RWA-22/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-21/12/JKa Warszawa, dn. 18 października 2012 r. DECYZJA Nr RWA-22/2012 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Pułtuskiemu Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pułtusku - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje się , że działanie Pułtuskiego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku polegające na stosowaniu postanowień zawartych we wzorcu umownym na wykonywanie usług w zakresie odbioru i wywozu odpadów komunalnych „Umowa Nr” o treści: 1. „W przypadku zmiany stawki urzędowej VAT zmiana ceny następuje bez pisemnego stosowanego aneksu do umowy” (§ 6 ust. 2), 2. „Wszelkie ewentualne spory (…) będą rozstrzygane przed Sądem właściwym dla Zleceniobiorcy” (§ 14) stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , polegającą na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 2 maja 2012 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Pułtuskiemu Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pułtusku 2 - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje się , że działanie Pułtuskiego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku polegające na stosowaniu postanowienia zawartego we wzorcu umownym na wykonywanie usług w zakresie odbioru i wywozu odpadów komunalnych „Umowa Nr” o treści: „Zapłata należności za usługę będącą przedmiotem umowy będzie dokonywana przez Zleceniodawcę w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury przez Zleceniobiorcę” (§ 7) stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , polegającą na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i nakazuje zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do treści art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Pułtuskie Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Pułtusku karę pieniężną w wysokości: 1. 1796 zł (tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt sześć złotych) płatną do budżetu państwa z tytułu naruszenia stwierdzonego w pkt I niniejszej decyzji; 2. 1643 zł (tysiąc sześćset czterdzieści trzy złote) płatną do budżetu państwa z tytułu naruszenia stwierdzonego w pkt II niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie (dalej również: Prezes Urzędu lub Prezes UOKiK) przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z wykonywaniem przez Pułtuskie Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku (dalej również: Spółka lub PPUK) działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz składowaniu odpadów komunalnych nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na wezwanie Prezesa Urzędu skierowane do Spółki w toku postępowania wyjaśniającego, Spółka przedstawiła wzorzec umowny stosowany przez Spółkę w obrocie z konsumentami. 3 Prezes Urzędu ustalił, iż w ww. wzorcu umownym znajdują się regulacje o treści analogicznej do treści postanowień wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: również rejestr). W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r. wszczął przeciwko Pułtuskiemu Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów pod zarzutem podejrzenia stosowania postanowień wzorców umownych, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocześnie postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r. Prezes Urzędu zaliczył w poczet materiałów dowodowych pismo PPUK z dnia 17 listopada 2011 roku wraz z załącznikiem w postaci wzorca umownego pt. „Umowa nr” wykorzystywanego przez Spółkę w obrocie konsumenckim, a uzyskanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w postępowaniu wyjaśniającym (znak: RWA-403-36/11/JKa). Zawiadamiając Spółkę o wszczęciu przedmiotowego postępowania, Prezes Urzędu poinformował ją również o możliwości ustosunkowania się do postawionych zarzutów oraz wezwał do przekazania informacji o zakresie czasowym posługiwania się w obrocie zakwestionowanym wzorcem umowy oraz o liczbie umów zawartych pomiędzy Spółką a klientami (konsumentami). Spółka, w swym piśmie z dnia 15 czerwca 2012 r. oświadczyła, że od dnia 2 maja 2012 r. wprowadziła do obrotu nowy wzorzec umowy, w którym dokonano zmian w ten sposób, że nie zawiera on już niedozwolonych postanowień umownych. Jednocześnie Spółka złożyła także wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tym samym o przyjęcie zaproponowanego przez Spółkę zobowiązania, iż w terminie 9 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji dokona również zmian w już zawartych i wykonywanych w obrocie konsumenckim umowach. Długi okres wykonania zobowiązania Spółka wytłumaczyła względami organizacyjnymi. W piśmie z dnia 15 czerwca 2012 r. Spółka przekazała również nowy wzorzec umowy wraz z informacją, iż umowę na podstawie kontrolowanego wzorca zawarto z ok. 2400 konsumentami. Pismem z dnia 21 września 2012 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie PPUK został wyznaczony termin na zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje Pułtuskie Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku, wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000307547 i prowadzi 4 działalność gospodarczą polegającą m.in. na świadczeniu usług w zakresie wywozu nieczystości stałych, w tym odpadów komunalnych. Przy zawieraniu z konsumentami umów o wywóz odpadów komunalnych Spółka posługuje się wzorcem umowy w rozumieniu art. 384 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), który obowiązuje w obrocie co najmniej od 2008 r., z zastrzeżeniem, że dopiero w 2011 r. Spółka wprowadziła do treści wzorca dodatkowe postanowienie, zacytowane w pkt I.1 sentencji decyzji. Jak wynika z ustaleń Prezesa Urzędu umowy zawierane były głównie na terenie Gminy Pułtusk. W oparciu o wzorzec zawartych zostało z konsumentami ok. [*] umów. Po przeprowadzeniu analizy wzorca Prezes Urzędu ustalił, iż w jego treści znajdują się postanowienia w brzmieniu: 1. „W przypadku zmiany stawki urzędowej VAT zmiana ceny następuje bez pisemnego stosowanego aneksu do umowy” (§6 ust. 2 Umowy Nr ) ; 2. „Wszelkie ewentualne spory (…) będą rozstrzygane przed Sądem właściwym dla Zleceniobiorcy” (§14 Umowy Nr ); 3. „Zapłata należności za usługę będącą przedmiotem umowy będzie dokonywana przez Zleceniodawcę w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury przez Zleceniobiorcę” (§7 Umowy Nr); Prezes Urzędu ustalił również, że w rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. zamieszczone zostały postanowienia o treści: – „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy” - postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) z dnia 19 stycznia 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 2/04) i wpisane do rejestru pod numerem 400; – „Właściwym dla rozstrzygnięcia sporów wynikających z regulaminu świadczenia usług jest sąd powszechny właściwy dla siedziby operatora” - postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 29 września 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 57/03) i wpisane do rejestru pod numerem 565; – "Wszelkie spory rozstrzygać będzie Sąd dla M. Katowic” postanowienie uznane zaniedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 12 stycznia 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 13/04) i wpisane do rejestru pod numerem 397; – „(…) Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze ” - postanowienie uznane za niedozwolone wyrokiem SOKiK z dnia 14 marca 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 6/04) i wpisane do rejestru pod numerem 495. W załączeniu do pisma z 24 kwietnia 2012 r. Spółka przekazała nowo opracowany wzór umowy na wywóz odpadów, w którym: – postanowienie z pkt I.1. sentencji decyzji zastąpiono postanowieniem o treści: „W przypadku zmiany stawki urzędowej VAT zmiana ceny może nastąpić tylko po pisemnym zawiadomieniu Zleceniodawcy. W przypadku niezaakceptowania przez Zleceniodawcę nowych cen przysługuje mu prawo wypowiedzenia umowy”; 5 – postanowienie z pkt I.2. sentencji decyzji zostało wyeliminowane z treści wzorca; – postanowienie z pkt II sentencji decyzji zastąpiono postanowieniem o treści: „Zleceniodawca zobowiązuje się do zapłaty należności za usługę będącą przedmiotem umowy na podstawie otrzymywanych faktur w terminach w nich określonych. Termin zapłaty na fakturze nie będzie krótszy, niż 14 dni od daty jej wystawienia. Zleceniobiorca zobowiązuje się dostarczać faktury w terminie nie krótszym, niż 7 dni przed terminem płatności wskazanym w fakturze”. Nowo opracowany wzorzec wszedł do obrotu w dniu 2 maja 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje Interes publicznoprawny Podstawą zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa UOKiK, iż w wyniku stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zagrożony został interes publicznoprawny. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawa ta określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Przepis ten przesądza o przynależności niniejszej ustawy do dziedziny prawa publicznego, jak również o wyłączeniu możliwości podejmowania przez Prezesa Urzędu działań w celu ochrony interesów indywidualnych czy grupowych. W toku postępowania i przy wydawaniu decyzji Prezes Urzędu jest zatem rzecznikiem interesu publicznego. Rola ta wynika nie tylko z celu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, lecz również z jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, określonej w art. 7 k.p.a. Wobec powyższego, wykazanie wystąpienia zagrożenia interesu publicznoprawnego w danej sprawie stanowi podstawową przesłankę warunkującą możliwość jej rozstrzygania w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu, niniejsza sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Pułtuskiego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. Należy przy tym zauważyć, że interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów stanowi jednocześnie naruszenie interesu publicznoprawnego. Wobec powyższego uzasadnione było podjęcie przez Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Przesłanki stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje możliwość kontroli przez Prezesa Urzędu działań przedsiębiorców podejmowanych w stosunkach prawnych z konsumentami, wprowadzając mechanizmy ochrony tzw. zbiorowych interesów konsumentów. Konsumentem w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22 1 k.c. w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). 6 Materialnoprawną podstawę do oceny działań przedsiębiorcy w powyższym aspekcie stanowi przepis art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z jego ust. 1, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy (art. 24 ust. 2 ustawy). Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 ustawy). Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Przepis art. 24 ust. 2 ww. ustawy zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesów konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił: stosowanie postanowień wzorów umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Jak wynika z powyższego, dla uznania działania przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne jest wykazanie, iż spełnione zostały kumulatywnie trzy przesłanki: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy; 2) działanie to jest bezprawne; 3) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Status przedsiębiorcy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ww. ustawy pod pojęciem przedsiębiorcy rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 - na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Pułtuskie Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku, wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000307547 i prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą polegającą m.in. na świadczeniu usług w zakresie wywozu nieczystości stałych, w tym odpadów komunalnych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Spółka posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, że przy wykonywaniu działalności gospodarczej Spółka podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym 7 samym jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność Bezprawność działań przedsiębiorcy co do zasady wynika z naruszenia innych przepisów powszechnie obowiązujących. Niemniej jednak należy wskazać, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku identyfikuje wprost jako bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru. Jak wynika z wyroku SOKiK z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), w oparciu o art. 24 ust. 2 można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do ww. rejestru. A zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru stanowi wystarczającą przesłankę do uznania bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Wobec powyższego stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez SOKiK za niedozwolone zostało wpisane do rejestru, jest prawnie zakazane. Prawomocny wyrok tego Sądu, wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, wskazujący treść postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazujący ich wykorzystywania ma od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru skutek wobec osób trzecich (art. 479 43 k.p.c.). Przepis tego artykułu rozszerza zatem prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. „Artykuł ten dotyczy rozszerzonej prawomocności materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grupę przypadków takiej prawomocności, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powagę rzeczy osądzonej dla wszystkich i przeciwko wszystkim. Przepis bowiem wyraźnie stanowi, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywołuje więc skutek erga omnes” (por. H. Ciepła [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2001, s. 249). Przepis art. 479 43 k.p.c. stanowiąc, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w żaden sposób kategorii tych podmiotów. Wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsiębiorcy, który klauzulę wprowadził do swoich wzorców umów, jak i do każdego innego przedsiębiorcy, stosującego własne warunki umów. Należy zatem przyjąć, że wyrok SOKiK od chwili wpisania klauzuli do rejestru wywiera skutek względem wszystkich uczestników obrotu, co oznacza, że żaden z podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym nie może posługiwać się przedmiotowym postanowieniem. W uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt. III SZP 3/06 Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów”. Tym samym SN przesądził, iż stosowanie klauzuli tożsamej z klauzulą wpisaną do rejestru, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 8 Należy przy tym podkreślić, iż dla uznania, iż klauzula wpisana do rejestru i klauzula z nią porównywana są tożsame w treści nie jest konieczna dokładna literalna identyczność tych postanowień. Rozbieżność użytych wyrażeń, zmiana szyku zdania, czy zastosowanie synonimów nie eliminuje bowiem abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia, jeżeli cel, w jakim wprowadzone zostało postanowienie umowne jest tożsamy. „Nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul. Głównym czynnikiem przesądzającym powinien być, zdaniem Sądu, zamiar, cel jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame” (wyrok SOKiK z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt XVII Ama 46/04). Odnosząc powyższe uwagi do zarzutów postawionych Spółce należy zauważyć, co następuje: I.1 W § 6 ust. 2 „Umowy Nr” mającej charakter wzorca umownego w rozumieniu art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego, Spółka zawarła postanowienie o treści: „W przypadku zmiany stawki urzędowej VAT zmiana ceny następuje bez pisemnego stosowanego aneksu do umowy”. Zdaniem Prezesa Urzędu, treść ww. postanowień jest tożsama z treścią postanowienia, uznanego za niedozwolone wyrokiem SOKIK z dnia z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt XVII AmC 874/09 i wpisanego do rejestru pod numerem 2406, o treści: "Wpłaty zostaną dokonane w złotych polskich. W razie zmiany stawki podatku VAT cena oraz wysokość wpłat ulegną zmianie odpowiednio o różnicę pomiędzy poprzednią i aktualnie obowiązującą stawką VAT, zgodnie z obowiązującymi przepisami". W przywołanym wyroku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż przedmiotowe postanowienie narusza art. 385 3 pkt 20 k.c. ze względu na uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy. Sąd wskazał, iż postanowienie przyznaje przedsiębiorcy uprawnienie do określenia ceny kontraktu po zawarciu umowy, nie uprawnia jednak w takim przypadku konsumenta do odstąpienia od umowy. W rejestrze znajduje się również postanowienie o treści: „Zmiana opłaty nie powoduje konieczności zmiany umowy” uznanego za niedozwolone wyrokiem SOKIK z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII AmC 2/04 i wpisanego do rejestru pod numerem 400. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono m.in., że zastosowane w umowie dotyczącej stosunku o charakterze ciągłym postanowienie, iż zmiana cen nie powoduje zmiany umowy uniemożliwia konsumentowi wypowiedzenie umowy na podstawie art. 384¹ k.c., a ponadto narusza dobre obyczaje takie jak: zaufanie stron umowy, poszanowanie prawa i rzetelność przedsiębiorcy prowadząc do naruszania interesów konsumentów poprzez utrudnianie lub uniemożliwianie wypowiedzenia umowy w przypadku jej zmiany. Argumenty, na które powołał się SOKiK w ww. orzeczeniu należy bezpośrednio odnieść do postanowienia kwestionowanego w niniejszej sprawie, co potwierdza tożsamość porównywanych postanowień. Ponadto należy zauważyć, że zmiana ceny świadczonej na podstawie zawartej z konsumentem umowy za usługi odbioru i wywozu odpadów stanowi ingerencję w istotne postanowienia umowy. To właśnie cena jest najbardziej istotnym czynnikiem wpływającym na podjęcie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy i jej kontynuowaniu. O zmianie ceny konsumenta należy informować poprzez doręczenie nowego 9 wzorca umownego (z podwyższoną ceną za usługę), względnie poprzez doręczenie informacji o zmianie ceny i terminie, od którego ma ona obowiązywać. Jedynie bowiem w taki sposób konsument może zapoznać się z nowymi warunkami umowy i zadecydować o ewentualnym kontynuowaniu stosunku umownego, a przedsiębiorca zadośćuczynić wymogom sprecyzowanym w art. 384§1 i 384¹ k.c. I.2 § 14 „Umowy Nr” mającej charakter wzorca umownego w rozumieniu art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego, zawierał postanowienie o treści: „Wszelkie ewentualne spory (…) będą rozstrzygane przed Sądem właściwym dla Zleceniobiorcy”. Zdaniem Prezesa Urzędu, treść ww. postanowienia jest tożsama z treścią postanowienia, uznanego za niedozwolone wyrokiem SOKIK z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt XVII AmC 57/03 i wpisanego do rejestru pod numerem 565, o treści: „Właściwym dla rozstrzygnięcia sporów wynikających z regulaminu świadczenia usług jest sąd powszechny właściwy dla siedziby operatora”. Nadto postanowienie umowne o tożsamej treści SOKiK uznał za niedozwolone wyrokiem z dnia 12 stycznia 2005 r. (sygn. akt XVII Amc 13/04). Postanowienie to o treści: „Wszelkie spory rozstrzygać będzie Sąd dla M. Katowic” figuruje w rejestrze pod numerem 397. W ww. wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r. Sąd uznał, że skoro przepis art. 385 3 § 23 k.c. uznaje za niedozwolone narzucenie rozpoznania sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy, to wskazanie we wzorcu umownym jako sądu wyłącznie właściwego sądu siedziby powoda jest klauzulą abuzywną. Powodować to może bowiem dla konsumenta uciążliwość w postaci dojazdów do sądu w mieście, w którym konsument nie ma miejsca zamieszkania. Ta właśnie uciążliwość jest istotą klauzuli abuzywnej określonej w art. 385 1 § 23 k.c. Tożsamość stosowanych przez Spółkę postanowień z porównywanym postanowieniem wpisanym do rejestru nie budzi wątpliwości. II. § 7 „Umowy Nr” mającej charakter wzorca umownego w rozumieniu art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego, zawierał postanowienie o treści: „Zapłata należności za usługę będącą przedmiotem umowy będzie dokonywana przez Zleceniodawcę w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury przez Zleceniobiorcę” (§7 Umowy Nr). Zdaniem Prezesa Urzędu, treść ww. postanowienia jest tożsama z treścią postanowienia, uznanego za niedozwolone wyrokiem SOKIK z dnia 14 marca 2005 r., sygn. akt XVII AmC 6/04 i wpisanego do rejestru pod numerem 495, o treści: „(…) Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze”. Podstawowym zarzutem pozwu, który SOKiK uznał za słuszny w wydanym wyroku była okoliczność, iż postanowienie to narusza prawa podmiotowe konsumentów ponieważ na podstawie treści umowy, faktycznie nie można ustalić terminu, w którym konsument jest zobowiązany do uiszczenia należności za świadczone usługi, a termin ten określany jest dopiero w fakturze. Tylko od pozwanej Spółki zależy data wysłania faktury konsumentowi i arbitralnie decyduje ona o długości terminu, w którym konsument powinien zapłacić należność. Oznacza to, że Spółka sama decyduje o dacie, od której rozpoczyna swój bieg termin na uiszczenie należności przez konsumenta i w dowolny sposób je określa, co może prowadzić – nawet 10 przy zachowaniu należytej staranności – że konsument nie będzie w stanie uiścić należności w terminie podanym na fakturze. Wskazane postanowienie uzależnia spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta (art. 385 3 pkt 8 k.c.), gdyż Spółka sama decyduje o dacie wysłania (doręczenia) faktury konsumentowi a ponadto przyznaje jej uprawnienia do wiążącej interpretacji umowy (art. 385 3 pkt 9 k.c.), ponieważ Spółka jest uprawniona do określenia terminu płatności na fakturze w dowolny sposób. Kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienie oraz postanowienie wpisane do rejestru pod numerem 495 są tożsame. Oba postanowienia powodują, że konsument przy zawieraniu umowy ze Spółką na podstawie wzorca umowy nie posiada wiedzy odnośnie terminu płatności należności za świadczoną usługę, gdyż umowa takiego terminu nie określa, a czyni to wyłącznie faktura, doręczona po jej zawarciu. Powyższe może z pewnością powodować szereg negatywnych konsekwencji dla konsumenta np. konieczność zapłaty odsetek za opóźnianie w zapłacie należności przez konsumenta w wyniku otrzymania faktury pocztą po terminie płatności, bądź też wyznaczenie zbyt krótkiego terminu płatności z uwagi na opóźnienie doręczenia faktury. Nie ma przy tym znaczenia dotychczasowa praktyka Spółki. Uznanie, iż postanowienia umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez Spółkę jest tożsame z postanowieniem wpisanym do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone przesądza o bezprawności tego działania. Jak wskazano bowiem powyżej, art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje samoistną przesłankę bezprawności działań polegających na stosowaniu przez przedsiębiorcę postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Dla stwierdzenia przez Prezesa Urzędu stosowania przez przedsiębiorcę praktyki, określonej w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest także wykazanie, że w wyniku jej stosowania przez przedsiębiorcę naruszony został zbiorowy interes konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest bowiem, iż działanie przedsiębiorcy jest skierowane do nieoznaczonego kręgu odbiorców – dotyczy wszystkich potencjalnych konsumentów zawierających ze Spółką umowę na odbiór odpadów komunalnych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż kwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie Spółki narusza zbiorowy interes konsumentów. 11 Wykazanie, iż działanie Pułtuskiego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku ma charakter bezprawny i narusza zbiorowy interes konsumentów, przesądza, iż działanie to ma charakter praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stwierdzenie zaniechania oraz nakaz zaniechania praktyki W toku prowadzonego postępowania Spółka oświadczyła, iż z dniem 2 maja 2012 r. wprowadziła do obrotu nowy wzorzec umowny , w którym uwzględniła argumenty Prezesa Urzędu przedstawione w postanowieniu o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W załączeniu do pisma z 24 kwietnia 2012 r. Spółka przekazała nowo opracowany wzór umowy na wywóz odpadów, w którym: – postanowienie z pkt. I.1. sentencji decyzji zastąpiono postanowieniem o treści: „W przypadku zmiany stawki urzędowej VAT zmiana ceny może nastąpić tylko po pisemnym zawiadomieniu Zleceniodawcy. W przypadku niezaakceptowania przez Zleceniodawcę nowych cen przysługuje mu prawo wypowiedzenia umowy”; – postanowienie z pkt. I.2. sentencji decyzji zostało wyeliminowane z treści wzorca; – postanowienie z pkt. II sentencji decyzji zastąpiono postanowieniem o treści: „Zleceniodawca zobowiązuje się do zapłaty należności za usługę będącą przedmiotem umowy na podstawie otrzymywanych faktur w terminach w nich określonych. Termin zapłaty na fakturze nie będzie krótszy, niż 14 dni od daty jej wystawienia. Zleceniobiorca zobowiązuje się dostarczać faktury w terminie nie krótszym, niż 7 dni przed terminem płatności wskazanym w fakturze”. Prezes Urzędu dokonując analizy nowego wzorca umownego wprowadzonego do obrotu konsumenckiego uznał, iż Spółka – z dniem 2 maja 2012 r. – zaniechała stosowania postanowień wskazanych w pkt. I.1 i I.2 sentencji decyzji. Konsumentowi zagwarantowano bowiem prawo wypowiedzenia umowy w przypadku zmiany ceny świadczonej przez Spółkę usługi, a także wyeliminowano korzystne wyłącznie dla Spółki postanowienie dotyczące właściwości sądu. W świetle powyższych argumentów Prezes Urzędu uznał, iż w tym zakresie Spółka z dniem 2 maja 2012 r. zaniechała stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i z tego względu orzekł jak w punkcie I.1 i I.2 sentencji decyzji. Prezes Urzędu stwierdził jednak, iż postanowienie o treści: „Zleceniodawca zobowiązuje się do zapłaty należności za usługę będącą przedmiotem umowy na podstawie otrzymywanych faktur w terminach w nich określonych. Termin zapłaty na fakturze nie będzie krótszy, niż 14 dni od daty jej wystawienia. Zleceniobiorca zobowiązuje się dostarczać faktury w terminie nie krótszym, niż 7 dni przed terminem płatności wskazanym w fakturze”, w dalszym ciągu nie odpowiada przepisom prawa, albowiem na jego mocy Spółka nadal decyduje w dowolny sposób o dacie wystawienia tej faktury, a tym samym również jej doręczenia konsumentowi. Oznacza to, że w dalszym ciągu postanowienie to uzależnia spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli Spółki (art. 385 3 pkt 8 kc), gdyż Spółka sama decyduje o dacie wysłania (doręczenia) faktury konsumentowi, a ponadto przyznaje jej uprawnienie do wiążącej interpretacji umowy (art. 385 3 pkt 9 kc), ponieważ 12 Spółka nadal jest uprawniona do określenia terminu płatności na fakturze w dowolny sposób. Z powyższych względów Prezes Urzędu uznał, iż w zakresie pkt. II sentencji niniejszej decyzji stosowana przez Spółkę praktyka nie została zaniechana. W świetle powyższych argumentów Prezes Urzędu uznał, iż w tym zakresie Spółka nie zaniechała stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów i z tego względu orzekł jak w punkcie II sentencji decyzji. Zobowiązanie Prezes Urzędu w trakcie przeprowadzonego postępowania rozpoznał również złożony przez Spółkę wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tym samym przyjęcie zaproponowanego przez Spółkę zobowiązania, iż w terminie 9 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji dokona również zmian w już zawartych i wykonywanych w obrocie konsumenckim umowach. Długi okres wykonania zobowiązania Spółka wytłumaczyła względami organizacyjnymi. W ocenie Spółki bowiem przygotowanie niezbędnych aneksów, zorganizowanie wysyłki informacji o zmianie umowy i sfinalizowanie zmiany zajmuje kilka miesięcy. Dodatkowo wcześniej Spółka musi dokonać weryfikacji umów pod kątem istnienia konieczności zmian. Treść zobowiązania Spółki – w świetle okoliczności, iż jedno z postanowień umownych zaproponowanych przez Spółkę w nowo opracowanym wzorcu nie odpowiada w pełni przepisom prawa – nie dała podstaw do zakończenia przedmiotowego postępowania wydaniem decyzji w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Również zaproponowany przez Spółkę termin do wykonania zobowiązania jest terminem rażąco długim, zwłaszcza, że umowy o charakterze ciągłym – a do takich zaliczyć należy analizowany wzorzec Spółki – podlegają zmianom w trybie art. 384 i n. kodeksu cywilnego. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I i II sentencji decyzji. III. Kara pieniężna Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. Oznacza to, iż o celowości jej nałożenia Prezes Urzędu rozstrzyga każdorazowo biorąc pod uwagę okoliczności naruszenia przepisów ustawy. Zatem o tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do danego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej, decyduje Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego. Zwrócić należy uwagę, iż przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie przykładowo w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. 13 Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy Prezes Urzędu bierze pod uwagę konieczność spełnienia przesłanek podmiotowych, tj. stwierdzenia, że naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dokonane zostało co najmniej nieumyślnie. Niezależnie od powyższego, już stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Należy jednocześnie podkreślić, że na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego zawsze spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności przy ocenie zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Spółka winna zatem zdawać sobie sprawę z konieczności konstruowania wzorców umownych z uwzględnieniem przepisów art. 385 1 i nast. k.c. Działając jako podmiot profesjonalny, nadto mając dostęp do prowadzonego przez Prezesa Urzędu rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz obowiązujących przepisów prawa, jest zobligowana do dostosowywania wykorzystywanych przez siebie wzorców umownych do stanu odpowiadającego prawu. Jak bowiem wskazano wcześniej, rejestr postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone jest jawny, powszechnie dostępny, publikowany na stronie www.uokik.gov.pl. Abuzywność postanowień wpisanych do tego rejestru jest jednoznaczna, a zakaz stosowania w obrocie postanowień w nim zamieszczonych nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Ustawa nie przesądza bezwzględnie wysokości kary nakładanej przez Prezesa Urzędu, który decyduje o tym w każdym konkretnym przypadku, kierując się założeniem, że sankcja musi spełniać zarówno funkcję represyjną (nakładana jest za naruszenie ustawowych zakazów), jak i prewencyjną (ma zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa), zaś zagrożenie nią, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu, nadaje jej charakter dyscyplinujący 1 . W niniejszej sprawie za udowodnione należy uznać, iż doszło do naruszenia przez Spółkę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sposób określony w pkt. I i II sentencji niniejszej decyzji. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Prezes Urzędu uznał nałożenie kary pieniężnej za uzasadnione. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 za rok 2011, przychód Spółki w roku poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji wyniósł [*]. Maksymalna wysokość kary mogła zatem wynieść [*]. W punkcie I i II sentencji decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje podstawę do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalenie kary w przedmiotowej sprawie miało charakter wieloetapowy, co spowodowane było zaistnieniem w postępowaniu licznych okoliczności mających wpływ na jej wysokość. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe 1 Por.: wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r. (sygn. akt: III SK 31/04). 14 w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. W powyższym kontekście wzięto pod uwagę, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wpisanych do rejestru. Prezes Urzędu zważył, że w wyniku powyższego zachowania sytuacja konsumentów została osłabiona, jednakże wpływ, jaki na uprawnienia konsumentów miały poszczególne postanowienia należało przeanalizować oddzielnie dla każdego zakwestionowanego postanowienia. III.1 W rezultacie stosowania przez Spółkę postanowienia wskazanego w punkcie I.1 sentencji decyzji wyeliminowana została wobec konsumenta możliwość odstąpienia od umowy, pomimo zmiany jej warunków. Praktyka ta miała krótkotrwały charakter. Z kolei ustanowienie sądu właściwego do rozstrzygania ewentualnych sporów powstałych na tle wykonywania zawartej ze Spółką umowy (punkt I.2 sentencji decyzji) mogło powodować dla konsumentów - klientów Spółki mających miejsce zamieszkania w innych, niż Pułtusk miejscowościach - uciążliwość w postaci dojazdów do sądu w mieście, w którym nie mają miejsca zamieszkania. Naruszenie mogło mieć wpływ na interes ekonomiczny konsumenta, jednakże dotyczy tylko sytuacji mogących powstać warunkowo, jedynie w przypadku konieczności skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Trzeba jednak zaznaczyć, że praktyka miała charakter zdecydowanie długotrwały, gdyż tożsame postanowienie zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umów wpisanych za niedozwolone 5 maja 2005 r. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że postanowienia stosowane przez Spółkę naruszały interesy ekonomiczne i prawne konsumentów. Podsumowanie wagi stwierdzonych naruszeń pozwoliło Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń kształtuje się na poziomie [*] przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość [*] przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi 2567 zł (dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt siedem złotych), co stanowi ok. [*] przychodu Spółki osiągniętego w 2011 r. i ok. [*] kary maksymalnej. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Spółkę za stwierdzone w pkt. I sentencji niniejszej decyzji praktyki, Prezes Urzędu uznał, że w sprawie występują okoliczności łagodzące. Prezes Urzędu uwzględnił w szczególności okoliczność, że Spółka natychmiast po wszczęciu postępowania zaniechała stosowania praktyki. Ta okoliczność zasługiwała na uwzględnienie przy dokonywanej gradacji kary i w efekcie miała wpływ na zmniejszenie o 30% kary z tytułu naruszeń określonych w pkt. I niniejszej decyzji. Tym samym w niniejszej sprawie za naruszenie stwierdzone w pkt. I sentencji przedmiotowej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1796 zł (tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt sześć złotych) , co stanowi ok. [*] % przychodu osiągniętego w 2011 roku i ok. [*]% kary maksymalnej. 15 III.2 Stosowanie przez Spółkę postanowienia wskazanego w punkcie II sentencji decyzji uzależnia spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli Spółki, a ponadto przyznaje jej uprawnienie do wiążącej interpretacji umowy. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że postanowienia stosowane przez Spółkę naruszały interesy ekonomiczne i prawne konsumentów. Nie bez znaczenia na wysokość kary pozostała również okoliczność, iż zakwestionowana praktyka, miała ponad dwuletni, a więc długotrwały, charakter. Podsumowanie wagi stwierdzonych naruszeń pozwoliło Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż łącznie waga naruszeń kształtuje się na poziomie [*]% przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2011 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość [*] % przychodu osiągniętego przez Spółkę wynosi 2054 zł (dwa tysiące pięćdziesiąt cztery złote), co stanowi ok. [*] % przychodu Spółki osiągniętego w 2011 r. i ok. [*] % kary maksymalnej. Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Spółkę za stwierdzone w pkt. II sentencji niniejszej decyzji praktyki, Prezes Urzędu uznał, że w sprawie występują okoliczności łagodzące. Prezes Urzędu uwzględnił w szczególności okoliczność, że choć Spółka nie wyeliminowała ostatecznie z obrotu konsumenckiego zarzucanej jej w sentencji decyzji praktyki, to jednak natychmiast po wszczęciu przedmiotowego postępowania podjęła działania zmierzające do dostosowania swojego wzorca do wymogów prawa. Ta okoliczność zasługiwała na uwzględnienie przy dokonywanej gradacji kary i w efekcie miała wpływ na zmniejszenie o 20% kary z tytułu naruszeń określonych w pkt. II niniejszej decyzji. Tym samym w niniejszej sprawie za naruszenie stwierdzone w pkt. II sentencji przedmiotowej decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1643 zł (tysiąc sześćset czterdzieści trzy złote) , co stanowi ok. [*]% przychodu osiągniętego w 2011 roku i ok. [*]% kary maksymalnej. Nakładając niniejszą decyzją ww. karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że mają one: po pierwsze – charakter represyjny (nakładane są za naruszenie ustawowych zakazów), po drugie – prewencyjny (mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa), zaś zagrożenie nimi, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu – nadaje jej charakter dyscyplinujący (wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt: III SK 31/04). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności – zdaniem Prezesa Urzędu – uznać należy, że kara pieniężna nałożona na Spółkę jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nakładając karę w ustalonej wyżej wysokości Prezes Urzędu wyszedł z założenia, iż powinna ona mieć charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny, podkreślając naganność ocenianego zachowania przedsiębiorcy. Poza wymiarem indywidualnym, w ocenie Prezesa Urzędu, orzeczona kara będzie mieć również wymiar ogólny, spełniając funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. W ocenie Prezesa Urzędu, w świetle powyższych okoliczności zarówno nałożenie przedmiotowej kary, jak i jej wysokość, są w pełni uzasadnione. 16 Mając powyższe na względzie należało orzec jak w punkcie III sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Przy dokonywaniu wpłaty na powyższe konto należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie. Otrzymuje: Pułtuskie Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. ul. Staszica 35 06-100 Pułtusk