Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

RWA-4/2012

Decyzja UOKiK RWA-4/2012

Data decyzji
27 kwietnia 2012

Treść rozstrzygnięcia

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w Warszawie RWA-61-4/12/JKa Warszawa, dn. 27 kwietnia 2012 r. DECYZJA Nr RWA-4/2012 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu przeciwko Towarzystwu Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w toku którego zostało uprawdopodobnione, iż ww. przedsiębiorca stosuje określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.) polegające na stosowaniu w umowach o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych postanowienia o treści: „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (…)” (§6 ust. 7 zd. 1 Regulaminu prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA) oraz po przyjęciu wyrażonego w toku przeprowadzonego postępowania zobowiązania tego przedsiębiorcy do zaniechania naruszania zbiorowych interesów konsumentów, nakłada się na Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez: a) zmianę postanowienia wzorca umownego zakwestionowanego w sentencji niniejszej decyzji poprzez nadanie mu brzmienia : „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika, chyba, że przepis prawa nakazuje dokonanie czynności prawnej Oszczędzającego osobiście”; b) przesłanie konsumentom, którzy zawarli umowy na podstawie wzorca umownego wzorca umownego zakwestionowanego w sentencji niniejszej decyzji – w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji – informacji o zmianie treści wzorca określonej w niniejszej decyzji, wskazując jako przyczynę nadesłania aneksu zobowiązanie nałożone przez Prezesa Urzędu w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.). II. Na podstawie art. 28 ust. 3 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie obowiązek przekazania, w terminie 3 miesięcy od dnia 2 uprawomocnienia się niniejszej decyzji, informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I. sentencji decyzji oraz dowodów potwierdzających przekazanie kontrahentom nowego wzorca umownego. UZASADNIENIE W związku z przeprowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegaturę w Warszawie postępowaniem wyjaśniającym (znak: RWA-401- 1/11) mającym na celu m.in. wstępne ustalenie, czy we wzorcach umów przedkładanych konsumentom do podpisu przez wybrane podmioty rynku finansowego oferujące produkty służące dobrowolnemu, dodatkowemu oszczędzaniu na przyszłą emeryturę znajdują się zapisy mogące naruszać przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), co uzasadniałoby wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przeprowadzona została również kontrola treści wzorców umownych dotyczących prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych wykorzystywanych w obrocie konsumenckim przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej również: TFI PZU lub Spółka). Analiza wzorca umowy stosowanego przez Spółkę stała się podstawą do wszczęcia w dniu 30 stycznia 2012 r. postępowania w związku z podejrzeniem, iż stosowanie przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie w umowach o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych postanowienia o treści: „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (…)” (§6 ust. 7 zd. 1 Regulaminu prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA ) stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.), i może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zawiadamiając Spółkę o wszczęciu postępowania Prezes Urzędu zobowiązał ją jednocześnie do ustosunkowania się do postawionych zarzutów oraz poinformował o treści postanowienia z dnia 30 stycznia 2012 r., na mocy którego zaliczono w poczet materiału dowodowego wzorzec umowy pod nazwą – „Regulamin prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA” uzyskany przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w postępowaniu wyjaśniającym znak: RWA-401-1/11. Odpowiadając na zawiadomienie Prezesa Urzędu o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Spółka pismem z dnia 9 lutego 2012 r., wskazała, iż art. 95 § 1 kodeksu cywilnego przewiduje sytuacje wyjątkowe, w których możliwość działania poprzez pełnomocnika jest ograniczona. Są to ograniczenia wynikające albo wprost z przepisów prawa, albo z właściwości dokonywanej czynności prawnej. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienie wzorca miało w zamyśle Spółki ograniczyć działanie poprzez pełnomocnika w zakresie, w którym działanie to zostało ustawowo wykluczone. Spółka podniosła, że działanie poprzez pełnomocnika i tak 3 nie jest zjawiskiem powszechnym w umowach związanych z zakwestionowanym wzorcem, gdyż na [*] rejestrów jedynie [*] są obsługiwane poprzez pełnomocnika. Spółka podkreśliła również, że jej udział w rynku rejestrów indywidualnych kont emerytalnych jest niewielki i stanowi [*]. Z powyższych względów w opinii Spółki nie miało miejsce działanie mające cechy czynu nieuczciwej konkurencji. Niezależnie od zajętego stanowiska Spółka złożyła wniosek o przyjęcie od niej zobowiązania do wyeliminowania zarzucanych jej praktyk oraz o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spółka w treści zobowiązania wskazała, iż dokona zmiany zakwestionowanego postanowienia poprzez zastąpienie go nowym postanowieniem o treści: „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika, chyba, że przepis prawa nakazuje dokonanie czynności prawnej Oszczędzającego osobiście”. W dniu 16 kwietnia 2012 r. Prezes Urzędu zakończył postępowanie, o czym Spółka została zawiadomiona. Jednocześnie Spółkę poinformowano o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie. Spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Spółka Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000019102. Do przedmiotu działalności Spółki należy działalność związana z zarządzaniem funduszami. Przy zawieraniu z konsumentami umów na świadczenie usług prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych Spółka posługuje się wzorcem umowy w rozumieniu art. 384 Kodeksu cywilnego o nazwie „Regulamin prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA”, który – jak wynika z pisma Spółki z dnia 9 lutego 2012 r. – obowiązuje w obrocie konsumenckim od kwietnia 2010 r. Na jego podstawie Spółka zawarła z konsumentami [*] umów. Po przeprowadzeniu analizy wzorca umownego, którym posługuje się Spółka Prezes Urzędu ustalił, iż w ich treści znajduje się postanowienie umowne o treści: „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (…)” (§6 ust. 7 zd. 1 Regulaminu prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA). Treść postanowienia wypełnia znamiona czynu określonego w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. W piśmie złożonym w trakcie niniejszego postępowania Spółka złożyła zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wskazanym przez Prezesa Urzędu naruszeniom. Zgodnie z treścią zobowiązania Spółki postanowienie wzorca zacytowane w sentencji decyzji miałoby zostać zmienione poprzez nadanie mu brzmienia : „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika, chyba, że przepis prawa nakazuje 4 dokonanie czynności prawnej Oszczędzającego osobiście”. Spółka wniosła o przyjęcie zobowiązania o ww. treści oraz o przyjęcie zobowiązania, o którym mowa art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu zważył, co następuje: I. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęcie zobowiązania. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, że jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W związku z powyższym, dla zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczność uprawdopodobnienia naruszenia przez Spółkę przepisu art. 24 ww. ustawy. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które stosownie do definicji zawartej w ust. 2 tego przepisu rozumie się godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działania przedsiębiorcy. Jednocześnie artykuł ten zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W otwartym katalogu zakazanych praktyk ustawodawca umieścił stosowanie postanowień wzorów umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (pkt 1), naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Aby określone zachowanie mogło zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: 1. kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy; 2. działanie to jest bezprawne; 3. działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. 1. Status przedsiębiorcy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod pojęciem tym należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) oraz: a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o działalności 5 gospodarczej, b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotyczących (…) praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 1 Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Właściwą dla przedsiębiorcy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 ww. ustawy). Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Nie ulega zatem wątpliwości, iż posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Oznacza to, że przy wykonywaniu działalności gospodarczej Spółka podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2. Uprawdopodobnienie bezprawności działania. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w przepisie art. 24 ust. 2 pkt 3 klasyfikuje czyny nieuczciwej konkurencji jako praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli polegają one na bezprawnym działaniu przedsiębiorcy godzącym w zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urzędu ustalił, iż w wykorzystywanym przez Spółkę wzorcu umownym znajduje się postanowienie, którego treść może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną właśnie w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest to postanowienie o treści: „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (…)” (§6 ust. 7 zd. 1 Regulaminu prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA). Mając na uwadze powyższe postanowienie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 95 § 1 kodeksu cywilnego czynność prawną, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać przez przedstawiciela. Należy zatem przyjąć, iż w świetle norm kodeksu cywilnego zasadą jest możliwość działania przez osobę trzecią. Zasada ta jest ograniczona jedynie dwoma rodzajami wyjątków, z których pierwszy dotyczy czynności prawnych, w odniesieniu do których przepis ustawy wyłącza możliwość ich dokonania przez przedstawiciela (np.: sporządzenie oraz odwołanie testamentu), drugi zaś obejmuje czynności prawne, których właściwość wprost wyklucza możliwość ich dokonania przez przedstawiciela, co dotyczy 1 T rzeci człon definicji przedsiębiorcy zawartej w art. 4 pkt 1 [lit. c)] uokik znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniach w sprawach koncentracji. 6 głównie czynności mających ściśle osobisty charakter, m.in. z zakresu prawa rodzinnego czy w postępowaniu w sprawach o prawa stanu. Dokonując oceny wskazanego powyżej postanowienia, Prezes Urzędu uznał, że prawo konsumenta do swobodnego działania w ramach umowy IKE, w tym prawo do wyboru formuły działania osobistego lub przez pełnomocnika jest bezzasadnie ograniczane. Tym samym, w ocenie Prezesa Urzędu, we wskazanym przypadku prawo do działania w ramach nawiązywanych stosunków prawnych mogło zostać ukształtowane in minus w stosunku do ogólnych przepisów kodeksu cywilnego. Zakwestionowane postanowienie ogranicza działanie pełnomocnika wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, jednocześnie jednak nie precyzuje sytuacji, które należy uznać za wyjątkowe, co oznacza, że to de facto sama Spółka podejmuje ostateczną decyzję, czy w określonym, konkretnym stanie faktycznym konsument może działać poprzez swojego pełnomocnika, czy też nie. Nie jest to sytuacja korzystna dla konsumenta. Należy wskazać, że prowadzenie działalności gospodarczej musi odbywać się w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym i dobrym obyczajem. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 roku Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.) czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Ww. postanowienie stosowane przez Spółkę budzi podejrzenie naruszenia ww. przepisu ustawy. Jak bowiem wskazano to Spółka decyduje o tym, kiedy w imieniu konsumenta może występować jego pełnomocnik. Działanie takie może być bezprawne. Jak już wskazano materialnoprawną podstawę do analizy działań przedsiębiorcy z punktu widzenia stosowania takich praktyk stanowi art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który w ust. 1 stanowi, iż „zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów”, przez które stosownie do treści zawartej w ust. 2 pkt. 3 rozumie się bezprawne działanie przedsiębiorcy godzące w zbiorowe interesy konsumentów, w szczególności czyny nieuczciwej konkurencji. Zastosowanie normy wyinterpretowanej z treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymaga zatem wykazania, iż działania przedsiębiorcy są bezprawne oraz godzą w zbiorowe interesy konsumentów. Dodatkowo, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wskazuje przykładowy katalog działań uznawanych za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Przepis ten w pkt 3 stanowi, iż za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się m.in. czyny nieuczciwej konkurencji. Analiza wzorca umownego stosowanego przez Spółkę wykazuje, iż stosowanie w umowach o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych postanowienia o treści wskazanej w sentencji decyzji może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a tym samym może być bezprawne. Powyższe argumenty pozwalają na uznanie, że zarzut bezprawności działania Spółki został uprawdopodobniony, albowiem opisane naruszenie jest, w ocenie Prezesa Urzędu, niezgodne z przepisami ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a tym samym fakt, iż stosowanie przez Spółkę w treści regulaminu, na podstawie których zawierane są z konsumentami umowy o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych jest działaniem bezprawnym, wskazuje na stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów 7 określonych w art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy uprawdopodobniono, że analizowane zachowania Spółki są bezprawne. W celu uprawdopodobnienia stosowania przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejności wykazanie, że zachowania te mogą godzić w interesy konsumentów jako zbiorowości. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. W ocenie Prezesa UOKiK, działania Spółki opisane w sentencji decyzji mogą naruszać interes konsumentów. Działania te polegają bowiem na wykorzystywaniu w obrocie postanowień sprzecznych z prawem lub dobrymi obyczajami oraz zagrażającymi lub naruszającymi interes konsumentów, co wypełnia znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów – zarówno wszystkich konsumentów będących klientami Spółki, jak również potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę. Działania te są zatem skierowane do z góry nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów. Oferta handlowa Spółki ma charakter ogólnie dostępny, kierowana jest bowiem do wszystkich potencjalnych klientów. Tym samym kwestionowane przez Prezesa UOKiK działania Spółki mogą naruszać interes nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Oczywistym jest zatem, że bezprawne zachowanie Spółki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy czy indywidualny, ani też grupy takich osób, lecz narusza ono uprawnienia szerokiego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Powyższe wskazuje na prawdopodobieństwo naruszenia w przedmiotowej sprawie zbiorowego interesu konsumentów, przez który należy rozumieć prawo wszystkich konsumentów do ukształtowania umowy zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i bez narzucania postanowień wpisanych do rejestru. Mając na względzie przytoczoną powyżej argumentację należy uznać , iż w toku niniejszego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało uprawdopodobnione , iż Spółka stosuje określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, 8 poz. 331 ze zm.) praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, stanowiące czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm.) polegające na stosowaniu w umowach o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych postanowienia o treści: „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych (…)” (§6 ust. 7 zd. 1 Regulaminu prowadzenia indywidualnych kont emerytalnych przez fundusze inwestycyjne TFI PZU SA). Treść zobowiązania. Stosownie do przepisu art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie przepisu art. 24 ww. ustawy, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia ww. naruszeniom, Prezes Urzędu – po uprawdopodobnieniu w toku postępowania, iż przedsiębiorca stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów – może, w drodze decyzji, nałożyć na przedsiębiorcę obowiązek wykonania tych zobowiązań. Odpowiadając na zarzuty zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania w swym piśmie z dnia 9 lutego 2012 r. Spółka złożyła zobowiązanie do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wskazanym przez Prezesa Urzędu naruszeniom. Zgodnie z treścią zobowiązania Spółki zakwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienie wzorca miałoby zostać zmienione poprzez nadanie mu brzmienia : „W przypadku rejestrów IKE możliwe jest działanie przez pełnomocnika, chyba, że przepis prawa nakazuje dokonanie czynności prawnej Oszczędzającego osobiście”. Spółka wniosła o przyjęcie zobowiązania o ww. treści oraz o przyjęcie zobowiązania, o którym mowa art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu zmodyfikowany wzorzec umowy może zostać wprowadzony do obrotu konsumenckiego. Należy uznać, że nałożone na Spółkę rozwiązania są równoznaczne z podjęciem działań zmierzających do zapobieżenia uprawdopodobnionym w toku niniejszego postępowania naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powyższe, zaistniała możliwość skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ze względu na okoliczność, iż Spółka przejawiła inicjatywę mającą na celu eliminację działań powodujących naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji Spółki. Stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ w decyzji (…) Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań. ” Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu zobowiązał Spółkę do wykonania przyjętego przez nią zobowiązania w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Wyznaczając powyższy termin Prezes Urzędu wziął pod uwagę możliwość przeprowadzenia przez Spółkę czynności, do których została ona zobowiązana. W ocenie Prezesa Urzędu, wyznaczony termin jest wystarczający do wykonania nałożonego zobowiązania. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. 9 II. Zobowiązanie Spółki do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ w decyzji (…) Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań ”. Zgodnie z powołanym przepisem Spółka została zobowiązana do złożenia w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji informacji o stopniu realizacji zobowiązania nałożonego w punkcie I decyzji oraz dowodów potwierdzających przekazanie kontrahentom nowego wzorca umownego uwzględniającego zmiany określone w niniejszej decyzji wraz z pismem przewodnim dotyczącym przyczyn wprowadzenia tych zmian. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie /podpis/ Otrzymuje:

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
RWA-61-4/12/Jka
Kara finansowa
nie
Branża
65.30 Fundusze emerytalne
Region
Mazowieckie
Strony
Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A. z siedzibą w Warszawie
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów