RWR-37/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-40/11/AJ/ Wrocław, 02 grudnia 2011 r. DECYZJA nr RWR 37/2011 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2, art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , działanie przedsiębiorców: Katarzyny Dryś i Mirosława Drysia, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu , polegającą na: 1. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa zlecenia na najem/wynajem”, w § 6, postanowienia o treści: „(…) ewentualne spory wynikające z umowy poddaje się pod rozstrzygnięcie przez Sąd Powszechny właściwy dla miejsca siedziby Zleceniobiorcy”, które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, 2. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa zlecenie na kupno” postanowienia o treści: „Sprawy sporne wynikłe na tle umowy rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby Zleceniobiorcy.” (§ 10), które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 10 października 2011 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , działanie 2 przedsiębiorców: Katarzyny Dryś i Mirosława Drysia, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu , polegającą na: 1. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa zlecenie na kupno” postanowienia o treści: „W wypadku zawarcia transakcji będącej skutkiem zawarcia niniejszej umowy z kontrahentem wskazanym przez Zleceniobiorcę, z jego pominięciem, Zleceniodawca zapłaci oprócz należnego Zleceniobiorcy wynagrodzenia wynikającego z § 2 p. 1 karę umowną w wysokości 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) oraz naprawi w całości wyrządzoną szkodę.” (§ 2 ust. 7), które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, 2. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa zlecenie na kupno” postanowienia o treści: „Zawarcie umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Zleceniobiorcę po wygaśnięciu niniejszej umowy uprawnia Zleceniobiorcę do otrzymania należnego mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powyższe ustalenie obowiązuje przez okres 24 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy”. (§ 8 ust. 2), które jest postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. UZASADNIENIE 1. W dniu 15 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu otrzymał od Konsumenta informację o podejrzeniu stosowania - w umowach zawieranych z konsumentami - przez Katarzynę Dryś i Mirosława Drysia, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu (zwanych dalej „Spółką KAN”) i będących właścicielami biur obrotu nieruchomościami „Victoria”, niedozwolonych postanowień umownych, co stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów – zwanej dalej „ustawą o ochronie (…)”. 2. Po przeanalizowaniu informacji zawartych w skardze konsumenckiej, Prezes Urzędu, postanowieniem Nr 95/2011 z dnia 20 kwietnia 2011 r., wszczął postępowanie wyjaśniające, w sprawie wstępnego ustalenia, czy Katarzyna Dryś i Mirosław Dryś, prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu, stosują w obrocie konsumenckim: niedozwolone postanowienia umowne, o których mowa w art. 385¹ § 1 k.c. oraz klauzule wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. 3. Postępowanie wyjaśniające, częściowo potwierdzając zasadność zarzutów postawionych przez Konsumenta, wykazało, iż istnieje podstawa do wszczęcia postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów pod zarzutem stosowania przez Katarzynę Dryś i Mirosława Drysia - KAN s.c. w Wałbrzychu, postanowień tożsamych z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. 4. W związku z powyższym, postanowieniem Nr 219/2011 z dnia 28 września 2011 r., Prezes Urzędu, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Katarzynę Dryś i Mirosława Drysia, prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej 3 pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegających na: 1) zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa zlecenia na najem/wynajem”, w § 6, postanowienia o treści: „(…) ewentualne spory wynikające z umowy poddaje się pod rozstrzygnięcie przez Sąd Powszechny właściwy dla miejsca siedziby Zleceniobiorcy”, które może być postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycją 1007. 2) zamieszczeniu we wzorcu umownym pn.: „Umowa zlecenie na kupno” postanowień o treści: a) „W wypadku zawarcia transakcji będącej skutkiem zawarcia niniejszej umowy z kontrahentem wskazanym przez Zleceniobiorcę, z jego pominięciem, Zleceniodawca zapłaci oprócz należnego Zleceniobiorcy wynagrodzenia wynikającego z § 2 p. 1 karę umowną w wysokości 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) oraz naprawi w całości wyrządzoną szkodę.” (§ 2 ust. 7), które może być postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in., pod pozycją 770; b) „Zawarcie umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Zleceniobiorcę po wygaśnięciu niniejszej umowy uprawnia Zleceniobiorcę do otrzymania należnego mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powyższe ustalenie obowiązuje przez okres 24 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy”. (§ 8 ust. 2), które może być postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in., pod pozycją 762; c) „Sprawy sporne wynikłe na tle umowy rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby Zleceniobiorcy.” (§ 10), które może być postanowieniem umownym wpisanym na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, m.in., pod pozycją 1007. 5. Postanowieniem Nr 219/2011 z dnia 28 września 2011 r. Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów w sprawie, materiały zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. RWR 403-25/11/AJ, tj.: - zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej; - pismo z dnia 26 maja 2011 r.; - wzór „Umowy zlecenia na najem/wynajem”; - wzór „Umowy zlecenie na kupno”. 6. Odpowiadając na zarzuty postawione w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, Spółka KAN oświadczyła, że podpisywane, według wzorów, umowy z klientami zarówno w zakresie treści jak i wysokości prowizji nie odbiegają od ogólnie przyjętych w branży i stanowią podstawę do egzekwowania przez pośrednika jego zapłaty. Dodała, że wzorce w kwestionowanym zakresie zostały zmienione w dniu 10 października 2011 r., zaś nowe wzorce będą obowiązywać od 1 listopada 2011 r. Wskazano ponadto, że w ciągu 14 lat funkcjonowania biura pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, ani razu nie była 4 egzekwowana kara umowa, a tylko jeden spór z konsumentem zakończył się na drodze sądowej. 7. Pismem z dnia 3 listopada 2011 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu zawiadomił, że zostało zakończone gromadzenie materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym i poinformował, że Strony lub jej pełnomocnicy mogą zapoznać się z aktami sprawy, a następnie wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Prezes UOKIK ustalił następujący stan faktyczny: 1. Katarzyna Dryś i Mirosław Dryś są przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu, na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Wałbrzycha pod numerem 14747 dla Katarzyny Dryś oraz pod nr 9228 dla Mirosława Drysia. Przedmiotem działalności jest, m.in., pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. Miejscem wykonywania działalności jest Wałbrzych i teren kraju. Dowód: karta 7-10. 2. W toku wykonywanej działalności, ww. Przedsiębiorcy przy zawieraniu umów z klientami posługują się wzorcami umów. We wzorcu pn. „Umowa zlecenia na najem/wynajem”, w § 6, znajduje się postanowienie o treści: „(…) ewentualne spory wynikające z umowy poddaje się pod rozstrzygnięcie przez Sąd Powszechny właściwy dla miejsca siedziby Zleceniobiorcy”. We wzorcu umowy o nazwie: „Umowa zlecenie na kupno” znajdują się postanowienia o treści: „W wypadku zawarcia transakcji będącej skutkiem zawarcia niniejszej umowy z kontrahentem wskazanym przez Zleceniobiorcę, z jego pominięciem, Zleceniodawca zapłaci oprócz należnego Zleceniobiorcy wynagrodzenia wynikającego z § 2 p. 1 karę umowną w wysokości 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) oraz naprawi w całości wyrządzoną szkodę.” (§ 2 ust. 7), „Zawarcie umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Zleceniobiorcę po wygaśnięciu niniejszej umowy uprawnia Zleceniobiorcę do otrzymania należnego mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powyższe ustalenie obowiązuje przez okres 24 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy”. (§ 8 ust. 2) oraz „Sprawy sporne wynikłe na tle umowy rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby Zleceniobiorcy.” (§ 10). Dowód: karta 11, 12. 3. W Rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, znajdują się następujące postanowienia: 1) pod nr 1007 o treści „Spory wynikające z wykonania tej umowy rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby spółki”, które zostało wpisane Rejestru w dniu 23 stycznia 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 listopada 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 156/05). 2) pod nr 770: „W przypadku przeprowadzania transakcji bez uczestnictwa pośrednika (przez uczestnictwo pośrednika uważa się obecność przy podpisywaniu umowy przedwstępnej, przyrzeczenia oraz umowy przyrzeczonej) z klientem skojarzonym bezpośrednio lub pośrednio przez pośrednika, niezależnie od obowiązku naprawienia w pełnej wysokości wywołanej tym szkody, zamawiający zapłaci odszkodowanie, w kwocie dwukrotnie wyższej od kwoty wynagrodzenia obliczonej zgodnie z § 7 pkt 1, lecz nie mniej niż 5000 PLN 5 (słownie: pięć tysięcy złotych) wraz z odsetkami, w wysokości jak w § 7 pkt 3 za każdy dzień zwłoki od dnia zawarcia przedmiotowej transakcji bez względu na okoliczności pominięcia pośrednika w udziale w transakcji”, które zostało wpisane Rejestru w dniu 3 lipca 2006 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 marca 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 39/04). 3) pod nr 762: „W przypadku, kiedy transakcja pomiędzy Oferującym i jego kontrahentem zostanie zrealizowana w okresie dwudziestu czterech miesięcy, licząc od dnia wygaśnięcia tej umowy lub wypowiedzenia umowy bez wyłączności zgodnie z § 1, Pośrednik otrzyma prowizję w całości, o ile kontrahent bezpośrednio lub pośrednio tj. przez biuro współpracujące z Pośrednikiem został skierowany do Oferującego przez Pośrednika w czasie obowiązywania umowy”, które zostało wpisane do Rejestru w dniu 20 czerwca 2006 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 44/05). 4. W 2010 r. Spółka KAN zawarła z konsumentami 1505, zaś w pierwszej połowie 2011 r. – 635 umów pośrednictwa. Dowód: karta 13. 5. Po otrzymaniu zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zmieniono wzorce objęte zarzutami postępowania w sposób następujący: 1) postanowienie zawarte w § 6 wzorca pn. „Umowa zlecenia na najem/wynajem” o treści: „(…) ewentualne spory wynikające z umowy poddaje się pod rozstrzygnięcie przez Sąd Powszechny właściwy dla miejsca siedziby Zleceniobiorcy.”, zostało zastąpione postanowieniem w brzmieniu: „(…) ewentualne spory wynikające z umowy poddaje się pod rozstrzygnięcie właściwych sądów powszechnych.”, 2) postanowienie zawarte w § 2 ust. 7 wzorca pn. „Umowa zlecenie na kupno” o treści: „W wypadku zawarcia transakcji będącej skutkiem zawarcia niniejszej umowy z kontrahentem wskazanym przez Zleceniobiorcę, z jego pominięciem, Zleceniodawca zapłaci oprócz należnego Zleceniobiorcy wynagrodzenia wynikającego z § 2 p. 1 karę umowną w wysokości 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) oraz naprawi w całości wyrządzoną szkodę.”, zostało zastąpione postanowieniem w brzmieniu: „W wypadku zawarcia transakcji będącej skutkiem zawarcia niniejszej umowy z kontrahentem wskazanym przez Zleceniobiorcę, z jego pominięciem, Zleceniodawca zapłaci Zleceniobiorcy odszkodowanie stanowiące dwukrotność prowizji, określonej w pkt 1 tego paragrafu, a gdy wyrządzona tym działaniem szkoda będzie większa pokryje ją w całości.”, 3) postanowienie zawarte w § 8 ust. 2 wzorca pn. „Umowa zlecenie na kupno” o treści: „Zawarcie umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Zleceniobiorcę po wygaśnięciu niniejszej umowy uprawnia Zleceniobiorcę do otrzymania należnego mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powyższe ustalenie obowiązuje przez okres 24 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy.”, zostało zastąpione postanowieniem w brzmieniu: „Zawarcie umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Zleceniobiorcę po wygaśnięciu niniejszej umowy uprawnia Zleceniobiorcę do otrzymania należnego mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powyższe ustalenie obowiązuje przez okres 18 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy.”, 6 4) postanowienie zawarte w § 10 wzorca pn. „Umowa zlecenie na kupno” o treści: „Sprawy sporne wynikłe na tle umowy rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby Zleceniobiorcy.”, zostało zastąpione postanowieniem w brzmieniu: „Sprawy sporne wynikłe na tle umowy rozstrzygać będą właściwe sądy powszechne”. Dowód: karta 14-15. Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zagrożenie interesu publicznoprawnego . Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Spółki KAN. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Status przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit a) ustawy o ochronie (…), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także osobę fizyczną, osobę prawną, oraz jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Katarzyna Dryś i Mirosław Dryś są przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KAN s.c. z siedzibą w Wałbrzychu, na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Wałbrzycha. Wspólnicy Spółki KAN są zatem przedsiębiorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…), co oznacza, iż przepisy tej ustawy mają do nich bezpośrednie zastosowanie. Zbiorowy interes konsumentów. W myśl art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” 7 należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Spółki KAN, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę sprzedaży oferowanych produktów. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Przedsiębiorców nie dotyczy zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcia zawarte w punkcie I i II sentencji decyzji. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 tej ustawy określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. (...)”. Do stwierdzenia praktyki o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie, iż przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone (dalej też jako „Rejestr”), o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego. Pokreślenia wymaga, że wzorce umów wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 - 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone. Artykuł 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w Rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umów, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKIK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 2 grudnia 2005 r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie 8 konkurencji i konsumentów, praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny, w wyroku z dnia 29 września 2005 r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2003 r. (sygn. akt III CZP 95/03) stwierdził, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27, a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Ad I rozstrzygnięcia decyzji. Uznanie praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców umów, stosowanych przez Spółkę KAN przy świadczeniu usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, są tożsame z treścią postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokiem SOKIK wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. W ocenie Prezesa Urzędu, objęte zarzutem niniejszego postępowania, postanowienia o treści: „(…) ewentualne spory wynikające z umowy poddaje się pod rozstrzygnięcie przez Sąd Powszechny właściwy dla miejsca siedziby Zleceniobiorcy” zamieszczone w § 6 wzorca pn.: „Umowa zlecenia na najem/wynajem”, oraz „Sprawy sporne wynikłe na tle umowy 9 rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby Zleceniobiorcy.” zamieszczone w § 10 w wzorca pn.: „Umowa zlecenie na kupno” są tożsame z treścią postanowienia wpisanego do Rejestru pod pozycją 1007. Postanowienie to w brzmieniu: „Spory wynikające z wykonania tej umowy rozstrzygać będzie Sąd właściwy dla siedziby spółki”, zostało wpisane Rejestru w dniu 23 stycznia 2007 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 listopada 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 156/05). Podkreślić należy, że w wielu swych wyrokach (m.in. z 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt XVII Amc 59/03; z 8 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII Amc 79/03; z 24 listopada 2004 r., VII Amc 119/03; z 10 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII Amc 64/04) SOKIK uznawał za niedozwolone postanowienia zawierające klauzule prorogacyjne, stosowane w obrocie z konsumentami przez przedsiębiorców działających w różnych branżach gospodarki. SOKIK uznał, że kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. - sądem właściwym do rozpatrzenia wniesionego powództwa jest zgodnie z art. 27 k.p.c. sąd ogólnej właściwości pozwanego lub zgodnie z art. 34 k.p.c. sąd miejsca wykonania umowy (właściwość przemienna) - i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla konsumenta, a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Treść analizowanego postanowienia, stosowanego przez Spółkę KAN w ten sam sposób kształtuje stosunki między stronami umowy w zakresie właściwości sądowej w przypadku występowania sporów tj. narzuca właściwość, która w poszczególnych przypadkach może być inna, niż ta wynikająca z właściwych przepisów k.p.c. Z tych też względów Prezes Urzędu uznał zakwestionowane postanowienie za tożsame z postanowieniem powołanym w sentencji decyzji, wpisanym do Rejestru pod poz. 1007, pomimo niewielkich różnic leksykalnych w porównywanych klauzulach. Należy zatem uznać, iż skoro wykazano, że kwestionowane postanowienia wzorca umowy stosowanego przez Spółkę są tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru, to posługiwanie się nimi w obrocie konsumenckim uznać należy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24, w takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Jednocześnie, po myśli art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie (…), ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję tego, iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. W toku postępowania administracyjnego Spółka KAN wskazała, iż dnia 10 października 2011 r. zmieniła kwestionowane postanowienia i załączyła wzorce umów w aktualnie obowiązującym brzmieniu. Po zapoznaniu się z zakresem zmiany, Prezes Urzędu stwierdza, że w odniesieniu do postanowień określających właściwość sądu można przyjąć, że praktyka została zaniechana. Paragraf 10 wzorca „Umowa zlecenie na kupno” oraz § 6 wzorca „Umowa zlecenia na najem/wynajem” nie wykazują już tożsamości z postanowieniami wpisanymi do Rejestru pod poz. 1007. Treść nowych postanowień, które zastąpiły postanowienia objęte zarzutem postępowania, nie budzi wątpliwości co do ich poprawności i zgodności z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu ustalił, iż Spółka KAN zaniechała z dniem 10 października 2011 r. stosowania praktyki opisanej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów będącej przedmiotem niniejszego 10 postępowania, lecz jedynie w odniesieniu do postanowień wskazanych w pkt I osnowy decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w punkcie I osnowy decyzji. Ad II rozstrzygnięcia decyzji. Uznanie praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazanie zaniechania jej stosowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców umów, stosowanych przez Spółkę KAN przy świadczeniu usług pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKIK i wpisanymi do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Dodatkowego podkreślenia wymaga okoliczność, że postanowienia wpisane do Rejestru, z którymi tożsamość jest wykazywana w niniejszej decyzji, dotyczy branży pośredników nieruchomości, co oznacza, iż zachodzi tożsamość stosunków prawnych. Pkt 1. W ocenie Prezesa Urzędu, objęte zarzutem niniejszego postępowania, postanowienie o treści: „W wypadku zawarcia transakcji będącej skutkiem zawarcia niniejszej umowy z kontrahentem wskazanym przez Zleceniobiorcę, z jego pominięciem, Zleceniodawca zapłaci oprócz należnego Zleceniobiorcy wynagrodzenia wynikającego z § 2 p. 1 karę umowną w wysokości 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) oraz naprawi w całości wyrządzoną szkodę.” (§ 2 ust. 7), zawarte we wzorcu „Umowa zlecenie na kupno” jest tożsame z treścią postanowienia wpisanego do Rejestru pod pozycją 770. Postanowienie to w brzmieniu: „W przypadku przeprowadzania transakcji bez uczestnictwa pośrednika (przez uczestnictwo pośrednika uważa się obecność przy podpisywaniu umowy przedwstępnej, przyrzeczenia oraz umowy przyrzeczonej) z klientem skojarzonym bezpośrednio lub pośrednio przez pośrednika, niezależnie od obowiązku naprawienia w pełnej wysokości wywołanej tym szkody, zamawiający zapłaci odszkodowanie, w kwocie dwukrotnie wyższej od kwoty wynagrodzenia obliczonej zgodnie z § 7 pkt 1, lecz nie mniej niż 5000 PLN (słownie: pięć tysięcy złotych) wraz z odsetkami, w wysokości jak w § 7 pkt 3 za każdy dzień zwłoki od dnia zawarcia przedmiotowej transakcji bez względu na okoliczności pominięcia pośrednika w udziale w transakcji”, zostało wpisane Rejestru w dniu 3 lipca 2006 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 marca 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 39/04). Należy zaznaczyć, że Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podzielił pogląd Prezesa Urzędu, który był powodem w tej sprawie, że objęte żądaniem pozwu postanowienie może wypełniać dyspozycję art. 385 3 pkt 17 k.c. W uzasadnieniu powołanego wyroku czytamy: „Przepis ten dotyczy sytuacji, kiedy w przypadku rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy przez konsumenta, ten ostatni zostaje obciążony obowiązkiem zapłaty kary umownej lub odstępnego w nieproporcjonalnej wysokości. Kara umowna w rzeczywistości ma charakter odszkodowania pieniężnego, zastrzeżonego umownie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Bez względu na szczególną nazwę tak zastrzeżonego świadczenia, jeżeli stanowi ono surogat odszkodowania na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez konsumenta, podlegać musi ono ocenie pod kątem zgodności z przepisami dotyczącymi zawierania umów z konsumentami. Kwestie terminologiczne nie rozstrzygają bowiem o charakterze świadczenia. Zastrzeżenie odszkodowania na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez konsumenta w umowie o pośrednictwo ma charakter kary umownej.” Sąd dalej wskazał, że przedmiotowa klauzula w rzeczywistości zapewnia uprzywilejowaną pozycję przedsiębiorcy, „albowiem konsument w razie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy miałby naprawić w pełnej wysokości szkodę stąd wynikłą, a dodatkowo zapłacić odszkodowanie w kwocie dwukrotnie wyższej od umówionego wynagrodzenia, lecz nie niższej niż 5000 zł. Przepis art. 385 § pkt 17 k.c. dotyczy nie każdej 11 kary umownej zastrzeżonej w umowie z konsumentem, ale kary umownej w wygórowanej, nieproporcjonalnej wysokości.” Treść objętego zarzutem niniejszego postępowania postanowienia w identyczny sposób kształtuje stosunki między stronami umowy co do obowiązku konsumenta zapłacenia kary umownej w wypadku zawarcia transakcji z pominięciem pośrednika. Również w przypadku klauzuli stosowanej przez Spółkę KAN, wysokość kary umownej jest rażąco wygórowana, bo wynosi 10 000 zł, przy czym konsument ma obowiązek uiścić także umówione wynagrodzenie oraz „naprawić w całości wyrządzoną szkodę”. Istotne jest, też to, że Spółka KAN pomija fakt, że choć kara umowna ma za zadanie zastępować odszkodowanie pieniężne, to niezależnie od tego wprowadza obowiązek naprawienia szkody. Z powyższych względów Prezes Urzędu uznał zakwestionowane postanowienie za tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycją 770, mimo niewielkich różnic leksykalnych w porównywanych klauzulach. Skoro zabronione jest posługiwanie się w obrocie konsumenckim postanowieniem wzorca umowy tożsamym z klauzulą wpisaną do Rejestru, to tym samym udowodniono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...). Pkt 2. W ocenie Prezesa Urzędu, objęte zarzutem niniejszego postępowania, postanowienie o treści: „Zawarcie umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Zleceniobiorcę po wygaśnięciu niniejszej umowy uprawnia Zleceniobiorcę do otrzymania należnego mu wynagrodzenia w pełnej wysokości. Powyższe ustalenie obowiązuje przez okres 24 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy”. zawarte w § 8 ust. 2 wzorca „Umowa zlecenie na kupno” jest tożsame z treścią postanowienia wpisanego do Rejestru pod pozycją 762. Postanowienie to w brzmieniu: „W przypadku, kiedy transakcja pomiędzy Oferującym i jego kontrahentem zostanie zrealizowana w okresie dwudziestu czterech miesięcy, licząc od dnia wygaśnięcia tej umowy lub wypowiedzenia umowy bez wyłączności zgodnie z § 1, Pośrednik otrzyma prowizję w całości, o ile kontrahent bezpośrednio lub pośrednio tj. przez biuro współpracujące z Pośrednikiem został skierowany do Oferującego przez Pośrednika w czasie obowiązywania umowy”, zostało wpisane do Rejestru w dniu 20 czerwca 2006 r. na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 44/05). Należy zaznaczyć, że Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podzielił pogląd Prezesa Urzędu, który był powodem w powyższej sprawie, że objęte żądaniem pozwu postanowienie może wypełniać dyspozycję art. 385 1 § 1 k.c. W pozwie Prezes Urzędu stwierdził, iż kwestionowane postanowienie zastrzega dwudziestoczteromiesięczny okres, w którym klient po rozwiązaniu umowy z pośrednikiem nie może zawrzeć umowy z osobą przez niego wskazaną, bez obowiązku zapłacenia prowizji. Konsument decydując się na zawarcie umowy na czas określony (tak jak w przypadku Spółki KAN) oczekuje, że będzie wywoływać ona skutki prawne jedynie w okresie w niej wskazanym. Kwestionowany zapis powoduje, że umowa wywołuje skutki prawne także po upływie okresu na jaki została zawarta. Sytuacja taka prowadzi do zachwiania równości stron umowy, bowiem pośrednik, nie dokonując żadnych czynności, zachowuje prawo do wynagrodzenia. Niewątpliwie zapis ten ma na celu ochronę przedsiębiorcy przed nieuczciwymi klientami, którzy odstępując od umowy dążyliby do uniknięcia zapłacenia należnej mu prowizji. Okres dwudziestu czterech miesięcy jest jednak zdecydowanie za długi. Trudno znaleźć argumenty, w tym w szczególności natury ekonomicznej, które mogłyby wskazywać na konieczność zastrzeżenia w umowie tak długiego terminu. Celem działań podejmowanych przez pośrednika jest poszukiwanie kontrahentów dla klientów, z którymi zawarł umowy. Z pewnością klient, po otrzymaniu adresów potencjalnych kontrahentów, nie będzie czekał dłuższego czasu (np. 1 roku) tylko po to, by dokonać transakcji bez udziału Biura. Klient korzystający z usług 12 pośrednika w obrocie nieruchomościami dąży bowiem do jak najszybszego zawarcia umowy. Konsument może ponadto, po rozwiązaniu umowy z pośrednikiem, zawrzeć umowę z innym pośrednikiem w obrocie nieruchomościami. Pośrednik ten może przekazać klientowi adres tej samej osoby, której adres uprzednio przekazał pozwany w sprawie pośrednik. W przypadku zawarcia umowy konsument zobowiązany byłby do zapłaty prowizji obu pośrednikom. Obowiązek zapłaty prowizji związany jest z działaniami, które przyczyniły się do zawarcia umowy. W takim przypadku nie można uznać, że to działania pozwanego w sprawie pośrednika doprowadziły do zawarcia umowy. Takie rozwiązanie niewątpliwie prowadzi do rażącego naruszenia interesów konsumentów, a jednocześnie narusza dobre obyczaje, takie jak uczciwość i zaufanie stron umowy. Treść objętego zarzutem niniejszego postępowania postanowienia w identyczny sposób kształtuje zobowiązanie konsumenta - trwające 24 miesiące od daty wygaśnięcia umowy - do zapłacenia wynagrodzenia pośrednikowi, w przypadku zawarcia umowy kupna nieruchomości pomiędzy kontrahentami skojarzonymi przez Spółkę KAN. Z powyższych względów Prezes Urzędu uznał zakwestionowane postanowienie za tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycją 762, mimo niewielkich różnic leksykalnych w porównywanych klauzulach. Skoro zabronione jest posługiwanie się w obrocie konsumenckim postanowieniem wzorca umowy tożsamym z klauzulą wpisaną do Rejestru, to tym samym udowodniono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...). W toku postępowania administracyjnego Spółka KAN wskazała, iż 10 października 2011 r. zmieniła kwestionowane postanowienia i załączyła poprawione wzorce umów. Po zapoznaniu się z zakresem zmiany, Prezes Urzędu stwierdza, że jedynie w odniesieniu do postanowień wskazanych w pkt I osnowy decyzji można przyjąć, że praktyka została zaniechana. Paragraf 2 pkt 7 i § 8 pkt 2 wzorca „Umowa zlecenie na kupno” nie zostały zmienione na tyle, aby uznać że praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów została zaniechana. Treść nowych postanowień, które zastąpiły postanowienia objęte zarzutem postępowania, nadal budzi poważne wątpliwości co do ich poprawności i zgodności z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu zasadne było nakazanie zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w odniesieniu do postanowień wskazanych w pkt II osnowy decyzji. W związku z tym orzeczono, jak w punkcie II osnowy decyzji. Pouczenie: Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymują: 1. Katarzyna Dryś - KAN s.c. ul. Juliusza Słowackiego 5/2 58-300 Wałbrzych 2. Mirosław Dryś - KAN s.c. ul. Juliusza Słowackiego 5/2 58-300 Wałbrzych