RWR-27/2011

J 1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-14/11/ZK Wrocław, 16 września 2011 r. DECYZJA RWR 27/2011 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Jolancie Wieczorek prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Biuro Turystyczno – Usługowe „FREGATA” w Lubinie - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 1. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie ww. przedsiębiorcy polegające na zamieszczeniu we wzorcu umowy pn.: „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA”, w ust. 10 lit. b zd. 2, postanowienia o treści: „Od zwracanych kwot nie przysługują odsetki”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycją 438; 2. uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie ww. przedsiębiorcy polegające na zamieszczeniu we wzorcu umowy pn. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych przez Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA”, w ust. 10 lit. c zd. 2, postanowienia o treści: „Wszelkie reklamacje w sprawie usług winny być wniesione indywidualnie nie później jednak niż 7 dni od daty zakończenia imprezy”, które narusza art. 16b ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.) i stwierdza zaniechanie ich stosowania z dniem 18 kwietnia 2011 roku J 2 UZASADNIENIE W związku z działaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] związanymi z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie organizowania usług turystycznych, wrocławska Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności Jolanty Wieczorek prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Biuro Turystyczno – Usługowe „FREGATA” w Lubinie [zw . dalej także „Fregata”]. Prezes Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorcy może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. dowód: akta sprawy RWR 403-13/11/AJ/ZK W związku z powyższym Postanowieniem nr RWR 110/2011 z dnia 26 maja 2011 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Jolantę Wieczorek, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: Biuro Turystyczno-Usługowe „FREGATA” z siedzibą w Lubinie, przy ul. Legnickiej 37/6, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej także ustawą o ochronie (...)] polegającej na zamieszczeniu w ust. 10 lit. b zd. 2 oraz ust. 10 lit c zd.2 wzorca umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” postanowienia tożsamego z wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oraz sprzecznego z art. 16b ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.). dowód: karta 1-2. Ponadto — zgodnie z punktem II Postanowienia nr RWR 110/2011 — Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały uzyskane podczas wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 403-13/11/AJ/ZK). dowód: karta 1-2. W toku postępowania Jolanta Wieczorek ustosunkowując się do zarzutów zawartych w postanowieniu RWR 110/2011 wskazała, iż biuro świadczy usługi organizatora turystyki głównie dla podmiotów gospodarczych. Co za tym idzie wzorzec umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” nie jest stosowany wobec konsumentów rozumianych jako osoby fizyczne. Ponadto jak stanowi art. 17 ww. wzorca w sytuacjach, gdy BTU FREGATA występuje jako agent/pośrednik, uczestnika imprezy obowiązują warunki uczestnictwa właściwego organizatora, które załączane są do umowy z klientem. Jolanta Wieczorek dodała również, iż nie miała ona na celu naruszania J 3 zbiorowych interesów konsumentów, a zakwestionowane zapisy nigdy nie znalazły zastosowania w praktyce. Poinformowała ponadto, iż wzorzec umowy został zmieniony w dniu 4.04.2011r. dowód: karta 18, 28, 46. I . Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Jolanta Wieczorek jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Lubina pod numerem 014476, pod nazwą Biuro Usługowo Turystyczne „FREGATA” w Lubinie przy ul. Legnickiej 37/6 między innymi w zakresie działalności organizatorów turystyki oraz działalności pośredników turystycznych. dowód: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej: k.5. Jolanta Wieczorek 28 listopada 2005 roku wprowadziła do obrotu konsumenckiego wzorzec umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA”. Na jego podstawie zawierała także z konsumentami umowy o świadczenie usług turystycznych. Wzorzec ten zawierał między innymi następujące postanowienia: • ust. 10 lit. b zd. 2: „Od zwracanych kwot nie przysługują odsetki”; • ust. 10 lit. c zd. 2 i 3: „Wszelkie reklamacje w sprawie usług winny być wniesione indywidualnie nie później jednak niż 7 dni od daty zakończenia imprezy. Na prawidłowo zgłoszone reklamacje Fregata udzieli odpowiedzi w ciągu 30 dni od ich otrzymania” . dowód: wzorzec umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” : k. 6-8, pismo z dnia 30.08.2011r.: k. 46; W dniu 18.04.2011r. Jolanta Wieczorek wprowadziła do obrotu prawnego zmieniony wzorzec umowy, w którym dokonano następujących modyfikacji: • treść ust. 10 lit. b zd. 2 przyjęła następujące brzmienie: „Przy dokonywaniu zwrotów pieniężnych Uczestnikowi przysługują odsetki ustawowe od wpłaconych kwot w przypadku nie dotrzymania przez Biuro ustalonego terminu wypłaty należnej kwoty.”; • treść ust.10 lit c zd. 2 przyjęła następujące brzmienie: „Wszelkie reklamacje w sprawie nienależytego wykonania umowy winny być wniesione indywidualnie, nie później niż 30 dnia od dnia zakończenia imprezy. Na prawidłowo zgłoszone reklamacje Fregata udzieli odpowiedzi w ciągu 30 dni od dnia ich otrzymania.” dowód: pismo z dnia 17.08.2011r.: k.28 , wzorzec umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” : k.19-21., umowa z dnia 24.05.2011r.: k. 22-23; W latach 2005-2008 oparciu o wzorzec p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” Jolanta Wieczorek zawarła osiem umów z przedsiębiorcami. W latach 2009 – 2010 było to siedem umów o świadczenie usług turystycznych, w których występowała jako organizator usług turystycznych. Umowy z dni 15.10.2009r., 20.10.2009r., 19.02.2010r. oraz 25.02.2010r. zostały zawarte pomiędzy Jolantą J 4 Wieczorek a przedsiębiorcami. Umowy z dni 2.08.2010r., 15.10.2009r. oraz 30.04.2010r. zostały zawarte pomiędzy Jolantą Wieczorek a osobami fizycznymi, które w przypadku dwóch ostatnich umów reprezentowały także innych uczestników imprezy turystycznej. dowód: umowy z dni 15.10.2009r., 20.10.2009r., 19.02.2010r., 25.02.2010r., 2.08.2010r., 15.10.2009r. oraz 30.04.2010r.: k. 29-43, pismo z dnia 30.08.2011r.: k. 46. W 2010 roku Jolanta Wieczorek jako organizator turystyki zawarła cztery umowy. Przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł (…) zł. Jolanta Wieczorek wskazała, iż udział przychodu osiągniętego z tytułu działalności w zakresie organizowania usług turystycznych wyniósł (…) jej ogólnego przychodu. dowód: pismo z dnia 27.06.2011r.: k.18, informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2010: k. 24. II. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Jolanty Wieczorek. W tym miejscu wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom przedsiębiorcy zawartym w piśmie z dnia 27.06.2011r., zdaniem Prezesa Urzędu, wzorzec umowy będący przedmiotem analizy dokonanej w niniejszym postępowaniu stosowany jest także w obrocie konsumenckim. Wskazują na to w szczególności wprost umowy zawarte z osobami fizycznymi w dniach 2.08.2010r., 15.10.2009r. oraz 30.04.2010r. a także, pośrednio oświadczenie Jolanty Wieczorek, gdy wskazuje ona, iż „biuro świadczy usługi organizatora turystyki głównie dla podmiotów gospodarczych”. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów W myśl art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, to jest stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone lub innych godzących w nie bezprawnych działań przedsiębiorcy. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes J 5 zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami wszystkich konsumentów będących klientami Jolanty Wieczorek, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę o świadczenie usług turystycznych. Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Rozważania dotyczące rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I.1 sentencji decyzji. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 pkt 1 tej ustawy określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego. (...).„ Do stwierdzenia praktyki o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie, iż przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urzędu rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i J 6 Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 kp.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(..) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (..) „. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest m.in. wykazanie, że zakwestionowany przez Prezesa Urzędu zapis wzorca umownego o treści: „Od zwracanych kwot nie przysługują odsetki” jest tożsamy z treścią postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycją 438. W wyroku z dnia 21 października 2004r. (sygn. akt XVII Amc 127/03) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie, które następnie zostało wpisane pod poz. 438 do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „Przy dokonywaniu jakichkolwiek zwrotów pieniężnych uczestnikowi nie przysługują odsetki od zwróconych kwot.”. W uzasadnieniu do powyższego orzeczenia Sąd wskazał, iż przedmiotowe postanowienie jest sprzeczne z art. 481 k.c., to jest prawem do żądania odsetek w przypadku zwłoki dłużnika w uregulowaniu świadczenia pieniężnego. Podniósł, iż takie uregulowanie powoduje nieuzasadnione dla biura przysporzenie majątkowe i jest sprzeczne z art. 385 3 pkt 2 k.c. Treść postanowienia zamieszczonego w ust. 10 lit. b zdanie 2 wzorca umownego stosowanego przez Jolantę Wieczorek podobnie, jak ww. klauzula zastrzega, iż przedsiębiorca nie będzie zobowiązany do świadczenia odsetek z tytułu opóźnienia w spełnieniu zobowiązań pieniężnych. Postanowienie takie nie tylko jest wprost sprzeczne z art. 481 k.c. ale także rażąco narusza interesy konsumentów ograniczając zakres odpowiedzialności organizatora turystyki za nienależyte wykonanie zobowiązania. Skutek stosowania tego postanowienia jest identyczny jak tego, które zostało wpisane pod nr. 438 do rejestru tzn. w sposób niedozwolony ogranicza odpowiedzialność przedsiębiorcy określoną w odpowiednich przepisach ustawy o usługach turystycznych. Tym samym, mimo różnic w sformułowaniu treści, należy stwierdzić tożsamość porównywanych powyżej zapisów. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu uznał, iż kwestionowany powyżej zapis wzorca umownego p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” mieści się w hipotezie wymienionej klauzuli wpisanej do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod poz. 438, a zatem posługiwanie się nim w obrocie konsumenckim uznać należy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i J 7 konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24, w takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Jednocześnie, w myśl art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie (…) ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję tego, iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. W trakcie niniejszego postępowania Jolanta Wieczorek w załączeniu do pisma z dnia 27 czerwca 2011 roku przedłożyła zmieniony wzorzec umowy, w którym kwestionowanemu postanowieniu nadano następujące brzmienie: „Przy dokonywaniu zwrotów pieniężnych Uczestnikowi przysługują odsetki ustawowe od wpłaconych kwot w przypadku nie dotrzymania przez Biuro ustalonego terminu wypłaty należnej kwoty.”. Wskazała jednocześnie, iż wzorzec umowy zawierający ww. zmienione postanowienie został wprowadzony do obrotu w dniu 18.04.2011 roku. Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż z dniem 18.04.2011r. Jolanta Wieczorek zaniechała stosowania praktyki opisanej w punkcie I.1 sentencji decyzji. Rozważania dotyczące rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I.2 sentencji decyzji. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach niniejszego postępowania, postawiono również przedsiębiorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” postanowienia sprzecznego z art. 16b ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych. Jak już powyżej wskazano, zgodnie z treścią przepisu art. 24 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie według art. 24 ust. 2 przedmiotowej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: - określone działanie przedsiębiorcy musi nosić znamiona bezprawności oraz - działanie to musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zamieszczenie we wzorcu umownym postanowień sprzecznych z przepisami ustaw może zatem stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, jeśli jednocześnie godzi to w zbiorowy interes konsumentów. Bezprawność działania Zgodnie z treścią art. 16b ust. 3 ww. ustawy o usługach turystycznych klient może złożyć organizatorowi turystyki reklamację zawierającą wskazanie uchybienia w sposobie wykonania umowy oraz określenie swojego żądania, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia J 8 zakończenia imprezy. Powyższy przepis wskazuje wprost termin do wnoszenia przez konsumentów reklamacji dotyczących świadczonych na ich rzecz usług. Jest to termin zastrzeżony na korzyść konsumentów, a jego długość wyznaczona jest między innymi czasem potrzebnym na rozważenie zasadności wnoszenia roszczeń przez konsumentów oraz ewentualnie zgromadzenia dokumentacji roszczenia te uzasadniające. Jolanta Wieczorek w stosowanym przez siebie wzorcu umowy wprowadziła zaś zasadę, zgodnie z którą wszelkie reklamacje w sprawie usług winny być wniesione indywidualnie nie później jednak niż 7 dni od daty zakończenia imprezy (ust. 10 lit. c zd. 2). Jest to uregulowanie wprost sprzeczne z powyżej przytoczonym przepisem ustawy a zatem posługiwanie się nim w obrocie konsumenckim należy uznać za bezprawne. Godzenie w zbiorowy interes konsumentów Mając powyższe na uwadze dodać należy, iż omawiane postanowienie wzorca umowy godzi w interes konsumentów. Tak bowiem, jak wynika z dalszej treści ust. 10 lit. c wzorca umowy tylko prawidłowo zgłoszone reklamacje będą podlegały rozpatrzeniu przez Jolantę Wieczorek. Tym samym, stosowanie przedmiotowego postanowienia pozbawia konsumentów prawnie zagwarantowanej im ochrony a zatem wprost godzi w ich ekonomiczny interes. Stosowanie zatem we wzorcu umowy p.n. „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach organizowanych Biuro Turystyczno Usługowe FREGATA” ww. postanowienia jest bezprawną praktyką, która godzi w interes konsumentów, opisaną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24, w takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Jednocześnie, w myśl art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie (…) ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję tego, iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. W trakcie niniejszego postępowania Jolanta Wieczorek w załączeniu do pisma z dnia 27 czerwca 2011 roku przedłożyła zmieniony wzorzec umowy, w którym kwestionowanemu postanowieniu nadano następujące brzmienie: „Przy dokonywaniu zwrotów pieniężnych Uczestnikowi przysługują odsetki ustawowe od wpłaconych kwot w przypadku nie otrzymania przez Biuro ustalonego terminu wypłaty należnej kwoty.”. Wskazała jednocześnie, iż wzorzec umowy zawierający ww. zmienione postanowienie został wprowadzony do obrotu w dniu 18.04.2011 roku. Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż z dniem 18.04.2011r. Jolanta Wieczorek zaniechała stosowania praktyki opisanej w punkcie I.2 sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie J 9 dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. otrzymuje: Biuro Turystyczno-Usługowe „FREGATA” Jolanta Wieczorek ul. Legnicka 37/6 59-300 Lubin