RWR-26/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-15/11/AJ/ Wrocław, 16 września 2011 r. DECYZJA nr RWR 26/2011 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , działanie Biura Podróży „Juventur - Gorzów” Sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim , polegającą na: 1) zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. o.o.”, w ust. 3 zd. 3, postanowienia o treści: „W wyjątkowych przypadkach w trakcie realizacji imprezy Biuro rezerwuje sobie możliwość i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach lub ośrodkach wczasowych o równorzędnym lub wyższym standardzie.”, które jest postanowieniem umownym, wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; 2) zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. o.o.”, w ust. 7 zd. 4, postanowienia o treści: „Wszelkie niedogodności potwierdzone przez Pilota lub świadczącego usługę (gestora bazy, kontrahenta) mogą Państwo zgłosić w Biurze nie później niż 30 dni od zakończenia realizacji świadczeń.”, które jest postanowieniem umownym, wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 22 marca 2011 r. 2 II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Biuro Podróży „Juventur - Gorzów” sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim , karę pieniężną w wysokości 2407,00 zł (słownie: dwa tysiące czterysta siedem złotych), płatną do budżetu państwa – za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, opisanej w punkcie I osnowy decyzji. UZASADNIENIE 1. W ramach działań Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także jako Prezes Urzędu), związanych z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie organizowania usług turystycznych, Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności, m.in., Biura Podróży „Juventur - Gorzów” Sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim (dalej także: Juventur Sp. z o.o., Spółka Juventur lub Biuro Podróży). Prezes Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność Biura Podróży może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2. W związku z powyższym - postanowieniem nr 111/2011 z dnia 12 maja 2011 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim przy ul. Wełniany Rynek 8, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegających na: 1) zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. o.o.”, w ust. 3 zd. 3, postanowienia o treści: „W wyjątkowych przypadkach w trakcie realizacji imprezy Biuro rezerwuje sobie możliwość i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach lub ośrodkach wczasowych o równorzędnym lub wyższym standardzie.”, które może być tożsame z postanowieniem umownym, wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in., pod pozycją nr 272; 2) zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. o.o.”, w ust. 7 zd. 4, postanowienia o treści: „Wszelkie niedogodności potwierdzone przez Pilota lub świadczącego usługę (gestora bazy, kontrahenta) mogą Państwo zgłosić w Biurze nie później niż 30 dni od zakończenia realizacji świadczeń.”, które może być tożsame z postanowieniem umownym, wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in., pod pozycją nr 1246. 3 3. Zgodnie z punktem II Postanowienia nr 11/2011 - Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. akt RWR 403- 13/11/AJ/ZK, tj.: - odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców w KRS; - wzorzec umowy pn. Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. o.o.; - pismo Juventur Gorzów Sp. z o.o. z dnia 4 marca 2011 r.; - umowy o świadczenie usług turystycznych z dnia 19 stycznia 2011 r. i 22 lutego 2011 r. 4. W odpowiedzi na zarzuty Spółka przyznała, że w drukach Warunków uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur-Gorzów Sp. z o. o. w Gorzowie Wlkp. znajdowały się zapisy, o których mowa w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Postanowienia te zostały wprowadzone do ww. Warunków uczestnictwa w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegaturę we Wrocławiu w kwietniu 2008 roku. Z uwagi na fakt, iż po przesłaniu ww. Warunków do Urzędu, Spółka Juventur nie otrzymała żadnego pisma odnoszącego się do nich, które kwestionowałoby ich zasadność lub zabraniało ich stosowania, uznała, iż zapisy te są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, nie naruszają interesów Klientów oraz nie znajdują się w Rejestrze wpisów niedozwolonych. Spółka Juventur wskazała przyczyny, dla których stosowanie ww. klauzul było jej zdaniem uzasadnione. Oświadczyła, że 22 marca 2011 r. Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez B.P. Juventur Gorzów Sp. z o.o. zostały zmodyfikowane, a kwestionowane zapisy zostały z treści warunków wykreślone. W załączeniu przesłano nowoobowiązujące Warunki uczestnictwa. 5. Pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu zawiadomił, że zostało zakończone gromadzenie materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym i poinformował, że Strona lub jej pełnomocnicy mogą zapoznać się z aktami sprawy, a następnie wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z powyższego uprawnienia. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1. Strona postępowania: Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. z o. o. jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zielonej Górze, VIII Wydział Gospodarczy, pod numerem KRS 0000135585. Przedmiotem jej działalności gospodarczej jest m.in. działalność biur podróży, biur turystycznych oraz pozostała działalność turystyczna. Dowód: karta 8-9. 2. W ramach prowadzonej działalności Spółka Juventur zawiera umowy w sprawie organizacji imprezy turystycznej z indywidualnymi klientami, posługując się wzorcem umownym pod nazwą „Warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Juventur – Gorzów sp. z o.o. w Gorzowie Wielkopolskim”, obowiązującym od 22 kwietnia 2008 r. W tym wzorcu znajdują się, m.in., postanowienia o treści: 1) (ust. 3 zd. 3) „W wyjątkowych przypadkach w trakcie realizacji imprezy Biuro rezerwuje sobie możliwość i prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach lub ośrodkach wczasowych o równorzędnym lub wyższym standardzie.”; 4 2) (ust. 7 zd. 4) „Wszelkie niedogodności potwierdzone przez Pilota lub świadczącego usługę (gestora bazy, kontrahenta) mogą Państwo zgłosić w Biurze nie później niż 30 dni od zakończenia realizacji świadczeń.” Dowód: karta 7. 3. W Rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. następujące klauzule: 1) „W wyjątkowych przypadkach biuro rezerwuje sobie możliwość i prawo do zmiany programu lub zakwaterowania w innych obiektach o tym samym standardzie”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 22 lutego 2005 r., pod pozycją nr 272, na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt XVII AmC 97/03). 2) „Uczestnik może zgłosić Organizatorowi reklamacje niezwłocznie po stwierdzeniu niewłaściwego wykonania usług w formie pisemnej, nie później 1 niż 14 dni od dnia zakończenia imprezy i pod warunkiem ich wcześniejszego zgłoszenia pilotowi w trakcie imprezy turystycznej”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 3 września 2007 r., pod pozycją nr 1246, na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 lutego 2007 r. (sygn. akt XVII AmC 50/06). 3) „Biuro Usług Turystycznych „Ella-Tur” zastrzega sobie, że będzie rozpatrywać reklamacje, o ile przedmiot reklamacji był zgłoszony na piśmie pilotowi grupy w czasie trwania imprezy”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 22 lutego 2005 r., pod pozycją nr 269, na podstawie wyroku SOKiK z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII AmC 72/03) 4) „Warunkiem skutecznego zgłoszenia reklamacji przez Klienta jest dołączenie do niej pisemnego zgłoszenia nieprawidłowości wraz z opisem na czym polegają pilotowi, rezydentowi bądź obsłudze hotelowej i przez w/w osoby potwierdzone własnoręcznym podpisem lub w przypadku obsługi hotelowej dodatkowo pieczątki hotelu” Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 22 lutego 2005 r., pod pozycją nr 280, na podstawie wyroku SOKiK z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII AmC 115/03). 5) „Pisemne reklamacje są przyjmowane do 7 dni od zakończenia imprezy. Uwagi zawarte w reklamacji powinny być potwierdzone przez przedstawiciela Organizatora lub dyrekcję ośrodka. Reklamacje złożone w późniejszym terminie nie będą rozpatrywane”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru w dniu 21 marca 2007 r., pod pozycją nr 1060, na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt XVII AmC 152/05) 4. W roku 2010 z wykorzystaniem przedmiotowego wzorca umowy zostało zawartych około 1080 umów o organizację imprezy turystycznej. Dowód: karta 13. 5. Przychód Spółki Juventur w 2010 roku wyniósł 2 292 196,10 zł. Dowód: karta 16. Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes Urzędu zważył, co następuje: 1 W Rejestrze klauzul, zamieszczonym na stronie internetowej UOKiK jest słowo „poniżej”, tymczasem powinno być - jak w tekście decyzji „później”, co wynika z wyroku SOKiK (archiwum UOKiK). 5 Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwała na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Spółki Juventur. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Uzasadnione było zatem w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Status przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit a) ustawy o ochronie (…), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także osobę fizyczną, osobę prawną, oraz jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Spółka Juventur jest spółką prawa handlowego i prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem 0000135585. A zatem - w świetle powyższych przepisów – jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Oznacza to, iż przepisy ustawy o ochronie (…) mają do niej bezpośrednie zastosowanie. Zbiorowy interes konsumentów. W myśl art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Spółki Juventur, jak i 6 potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę sprzedaży oferowanych produktów. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Juventur Sp. z o.o. nie dotyczy zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz odnosi się do uprawnień określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów Biura Podróży. Rozważania dotyczące rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I osnowy decyzji. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 tej ustawy określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego”. Do stwierdzenia praktyki o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie, iż określony przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (dalej też jako „Rejestr”). Pokreślenia wymaga, że wzorce umów wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 - 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone. Artykuł 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w Rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umów, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKIK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny, w wyroku z dnia 29 września 2005 r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie - powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 7 grudnia 2003 r. (sygn. akt III CZP 95/03) - stwierdził, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27, a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorca umownego pn. „Warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Juventur – Gorzów sp. z o.o. w Gorzowie Wielkopolskim” stosowanego przez Juventur Sp. z o.o. przy zawieraniu umów o organizację imprezy turystycznej, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dodatkowego podkreślenia wymaga okoliczność, że postanowienia wpisane do Rejestru, z którymi tożsamość jest wykazywana w niniejszej decyzji, dotyczy branży organizatorów turystyki, co oznacza, iż dodatkowo zachodzi tożsamość stosunków prawnych. W tym miejscu wypada się odnieść do oświadczenia Spółki Juventur, złożonego w reakcji na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, iż „zapisy, o których mowa zostały wprowadzone do Warunków uczestnictwa w imprezach organizowanych przez Biuro Podróży Juventur - Gorzów Sp. z o. o. wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu w kwietniu 2008 roku.” Z uwagi na fakt, iż po przesłaniu wzorca Spółka nie otrzymała żadnego pisma odnoszącego się do zapisów warunków, kwestionującego ich zasadność lub zabraniającego ich stosowania, uznano, iż zapisy te są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, nie naruszają interesów klientów oraz nie znajdują się w Rejestrze wpisów niedozwolonych. 8 Otóż trzeba wyjaśnić, że kontrola wzorca pn. „Warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez B.P. Juventur – Gorzów sp. z o.o. w Gorzowie Wielkopolskim”, którą Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu prowadził w kwietniu 2008 r., dotyczyła wzorca obowiązującego od 2007 r. W tymże wzorcu zakwestionowano następujące postanowienia: • Punkt 4 „(…) Jeżeli po wpłacie zaliczki, lecz przed uzupełnieniem pełnej kwoty, z przyczyn niezależnych od „Juventuru” zmienione zostaną ceny imprezy, Uczestnik zobowiązany jest dokonać dopłaty do nowego poziomu cen.(…).”; • Punkt 7 „W przypadku zmiany programu „Juventur” zobowiązany jest do zapewnienia świadczeń ekwiwalentnych, bądź zwrotu należności za te świadczenia.”; • Punkt 12 „Jeżeli uczestnik nie weźmie udziału w imprezie z przyczyn niezależnych od „Juventuru”, z opłat wniesionych przez uczestnika potrąca się: a) opłatę manipulacyjną w wysokości 5% ceny imprezy od każdego rezygnującego Uczestnika, b) 35% ceny w przypadku rezygnacji w okresie od 30 do 15 dni przed rozpoczęciem imprezy, c) 65% ceny w przypadku rezygnacji w okresie od 14 do 8 dni przed rozpoczęciem imprezy, d) 100% ceny w przypadku rezygnacji w okresie krótszym niż 8 dni przed rozpoczęciem imprezy.” • Punkt 13 „Zwrot opłat należnych Uczestnikowi „Juventur” zrealizuje w terminie 21 dni bez odsetek.”; • Punkt 17 „„Juventur” nie ponosi odpowiedzialności za szkody jaki uczestnik poniósł z wyłącznej winy osób trzecich.”; • Punkt 18 „Uczestnik odpowiada za szkody powstałe z jego winy, pokrywając koszty szkód w miejscu ich powstania.”; • Punkt 20 „(…) Reklamacje wniesione do „Juventuru” po upływie siedmiu dni od zakończenia imprezy uznane zostaną za bezskuteczne. Wszystkie reklamacje rozpatrywane będą w terminie 1 miesiąca od dnia wpłynięcia do „Juventuru”. W odniesieniu do ww. postanowień stwierdzono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów - w prawomocnej decyzji RWR 64/2008 z dnia 23 października 2008 r. Podkreślić należy, iż postanowień objętych zarzutem obecnego postępowania (2011 r.) nie było we wzorcu kontrolowanym w toku postępowania w roku 2008. Zostały one wprowadzone dopiero od 22 kwietnia 2008 r. i jako że nie były objęte zarzutami co do wzorca z roku 2007 r. (stanowiącego przedmiot postępowania w roku 2008), nie podlegały weryfikacji czy ocenie Prezesa UOKiK. Nie było więc trafne domniemanie Spółki Juventur, że skoro po przesłaniu wzorca Spółka nie otrzymała żadnego pisma odnoszącego się do zapisów warunków, kwestionującego ich zasadność lub zabraniającego ich stosowania, to uznano, iż zapisy te są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, nie naruszają interesów klientów oraz nie znajdują się w Rejestrze wpisów niedozwolonych. Biuro Podróży powinno mieć świadomość, że skoro wprowadza do wzorca nowe postanowienia, musi zadbać o ich zgodność z przepisami prawa i tej odpowiedzialności nie może przerzucać na Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ad pkt I.1) rozstrzygnięcia decyzji: W wyroku z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt XVII AmC 97/03) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie - w dniu 22 lutego 2005 r. - zostało wpisane pod poz. 272 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „W wyjątkowych przypadkach biuro rezerwuje sobie możliwość i prawo do zmiany programu lub zakwaterowania w innych obiektach o tym samym standardzie”. Wydając powyższe orzeczenie Sąd podzielił pogląd Prezesa Urzędu, który był powodem w tej sprawie, że objęte żądaniem pozwu postanowienie wypełnia 9 dyspozycję art. 385 3 pkt 2 i pkt 19 k.c. W pozwie Prezes Urzędu stwierdził, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, w art. 14 ust. 2, wskazuje istotne cechy umowy o świadczenie usług turystycznych i zalicza do nich, między innymi, program imprezy turystycznej obejmujący rodzaj, jakość i terminy oferowanych usług, w tym: położenie, rodzaj i kategorię obiektu hotelarskiego zgodnie z przepisami kraju pobytu lub opis wyposażenia obiektów nie zaliczanych do rodzajów lub kategorii oraz program zwiedzania i inne usługi wliczone w cenę usługi turystycznej. Postanowienia te są decydujące dla powzięcia decyzji o wyborze świadczenia. Organizator imprezy, który przed rozpoczęciem imprezy turystycznej jest zmuszony z przyczyn od niego niezależnych zmienić istotne warunki umowy powinien niezwłocznie powiadomić o tym konsumenta. Konsument ma prawo przyjąć proponowaną zmianę albo odstąpić od umowy z natychmiastowym zwrotem świadczeń i bez obowiązku zapłaty kary umownej (art. 14 ust 5 ww. ustawy). Zmiana przez organizatora imprezy turystycznej postanowień umowy dotyczących programu lub zakwaterowania bez zgody konsumenta w sposób oczywisty pogarsza jego sytuację faktyczną i prawną, przez co pozostaje w sprzeczności z art. 19 ustawy o usługach turystycznych. Zgodnie z tym przepisem postanowienia umowy mogą być zmienione, ale jedynie na korzyść konsumenta. Prezes Urzędu wskazał także, iż Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 maja 1992 r. (III CZP 50/921, OSP 1993, nr 6, poz. 119) uznał, że jednostronna zmiana umowy konsumenckiej jest dopuszczalna tylko w razie, gdy strony najpierw wprowadziły do tej umowy tzw. klauzulę modyfikacyjną i sprecyzowały z góry co może stanowić ważną przyczynę dokonania takiej zmiany. W klauzuli wpisanej do rejestru użyto wyrażenia „wyjątkowe okoliczności” (Spółka Juventur w kwestionowanym postanowieniu wzorca używa terminu „wyjątkowe przypadki”). Są to określenia nieprecyzyjne, brak jest wyjaśnienia co stanowi ważną przyczynę, która może być potraktowana jako wyjątkowe okoliczności czy przypadki. W rezultacie sformułowanie to jako niejednoznaczne i niezrozumiałe pozwala na bardzo dowolną interpretację zapisu przez organizatora turystyki. Wprowadzenie do umowy tego postanowienia ma na celu istotne ograniczenie przez organizatora turystyki swojej odpowiedzialność za ewentualne szkody spowodowane nienależytym wykonaniem umowy o świadczenie usług turystycznych. Prezes Urzędu stwierdził w pozwie, że należy je uznać za sprzeczne z prawem i dobrymi obyczajami. SOKiK podzielił zatem pogląd, iż (pozwany w sprawie) organizator turystyki, korzystając z posiadanej przewagi kontraktowej, ustalił jednostronnie postanowienie uprawniające go do zmiany - bez podania ważnych przyczyn - istotnych cech świadczenia co może zostać ocenione jako naruszające dyspozycję art. 385 pkt 19 k.c., a cel wprowadzenia takiego postanowienia jako naruszający dyspozycję art. 353 pkt 2 k.c. Treść objętego zarzutem niniejszego postępowania postanowienia w identyczny sposób określa uprawnienia organizatora turystki, dając mu prawo do zmiany programu i zakwaterowania w innych hotelach, pensjonatach lub ośrodkach wczasowych o równorzędnym lub wyższym standardzie, zaznaczając, że może to nastąpić „w wyjątkowych przypadkach w trakcie realizacji imprezy”, przy czym nie jest określone, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Z powyższych względów Prezes Urzędu uznał zakwestionowane postanowienie za tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycją 272, mimo niewielkich różnic leksykalnych w porównywanych klauzulach. Należy zatem przyjąć, że skoro wykazano, iż kwestionowane postanowienie wzorca umowy jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru, a posługiwanie się nim w obrocie konsumenckim jest zabronione, to tym samym udowodniono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...). Ad pkt I.2) rozstrzygnięcia decyzji : 10 W wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. (sygn. akt XVII AmC 50/06) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie - w dniu 3 września 2007 r. - zostało wpisane pod poz. 1246 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „Uczestnik może zgłosić Organizatorowi reklamacje niezwłocznie po stwierdzeniu niewłaściwego wykonania usług w formie pisemnej, nie poniżej niż 14 dni od dnia zakończenia imprezy i pod warunkiem ich wcześniejszego zgłoszenia pilotowi w trakcie imprezy turystycznej ”. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, iż poprzez stosowanie zakwestionowanego zapisu biuro podróży zmierza do utrudnienia uczestnikowi imprezy turystycznej dochodzenia swoich praw, a tym samym zmierza do ograniczenia odpowiedzialności względem konsumenta z tytułu nienależytego wykonania umowy. Zapis ten godzi w sposób rażący w interesy konsumentów, jest też przejawem nierównorzędnego traktowania konsumenta. Podobnie jest w przypadku, objętego zarzutem niniejszego postępowania, postanowienia umownego o treści „Wszelkie niedogodności potwierdzone przez Pilota lub świadczącego usługę (gestora bazy, kontrahenta) mogą Państwo zgłosić w Biurze nie później niż 30 dni od zakończenia realizacji świadczeń.”. Należy zaznaczyć, że kwestia abuzywności nie dotyczy terminu zgłoszenia reklamacji, lecz warunków dodatkowych. Ich zastosowanie powoduje sytuację, w której uzależnia się odpowiedzialność kontrahenta od spełnienia przez konsumenta określonych warunków, tj. od uzyskania potwierdzenia zaistniałych w czasie imprezy turystycznej „niedogodności” przez Pilota lub świadczącego usługę (gestora bazy, kontrahenta). Pamiętać należy, iż w imprezach turystycznych zwykle bierze udział większa grupa ludzi, która może potwierdzić lub zaprzeczyć przedstawionym zdarzeniom. Nie jest ponadto jednoznacznie określone, w jakiej formie powinno nastąpić owe „potwierdzenie”. Może więc dojść do sytuacji, w której sposób „potwierdzenia” nie będzie wystarczający, co w konsekwencji może spowodować, że ów warunek zostanie uznany za niespełniony. Skoro na miejscu imprezy turystycznej jest pilot lub kontrahenci uczestniczący w wykonaniu imprezy itp. to nie ma przeszkód ku temu, aby w odleglejszym okresie czasu nie było można rzetelnie tej „niedogodności” zweryfikować. Zgodnie z art. 16b ust. 1 ustawy o usługach turystycznych, „Jeżeli w trakcie imprezy turystycznej klient stwierdza wadliwe wykonywanie umowy, powinien niezwłocznie zawiadomić o tym wykonawcę usługi oraz organizatora turystyki, w sposób odpowiedni dla rodzaju usługi. Z kolei w ust. 3 tego przepisu wskazano, iż niezależnie od zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 , klient może złożyć organizatorowi turystyki reklamację zawierającą wskazanie uchybienia w sposobie wykonania umowy oraz określenie swojego żądania, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia zakończenia imprezy. Z przepisu wynika zatem wyraźnie, że nie można uzależniać zgłoszenia reklamacji od uprzedniego zgłoszenia dokonanego pilotowi, co ustawodawca wyraźnie zaznaczył („niezależnie od zawiadomienia”). Zresztą w innym wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt XVII AmC 152/06), w sprawie o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca, które następnie zostało wpisane do Rejestru pod poz. 1060, Sąd stwierdził, że nie można uzależniać odpowiedzialności kontrahenta konsumenta od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności. Za taką formalność uznaje się uzyskanie potwierdzenia reklamacji przez przedstawiciela organizatora turystyki. W Rejestrze, pod poz. 269 i 280, zostały wpisane – odpowiednio - następujące postanowienia: „Biuro Usług Turystycznych „Ella-Tur” zastrzega sobie, że będzie rozpatrywać reklamacje, o ile przedmiot reklamacji był zgłoszony na piśmie pilotowi grupy w czasie trwania imprezy” (wyrok SOKiK z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII AmC 72/03) oraz „Warunkiem skutecznego zgłoszenia reklamacji przez Klienta jest dołączenie do niej pisemnego zgłoszenia nieprawidłowości wraz z opisem na czym polegają pilotowi, 11 rezydentowi bądź obsłudze hotelowej i przez w/w osoby potwierdzone własnoręcznym podpisem lub w przypadku obsługi hotelowej dodatkowo pieczątki hotelu” (wyrok SOKiK z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII AmC 115/03). Uznanie cytowanych postanowień za abuzywne jest potwierdzeniem zasady, że organizator turystyki nie może uzależniać prawa konsumenta do złożenia reklamacji od uprzedniego uzyskania potwierdzenia od osób, za pomocą których organizator wykonuje zobowiązanie. Mając powyższe na względzie należy uznać, że uzależniając zgłoszenie reklamacji przez konsumenta od uzyskania „potwierdzenia” osób, przy pomocy których Spółka Juventur wykonuje usługę turystyczną, wywołuje skutek identyczny jak postanowienia, które zostały wpisane do Rejestru, m.in., pod poz. 1246, 269, 280 i 1060. Tym samym, mimo różnic w sformułowaniu treści, należy stwierdzić tożsamość porównywanych powyżej zapisów. Stwierdzenie zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24, w takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Jednocześnie, po myśli art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie (…), ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję tego, iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. W toku postępowania administracyjnego Spółka Juventur w piśmie z dnia 25 maja 2011 r. wskazała, iż w marcu 2011 r. Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez B.P. Juventur Gorzów Sp. z o.o. zostały zmodyfikowane, a kwestionowane zapisy zostały z treści warunków wykreślone. Według oświadczenia Spółki Juventur wzorzec obowiązujący od 22 kwietnia 2008 r. został wycofany z obrotu z dniem 22 marca 2011 r., a na jego miejsce został wprowadzony nowy, w zmienionym brzmieniu. Umowy, przy zawieraniu których wykorzystano wzorzec zawierający kwestionowane postanowienia, zostały już zrealizowane i zakończone. Tym samym w obrocie prawnym nie funkcjonuje już wzorzec umowny, którego postanowienia były analizowane w niniejszym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, uznając oświadczenia przedsiębiorcy za wiarygodne, Prezes Urzędu ustalił, iż Spółka Juventur zaniechała z dniem 22 marca 2011 r. stosowania praktyki opisanej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec powyższego orzeczono, jak w punkcie I osnowy decyzji. Kara pieniężna. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…), Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Z treści przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny. W związku z tym Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego decyduje czy zasadne jest w danej sprawie nałożenie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) jedynie wskazano, iż ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. 12 Przy wymierzaniu kary pieniężnej wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu postanowień umownych tożsamych z klauzulami abuzywnymi wpisanymi do Rejestru. W przedmiotowej sprawie wystąpiła sytuacja, w której konsument zainteresowany ofertą przedsiębiorcy udaje się do biura z zamiarem podpisania umowy o usługę turystyczną, oferowaną przez przedsiębiorcę, zatem wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie przedsiębiorcy to stosowanie praktyki polegającej na takim opracowaniu wzorca tej umowy, który zawiera w swojej treści zapis tożsamy z zapisem uznanym przez Sąd Ochrony Konkurencji Konsumentów za niedozwolony. Konsument, podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucony mu przez przedsiębiorcę wzorzec zawierający bezprawne zapisy, nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. Podkreślenia wymaga, iż Rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone prowadzony przez Prezesa Urzędu jest rejestrem jawnym, co oznacza jego powszechną dostępność. Zawiera on wiele klauzul dotyczących rynku organizowania usług turystycznych. Stosowanie przez Juventur Sp. z o.o. postanowień tożsamych z postanowieniami wpisanymi do Rejestru świadczy o poważnym zaniedbaniu określonych obowiązków ciążących na nim z tytułu profesjonalnego charakteru prowadzonej działalności. W niniejszej decyzji zakwestionowano dwa postanowienia zamieszczone we wzorcu umownym p.n. „Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro Podróży Juventur Gorzów Sp. o.o.”. Nie wpływało ono bezpośrednio na finansową sytuację uczestników imprez turystycznych, jednak narażało ich na wykonanie usługi na poziomie nieadekwatnym do poniesionych kosztów (postanowienie w pkt I.1. osnowy decyzji) oraz na utrudnienia i niedogodności w ewentualnym dochodzeniu roszczeń z tytułu nienależytego wykonania umowy (postanowienie w pkt I.2. osnowy decyzji). Podstawą obliczenia wysokości kary jest przychód Spółki Juventur osiągnięty w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota 2 292 196,10 zł. Wymierzając karę w niniejszej sprawie Prezes Urzędu wziął po uwagę również ich długotrwałość, którą należy rozpatrywać w odniesieniu do okresu stosowania zarzucanych praktyk tj. od 22 kwietnia 2008 r. do daty zaniechania praktyk, tj. do 22 marca 2011 r. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, iż waga omawianego naruszenia w niniejszej sprawie kształtuje się na poziomie 0,1 % przychodu osiągniętego przez Spółkę w 2010 r. Tym samym, ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa, stanowiąca równowartość 0,1 % osiągniętego przychodu wynosi 2292 zł (po zaokrągleniu do zł.) Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Spółkę Juventur rozważono również zastosowanie zaistniałych w postępowaniu okoliczności łagodzących, jak i zaostrzających wymiar kary. Prezes Urzędu, uwzględniając poszczególne ww. okoliczności, miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Jako okoliczność łagodzącą Prezes Urzędu przyjął zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Okolicznością obciążającą jest z kolei fakt, że w stosunku do Spółki Juventur było już stwierdzone stosowanie praktyk naruszających zborowe interesy konsumentów - w prawomocnej decyzji RWR 64/2008 z dnia 23 października 2008 r. Tym samym uwzględnienie okoliczności obniżającej wymiar kary uzasadnia jej obniżenie o 30%, zaś uwzględnienie okoliczności zaostrzającej uzasadnia jej podwyższenie o 35%. Sumując powyższe wielkości, Prezes Urzędu ostatecznie dokonał podwyższenia kary o 5% tj. o kwotę 115 zł, co spowodowało, że ostateczna wysokość kary wynosi 2407 zł. 13 Maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 10% przychodu uzyskanego przez Biuro Podróży w 2010 roku, to jest kara w wysokości 229 219,60 zł. Kara pieniężna orzeczona w punkcie II osnowy niniejszej decyzji stanowi 0,11 % przychodu Spółki Juventur za rok 2010 r. czyli 1,1 % kary, jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Ponieważ, w świetle powyższego orzeczona kara winna również spełniać rolę represyjno-wychowawczą, a nadto pozostawać we właściwej proporcji do możliwości karanego przedsiębiorcy, ustalając wysokość kary wzięto pod uwagę potencjał ekonomiczny przedsiębiorcy. Przyjmując wspomniane wcześniej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, ale równocześnie pozwalającym mu na dalsze prowadzenie działalności, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie II osnowy decyzji. Nie bez znaczenia jest też walor wychowawczy kary, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie (…) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Pouczenie: Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: Biuro Podróży „Juventur - Gorzów” Sp. z o.o. ul. Wełniany Rynek 8 66-400 Gorzów Wielkopolski