RWR-8/2000

1 URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU __________________________________________________________________________________ ______________________________________ 50-4 13 Wrocław, ul. Walońska 3-5 TelJFax (O-71) 34-05-922, Tel. Centtrala (O-71) 34-05-920 E-mail: wroc1aw@uokik.gov.pl __________________________________________________________________________________ ______________________________________ RWR-500-S-2/2000/ Wrocław, dnia 03.04.2000 r. DECYZJA DŁ - WR 8/2000 Na podstawie art. 104 ~ 1 k.p.a. W Zw. Z art. 21 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (J .t. Dz. U. z 1999r., Nr 52, poz. 547), odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie nakazania zaniechania stosowania przez Zakład Energetyczny Jelenia Góra S.A. - Rejon Energetyczny Bolesławiec, ul. Matejki 25, praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej poprzez bezpodstawne obciąŜenie Wnioskodawcy zapłatą za dostarczaną energię, pomimo braku zawarcia stosownej umowy. UZASADNIENIE I. Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu, dnia 6 stycznia 2000 r. wpłynął wniosek Translogistik International Spółka z o.o. z siedzibą w Trzebieniu (59- 707), zwanej dalej „Spółką~”, reprezentowanej przez prokurenta Tomasza Brusiłę. Wniosek zawierał Ŝądanie zbadania zasadności wykonywania dostawy energii elektrycznej przez Zakład Energetyczny Jelenia Góra S.A. Rejon Energetyczny Bolesławiec, zwany dalej „Zakładem” i obciąŜenia Spółki zapłatą. 1. W uzasadnieniu Spółka podała, Ŝe Zakład dostarczał do obiektów Spółki energię elektryczną, pomimo braku zawartej umowy, wymaganej przez art. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348 ze zm.). Za dostarczaną energię została wystawiona faktura, a 2 brak zapłaty przez Spółkę spowodował skierowanie sprawy na drogę sądową. Spółka proces przegrała, a wyrok jest prawomocny, gdyŜ apelacja Spółki została oddalona. Zdaniem Wnioskodawcy, Zakład naduŜył pozycji monopolisty, gdyŜ pomimo braku podpisania umowy przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki, energia elektryczna była nadal dostarczana. Liczniki w obiektach Spółki zostały zdemontowane 13 marca 1998 r., a faktura została wystawiona za okres 17 lutego - 13 marca 1998 r. 2. Urząd, w piśmie z dnia 17 stycznia 2000 r., wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku, a zwłaszcza sprecyzowania Ŝądania w kontekście stosowania praktyk monopolistycznych oraz precyzyjnego opisania stanu faktycznego i prawnego sprawy. 3. W swojej odpowiedzi, zawartej w pismach z dnia 18 lutego i 17 marca 2000 r., Spółka częściowo uzupełniła braki wniosku, jednakŜe zdaniem organu antymonopolowego, w dalszym ciągu nie spełniał on wymagań prawidłowo sporządzonego Ŝądania o wszczęcie postępowania. II. Przeprowadzone przez organ antymonopolowy postępowanie wyjaśniające pozwoliło na ustalenie następującego stanu faktycznego: 1. Translogistik International Spółka z o.o. w dniu 30 września 1997 r. nabyła od Gminy Bolesławiec nieruchomość połoŜoną w Trzebieniu. W styczniu 1998 r. Gmina poinformowała Zakład o zmianie właściciela nieruchomości w Trzebieniu. W związku z tym, pracownicy Zakładu udali się do nieruchomości celem odłączenia liczników energii elektrycznej. Spółka poinformowała jednak, Ŝe nadal zamierza korzystać z energii oraz zobowiązała się do wykonania czynności niezbędnych do zawarcia umowy o dostawę energii. PoniewaŜ ze strony Spółki nie stawiła się w Zakładzie osoba umocowana do jej reprezentowania, a tym samym podpisania umowy, strony postanowiły, Ŝe do czasu jej zawarcia (przez osobę uprawnioną), energia będzie nadal pobierana przez Spółkę (dowód: wyrok sądu rejonowego - karta 3). 2. W dniu 13 marca 1998 r. pracownicy Zakładu odłączyli liczniki energii, a poniewaŜ w dalszym ciągu nie podpisano umowy, regulującej dostawę energii elektrycznej, Zakład wystawił fakturę na Urząd Gminy w Bolesławcu. Urząd jednak zwrócił Zakładowi faktury, który skorygował je, jako płatnika wskazując Spółkę. Spółka odmówiła zapłaty. Prezes Zarządu Spółki - Klaus Heinrich Rundt zabronił swemu przedstawicielowi zawrzeć z Zakładem umowę o dostawę energii elektrycznej. 4 Dowód: wyrok sądu rejonowego - karta 4. III. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego Urząd zwaŜył, co następuje: 1. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiło naduŜycie pozycji monopolistycznej ze strony Zakładu Energetycznego. Zachowanie Zakładu naruszałoby przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, gdyby odmówił on zawarcia umowy, a tym samym sprzedaŜy energii. Pozbawione logiki jest twierdzenie o naruszeniu ustawy antymonopolowej, poprzez dostawę energii wbrew woli Spółki. Taki pogląd uzasadnia działanie Zakładu, który dowiedziawszy się o zmianie właściciela nieruchomości w Trzebieniu, chciał odłączyć liczniki energii elektrycznej. Spółka jednakŜe cały czas zapewniała go o woli zawarcia -wymaganej przepisami prawa energetycznego - umowy. Ostatecznie, osoby upowaŜnione do reprezentowania Spółki odmówiły zawarcia umowy i Zakład odłączył liczniki energii elektrycznej. To dowodzi, Ŝe Zakład nie narzucał Spółce dostawy energii. Reasumując, w niniejszej sprawie działanie Zakładu, na Ŝadnym z etapów wzajemnych stosunków ze Spółką nie moŜe być oceniane w kontekście praktyk monopolistycznych, o jakich mówi ustawa antymonopolowa. „Istotą praktyk monopolistycznych jest bezprawne zastosowanie (naduŜycie) siły rynkowej przez podmiot gospodarczy, prowadzące do ograniczenia samodzielności kontrahentów oraz wymuszenie uczestnictwa w rynku na zasadach narzuconych, z reguły mniej korzystnych niŜby to wynikało z działania mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji” (S. Gronowski, Ustawa antymonopołowa - komentarz; Warszawa 1996, s. 99-100). Tymczasem w omawianej sprawie, samodzielność Spółki nie została ograniczona; cały czas pozostawała ona w sytuacji swobodnego wyboru: miała moŜliwość legalnego pobierania energii elektrycznej (Zakład wyraŜał wolę zawarcia umowy), mogła teŜ w prosty sposób z jej pobierania zrezygnować. Spółka przecieŜ nie kwestionuje, Ŝe pobierała energię, mimo nie zawarcia z Zakładem stosownej umowy wymaganej przez prawo energetyczne (gdyby nie potrzebowała energii, liczniki nie wskazałyby Ŝadnego jej zuŜycia). 2. Zdaniem organu antymonopolowego, w przedmiotowej sprawie zaistniał typowy spór cywilnoprawny, wynikający z obowiązku wydania korzyści, uzyskanej tytułem bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c.). Jako taki podlegał więc rozstrzygnięciu przez sąd powszechny, co zresztą nastąpiło. W niniejszej sprawie spór pomiędzy stronami został rozstrzygnięty wyrokiem sądu rejonowego, utrzymanym w mocy orzeczeniem sądu okręgowego. 4 3. Ponadto, w niniejszej sprawie godzi się zauwaŜyć, Ŝe bezumowne dostarczanie przez Zakład energii elektrycznej do nieruchomości Spółki -- przedmiot zarzutu zawartego we wniosku, skutkujące wystawieniem faktury, miało miejsce w okresie od 17 lutego do 13 marca 1998 r. Tymczasem zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy antymonopolowej „,nie wszczyna się postępowania, jeŜeli od końca roku, w którym zaprzestano stosowania praktyki monopolistycznej, upłynął rok”. Tak więc, sprawa uległa równieŜ przedawnieniu z końcem 1999 roku, kiedy to upłynął rok od końca roku, w którym zaprzestano stosowania domniemanej praktyki. W tym stanie rzeczy naleŜało orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Dyrektor Zbigniew Jurczyk