zane z ZAiKS stosunkiem umownym lub stosunkiem cz ł onkowstwa. Dopiero uzyskuj ą informacje o warunkach stosowanych przez ZAiKS – zarówno za po ś rednictwem strony internetowej, jak i w bezpo ś rednich kontaktach z pracownikami stowarzyszenia. Warunki uznania decyzji RWA-21/2004 za wykonan ą w pe ł ni stworzy ł o dopiero rozes ł anie przez ZAiKS do wszystkich osób, których prawami ZAiKS zarz ą dza, pisemnej informacji o mo ż liwo ś ci podpisania aneksu do umowy z ZAiKS wed ł ug wzoru okre ś lonego w powo ł ywanych ju ż uchwa ł ach Rady i Zarz ą du ZAiKS. Poniewa ż rozsy ł anie ww. pisemnych informacji ZAiKS zako ń czy ł w dniu 11 kwietnia 2008 r., z tym dniem nale ż y łą czy ć termin wykonania w ca ł o ś ci decyzji nr RWA-21/2004. Wobec wszystkich wskazanych wy ż ej okoliczno ś ci Prezes UOKiK przyj ął , ż e ZAiKS wykona ł decyzj ę w pe ł ni w dniu 11 kwietnia 2008 r. Podkre ś lenia zarazem wymaga, ż e wymogom okre ś lonym w decyzji nr RWA- 21/2004 nie odpowiadaj ą zasady powierzania zarz ą du prawami autorskimi przyj ę te przez 6 Wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r. (sygn. akt VI ACa 8/07). 14 Zarz ą d i Rad ę ZAiKS w uchwa ł ach „w sprawie zasad wykonywania zbiorowego zarz ą dzania przez Stowarzyszenie” z dnia 12 grudnia 2007 r. i z dnia 14 grudnia 2007 r. W uchwa ł ach ustalono, ż e „ na pisemny wniosek zainteresowanego, Prezydium Zarz ą du Stowarzyszenia nie mo ż e odmówi ć , bez wa ż nych powodów, uzasadnionych niezb ę dnymi wymogami wykonywania zbiorowego zarz ą dzania, odst ą pienia od poszczególnych warunków powierzenia praw wynikaj ą cych z obowi ą zuj ą cego dotychczas tekstu ‘Zobowi ą zania organizacyjnego’ lub umowy z nie cz ł onkiem powierzaj ą cym ZAiKS-owi prawa do zbiorowego zarz ą dzania ” w zakresie m.in. ograniczenia zasi ę gu terytorialnego powierzenia praw, wy łą czenia poszczególnych pól eksploatacji i skrócenia okresu wypowiedzenia. Z przywo ł anej tre ś ci wynika, ż e ZAiKS dopu ś ci ł o mo ż liwo ść wp ł ywania przez autora na tre ść zobowi ą zania organizacyjnego lub umowy o powierzeniu ZAiKS zarz ą du prawami. Powo ł ywane postanowienia nadal jednak stwarza ł y ZAiKS mo ż liwo ść wymuszania na autorach – w zgodzie ze swoimi uregulowaniami wewn ę trznymi – powierzenia zbiorowego zarz ą du w zakresie przez siebie ustalonym, pod pretekstem tego, ż e jest to niezb ę dnym wymogiem wykonywania zbiorowego zarz ą dzania. W ww. uchwa ł ach sformu ł owano bowiem niezwykle ocenne kryteria, w oparciu o które ZAiKS mia ł weryfikowa ć wnioski autorów o zaw ęż enie zakresu powierzenia zarz ą du prawami. Cytowane postanowienia stwarza ł y ZAiKS mo ż liwo ść ca ł kowicie dowolnej interpretacji. Mo ż liwo ść skorzystania przez autora z zadeklarowanych mu przez ZAiKS w ww. uchwa ł ach uprawnie ń do odst ą pienia od poszczególnych warunków powierzenia praw uzale ż niona by ł aby ka ż dorazowo od uznania ZAiKS. W omawianych regu ł ach uznano za wyj ą tek, a nie za zasad ę , mo ż liwo ść wskazania przez autora tych pól eksploatacji, na których ZAiKS nie b ę dzie wykonywa ł jego praw. Wy łą cznie w gestii Prezydium Zarz ą du ZAiKS pozostawiono ostateczn ą decyzj ę o uwzgl ę dnieniu wniosku autora lub nieuwzgl ę dnieniu go. Prezydium Zarz ą du ZAiKS umo ż liwiono odmow ę przychylenia si ę do wniosku autora, w ka ż dym przypadku kiedy uzna, ż e przemawiaj ą za tym „wa ż ne powody, uzasadnione niezb ę dnymi wymogami wykonywania zbiorowego zarz ą dzania” , przy równoczesnym braku jakiegokolwiek trybu, w jakim twórca móg ł by odwo ł ywa ć si ę od niekorzystnej decyzji Prezydium Zarz ą du ZAiKS i domaga ć si ę ponownego rozpatrzenia jego sprawy. Powy ż sze okoliczno ś ci oznaczaj ą , ż e mimo zadeklarowanego dopuszczenia wp ł ywu autora na tre ść zobowi ą zania organizacyjnego lub umowy o powierzeniu zarz ą du prawami, ww. uchwa ł y Rady i Zarz ą du ZAiKS mog ł y w praktyce stanowi ć instrument s ł u żą cy utrzymaniu dotychczasowej praktyki, a wr ę cz legitymizowaniu jej. Zmienione zasady nie zagwarantowa ł y, ż e autor wnioskuj ą cy o ograniczenie zakresu pól eksploatacji, w zakresie których ZAiKS zarz ą dza jego prawami, uzyska ł by zgod ę ZAiKS. Wy łą czne uprawnienie do decydowania o tym w dalszym ci ą gu pozosta ł o po stronie ZAiKS. Rodzi to uzasadnione w ą tpliwo ś ci co do praktycznego funkcjonowania takich zasad. Zw ł aszcza wzi ą wszy pod uwag ę , ż e sprawa zako ń czona decyzj ą nr RWA-21/2004 dowodzi istotnych ró ż nic w sposobie, w jaki kryterium „niezb ę dno ś ci wymogów wykonywania zbiorowego zarz ą dzania” pojmuje z jednej strony ZAiKS, a z drugiej strony Prezes UOKiK i s ą dy, które ww. decyzj ę utrzyma ł y w mocy. ZAiKS utrzymywa ł bowiem, ż e niezb ę dny do wykonywania zbiorowego zarz ą dzania jest sposób jego dzia ł ania wobec twórców, który ostatecznie zosta ł uznany za ograniczaj ą cy konkurencj ę . Dopuszczenie stosowania przez ZAiKS omówionych zasad zaprzecza ł oby istocie decyzji nr RWA-21/2004, która mia ł a umo ż liwi ć autorom decydowanie o sposobie 15 wykonywania ich praw autorskich. Tymczasem analizowane uchwa ł y pozwala ł y ZAiKS w dalszym ci ą gu zachowywa ć si ę jak monopolista, wymuszaj ą c na autorach udzielenie mu wy łą cznego upowa ż nienia do zarz ą dzania prawami do tych utworów (udzielania licencji na korzystanie z tych utworów) na wszystkich polach eksploatacji, a tak ż e uzale ż nia ć sprawowania zbiorowego zarz ą du od oddania mu w zarz ą d łą cznie prawa udzielania zezwole ń na wykonanie publiczne utworów, ich nagrywanie mechaniczne oraz nadania radiowo-telewizyjne, je ż eli tylko uzna, ż e przemawiaj ą za tym „wa ż ne powody, uzasadnione niezb ę dnymi wymogami wykonywania zbiorowego zarz ą dzania” . Powy ż sza okoliczno ść oznacza, ż e nieuzasadnione by ł oby łą czenie momentu wykonania w pe ł ni decyzji nr RWA-21/2004 z wej ś ciem z ż ycie uchwa ł podj ę tych przez Rad ę i Zarz ą d ZAiKS w dniu 12 grudnia 2007 r. i w dniu 14 grudnia 2007 r. II. Zw ł oka w wykonaniu decyzji nr RWA-21/2004 Stosownie do art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wymierzaj ą c kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u zw ł oki w wykonaniu decyzji Prezes UOKiK jest zobowi ą zany okre ś li ć dat ę , od której nalicza kar ę pieni ęż n ą . Jak wskazano wy ż ej, decyzja nr RWA-21/2004 uprawomocni ł a si ę w dniu 29 listopada 2006 r., po oddaleniu przez S ą d Apelacyjny apelacji ZAiKS od wyroku SOKiK z dnia 9 stycznia 2006 r. Od tego momentu na ZAiKS ci ąż y ł obowi ą zek wykonania decyzji Prezesa UOKiK przez wprowadzenie stosownych zmian w obowi ą zuj ą cych zasadach sprawowania zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi cz ł onków i nie-cz ł onków oraz autorów chc ą cych powierzy ć ZAiKS sprawowanie zarz ą du prawami. Przedsi ę biorca, któremu Prezes UOKiK nakaza ł zaniechanie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencje jest zobowi ą zany do wykonania decyzji po jej uprawomocnieniu si ę . Obowi ą zek wykonania nakazu zaniechania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę powstaje zatem w momencie, gdy od decyzji nie przys ł uguje ju ż ś rodek odwo ł awczy. W rozpatrywanej sprawie ZAiKS odwo ł a ł si ę od decyzji Prezesa UOKiK. W zwi ą zku z tym s ą dow ą drog ę instancyjn ą zako ń czy ł wyrok s ą du drugiej instancji – S ą du Apelacyjnego w Warszawie. Natomiast nadzwyczajny ś rodek odwo ł awczy w postaci skargi kasacyjnej do S ą du Najwy ż szego, z jakiego ZAiKS skorzysta ł , s ł u ż y od prawomocnych orzecze ń s ą du drugiej instancji. Nie móg ł zatem wywo ł a ć skutku suspensywnego w postaci wstrzymania uprawomocnienia si ę zaskar ż onego orzeczenia 7 . Przepisy prawa nie precyzuj ą , w jakim terminie prawomocna decyzja powinna by ć wykonana. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem prawomocne decyzje Prezesa UOKiK podlegaj ą wykonaniu niezw ł ocznie , gdy nic innego nie wynika z tre ś ci decyzji 8 . Wykonanie niezw ł oczne nie oznacza wykonania natychmiastowego, tylko wykonanie bez nieuzasadnionego zwlekania. Termin wykonania wyroku powinien jednak ż e uwzgl ę dnia ć czas niezb ę dny przedsi ę biorcy do przygotowania si ę do spe ł nienia na ł o ż onego obowi ą zku 9 . W dotychczasowym orzecznictwie uznano m.in., ż e decyzja Prezesa UOKiK wykonana z pó ł rocznym opó ź nieniem od daty uprawomocnienia jest decyzj ą wykonan ą „bardzo 7 Por. Komentarz do art.398(1) k.p.c. [w:] A. Jakubecki (red.): Kodeks post ę powania cywilnego. Praktyczny komentarz. Wydanie II, Kraków 2005. 8 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 11 marca 1998 r. (sygn. akt XVII Ama 69/97). 9 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 19 listopada 1991 r. (sygn. akt XVII Amr 13/91). 16 opieszale” 10 . W innych sprawach za okres wystarczaj ą cy do wykonania decyzji S ą d Antymonopolowy uzna ł termin dwumiesi ę czny 11 . W jednej ze spraw SOKiK przyj ął , ż e przedsi ę biorca móg ł podj ąć dzia ł ania maj ą ce na celu wykonanie decyzji w ci ą gu miesi ą ca od daty otrzymania wyroku z uzasadnieniem 12 . Powy ż sze wskazania Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę przy okre ś laniu daty, pocz ą wszy od której ZAiKS pozostawa ł w zw ł oce w wykonaniu decyzji. Prezes UOKiK nie podziela stanowiska ZAiKS wyra ż anego w trakcie niniejszego post ę powania, i ż nie pozostawa ł w zw ł oce w wykonaniu decyzji Prezesa UOKiK. Nie mo ż na uzna ć , by dochowany zosta ł wymóg niezw ł ocznego wykonania decyzji, skoro decyzja zosta ł a wykonana w pe ł ni dopiero po siedemnastu miesi ą cach od momentu jej uprawomocnienia si ę . Uwzgl ę dniaj ą c charakter sprawy, zakres koniecznych dzia ł a ń niezb ę dnych, by w pe ł ni wykona ć decyzj ę Prezesa UOKiK, statutowy tryb wprowadzenia zmian do zasad zbiorowego zarz ą dzania oraz maj ą c na uwadze wy ż ej wskazane pogl ą dy orzecznictwa, Prezes UOKiK uzna ł , i ż terminem wystarczaj ą cym na wykonanie decyzji nr RWA-21/2004 jest okres dwóch miesi ę cy, liczony od dnia 30 listopada 2006 r. Powy ż szy termin by ł w pe ł ni wystarczaj ą cy na opracowanie zmian zakwestionowanych przez Prezesa UOKiK zasad podejmowania si ę zarz ą du prawami autorskimi w stosowanych przez ZAiKS wzorcach umów z autorami b ą d ź poprzez opracowanie aneksów do nich. Termin ten by ł dla ZAiKS niew ą tpliwie wystarczaj ą cy do wprowadzenia tych zmian w ż ycie w stosunku do nowych twórców powierzaj ą cych ZAiKS zarz ą d swoimi prawami, jak i przedstawienie autorom, których prawami ZAiKS ju ż zarz ą dza, mo ż liwo ś ci zmiany zasad, na jakich powierzyli ZAiKS swoje prawa. ZAiKS powinien by ł przyst ą pi ć do wykonania decyzji Prezesa UOKiK nr RWA- 21/2004 niezw ł ocznie, bezpo ś rednio po dacie jej uprawomocnienia. Tymczasem z informacji i wyja ś nie ń ZAiKS wynika, ż e bezpo ś redni ą konsekwencj ą wyroku S ą du Apelacyjnego by ł y niesformalizowane dyskusje na temat przewidywanych skutków decyzji Prezesa UOKiK dla funkcjonowania ZAiKS, prowadzone w gronie dyrektorów, prawników ZAiKS i kierowników wydzia ł ów merytorycznych (pismo ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.) i „prace o charakterze analityczno-konsultacyjnym” (pismo ZAiKS z dnia 20 grudnia 2007 r.), a tak ż e plany rozpocz ę cia w 2007 r. prac nad opracowaniem nowego modelu umowy o wykonywanie zbiorowego zarz ą du (por. „Zamierzenia na rok 2007”, za ł . do pisma ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). Deklaracji (planowi) ZAiKS podj ę cia prac nad nowym modelem umowy z autorami nie towarzyszy ł o jednak bli ż sze sprecyzowanie harmonogramu tych prac i terminu, w jakim mia ł yby zosta ć zako ń czone. Dopiero niemal po pi ę ciu miesi ą cach od uprawomocnienia si ę decyzji Prezesa UOKiK zosta ł y przez ZAiKS podj ę te pierwsze przygotowawcze dzia ł ania organizacyjne maj ą ce w dalszej perspektywie prowadzi ć do jej wykonania – przez utworzenie w dniu 18 kwietnia 2007 r. Komisji maj ą cej na celu prac ę nad zmian ą tre ś ci umowy o wykonywanie zbiorowego zarz ą du prawami autorskimi (pismo ZAiKS z 20 grudnia 2007 r.). 10 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 13 maja 2004 r. (sygn. akt III SK 39/04). 11 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 25 czerwca 1992 r. (sygn. akt XVII Amr 8/92); wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 11 marca 1998 r. (sygn. akt XVII Ama 69/97). 12 Wyrok SOKiK z dnia 26 listopada 2003 r. (sygn. akt XVII Ama 101/02). 17 Wst ę pne projekty zmiany zasad powierzanie praw autorskich do zbiorowego zarz ą dzania przez ZAiKS zosta ł y opracowane dopiero w listopadzie 2007 r. , czyli po niemal trzech miesi ą cach od momentu powo ł ania Komisji; zarazem prawie rok od uprawomocnienia si ę decyzji nr RWA-21/2004 (por. za ł . do pisma ZAiKS z dnia 21 stycznia 2008 r.). Pierwsze zmiany zasad post ę powania w sprawach, b ę d ą cych przedmiotem pkt 1.a-c sentencji ww. decyzji, które jednak nie mog ą by ć uznane za wykonanie decyzji, zosta ł y podj ę te przez Rad ę i Prezydium Zarz ą du dopiero w dniach 12 i 14 grudnia 2007 r., a wi ę c dopiero po ponad roku od dnia uprawomocnienia si ę decyzji. Natomiast formalne przyj ę cie zmian zasad powierzania ZAiKS zarz ą du prawami autorskimi, które czyni ł y zado ść wymogom wynikaj ą cym z decyzji Prezesa UOKiK nr RWA-21/2004 nast ą pi ł o dopiero po pi ę tnastu miesi ą cach od momentu jej uprawomocnienia si ę . Decyzja Prezesa UOKiK zosta ł a wykonana w pe ł ni dopiero w dniu 11 kwietnia 2008 r., a zatem dopiero po siedemnastu miesi ą cach od momentu jej uprawomocnienia si ę . Przedstawione okoliczno ś ci nie pozwalaj ą na stwierdzenie, by d ąż enia ZAiKS zmierzaj ą ce do wykonania decyzji by ł y aktywne i podejmowane w odst ę pach czasowych umo ż liwiaj ą cych wykonanie decyzji niezw ł ocznie. Nieuzasadniona jest próba usprawiedliwiania przez ZAiKS zw ł oki w wykonaniu decyzji wzgl ę dami natury organizacyjnej, w tym specyfik ą wynikaj ą ca ze statusu ZAiKS jako stowarzyszenia i konieczno ś ci ą uzyskania zgody Zjazdu Delegatów (por. pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.). Statut ZAiKS nie wymaga do zmiana tre ś ci „Zobowi ą zania organizacyjnego” zgody Zjazdu Delegatów. Tekst „Zobowi ą zania organizacyjnego” uchwalany jest przez Rad ę Stowarzyszenia – na wniosek Zarz ą du i po wys ł uchaniu Komisji Rewizyjnej (§ 16 ust. 1 oraz § 32 pkt 3 Statutu). W § 27 statutu ZAiKS, który okre ś la kompetencje Zjazdu Delegatów, nie wynika, by temu organowi przypisana by ł a rola zwi ą zana z uchwalaniem tre ś ci „Zobowi ą za ń organizacyjnych”. Do kompetencji Zjazdu Delegatów nale ż y natomiast uchwalanie wytycznych dzia ł alno ś ci stowarzyszenia (pkt 1), udzielanie absolutorium dla ust ę puj ą cej Rady ZAiKS (pkt 2), wybór okre ś lonych organów ZAiKS (pkt 3), ustalanie wysoko ś ci sk ł adek cz ł onkowskich i innych ś wiadcze ń finansowych cz ł onków (pkt 4), podejmowanie uchwa ł dotycz ą cych funduszów niewynikaj ą cych z obowi ą zuj ą cych przepisów (pkt 5), ustalanie form dzia ł alno ś ci socjalnej (pkt 6), rozstrzyganie skarg dotycz ą cych wykluczenia ze stowarzyszenia i zawieszenia w prawach cz ł onka (pkt 7), uchwa ł w sprawach zmian statutu ZAiKS i regulaminu rady ZAiKS (pkt 8), podj ę cie uchwa ł y o likwidacji ZAiKS (pkt 9). Poza tym przypomnie ć nale ż y, ż e na wypadek nadzwyczajnych przypadków statut ZAiKS nie stwarza przeszkód, by Zjazd Delegatów by ł zwo ł any w terminie innym ni ż wynikaj ą cy z przyj ę tego harmonogramu. Zgodnie z § 29 statutu, Nadzwyczajny Zjazd Delegatów mo ż e by ć zwo ł any przez Zarz ą d z w ł asnej inicjatywy, lub na wniosek Komisji Rewizyjnej, Zarz ą dów co najmniej pi ę ciu Sekcji lub 1 / 5 ogólnej liczby cz ł onków zwyczajnych (ust. 1). Dzi ę ki takiemu rozwi ą zaniu statutowemu Zarz ą d ZAiKS, je ż eli uwa ż a, ż e okre ś lona sprawa wymaga potwierdzenia przez Zjazd Delegatów, mo ż e zwo ł a ć zjazd nadzwyczajny w dowolnie wybranym przez siebie terminie. Co wi ę cej statut wymaga, by Zarz ą d zwo ł a ł Nadzwyczajny Zjazd Delegatów w terminie nie przekraczaj ą cym miesi ą ca od podj ę cia uchwa ł y o zwo ł aniu Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów (§ 29 ust. 2). Takie postanowienie statutu niew ą tpliwie mo ż e s ł u ż y ć sprawno ś ci i szybko ś ci dzia ł ania organów ZAiKS w sytuacjach tego wymagaj ą cych. 18 Z punktu widzenia okre ś lenia terminu wykonania decyzji Prezesa UOKiK nie ma znaczenia podnoszona przez ZAiKS okoliczno ść , ż e dzia ł ania podj ę te przez stowarzyszenie w celu wykonania decyzji Prezesa UOKiK mia ł y szerszy zakres, wykraczaj ą cy poza zobowi ą zania okre ś lone t ą decyzj ą . Wybieraj ą c tryb wykonania decyzji przedsi ę biorca powinien w pierwszym rz ę dzie uwzgl ę dni ć to, czy gwarantuje on wykonanie decyzji sprawnie i niezw ł ocznie. Za okoliczno ść prawnie irrelewantn ą nale ż y wobec tego uzna ć to, czy dzia ł ania podj ę te przez ZAiKS w celu wykonania decyzji Prezesa UOKiK s ł u ż y ł y tylko temu celowi, czy te ż mia ł y tak ż e s ł u ż y ć realizacji innych obowi ą zków administracyjnych, zobowi ą za ń umownych lub innych celów lub planów ZAiKS. Z punktu widzenia niniejszej sprawy ocenie podlega tylko termin i sposób wdro ż enia nakazów okre ś lonych w decyzji Prezesa UOKiK. Nale ż y tak ż e podkre ś li ć , ż e przedsi ę biorca nie mo ż e – jak czyni to ZAiKS – t ł umaczy ć zw ł oki w wykonaniu prawomocnej decyzji administracyjnej swoim przekonaniem, ż e zmiany zasad jego funkcjonowania powinny by ć dokonywane jak najrzadziej. Przedsi ę biorca nie mo ż e bowiem dowolnie decydowa ć o terminie wykonania decyzji, która powinna by ć wykonana niezw ł ocznie. Zdziwienie mo ż e zreszt ą budzi ć powo ł ywanie si ę przez ZAiKS na trosk ę o dobro twórców (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.), w celu usprawiedliwienia niewykonywania decyzji zakazuj ą cej mu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej wzgl ę dem tych twórców. Maj ą c na uwadze wszystkie powy ż sze okoliczno ś ci, za okres niewykonywania decyzji nale ż y przyj ąć 437 dni , jakie up ł yn ęł y od dnia 31 stycznia 2007 r. do dnia 11 kwietnia 2008 r. (stycze ń 2007 r.: 1 dzie ń , luty: 28 dni, marzec: 31 dni, kwiecie ń : 30 dni, maj: 31 dni, czerwiec: 30 dni; lipiec: 31 dni, sierpie ń : 31 dni; wrzesie ń : 30 dni, pa ź dziernik: 31 dni, listopad: 30 dni, grudzie ń 31 dni, stycze ń 2008 r.: 31 dni, luty: 29 dni, marzec: 31 dni, kwiecie ń : 11 dni). III. Wymiar kary pieni ęż nej Zgodnie z art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorców, w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 10.000 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu decyzji wydanych na podstawie art. 10, art. 12 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 2 i 4, art. 26, art. 28 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 i 3, postanowie ń wydanych na podstawie art. 66 ust. 1 lub wyroków s ą dowych w sprawach z zakresu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz koncentracji. Przes ł ank ą zastosowania kary, o której mowa w tym przepisie jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca nie wykona ł prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK lub nie wykona ł jej w terminie 13 . Kary pieni ęż ne za niewykonanie decyzji spe ł niaj ą zarówno funkcj ę przymuszaj ą c ą do zaniechania zakazanej praktyki, jak i funkcj ę represyjn ą . W pi ś miennictwie antymonopolowym podkre ś la si ę , i ż w odró ż nieniu od kar o charakterze stricte egzekucyjnym, co do których zasad ą jest niemo ż no ść ich na ł o ż enia po wykonaniu okre ś lonego obowi ą zku, kary te mog ą by ć na ł o ż one równie ż po wykonaniu decyzji, 13 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 345; K. Kohutek: Komentarz do art.102 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.03.86.80), LEX/el 2005. 19 postanowienia lub wyroku 14 . Powy ż sze pogl ą dy znajduj ą potwierdzenie w orzecznictwie antymonopolowym 15 . Oznacza to, ż e w niniejszej sprawie, w której udowodniono ZAiKS zw ł ok ę w wykonaniu prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK, s ą podstawy do na ł o ż enia na ZAiKS kary pieni ęż nej. Cho ć uprawnienie do nak ł adania kar pieni ęż nych przewidzianych w art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma charakter fakultatywny, Prezes UOKiK uzna ł , ż e okoliczno ś ci rozpatrywanej sprawy w pe ł ni uzasadniaj ą na ł o ż enie na ZAiKS kary pieni ęż nej. W tym zakresie Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł stopie ń zawinienia ZAiKS. Pozostawanie przez ZAiKS w zw ł oce w wykonaniu ww. decyzji by ł o bowiem umy ś lne . Ś wiadcz ą o tym nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • ZAiKS opieszale podejmowa ł dzia ł ania s ł u żą ce wykonaniu decyzji. Stwierdzonym faktem jest, ż e ZAiKS podj ął pierwsze przygotowawcze dzia ł ania organizacyjne maj ą ce w dalszej perspektywie prowadzi ć do wykonania decyzji dopiero po niemal pi ę ciu miesi ą cach od jej uprawomocnienia. Wst ę pne projekty zmiany zasad sprawowania zbiorowego zarz ą dzania zosta ł y opracowane dopiero prawie rok od uprawomocnienia si ę decyzji nr RWA-21/2004, a pierwsze formalne zmiany tych zasad zosta ł y podj ę te dopiero po ponad roku od dnia uprawomocnienia si ę decyzji. Decyzja zosta ł a wykonana w pe ł ni dopiero po niemal siedemnastu miesi ą cach od momentu uprawomocnienia. • Znamienne jest, ż e zmiany zasad zbiorowego zarz ą du zgodne z wymogami decyzji nr RWA-21/2004 ZAiKS wprowadzi ł w ż ycie dopiero po wszcz ę ciu w ł a ś ciwego post ę powania administracyjnego w sprawie na ł o ż enia kary za zw ł ok ę w wykonaniu tej decyzji. Oznacza to, ż e ZAiKS lekcewa ż y ł obowi ą zki na ł o ż one na niego przez Prezesa UOKiK i dopiero realne zagro ż enie na ł o ż enia kary pieni ęż nej sprawi ł o, ż e swoje obowi ą zki ZAiKS zacz ął traktowa ć powa ż nie. • Jednoznacznym wyrazem lekcewa ż enia przez ZAiKS decyzji Prezesa UOKiK jest ju ż sam fakt, ż e ZAiKS dopuszcza ł zwlekanie z wprowadzeniem zmian niezb ę dnych do wykonania decyzji Prezesa UOKiK a ż do grudnia 2009 r. , na kiedy to wcze ś niej ZAiKS zaplanowa ł Zjazd Delegatów (pismo ZAiKS z dnia 13 lutego 2008 r.). Oznacza to, ż e ZAiKS powa ż nie zak ł ada ł , ż e wykonanie prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK mo ż e nast ą pi ć po okresie niemal trzech lat! Wobec tych okoliczno ś ci zasadne jest przyj ę cie, ż e tylko pod wp ł ywem wszcz ę tego przez Prezesa UOKiK post ę powania ZAiKS zacz ął traktowa ć spraw ę zmiany zasad zbiorowego zarz ą du jako piln ą . • Na uwag ę zas ł uguje tak ż e okoliczno ść , ż e w trakcie post ę powania ZAiKS w sposób nieprzekonuj ą cy, a zarazem wzajemnie sprzeczny , wyja ś nia ł przyczyny, dla których nie wykona ł decyzji Prezesa UOKiK we wcze ś niejszym terminie. Z jednej strony ZAiKS t ł umaczy ł , ż e okres potrzebny do zmiany zasad wykonywania zbiorowego zarz ą du spowodowany by ł konieczno ś ci ą ich przyj ę cia przez Zjazd Delegatów. Z drugiej strony 14 E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 343. 15 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 13 maja 2004 r. (sygn. akt III SK 39/04); wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 2 grudnia 1998 r. (sygn. akt XVII Ama 55/98); wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 8 listopada 2000 r. (sygn. akt XVII Ama 98/99); Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 12 lutego 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 42/00). 20 ZAiKS informowa ł , ż e tylko pocz ą tkowo planowa ł wprowadzenie zmian stanowi ą cych wykonanie decyzji wraz ze zmianami w statucie, wymagaj ą cymi uchwa ł y Zjazdu Delegatów. Ostatecznie zmiany zosta ł y przez ZAiKS wprowadzone bez udzia ł u Zjazdu Delegatów, przez Rad ę i Zarz ą d ZAiKS, w trybie § 32 pkt 3 Statutu ZAiKS. Wobec powy ż szego Prezes UOKiK uzna ł za uzasadnione przyj ę cie, ż e ZAiKS nie wykonywa ł decyzji bezzw ł ocznie dzia ł aj ą c umy ś lnie , zdaj ą c sobie spraw ę ze swoich obowi ą zków co do sposobu i terminu wykonania decyzji. Uzasadnia to na ł o ż enie na ZAiKS kary pieni ęż nej. Zgodnie z art. 111 tej ustawy, przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108, nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Zgodnie natomiast z art. 130 tej ustawy, przy ustalaniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej uwzgl ę dnia si ę równie ż okoliczno ść naruszenia przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.). Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, przy ustalaniu dziennego wymiaru kary Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • Uchylanie si ę przez ZAiKS od obowi ą zku wykonania decyzji, mimo tego, ż e w ko ń cu zosta ł a wykonana, mia ł o charakter uporczywy i d ł ugotrwa ł y . Decyzja Prezesa UOKiK sta ł a si ę prawomocna w dniu 29 listopada 2006 r. Post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu ustalenie, czy nast ą pi ł o wykonanie tej decyzji zosta ł o wszcz ę te w dniu 10 grudnia 2007 r. Od momentu uprawomocnienia si ę decyzji do dnia wszcz ę cia post ę powania wyja ś niaj ą cego up ł yn ęł o zatem ponad rok, w trakcie których ZAiKS mia ł mo ż liwo ść wykonania decyzji, czego w tym czasie nie uczyni ł . • Poniewa ż w ś wietle orzecznictwa decyzja Prezesa UOKiK wykonana z pó ł rocznym opó ź nieniem od daty uprawomocnienia jest decyzj ą wykonan ą bardzo opieszale 16 , takim samym mianem nale ż y okre ś li ć sposób wykonania decyzji nr RWA-21/2004 przez ZAiKS. Okoliczno ść ta wp ł ywa zaostrzaj ą co na wysoko ść kary pieni ęż nej. • Na wysoko ść kary pieni ęż nej wp ł yn ęł o tak ż e lekcewa żą ce stanowisko ZAiKS , który nie traktowa ł wykonania decyzji Prezesa UOKiK w nale ż ny sposób, dopuszczaj ą c wr ę cz oczekiwanie z wprowadzeniem zmian niezb ę dnych do wykonania tej decyzji przez okres niemal trzech lat od dnia uprawomocnienia i tylko pod wp ł ywem wszcz ę tego post ę powania wprowadzi ł konieczne zmiany sposobu zarz ą dzania prawami autorskimi. • Ustalony dzienny wymiar kary pieni ęż nej odzwierciedla ra żą ce naruszenie przez ZAiKS dominuj ą cej pozycji rynkowej. Uwzgl ę dnia to znaczny stopie ń zagro ż enia interesu publicznego wyra ż aj ą cy si ę w powszechnym charakterze praktyki ZAiKS. Dotyka ona wszystkich autorów, którzy oddalili lub chcieliby odda ć ZAiKS ochron ę praw. W przedmiotowej sprawie niezastosowanie si ę ZAiKS bez zb ę dnej zw ł oki do nakazu zaniechania stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę oznacza, i ż mimo uprawomocnienia si ę decyzji nr RWA-21/2004, nie zmieni ł a si ę sytuacja potencjalnych i dotychczasowych klientów ZAiKS: twórców oddaj ą cych mu zarz ą d prawami autorskimi. ZAiKS nadal móg ł korzysta ć z przewagi kontraktowej wynikaj ą cej z jego dominuj ą cej pozycji na rynku zbiorowego zarz ą dzania prawami autorskimi do utworów 16 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 13 maja 2004 r. (sygn. akt III SK 39/04). 21 muzycznych i narzuca ć autorom zasady przyjmowania utworów pod ochron ę uznane za naruszaj ą ce konkurencj ę . W oczywisty wi ę c sposób interes publiczny, chroniony przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zosta ł naruszony poprzez zaniechanie podj ę cia w terminie dzia ł a ń przez ZAiKS. • Prezes UOKiK wzi ął równie ż pod uwag ę jako okoliczno ść wp ł ywaj ą c ą na zwi ę kszenie wysoko ś ci kary, i ż ZAiKS zosta ł uprzednio prawomocnie uznany odpowiedzialnym za naruszenie zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonego w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów 17 . • Z drugiej strony Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł tak ż e, ż e w ś wietle orzecznictwa stopie ń , w jakim decyzja zosta ł a wykonana, mo ż e wp ł ywa ć na wymiar kary orzekanej w granicach ustawy 18 . Wobec tego Prezes UOKiK ustali ł wysoko ść kary na obni ż onym poziomie, uwzgl ę dniaj ą c w ten sposób fakt, i ż jeszcze przed zako ń czeniem post ę powania w niniejszej sprawie ZAiKS ostatecznie wykona ł decyzj ę nr RWA- 21/2004. Pomimo wysokiego stopnia szkodliwo ś ci czynu i premedytacji dzia ł ania ZAiKS, Prezes UOKiK orzek ł o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej w wysoko ś ci 1.000 euro za ka ż dy z 437 dni zw ł oki w wykonaniu prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK, licz ą c od dnia 31 stycznia 2007 r. do dnia 11 kwietnia 2008 r. Kara pieni ęż na uwzgl ę dnia wszystkie ww. okoliczno ś ci i jest zarazem adekwatna do pe ł nionej przez ni ą funkcji represyjnej, jako instrumentu maj ą cego zniech ę ci ć przedsi ę biorc ę do naruszania w przysz ł o ś ci obowi ą zków wynikaj ą cych z prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK. Powinna ona stanowi ć dla ZAiKS na tyle zauwa ż aln ą dolegliwo ść , aby zniech ę ci ć go do podobnych zachowa ń w przysz ł o ś ci. Kara w ustalonym wymiarze dziennym stanowi wystarczaj ą c ą dolegliwo ść finansow ą dla ZAiKS i odpowiada stopniowi naruszenia obowi ą zku ustawowego w zakresie wykonania decyzji. Nale ż y zarazem zauwa ż y ć , ż e dzienny wymiar kary wyznaczony w wysoko ś ci 1 / 10 górnej granicy zagro ż enia ustawowego, z uwagi na uwzgl ę dnienie tak ż e wskazanych wy ż ej okoliczno ś ci ł agodz ą cych. Wysoko ść wymiaru dziennego kary uwzgl ę dnia tak ż e przychód osi ą gany przez ZAiKS. Ustawodawca nie uzale ż nia wysoko ś ci kary pieni ęż nej maj ą cej charakter proceduralny od wysoko ś ci przychodu przedsi ę biorcy. Prezes UOKiK uzna ł jednak, ż e nak ł adana na ZAiKS kara pieni ęż na prawid ł owo spe ł ni przypisywane jej cele, gdy b ę dzie uwzgl ę dnia ć jego potencja ł ekonomiczny. Okre ś laj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł osi ą gni ę te w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary wyniki finansowe ZAiKS, udokumentowane w aktach post ę powania (pismo ZAiKS z dnia 31 marca 2008 r.). Na tej podstawie Prezes UOKiK przyj ął , ż e tylko kara pieni ęż na w niniejszej wysoko ś ci mo ż e spe ł ni ć zak ł adany cel. Stosownie do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, warto ść euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji lub na ł o ż enia kary. 17 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 20 czerwca 2006 r.(sygn. akt III SK 8/06). 18 Wyrok SOKiK z dnia 26 listopada 2003 r. (sygn. akt XVII Ama 101/02). 22 Warto ść euro zosta ł a zatem przeliczona na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2007 r. – Tabela A kursów ś rednich nr 252/A/NBP/2007, zgodnie z któr ą kurs euro wynosi ł 3,5820,00 z ł . Tym samym na ł o ż ona na ZAiKS kara pieni ęż na zosta ł a obliczona w nast ę puj ą cy sposób: kwota 3.582,00 z ł zosta ł a pomno ż ona przez 437 dni niewykonania decyzji, co da ł o łą czn ą kwot ę 1.565.334 z ł (s ł ownie: jeden milion pi ęć set sze ść dziesi ą t pi ęć tysi ę cy trzysta trzydzie ś ci cztery z ł ote). Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Warszawie. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów — kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie nr: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Otrzymuje : Stowarzyszenie Autorów ZAiKS ul. Hipoteczna 2 00–092 Warszawa 23