RWR-30/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-17/12/ET Wrocław, 4 października 2012 r. DECYZJA RWR 30 /2012 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 107 poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śl. - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 wymienionej ustawy, polegających na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez stosowanie we wzorcach umów: pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenia w wodę i pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenie w wodę i odprowadzania ścieków, postanowień o treści: - „ W przypadku niesprawności wodomierza ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe – na podstawie zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego” , które narusza przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz 886); -„ Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki w terminie określonym w fakturze .” oraz „ Kwotę należności przedsiębiorstwa oraz warunki i termin zapłaty określa wystawiona przez Przedsiębiorstwo faktura ”, które naruszają § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz 886); -„ Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy, w tym zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006r .” oraz „ Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie, o którym mowa w § 1 ust 2 umowy .”, które naruszają art. 6. ust 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ); 2 -„ Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwienia pracownikom Przedsiębiorstwa realizacji uprawnień wskazanych w ustawie .” , „ Umowa może być rozwiązana: (…) b) przez Przedsiębiorstwo z trzymiesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez Odbiorcę.” oraz „ Umowa może być rozwiązana w przypadku rozwiązania umowy z Odbiorcą, o której mowa w §1 ust 2 oraz w razie naruszenia postanowień umowy przez Przedsiębiorstwo lub Lokatora za 3 miesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego (…) rozwiązanie umowy z lokatorem skutkuje zastosowaniem przez Przedsiębiorstwo środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z usług przez Lokatora. ”, które naruszają art. 8 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ). i przyjęciu przez wymienionego przedsiębiorcę zobowiązania do zaniechania tych działań poprzez: zmianę zakwestionowanych postanowień na postanowienia o treści: - „W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności działania wodomierza, a gdy nie jest to możliwe- na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza ”; -„Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie 14 dni od daty wysłania faktury lub jej dostarczenia w inny sposób”; - „ Umowa może być rozwiązana: a) niezwłocznie przez Przedsiębiorstwo przy zastosowaniu warunków art. 8 ust. 1 ustawy tj. gdy: 1) przyłącze wodociągowe lub kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; 3) jakość odprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominiecie urządzenia pomiarowego; 4) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy , jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. b) niezwłocznie za porozumieniem stron”; -„Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, złożonej w formie pisemnej, telefonicznie bądź do protokołu. Reklamacje rozpatrywane będą niezwłocznie , nie dłużej jednak niż w ciągu 14 dni od daty zgłoszenia”. i wykreślenie postanowień o treści:
„Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy, w tym, zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006 r .”;
„Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwiania pracownikom realizacji uprawnień wskazanych w ustawie’. oraz zawieranie umów z nowymi odbiorcami w oparciu o poprawione wzorce, nie zawierające zakwestionowanych postanowień i podpisania z wszystkimi dotychczasowymi odbiorcami usług 3 umów w oparciu o nowe wzorce umowne w terminie 4 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK, -nakłada się na Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śl obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez wprowadzenia w życie nowego wzorca umownego od dnia uprawomocnienia się decyzji, oraz wymianę umów istniejących już w obrocie prawnym na umowy zawarte w oparciu o nowy wzorzec w terminie 4 miesięcy od daty uprawomocnienia się tej decyzji, zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 107 poz. 887), działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śl. obowiązek złożenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania poprzez przedstawienie: nowych wzorców umów nie zawierających zakwestionowanych postanowień w terminie miesiąca od uprawomocnienia się decyzji oraz dowodów wysłania nowych umów dotychczasowym odbiorcom usług zgodnie z nowym wzorcem do dnia 15 marca 2013 r. UZASADNIENIE Analiza wzorców umownych pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenia w wodę i pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, stosowanych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o. o. ( dalej: PWiK „DELFIN” lub Spółka ) w Ząbkowicach Śląskich, przeprowadzona w toku postępowania wyjaśniającego o sygn. RWR 400-13/12/ET wykazała, że ww. przedsiębiorca zawarł w nich postanowienia, których treść może naruszać obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. W związku z powyższym - Postanowieniem nr 126/2012 z dnia 28 czerwca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( dalej: Prezes Urzędu ) wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o. o. w Ząbkowicach Śląskich praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [(Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) dalej: ustawy o ochronie (…)] polegających na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez stosowanie we wzorcach umów: pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenia w wodę i pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenie w wodę i odprowadzania ścieków, postanowień o treści: - „ W przypadku niesprawności wodomierza ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe – na podstawie zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego” , które może naruszać przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków [(Dz. U. Nr 127, poz 886) dalej też jako: rozporządzenie taryfowe]; -„ Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki w terminie określonym w fakturze .” oraz „ Kwotę należności przedsiębiorstwa oraz warunki i termin zapłaty określa wystawiona przez Przedsiębiorstwo faktura ”, które mogą naruszać § 17 ust. 1 rozporządzenia 4 Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz 886); -„ Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy, w tym zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006r .” oraz „ Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie, o którym mowa w § 1 ust 2 umowy .”, co może naruszać art. 6. ust 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków [( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ) dalej też: ustawa o zbiorowym (…)] ; -„ Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwienia pracownikom Przedsiębiorstwa realizacji uprawnień wskazanych w ustawie .”, „ Umowa może być rozwiązana: (…) b) przez Przedsiębiorstwo z trzymiesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez Odbiorcę.” oraz „ Umowa może być rozwiązana w przypadku rozwiązania umowy z Odbiorcą, o której mowa w §1 ust 2 oraz w razie naruszenia postanowień umowy przez Przedsiębiorstwo lub Lokatora za 3 miesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego (…) rozwiązanie umowy z lokatorem skutkuje zastosowaniem przez Przedsiębiorstwo środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z usług przez Lokatora. ”, które mogą naruszać art. 8 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ). Ponadto – zgodnie z punktem II ww. postanowienia Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym sygn. akt 400-13/12/ET ( 4 karty ). ( dowód: karta 1 ) W trakcie postępowania Spółka odniosła się do postawionych jej zarzutów uznając ich zasadność i wniosła o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…). Jednocześnie zobowiązała się do zmiany lub wykreślenia zakwestionowanych postanowień w stosowanych przez siebie wzorcach umownych oraz do zawierania umów z nowymi odbiorcami usług w oparciu o poprawione wzorce. PWiK „DELFIN” zobowiązało się także do podpisania umów w oparciu o nowe, poprawione wzorce z wszystkimi dotychczasowymi odbiorcami usług . ( Dowód : karty 9-11i 30-31 ). Przedsiębiorca został powiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. (dowód: karta 33) I. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1 . PWiK „DELFIN” zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, IX Wydział Gospodarczy KRS w dniu 24 grudnia 2002 r. pod numerem 0000145029 jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Do podstawowych zadań Spółki należy świadczenie usług w zakresie m.in.: • poboru i uzdatniania wody; 5 • działalności usługowej związanej z rozprowadzaniem wody; • odprowadzania i oczyszczania ścieków; • badań i analiz technicznych; • wykonywania instalacji wodno-kanalizacyjnych. Spółka prowadzi działalność na terenie Miasta i Gminy Ząbkowice Śląskie (na podstawie zezwolenia wydanego przez Zarząd Miasta i Gminy Ząbkowice Śląskie-Decyzja z dnia 8 sierpnia 2002 r. o Nr 1/2002) i jest jedynym tego typu przedsiębiorcą (100% udziału w rynku). (Dowód: odpis z KRS karty 22-23) 2. PWiK „DELFIN” w obrocie z konsumentami stosuje dwa wzorce umowne: wzorzec umowny pn. „Umowa nr _/ 201_” dot. zaopatrzenia w wodę, oraz pn. „Umowa nr _/ 201_ dot. zaopatrzenia w wodę i i odprowadzania ścieków. Wzorce te zawierają m.in. postanowienia o treści: -„ W przypadku niesprawności wodomierza ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe – na podstawie zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego ”; - „Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki w terminie określonym w fakturze.”; -„ Kwotę należności przedsiębiorstwa oraz warunki i termin zapłaty określa wystawiona przez Przedsiębiorstwo faktura ”; -„ Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy , w tym zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006r.” ; - „Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie, o którym mowa w § 1 ust 2 umowy .” - „ Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwienia pracownikom Przedsiębiorstwa realizacji uprawnień wskazanych w ustawie.”; -„ Umowa może być rozwiązana: (…) b) przez Przedsiębiorstwo z trzymiesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez Odbiorcę .” (§ 17 pkt 2).” ; -„ Umowa może być rozwiązana w przypadku rozwiązania umowy z Odbiorcą, o której mowa w §1 ust 2 oraz w razie naruszenia postanowień umowy przez Przedsiębiorstwo lub Lokatora za 3 miesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego (…) rozwiązanie umowy z lokatorem skutkuje zastosowaniem przez Przedsiębiorstwo środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z usług przez Lokatora.” (Dowód : karty 3-4 ). 3 . Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego PWIK „DELFIN” w pismach skierowanych do Urzędu przyznało, że w stosowanych przez niego wzorcach umownych zamieszczone są zapisy, które mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów, a które wynikają z naruszenia obowiązku udzielania im rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Spółka zobowiązała się do wykreślenia postanowień o treści: - „Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy, w tym, zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006 r .”; -„Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwiania pracownikom realizacji uprawnień wskazanych w ustawie’. 6 oraz do zmiany pozostałych zakwestionowanych postanowień na postanowienia o treści: -„W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności działania wodomierza, a gdy nie jest to możliwe- na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza ”; -„Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie 14 dni od daty wysłania faktury lub jej dostarczenia w inny sposób”; - „ Umowa może być rozwiązana: a)niezwłocznie przez Przedsiębiorstwo przy zastosowaniu warunków art. 8 ust. 1 ustawy tj. gdy: 1)przyłącze wodociągowe lub kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2)odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; 3)jakość odprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominiecie urządzenia pomiarowego; 4)został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków , to jest bez zawarcia umowy , jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. b)niezwłocznie za porozumieniem stron”; -„Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, złożonej w formie pisemnej, telefonicznie bądź do protokołu. Reklamacje rozpatrywane będą niezwłocznie , nie dłużej jednak niż w ciągu 14 dni od daty zgłoszenia”. Jednocześnie Spółka zobowiązała się do zawierania umów z nowymi odbiorcami usług w oparciu o poprawione wzorce umowne oraz do wymiany aktualnie obowiązujących umów na zawarte w oparciu o nowy, poprawiony wzorzec i wystąpiła o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…). (Dowód : karty 9-11, 30-31 ). 4 . Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia taryfowego:„ Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób” Natomiast § 18 ust. 1 tego rozporządzenia podaje: „ W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności działania wodomierza, a gdy nie jest to możliwe- na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza” 5. Art. 6. ust 3 ustawy o zbiorowym (…) podaje, że umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków zawarta między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług „ zawiera w szczególności postanowienia dotyczące: 1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia; 2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń; 3) praw i obowiązków stron umowy; 3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług; 4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych; 5) ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18; 6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia”. 7 Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy: „ Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, jeżeli: 1) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; 3) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowego; 4) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych.” II. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznoprawnego Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło, pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami PWiK „DELFIN”. Interes publicznoprawny przejawia się między innymi w przypadku naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). Zbiorowy interes konsumentów W myśl art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…) naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, obecnych i przyszłych klientów PWiK „DELFIN”, którzy podpisują z tym przedsiębiorcą umowy o świadczenie usług, w oparciu o wzorce umowne, których postanowienia nie są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie PWiK „DELFIN”, nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów Spółki. 8 Oznaczenie przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit a) ustawy o ochronie (…), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także osobę fizyczną, osobę prawną, oraz jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447) [zwanej dalej: ustawą o swobodzie działalności], definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ww. ustawy o swobodzie działalności jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej. PWiK „DELFIN” jest spółką prawa handlowego i prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem 0000145029. A zatem - w świetle powyższego – jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Oznacza to, iż przepisy tej ustawy odnoszą się do Spółki wprost. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 1. W ramach niniejszego postępowania postawiono PWiK „DELFIN” zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. ” Natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: (…) 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; (…).” Do stwierdzenia tej praktyki spełnione muszą zostać kumulatywnie dwie przesłanki tj.: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy, 2 ) godzenie tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1) Bezprawność jest to sprzeczność zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami współżycia społecznego. Chodzi więc o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym jako całością. Pojęcie porządek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej, a także nakazy i zakazy wynikające z norm moralnych i obyczajowych określanych jako zasady współżycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezależnym od wystąpienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Przy ocenie bezprawności rozważenia wymaga kwestia, czy czyn był zgodny, czy też niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowiązującego a także z nakazami i zakazami wynikającymi z zasad współżycia społecznego. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Zwrócił na to uwagę Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. XVIII AmA 32/05) 9 wskazując, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, (którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2), nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że stosowane przez PWiK „DELFIN” we wzorcach umów: pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenia w wodę i pn. Umowa nr_/201_ dot. zaopatrzenie w wodę i odprowadzania ścieków, postanowienia o treści: - „ W przypadku niesprawności wodomierza ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy nie jest to możliwe – na podstawie zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego” , -„ Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki w terminie określonym w fakturze .” oraz „ Kwotę należności przedsiębiorstwa oraz warunki i termin zapłaty określa wystawiona przez Przedsiębiorstwo faktura ”, -„ Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy, w tym zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006r .” oraz „ Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie, o którym mowa w § 1 ust 2 umowy .” -„ Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwienia pracownikom Przedsiębiorstwa realizacji uprawnień wskazanych w ustawie .” , „ Umowa może być rozwiązana: (…) b) przez Przedsiębiorstwo z trzymiesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez Odbiorcę.” oraz „ Umowa może być rozwiązana w przypadku rozwiązania umowy z Odbiorcą, o której mowa w §1 ust 2 oraz w razie naruszenia postanowień umowy przez Przedsiębiorstwo lub Lokatora za 3 miesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego (…) rozwiązanie umowy z lokatorem skutkuje zastosowaniem przez Przedsiębiorstwo środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z usług przez Lokatora. ” są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia taryfowego: „W przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania wodomierza głównego ilość pobranej wody ustala się na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności działania wodomierza, a gdy nie jest to możliwe- na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza”. Przepis ten nakazuje przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu w razie niesprawności wodomierza głównego ustalić ilość pobranej wody, w pierwszej kolejności, na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza głównego. W razie braku możliwości ustalenia ilości pobranej wody w wyżej opisany sposób, ustawodawca dopuszcza możliwość ustalenia ilości pobranej wody na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy nieprawidłowego działania wodomierza. Jednak ostatnie dwa sposoby rozliczania ilości wody w razie niesprawności wodomierza głównego, określone przez ustawodawcę mogą być zastosowane wyjątkowo, w określonym przypadku tj. braku możliwości ustalenia ilości pobranej wody na podstawie średniego zużycia wody w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza. Przyjęcie takiego sposobu rozliczenia ilości zużytej wody w razie niesprawności wodomierza jest obowiązkiem przedsiębiorstwa wodociągowo- 10 kanalizacyjnego, a w związku z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym (…), takie postanowienie przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zamieścić w umowie. W tej sytuacji przyjęcie przez PWiK „DELFIN”, w przypadku nieprawidłowego działania wodomierza głównego, innego sposobu ustalenia ilości pobranej wody ( średniego zużycia wody w okresie 6 miesięcy) niż przewiduje to § 18 ust. 1 rozporządzenia taryfowego jest niewątpliwie działaniem bezprawnym. Z kolei § 17 ust. 1 rozporządzenia taryfowego podaje: „ Odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób” . Przytoczony powyżej przepis określa, że przedsiębiorca nie tylko powinien podać termin spełnienia świadczenia przez konsumenta w wystawionej dla niego fakturze, ale również ustala, że nie może być on krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób. Tymczasem PWiK „DELFIN” stosując postanowienia o treści: :„ Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki w terminie określonym w fakturze .”, oraz „ Kwotę należności przedsiębiorstwa oraz warunki i termin zapłaty określa wystawiona przez Przedsiębiorstwo faktura ” tylko częściowo wypełnia dyspozycję ww. przepisu. Pomija bowiem podanie istotnej dla jego klientów informacji, że termin ten nie może być krótszy niż 14 dni od daty wysłania lub dostarczenia im faktury w inny sposób. Należy zwrócić uwagę, że zastosowane przez Spółkę w umowie uregulowanie, zgodnie z którym termin płatności należności za świadczone przez nią usługi określony jest w fakturze, niekoniecznie musi oznaczać, że termin zapłaty faktury będzie określony zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem. PWiK zaś dzięki takim zapisom ma możliwość wprowadzenia terminu płatności faktur innego niż przewiduje to rozporządzenie taryfowe i takie jego działanie można uznać za bezprawne. Art. 6. ust 3 ustawy o zbiorowym (…) stanowi, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawarta między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług „ zawiera w szczególności postanowienia dotyczące: 1) ilości i jakości świadczonych usług wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz warunków ich świadczenia; 2) sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń; 3) praw i obowiązków stron umowy; 3a) warunków usuwania awarii przyłączy wodociągowych lub przyłączy kanalizacyjnych będących w posiadaniu odbiorcy usług; 4) procedur i warunków kontroli urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych; 5) ustaleń zawartych w zezwoleniu, o których mowa w art. 18; 6) okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia”. Przytoczony powyżej przepis podaje podstawowe elementy jakie powinna zawierać umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Do takich elementów niewątpliwie należy określenie praw i obowiązków stron. Zawarte przez PWiK „DELFIN” w stosowanych przez niego wzorcach umów postanowienia o treści:„ Pozostałe prawa i obowiązki stron umowy, w tym zasady rozpatrywania skarg i reklamacji określa uchwalony uchwałą Rady Miejskiej w Ząbkowicach Śl. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, którego tekst opublikowany jest w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 49 z dnia 6 marca 2006r .” oraz „ Roszczenie z tytułu dostawy wody o pogorszonej jakości rozpatrywane jest na podstawie zgłoszonej w tym celu reklamacji, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie, o którym mowa w § 1 ust 2 umowy .” pozwalają sądzić, że przedsiębiorca ten nie wypełnił obowiązku informacyjnego dotyczącego określenia w umowie praw i obowiązków stron umowy. W powyższym zakresie nie wystarczy samo odesłanie w umowie do Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, który nie jest wymieniony jako integralna część umowy i nie jest dostarczany konsumentom przy zawieraniu z nimi umowy. 11 Takie działanie PWiK „DELFIN” należy uznać więc za bezprawne ponieważ stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego wyznaczonego przez art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym (…) i prowadzi w tym wypadku do braku w umowie istotnych, z punktu widzenia interesów konsumentów postanowień. Art. 8 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy o zbiorowym (…),określa, w jakich okolicznościach przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne uprawnione jest do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącza kanalizacyjne, jeżeli: a) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; b) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; c) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowego; d) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. Formułując powyższy przepis ustawodawca nie posłużył się sformułowaniem „w szczególności” lub podobnym. Oznacza to, że katalog okoliczności, które stanowią podstawę do wstrzymania świadczenia usług ma charakter zamknięty, który nie może być dowolnie i arbitralnie rozszerzany przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w treści umowy. Odcięcie dostawy wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego może nastąpić zatem wyłącznie wówczas, gdy wystąpi któraś z przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym (…). W ocenie Prezesa Urzędu postanowienia umowne stosowane przez PWiK „DELFIN, o treści: -„Przedsiębiorstwo ma prawo wstrzymać świadczenie usług w przypadku uniemożliwienia pracownikom Przedsiębiorstwa realizacji uprawnień wskazanych w ustawie.” , „Umowa może być rozwiązana: (…) b) przez Przedsiębiorstwo z trzymiesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez Odbiorcę.”, oraz „ Umowa może być rozwiązana w przypadku rozwiązania umowy z Odbiorcą, o której mowa w §1 ust. 2 oraz w razie naruszenia postanowień umowy przez Przedsiębiorstwo lub Lokatora za 3 miesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego (…) rozwiązanie umowy z lokatorem skutkuje zastosowaniem przez Przedsiębiorstwo środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z usług przez Lokatora.”, nie znajdują odzwierciedlenia w brzmieniu art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym (…). Dają one natomiast temu przedsiębiorcy możliwość przekroczenia jego ustawowych kompetencji jako dostawcy usług wodociągowych i kanalizacyjnych w zakresie możliwości wstrzymania świadczenia usług. Przewidują bowiem możliwość podjęcia działań powodujących odcięcie dostaw wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego w sytuacjach, które nie zostały objęte art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym (…). Zamieszczenie w umowach ww. postanowień jest zatem sprzeczne z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym (…). W związku z powyższym, należy uznać za uprawdopodobnione, że PWiK DELFIN zamieszczając w stosowanych przez siebie wzorcach umownych postanowienia, których treść nie jest zgodna z aktualnie obowiązującymi regulacjami zawartymi w ustawie o zbiorowym (…) oraz rozporządzeniu taryfowym działał bezprawnie, a tym samym spełniona została pierwsza przesłanka niezbędna do stwierdzania praktyki z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…). AD. 2 Mówiąc o godzeniu w „zbiorowy interes konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma 12 indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, nie tylko tych będących klientami Spółki ale i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę dotyczącą dostarczania wody i odbioru ścieków. Działaniem godzącym w zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie przez PWiK DELFIN, innego niż przewiduje to § 18 ust. 1 rozporządzenia taryfowego sposobu ustalania ilości pobranej wody, w przypadku awarii wodomierza głównego. Na podstawie ilości pobranej wody PWiK „DELFIN” oblicza bowiem należność za wodę i ścieki do uiszczenia której zobowiązany jest konsument. Może więc dojść do sytuacji, w której wykazane przez Spółkę zużycie wody (stanowiące podstawę do wyliczenia zapłaty), będzie wyższe od zużycia wyliczonego zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie określenia taryf. W takim przypadku konsumenci poniosą wyższe opłaty za wodę i ścieki niż wynikałoby to z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Za działanie godzące w zbiorowe interesy konsumentów należy także uznać możliwość ustalania przez Spółkę krótszego terminu zapłaty za świadczone przez nią usługi niż przewiduje to § 17 ust. 1 rozporządzenia taryfowego. Zastosowane przez PWIK „ DELFIN” uregulowanie ( „Odbiorca dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę i odprowadzane ścieki w terminie określonym w fakturze.” „ Kwotę należności przedsiębiorstwa oraz warunki i termin zapłaty określa wystawiona przez Przedsiębiorstwo faktura ”), niekoniecznie musi oznaczać, że termin zapłaty faktury będzie wynosił co najmniej 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób. Brak natomiast zapłaty przez odbiorcę należności na rzecz Spółki w terminie podanym na fakturze, który jest krótszy niż 14 dni od jej dostarczenia, może skutkować obciążeniem go odsetkami karnymi za przekroczenie terminu płatności krótszego niż przewiduje to ww. rozporządzenie taryfowe. Działaniem godzącym w interesy konsumentów jest także naruszenie przez PWiK „DELFIN” obowiązku informacyjnego wyznaczonego przez art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym (…) zgodnie z którym w umowie powinny znaleźć się zapisy określające prawa i obowiązki stron. Nie zamieszczenie w umowie istotnych z punktu widzenia interesów odbiorcy zapisów dotyczących rozpatrywania skarg i reklamacji może spowodować naruszenie interesu ekonomicznego odbiorcy, który, nie podejmie działań np. działań reklamacyjnych dotyczących dostarczania mu wody złej jakości, a tym samym straci szanse na obniżenie opłaty z tytułu jej dostarczenia. W ocenie Prezesa Urzędu również możliwość rozwiązywania umowy ( a w konsekwencji zastosowanie przez PWiK „DELFIN środków technicznych uniemożliwiających dalsze korzystanie z jego usług ) w innych przypadkach niż okoliczności opisane w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym (…) godzi w interesy konsumentów, albowiem nakłada na nich ciężar większy od powszechnie przyjętego w stosunkach danego rodzaju. Skoro ustawodawca w treści ww. przepisu przewidział określone sankcje za określone naruszenia, za niedopuszczalne należy uznać, aby Spółka w treści umowy określała możliwość stosowania takich sankcji za mniejsze naruszenia. Taki sposób działania godzi w zbiorowe interesy konsumentów ponieważ ponoszą oni konsekwencje w sytuacji nieprzewidzianej przez ustawodawcę. Na podstawie powyższego można stwierdzić, że przedsiębiorca zastosował regulację, która niewątpliwie godzi interesy konsumentów ograniczając ich prawa gwarantowane wyżej wskazanymi przepisami ustawy o zbiorowym (…) i rozporządzenia taryfowego. Tym samym zostało uprawdopodobnione spełnienie drugiej z przesłanek- niezbędnej do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów tj. godzenie przez PWIK „DELFIN” bezprawnymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. 13 Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostało uprawdopodobnione spełnienie łącznie wszystkich przesłanek koniecznych do zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie (…) jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W toku niniejszego postępowania PWiK DELFIN, uznając zasadność postawionych mu zarzutów wniosło o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…). Jednocześnie zobowiązało się do: - zmiany lub wykreślenia zakwestionowanych postanowień w stosowanych przez siebie wzorcach umownych - zawierania umów z nowymi odbiorcami usług w oparciu o poprawione wzorce. - podpisania umów w oparciu poprawione wzorce z wszystkimi dotychczasowymi odbiorcami usług. Zdaniem Prezesa Urzędu, dokonując tych modyfikacji PWiK „DELFIN” uwzględnił obowiązujące przepisy prawa, w szczególności art. 6 i 8 ustawy o zbiorowym (…) oraz §17 i §18 rozporządzenia w sprawie określenia taryf. W związku z powyższym przedstawiony przez PWiK „DELFIN” projekt zmian może być zastosowany w obrocie z konsumentami, a wprowadzenie go zarówno w nowo podpisywanych umowach jak i w aktualnie obowiązujących, Prezes Urzędu uznał za działanie wystarczające do usunięcia naruszenia art. 24 ust.1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…). Za termin wprowadzenia w życie nowego wzorca umownego Prezes Urzędu uznał dzień uprawomocnienia się decyzji, natomiast w ciągu 4 miesięcy od tej daty PWiK „DELFIN” ma dokonać wymiany umów istniejących już w obrocie prawnym na umowy zawarte w oparciu o nowy wzorzec. Mając powyższe na uwadze należało orzec, jak w pkt I sentencji decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) Prezes Urzędu nakłada na PWiK „DELFIN” obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Zgodnie z tym przepisem oraz mając na względzie złożone przez PWiK „DELFIN” w niniejszej sprawie zobowiązanie Prezes UOKiK zobowiązał ww. przedsiębiorcę do: - przedstawienia zmienionych wzorców umów, nie zawierających zakwestionowanych postanowień w terminie miesiąca od uprawomocnienia się decyzji, -przesłania dowodów wysłania nowych poprawionych umów dotychczasowym odbiorcom do dnia 15 marca 2013 r. Mając powyższe na uwadze, należało orzec, jak w punkcie II sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie (…) , w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. 14 Otrzymuje: 1. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śl. ul. Powstańców Warszawy 5 57-200 Ząbkowice Śl.