RWR-8/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl II. art. 104 k.p.a. i art. 11 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 3, 4 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) , po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wszcz ę tego na wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod Wroc ł aw, dnia 20 .02.2004 r. RWR 411-5/04/JM DECYZJA RWR 8 / 2004 Na podstawie : I . art. 104 k.p.a. i art. 9 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) , po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wszcz ę tego na wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS w Zgorzelcu, ul. Okrzei 1 przeciwko Miejskiemu Zak ł adowi Gospodarki Komunalnej „w likwidacji” w Zgorzelcu, ul. Ł u ż ycka 3, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania tego zak ł adu polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych poprzez : - zakazanie wnioskodawcy wykonywania na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu czynno ś ci kopania grobów i do ł ów pod grobowce, wykonywania grobowców (z murowaniem w łą cznie), zamurowywania grobowców, zasypywania grobów, formowania mogi ł , wykonywania nagrobków na grobach, przeprowadzanie ekshumacji, - pobieranie tylko od wnioskodawcy op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarza komunalnego w Zgorzelcu, i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania, 2 k ł adowi Gospodarki Komunalnej „w likwidacji” w Zgorzelcu, l. Ł h na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug g i ł , wykonywania nagrobków na grobach, op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarza komunalnego w Zgorzelcu, III. u Zak ł adowi Gospodarki - likwidacji” kosztami - 37 z ł (s ł ownie: osiemset siedemdziesi ą t trzy z ł ote trzydzie ś ci siedem groszy). UZASADNIENIE ustawy o ochronie konk nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS w Zgorzelcu, ul. Okrzei 1 przeciwko Miejskiemu Za u u ż ycka 3, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie stwierdza si ę stosowania przez ten Zak ł ad praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cyc po rzebowych poprzez : - zakazanie wnioskodawcy wykonywania na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu czynno ś ci kopania grobów i do ł ów pod grobowce, wykonywania grobowców (z murowaniem w łą cznie), zamurowywania grobowców, zasypywania grobów, formowania mog przeprowadzanie ekshumacji, - pobieranie tylko od wnioskodawcy art. 69 ust. 1 i 2 oraz art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. Nr 86 z 2003 r., poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy o ochronie (...), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) , po rozpatrzeniu wniosku z ł o ż onego w dniu 4 czerwca 2003 r. oraz uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego prowadzonego na wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS w Zgorzelcu, ul. Okrzei 1 przeciwko Miejskiem Komunalnej „w likwidacji” w Zgorzelcu, ul. Ł u ż ycka 3, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obci ąż a si ę Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej „w opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego, zobowi ą zuje si ę Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej „w likwidacji” do zwrotu Markowi Górce, prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS, kosztów w kwocie 873, 1. Do Prezesa Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ął wniosek Marka Górki, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy “VEDIUS” w Zgorzelcu, zwanego dalej “VEDIUS”, o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Miejskiemu Zak ł adowi Gospodarki Komunalnej w Zgorzelcu, zwanemu dalej “MZGK”. We wniosku z dnia 4.06.2003 r. (data wp ł ywu) VEDIUS postawi ł MZGK zarzut stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , wymienionych w art. 8 ust. 2 pkt 3, 4, 5 i 6 przywo ł anej na wst ę pie urencji i konsumentów, zwanej dalej “ustaw ą o ochronie (...)”. W uzasadnieniu wnioskodawca podniós ł , i ż MZGK jest administratorem cmentarza komunalnego w Zgorzelcu, na którym, jako jedyny, wykonuje wszystkie us ł ugi pogrzebowe, pocz ą wszy od wprowadzenia trumny ze zw ł okami na cmentarz do zasypania i uformowania mogi ł y w łą cznie. Zmonopolizowa ł on równie ż us ł ug ę ekshumacji zw ł ok. W grudniu 2002 r. wnioskodawca wyst ą pi ł do MZGK z wnioskiem o umo ż liwienie mu wykonywania na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu us ł ug pogrzebowych w zakresie kopania grobów i do ł ów pod grobowce, 3 lem dojazdu do kaplicy oraz dojazd wózkiem akumulatorowym w pobli Zgorzelcu narusza zapis naruszeniem art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy o ochronie (...) . Ł u ż ycka 3, pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug owania mogi ł , wykonywania nagrobków na grobach, przeprowadzanie y op ł aty za wjazd autokarawanu na teren szenie art. 8 ust. 2 pkt 3, 4, 5 i 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie (...). Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej „w likwidacji” w gorzelcu, ul. Ł u ż ycka 3. dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu fakty znego : d numerem 001028/90. dzia ł ania s ą m.in. us ł ugi pogrzebowe. wykonywania grobowców (z murowaniem w łą cznie), zamurowywanie grobowców, zasypywanie grobów, formowanie mogi ł , wykonywanie nagrobków na grobach oraz przeprowadzanie ekshumacji. Jednak takiej zgody nie otrzyma ł . Dnia 31.03.2003 r. VEDIUS ponownie wyst ą pi ł do Burmistrza Miasta Zgorzelec o zgod ę na wykonywanie us ł ug pogrzebowych na cmentarzu komunalnym w Zgorzelcu. W odpowiedzi Burmistrz poda ł , i ż formalnego zakazu nie ma, jednak nie pozwoli ł na prowadzenie dzia ł alno ś ci w tym zakresie do czasu wy ł onienia w drodze przetargu nowego administratora tego cmentarza. Ponadto MZGK pobiera jedynie od osób zamawiaj ą cych w VEDIUS us ł ugi pogrzebowe op ł at ę za wjazd autokarawanu na teren cmentarza ce ż e grobowca. 2. W uzupe ł nieniu wniosku VEDIUS poda ł , i ż jego zdaniem naruszeniem art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...) jest na ł o ż enie na niego op ł at z tytu ł u wjazdu na teren cmentarza. Op ł at takich nie pobiera si ę od innych przedsi ę biorców oraz osób fizycznych zlecaj ą cych wykonanie us ł ugi pogrzebowej MZGK. Dlatego, jego zdaniem, wszelkie koszty sta ł e i rycza ł towe winne by ć uj ę te w op ł acie za miejsce pod grób. Natomiast na ł o ż enia na VEDIUS obowi ą zku pouczenia MZGK co do podstawy prawnej wykonywania przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej na terenie cmentarza komunalnego w 3. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej “Prezesem Urz ę du”, wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej w Zgorzelcu, ul pogrzebowych polegaj ą cej na : - zakazaniu wnioskodawcy wykonywania na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu czynno ś ci kopania grobów i do ł ów pod grobowce, wykonywania grobowców (z murowaniem w łą cznie), zamurowywania grobowców, zasypywania grobów, form ekshumacji, - pobieraniu tylko od wnioskodawc cmentarza komunalnego w Zgorzelcu, co mo ż e stanowi ć naru 4. Dnia 12.01.2004 r. Prezes Urz ę du powzi ął wiadomo ść , i ż na mocy uchwa ł y Rady Miejskiej w Zgorzelcu z dnia 27.10.2003 r. nr 113/03 Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej zosta ł postawiony w stan likwidacji z dniem 1.01.2004 r. W zwi ą zku z powy ż szym dnia 19.01.2004 r. wydane zosta ł o postanowienie nr 7, w sprawie zmiany postanowienia nr 245 z dnia 18.06.2004 r., poprzez wpisanie nowego oznaczenia strony jako Z Przeprowadzone przez Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie c 1. Marek Górka prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy VEDIUS zosta ł wpisany do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Zgorzelec po Przedmiotem jego 4 (dowód : karta 8) j ą cym na podstawie statutu z dnia 30.04.1996 r. ykonuje na podstawie stosownych umów zlecone czynno ś ci w (dowód : karta nr 40, 44, 81) dochodów i remontowych zatwierdzonych Zarz ą d Miasta. (dowód : karta nr 44-45) 4 lipca 2003 r. (PN.II.0911-15/30/03) stwierdzi ł niewa ż no ść ww. (dowód : karta nr 42, 43, 76, 85) o ś ci ą . Termin rozpocz ę cia procesu likwidacyjnego wyznaczono na (dowód : karta nr 101) dzia ł alno ś ci lub na zlecenie ch m.in. VEDIUS. (dowód : kart nr 30, 40, 75, 80, 81) 2.1999 r. na cmentarzu komunalnym w bu), do kaplicy, e wie ń ców, dek transportu, 2. Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej w Zgorzelcu jest zak ł adem bud ż etowym Gminy Miejskiej Zgorzelec, dzia ł a Zadaniem tego zak ł adu jest m.in.: - zarz ą d i eksploatacje cmentarzami (§ 5 ust. 1 pkt d), - ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych i cmentarnych (§ 5 ust. 1 pkt e). Terenem dzia ł ania MZGK jest miasto Zgorzelec, w którym pe ł ni rol ę gospodarza terenu, a ponadto w pobliskich gminach 3. MZGK jest jednostk ą bud ż etow ą nie posiadaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, dzia ł aj ą c ą na zasadach gospodarki pozabud ż etowej, na podstawie planu wydatków bie żą cych oraz 3. Uchwa łą nr 68/03 Rady Miejskiej w Zgorzelcu z dnia 17.06.2003 r. oraz zarz ą dzeniem Burmistrza Miasta Zgorzelec z dnia 1.07.2003 r. nr 96/80/03 MZGK zosta ł postawiony w stan likwidacji. Wojewoda Dolno ś l ą ski rozstrzygni ę ciem nadzorczym z dnia 2 uchwa ł y nr 68/03. 5. Dnia 27.10.2003 r. Rada Miejska w Zgorzelcu podj ęł a now ą uchwa łę nr 113/03 w sprawie likwidacji zak ł adu bud ż etowego pod nazw ą Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej w Zgorzelcu w celu zawi ą zania spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialn 1.01.2004 r. 6. Na terenie miasta Zgorzelec znajduje si ę tylko jeden cmentarz komunalny, którego zarz ą dc ą jest MZGK. Jest on równie ż wy łą cznym wykonawc ą czynno ś ci kopania do ł ów pod groby i grobowce, zasypywanie grobów, formowanie mogi ł , który wykonuje te us ł ugi w ramach prowadzonej przez siebie innych przedsi ę biorców pogrzebowy 7. W listopadzie 1999 r. VEDIUS wyst ą pi ł do Zarz ą du Miasta Zgorzelec z pro ś b ą o umo ż liwienie mu wykonywania od dnia 15.1 Zgorzelcu us ł ug pogrzebowych w zakresie : - dowóz zw ł ok na teren cmentarza (do kaplicy lub do gro - przeniesienie trumny ze ś rodka transportu - ustawienie trumny na katafalku w kaplicy, - otwarcie wieka trumny, przygotowanie zw ł ok, u ł o ż eni - prowadzenie uroczysto ś ci pogrzebowych w kaplicy, - zamkni ę cie wieka i wyniesienie trumny na ś ro - przewóz zw ł ok w trumnie z kaplicy do grobu, - ustawienie trumny nad grobem lub grobowcem, - spuszczenie trumny do grobu lub grobowca, - przykrycie grobu blatem i u ł o ż enie wie ń ców. W odpowiedzi Naczelnik Wydzia ł u Urz ę du Miejskiego w Zgorzelcu, z upowa ż nienia Burmistrza, pismem z dnia 30.12.1999 r. wyrazi ł zgod ę na prowadzenie na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu us ł ug pogrzebowych przez innych 5 ni wolne od pracy us ł ug ę pogrzebow ą mo ż e w ca ł o ś ci (dowód : karty nr 68, 70-74) rzez VEDIUS podstaw prawnych pozwalaj ą cych mu na wej ś cie na (dowód : karta nr 20, 26-27, 80) ostan ą dopuszczone do wykonywania czynno ś ci kopania i (dowód : karta nr 17-19, 80) zamierza og ł osi ć w miesi ą cach kwiecie ń -maj 2003 r. - ykopanej ziemi z cmentarza i zia ł a ń w kierunku rozpisania przetargu, ych cenników. (dowód : karta nr 10-13, 81) r. zosta ł ustanowiony 1. odbywa si ę wy łą cznie w miejscach wyznaczonych przez 2. obka lub wykonania ymaga zezwolenia Zarz ą d Cmentarza. (dowód karta nr 53, 81) przedsi ę biorców pogrzebowych. Natomiast po przeprowadzonych pomi ę dzy VEDIUS a MZGK negocjacjach, MZGK wyrazi ł zgod ę , aby od dnia 10.04.2000 r. VEDIUS wykonywa ł na cmentarzu komunalnym ww. us ł ugi. Niemniej jednak czynno ś ci te mog ą by ć wykonane przez VEDIUS dopiero po podpisaniu z zarz ą dc ą cmentarza druku zlecenia. W d wykonywa ć VEDIUS. 8. Pismem z dnia 23.12.2002 r. VEDIUS poinformowa ł MZGK, i ż z dniem 1.01.2003 r. zamierza rozszerzy ć swoj ą ofert ę us ł ug pogrzebowych wykonywanych na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu o czynno ś ci kopania grobów i do ł ów pod grobowce, wykonywania grobowców z murowaniem w łą cznie, zamurowywanie grobowców, zasypywanie grobów, formowanie mogi ł , wykonywanie nagrobków na grobach a tak ż e przeprowadzanie ekshumacji. Jednocze ś nie wyst ą pi ł o uzgodnienie dzia ł a ń oraz zasad wspó ł pracy w zakresach niezb ę dnych do w ł a ś ciwego wykonywania tych us ł ug oraz okre ś lenia wzajemnych praw i obowi ą zków. W odpowiedzi MZGK nie wyrazi ł zgody na prowadzenie tych us ł ug do czasu wskazania p teren cmentarza. 9. Po interwencji Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Zgorzelcu MZGK wyrazi ł zgod ę na wykonywanie pe ł ni us ł ug pogrzebowych przez innych przedsi ę biorców pogrzebowych na terenie cmentarza komunalnego. Niemniej jednak uzale ż ni ł j ą od wykonania przez siebie odpowiednich kalkulacji, regulaminów i cenników, aby zak ł ady te mia ł y odpowiedni udzia ł w kosztach sta ł ych utrzymania cmentarza i zapewnia ł y godziwy zysk. Dopiero po zatwierdzeniu przez Burmistrza i Rad ę Gminy nowych cenników i regulaminów oraz po wej ś ciu ich w ż ycie, inne zak ł ady pogrzebowe z zasypywania grobów. 10. W marcu 2003 r. VEDIUS ponownie wyst ą pi ł do Burmistrza Miasta Zgorzelec z wnioskiem o umo ż liwienie mu wykonywania pe ł ni us ł ug pogrzebowych. W odpowiedzi zosta ł przez MZGK poinformowany, i ż w dniu 12.03.2002 r. og ł oszono przetarg na budow ę grobowców, który ze wzgl ę du na nik ł e zainteresowanie zosta ł uniewa ż niony. Ponadto MZGK przetargi nieograniczone na : - kopanie i zasypywanie grobów ziemnych, wykopanie wykopów pod grobowce, wywóz w budow ę grobowców pi ę trowych i pojedynczych. Po rozstrzygni ę ciu przetargów MZGK przyst ą pi do opracowywania projektu wniosku do Burmistrza Miasta Zgorzelec w sprawie zatwierdzenia nowych cenników i regulaminów. Nie podj ę to jednak ż adnych d jak równie ż opracowania now 11. Dla cmentarza komunalnego w Zgorzelcu w 1994 regulamin, w którym uregulowano m.in. nast ę puj ą ce kwestie: chowanie zmar ł ych Zarz ą d Cmentarza, wjazd pojazdem na teren cmentarza celem ustawienia nagr grobu murowanego w 6 nr 402/02 oraz cennik na us ł ugi pogrzebowe zatwierdzone przez Dyrektora MZ cych si ę w s ą siedztwie, co do us ł ug ę . (dowód : karta 47-53, 75, 84, 120, 122) om korzystaj ą cym z us ł ug VEDIUS. (dowód :karta nr 24-25, 62, 65, 68-69, 75, 80-81) w okresie od 1.01.2001 r. do 25.10.2003 r. zosta ł y wykonane nast ę puj ą ce czynno ś ci: Tabela nr 1 Ilo nanych poc 12. Dnia 23.02.2001 r. Rada Miejska w Zgorzelcu podj ęł a uchwa łę nr 308/2001 w sprawie ustalenia op ł at za korzystanie z cmentarza komunalnego, w której op ł at ę za wjazd na teren cmentarza sprz ę tem w celu budowy grobowca lub z materia ł ami na ustawienie nagrobka ustalono na kwot ę 63 z ł . Now ą uchwa łę w sprawie ustalenia op ł at za korzystanie z cmentarza komunalnego Rada Miejska w Zgorzelcu podj ęł a dnia 21.02.2002 r. nr 402/02. Okre ś lono w niej op ł at ę za ka ż dorazowy wjazd na teren cmentarza autokarawanem lub wózkiem do obs ł ugi ceremonii pogrzebowej w wysoko ś ci 20 z ł . Nowy cennik na te us ł ugi wszed ł w ż ycie z dniem 1 marca 2002 r. Natomiast zarz ą dzeniem wewn ę trznym nr 2/2002 Dyrektora MZGK w Zgorzelcu z dnia 28.02.2002 r. wprowadzono cennik na us ł ugi cmentarne zatwierdzone ww. uchwa łą GK. Pod op ł at ę za ka ż dorazowy wjazd na teren cmentarza autokarawanem lub wózkiem do obs ł ugi ceremonii pogrzebowej nie jest sporz ą dzana kalkulacja. Jej wysoko ść zosta ł a ustalona przez Rad ę Miejsk ą po zasi ę gni ę ciu informacji od zarz ą dców cmentarzy komunalnych, znajduj ą wysoko ś ci op ł at jakie oni pobieraj ą za t ę 13. MZGK nie obci ąż a swoich klientów op ł at ą za wjazd lub wniesienie trumny na cmentarz. Op ł ata taka naliczana jest jedynie osob 14. Na cmentarzu komunalnym w Zgorzelcu, znajduj ą cym si ę w zarz ą dzie MZGK, ść wyko hówków Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % ba % Liczba % Licz VEDIUS MZGK ŁĄ [tajemnica przedsi ę biorstwa] CZNIE *dane wg VEDIUS Tabela nr 2 Ilo ść wyko o ł ów i grob grobow panych d ów pod ce Nazwa p rzedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % ba % Liczba % Licz VEDIUS MZGK Ł Ą CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] 7 Tabela nr 3 Ilo ść wykonanych grobowców (z murowaniem w łą cznie) wg VEDIUS Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK Inni przedsi ę biorcy* ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 4 Ilo ść wykonanych grobowców (z murowaniem w łą cznie) wg MZGK Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK Inni przedsi ę biorcy* ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] * [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 5 Ilo ść wykonanych us ł ug zamurowania grobowca wg. VEDIUS Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 6 Ilo ść wykonanych us ł ug zamurowania grobowca wg. MZGK Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 7 Ilo ść wykonanych us ł ug zasypywania grobów Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] 8 Tabela nr 8 Ilo ść wykonanych us ł ug formowania mogi ł Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 9 Ilo ść wykonanych nagrobków na grobach Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK Inni przedsi ę biorcy* ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] * oko ł o 10 firm prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie kamieniarstwa Tabela nr 10 Ilo ść wykonanych ekshumacji Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] Tabela nr 11 Ilo ść uiszczonych op ł at za wjazd karawanu Nazwa przedsi ę biorcy 2001 r. 2002 r. Do 25.10.2003 r. Liczba % Liczba % Liczba % VEDIUS MZGK ŁĄ CZNIE [tajemnica przedsi ę biorstwa] *dane wg VEDIUS (dowód : karty nr 54-55, 68, 80-80a, 83, 118-119) 15. Ró ż nice pomi ę dzy ilo ś ci ą wykopanych do ł ów, a liczb ą wykonanych pochówków, zasypanych grobów i formowanych mogi ł wynikaj ą z faktu, i ż nie ka ż dy organizowany na cmentarzu pochówek jest przynale ż ny do wykopanego do ł u. Rodziny zmar ł ych stawiaj ą na mogi ł ach groby murowane i cz ęść wykonywanych pochówków obejmuje te groby. W takim przypadku nie wyst ę puje us ł uga kopania, jak równie ż zasypywania i formowania grobu. (dowód ; karta nr 99) 16. Na cmentarzu komunalnym stawiane s ą nagrobki przez ok. 10 przedsi ę biorców. MZGK tych us ł ug nie wykonuje. Na postawienie nagrobka nie jest wymagana oddzielna zgoda zarz ą dcy, który nie prowadzi tak ż e ewidencji ile nagrobków zosta ł o postawionych i przez jak ą firm ę . Pobiera jedynie, zgodnie z cennikiem op ł at, za wjazd na cmentarz celem monta ż u i demonta ż u nagrobka op ł at ę 9 w wysoko ś ci 66 z ł . Natomiast VEDIUS podaje, i ż do dnia dzisiejszego nie wykona ł na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu ż adnego nagrobka. Swoje us ł ugi chcia ł rozszerzy ć m.in. i o t ę czynno ść , jednak MZGK pismem z dnia 30.12.2002 r. nie wyrazi ł na to zgody. W zwi ą zku z tym nie podj ął ż adnej próby samodzielnego wykonania nagrobka. (dowód ; karta nr 26, 99, 102, 119, 122) 17. Wed ł ug informacji uzyskanych od VEDIUS, MZGK zleca wykonywanie grobowców, w swoim imieniu, dwóm firmom. MZGK ustala liczb ę grobowców, jaka ma by ć wykonana w danym roku, celem pó ź niejszego ich wykorzystania. Jedynie w przypadku, gdy zapotrzebowanie na grobowce jest wi ę ksze ni ż ilo ść wybudowanych grobowców, zezwala na wykonanie grobowców przez inne przedsi ę biorstwa pogrzebowe lub osoby fizyczne na konkretne zamówienie. Niemniej jednak nie wykonuj ą ich one we w ł asnym zakresie, tylko s ą zobowi ą zane zleci ć wykonanie grobowca firmie wspó ł pracuj ą cej z MZGK. VEDIUS nie wykona ł ż adnego grobowca na terenie cmentarza komunalnego, jedynie w awaryjnych sytuacjach MZGK zezwala ł mu na wynaj ę cie firmy buduj ą cej grobowce, pod warunkiem wykonania wykopu przez MZGK. W takim przypadku sprawa wykonania tej us ł ugi regulowana jest bezpo ś rednio pomi ę dzy rodzin ą a wykonawc ą grobowca. Procedura wykonywania grobowców przez MZGK jest nast ę puj ą ca: • MZGK zleca wykonanie wi ę kszej ilo ś ci grobowców innym podmiotom, • wykonawca wystawia faktury dla MZGK, który po doliczeniu dodatkowej mar ż y sprzedaje te grobowce rodzinom zmar ł ych. MZGK w pi ś mie z dnia 30.12.2002 r. nie wyrazi ł zgody, aby VEDIUS samodzielnie wykonywa ł grobowce na terenie cmentarza b ę d ą cego w jego zarz ą dzie. Natomiast MZGK podaje, ż e nie wykonywa ł i „nie wykonuje us ł ug polegaj ą cych na budowaniu grobowców murowanych”. Inni przedsi ę biorcy nie mog ą wybudowa ć okre ś lonej ilo ś ci grobowców w celu pó ź niejszego wykorzystania. Mog ą budowa ć je jedynie na konkretne zlecenie rodziny zmar ł ego. Tak czyni VEDIUS w ramach organizowanych przez siebie pochówków. (dowód : kart nr 26, 68, 75, 80-81, 99, 102) 19. W przypadku czynno ś ci zamurowywania grobowca VEDIUS twierdzi, i ż w zwi ą zku z pismem MZGK z dnia 30.12.2002 r., nie mo ż e ich wykonywa ć . Natomiast zarz ą dca podaje, ż e nic nie stoi na przeszkodzie, aby wnioskodawca zamurowywa ł grobowce i te czynno ś ci wykonuje. (dowód : kart nr 26, 99, 102) 20. W zwi ą zku z tym, i ż w kwestiach dotycz ą cych murowania grobowca i jego zamurowywania obie strony zajmuj ą diametralnie ró ż ne stanowiska, niejednokrotnie b ę d ą ce zaprzeczeniem wcze ś niej podanych przez siebie danych, zosta ł a przeprowadzona rozprawa administracyjna w celu wyja ś nienia spornych zagadnie ń W jej wyniku ustalono: - MZGK nie buduje grobowców. Nie ustala tak ż e, ile grobowców ma by ć wybudowanych w danym roku, celem pó ź niejszej odsprzeda ż y. Grobowce buduj ą firmy pogrzebowe na konkretne zlecenie rodziny zmar ł ego i one nimi dysponuj ą . Nie ma ż adnych przeszkód, aby równie ż VEDIUS w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci budowa ł grobowce. Nie czyni on jednak tego, gdy ż pismem z dnia 30.12.2002 r. zarz ą dca zabroni ł mu wykonywania tej czynno ś ci, a on sam nigdy nie podj ął ż adnej próby samodzielnego wykonania grobowca na konkretne zlecenie rodziny zmar ł ego. W takim przypadku podzleca ł jego wykonanie innej firmie. W latach 2001-2002 MZGK dysponowa ł grobowcami wybudowanymi w ramach praktyk zawodowych przez [tajemnica przedsi ę biorstwa] , które pó ź niej sprzedawa ł . Od 2003 r. MZGK nie buduje grobowców w celu pó ź niejszego ich odsprzedania, 10 - us ł ugi budowy grobowca oraz jego zamurowania s ą rozdzielone i mog ą by ć wykonane przez dwie ró ż ne firmy. Z regu ł y grobowiec zamurowuje ta firma, która wykonuje pochówek. VEDIUS tej czynno ś ci nie wykonuje nawet wtedy, gdy przeprowadza pochówek. Ogranicza si ę tylko do po ł o ż enia p ł yty, a samo zamurowywanie wykonuje firma, która grobowiec wybudowa ł a. VEDIUS, powo ł uj ą c si ę na zakaz uj ę ty w pi ś mie z dnia 30.12.2002 r., nigdy nie podj ął próby samodzielnego zamurowania grobowca, - ró ż nice w danych podanych przez strony a dotycz ą cych zamurowywania grobowca (tabele nr 5-6) wynikaj ą z tego, i ż MZGK wychodzi z za ł o ż enia, ż e ten kto wykonuje pochówek zamurowuje te ż grobowiec. Zarz ą dca nie wnika, czy wykonuje t ę czynno ść samodzielnie, czy te ż podzleca jej wykonanie innej firmie. Do ko ń ca roku 2003 grobowce wybudowane przez uczniów w ramach praktyk, a b ę d ą ce w dyspozycji zarz ą dcy cmentarza, zamurowywa ł MZGK, ale nie jest on w stanie wskaza ć , czy zamurowa ł wszystkie grobowce, czy te ż cz ęść z nich zamurowywali inni przedsi ę biorcy, - wg. MZGK pismo z dnia 30.12.2002 r. mia ł o by ć „straszakiem” dla VEDIUS. Natomiast gdyby VEDIUS zlekcewa ż y ł zawarte w nim zakazy i samodzielnie wykonywa ł wszystkie czynno ś ci pogrzebowe, zarz ą dca cmentarza nie stawia ł by mu przeszkód, ani nie wyci ą gn ął by ż adnych konsekwencji, - VEDIUS poda ł , i ż nigdy nie próbowa ł samodzielnie wykonywa ć czynno ś ci murowania i zamurowywania grobowca oraz stawiania na grobie pomnika, gdy ż zakazano mu tego w pi ś mie z dnia 30.12.2002 r. (dowód : kart nr 113-120) Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu zwa ż y ł , co nast ę puje : I. Podstaw ą do zastosowania przepisów ww. ustawy jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z e w wyniku sporu pomi ę dzy stronami dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art.1 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsi ę biorców i konsument ó w”. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interes ó w indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Antymonopolowego. W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzi l , z e „post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy c spraw jednostkowych”. Podobnie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 4.07.2001 (sygn. akt XVII Ama 108/00) s ą d antymonopolowy zaj ął stanowisko, ż e: „interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien by c on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urz ę du winien by c w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada n w strukturze administracji publicznej - art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nie okre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup e . A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta l naruszony interes publicznoprawny, a nie wy łą cznie interes prawny jednostki, czy grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego wypowiada si ę S a d Antymonopolowy w dwóch kolejnych wyrokach: z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00) i z dnia 6.06.2001 (sygn. akt XVII Ama 78/00), gdzie wyra ź nie podkre ś la poj ę cie interesu publicznego jako „dotycz ą cego ogó ł u” a nie tylko okre ś lonej grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu. 11 Takie samo stanowisko wyrazi ł S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (syg. I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno- prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Zawsze decyduje o tym naruszenie przez przedsi ę biorc ę , w nast ę pstwie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , interesu publicznoprawnego. Ochrona wolnej konkurencji dokonuje si ę bowiem w interesie publicznym - a wi ę c co do zasady - nie w interesie stron stosunków umownych. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochron e praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron e interesu publicznoprawnego, a wi ę c ma to miejsce wtedy gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestnik ó w rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. Niew ą tpliwie wydany VEDIUSOWI przez MZGK zakaz wykonywania us ł ug pogrzebowych na jedynym cmentarzu komunalnym w Zgorzelcu narusza interes publicznoprawny. Przede wszystkim zastrze ż enie wykonywania pe ł ni tych us ł ug tylko dla jednego przedsi ę biorcy, b ę d ą cego jednocze ś nie zarz ą dc ą cmentarza (bez wzgl ę du na to czy je wykonuje, czy te ż z w ł asnej woli z ich wykonywania rezygnuje), zamyka ten rynek dla innych przedsi ę biorców i zapobiega tworzeniu si ę na nim jakiejkolwiek konkurencji, która, b ę d ą c warto ś ci ą publiczn ą , podlega ochronie prawnej. Wprowadzony przez MZGK zakaz wykonywania us ł ug pogrzebowych w zakresie ekshumacji, kopania do ł ów i grobów pod grobowce, zasypywania grobów, formowania mogi ł , budowania oraz zamurowywania grobowców przez innych przedsi ę biorców (w tym wnioskodawc ę ) ni ż zarz ą dca cmentarza oraz obci ąż anie jedynie VEDIUS op ł at ą za wjazd karawanu na teren cmentarza narusza równie ż prawa konsumentów, którzy nie maj ą c ż adnej innej alternatywy zmuszeni s ą do korzystania, w zakresie ww. czynno ś ci pogrzebowych, wy łą cznie z us ł ug jednego przedsi ę biorcy wykonuj ą cego je w ramach w ł asnej dzia ł alno ś ci lub na zlecenie innych przedsi ę biorców. Jednocze ś nie konsumenci zlecaj ą cy wykonanie us ł ug pogrzebowych VEDIUS obci ąż ani s ą dodatkow ą op ł at ą za wjazd karawanu lub wózka akumulatorowego do wykonania ceremonii pogrzebowej na cmentarzu komunalnym w Zgorzelcu, chocia ż takiej op ł aty nie ponosz ą zleceniodawcy MZGK. Tym samym nast ę puje tutaj ró ż nicowanie mieszka ń ców gminy, którzy za te same czynno ś ci ponosz ą ró ż ne op ł aty tylko z tego wzgl ę du, i ż zlecili ich wykonanie VEDIUS, a nie MZGK. Przypomnie ć nale ż y, i ż Marek Górka, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Pogrzebowy “VEDIUS” w Zgorzelcu wyst ą pi ł do Prezesa Urz ę du z wnioskiem o stwierdzenie stosowania przez MZGK praktyk zakazanych w art. 8 ust. 2 pkt 3-6 ustawy o ochronie (...). Ustawa o ochronie (...)”, ma zastosowanie do wszelkich dzia ł a ń przedsi ę biorców i ich zwi ą zków, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terenie Polski (art. 1 ust. 2). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 1a ww. ustawy pod poj ę ciem przedsi ę biorcy rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo o dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2000 r., nr 101, poz. 1178 z pó ź n. zm.), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci 12 publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zatem poj ę ciem „przedsi ę biorcy”, w rozumieniu niniejszej ustawy, obj ę te s ą równie ż jednostki organizacyjne nieposiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej, ze wzgl ę du na szczególn ą rol ę , jaka odgrywaj ą w sferze ś wiadczenia us ł ug, cz ę sto na zasadzie wy łą czno ś ci. Zaliczy ć do nich mo ż na zak ł ady bud ż etowe i gospodarstwa pomocnicze tworzone przez organa administracji rz ą dowej i organa jednostek samorz ą du terytorialnego, na podstawie art. 19 i 20 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r, nr 15, poz. 148 ze zm.). Wymienione jednostki organizacyjne prowadz ą dzia ł alno ść , pokrywaj ą c, podobnie jak przedsi ę biorcy w pe ł ni komercyjni, swoje koszty przychodami z dzia ł alno ś ci, z mo ż liwo ś ci ą osi ą gania zysku, który w zak ł adzie bud ż etowym odprowadzany jest do w ł a ś ciwego bud ż etu (E.Modzelewska-W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, TWIGGER, W-wa 2002, s.33-34). Wy ż ej wskazany sposób prowadzenia dzia ł alno ś ci przez zak ł ad bud ż etowy, w tym ich gospodarka finansowa, daje podstaw ę do uznania go za przedsi ę biorc ę przeciwko któremu mo ż na wszcz ąć post ę powanie w trybie ustawy o ochronie (…). Istota praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zakazanej art. 8 ust. 1 powy ż szej ustawy o ochronie (...), sprowadza si ę do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Ogólny zakaz wyra ż ony w ust. 1 art. 8 precyzuje jego ust. 2 pkt 3-6 wskazuj ą c przyk ł ady nadu ż ywania tej pozycji, polegaj ą ce na: 1. stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, 2. uzale ż nianiu zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, 3. przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, 4. narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Naruszenie zatem przepisu art. 8 ust. 2 pkt 3-6 ww. ustawy stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Aby uzna ć praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 3-5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za ograniczaj ą ce konkurencj ę , przedsi ę biorca musi przede wszystkim posiada ć pozycj ę dominuj ą c ą na rynku oraz jej nadu ż ywa ć . 1. Zatem w pierwszej kolejno ś ci nale ż y ustali ć , czy MZGK posiada zarówno na rynku us ł ug cmentarnych, jak i rynku us ł ug pogrzebowych, pozycj ę dominuj ą c ą . Art. 4 pkt. 9 ustawy o ochronie (...) okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako "pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Natomiast pkt. 8 ww. artyku ł u definiuje rynek w ł a ś ciwy jako rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej. Urz ą d przyj ął zgodnie z ustalonym orzecznictwem (wyrok s ą du antymonopolowego z 14.06.1995r., 13 sygn. akt XVII Amr 11/95 Wokanda nr 6 z 1996r. i wyrok z 2.10.1996r. sygn. akt XVII Amr 37/96), ż e zak ł ady pogrzebowe funkcjonuj ą na dwóch rynkach produktowych zwi ą zanych z cmentarzami i chowaniem zmar ł ych, a mianowicie : - rynku us ł ug cmentarnych zwi ą zanych z utrzymaniem cmentarza i zarz ą dzania nim, - rynku us ł ug pogrzebowych zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych. Us ł ugi cmentarne ś wiadczone s ą na rzecz spo ł eczno ś ci Gminy w celu umo ż liwienia jej cz ł onkom korzystania z cmentarza i jego urz ą dze ń w zwi ą zku z pochówkiem zmar ł ych. Cmentarze komunalne zgodnie z ustaw ą o samorz ą dzie terytorialnym z dnia 8.03.1990r. (j.t. Dz.U. nr 13 z 1996r., poz. 74 z pó ź n. zm.) stanowi ą mienie gminy. Tym samym gminie przys ł uguje do tych obiektów prawo w ł asno ś ci w rozumieniu art. 140 k.c. Us ł ugi te polegaj ą na organizowaniu i nadzorowaniu prac zwi ą zanych z : - utrzymaniem cmentarza i wyposa ż eniem go w niezb ę dne urz ą dzenia np. dom pogrzebowy czy sanitariaty, - urz ą dzeniem cmentarza zgodnie z planem jego zagospodarowania, - utrzymaniem ł adu i porz ą dku na cmentarzu, - nadzorem nad korzystaniem z cmentarza, w tym nad pochówkiem, ekshumacj ą , zak ł adaniem grobów zgodnie z przepisami prawa. Miejscem wykonywania tych us ł ug jest cmentarz, zatem rynek w uj ę ciu geograficznym okre ś lony jest przez teren cmentarza. W niniejszej sprawie b ę dzie to cmentarz komunalny w Zgorzelcu, na którym zarz ą d sprawuje MZGK, b ę d ą cy zak ł adem bud ż etowym Gminy Miejskiej Zgorzelec. Na mocy przepisów prawnych, a w szczególno ś ci art. 2 ust 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 23, poz. 295 z pó ź n. zm.), art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.) oraz art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zada ń i kompetencji okre ś lonych w ustawach szczególnych pomi ę dzy organy gminy a organy administracji rz ą dowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990r. Nr 34, poz. 198 z pó ź n. zm.) utrzymanie i zarz ą dzanie cmentarzami komunalnymi zaliczone zosta ł o do zada ń w ł asnych Gminy. W zwi ą zku z tym us ł ugi cmentarne nale żą do obowi ą zków ustawowo okre ś lonego zarz ą dcy cmentarza (Gminy), który posiada na tym rynku pozycj ę monopolistyczn ą wynikaj ą c ą z wy ż ej przytoczonych przepisów prawych (monopol prawny). W celu wykonania na ł o ż onych na ni ą zada ń Gmina mo ż e tworzy ć jednostki organizacyjne, a tak ż e zawiera ć umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarz ą dowymi (art. 9 ust. 1 ww. ustawy o samorz ą dzie gminnym). W niniejszej sprawie Gmina Zgorzelec dnia 30.04.1996 r. powo ł a ł a do ż ycia zak ł ad bud ż etowy MZGK, któremu przekaza ł a zarz ą d i eksploatacj ę cmentarza komunalnego w Zgorzelcu. Drugi analizowany rynek produktowy, to rynek us ł ug pogrzebowych . Dotyczy on us ł ug, które s ą adresowane do indywidualnego odbiorcy tj. klientów zak ł adów pogrzebowych. St ą d rynek ten, w przeciwie ń stwie do rynku us ł ug cmentarnych, powinien by ć konkurencyjny i wolny od wszelkich ogranicze ń i zakazów, tak aby zapewnia ł konsumentom mo ż liwo ść swobodnego wyboru us ł ugodawcy. Rynek us ł ug pogrzebowych obejmuje takie czynno ś ci jak : - sprzeda ż trumien i innych akcesoriów pogrzebowych, - przygotowanie zw ł ok do pogrzebu, - przygotowanie miejsca pochówku np. wykopanie grobu, wykonanie grobowca i nagrobka, 14 - transport zw ł ok,- pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, - utrzymanie grobu, - ekshumacja. Miejscem wykonywania tych us ł ug jest zarówno cmentarz (przygotowanie pochówku, pochówek, asysta pogrzebowa, utrzymanie grobu, ekshumacji, wykonanie grobowca i nagrobka), jak i obszar le żą cy poza cmentarzem. W rozpatrywanej sprawie w ł a ś cicielem jedynego cmentarza komunalnego w Zgorzelcu jest Gmina Zgorzelec, która korzystaj ą c z ww. przepisów przekaza ł a zarz ą d nad nim MZGK. Zarz ą dca cmentarza prowadzi zatem dzia ł alno ść gospodarcz ą na dwóch wspó ł zale ż nych rynkach : - na rynku us ł ug cmentarnych, na który sk ł adaj ą si ę czynno ś ci w zakresie utrzymania i administrowania cmentarzami, - na rynku us ł ug pogrzebowym. Gmina, nadaj ą c MZGK statut z dnia 30.04.1996 r., zagwarantowa ł a mu prawo do wykonywania zada ń z zakresu zarz ą du i eksploatacji cmentarzami, jak te ż ś wiadczenia us ł ug cmentarnych i pogrzebowych „na terenie miasta Zgorzelca, w którym pe ł ni rol ę gospodarza terenu, a ponadto wykonuje na podstawie stosownych umów zlecone czynno ś ci w pobliskich gminach” (§ 4 i § 5 ust. 1 pkt d i e statutu – karta nr 44). Jak wykazano powy ż ej na pierwszym z tych rynków, rynku us ł ug cmentarnych, MZGK, wykonuj ą c w imieniu w ł a ś ciciela, zarz ą d cmentarzem komunalnym w Zgorzelcu, zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą , gdy ż nie spotyka si ę tam z konkurencj ą ze strony innych podmiotów gospodarczych. Dla zbadania pozycji MZGK na drugim z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych , Urz ą d wzi ął pod uwag ę łą czn ą liczb ę pochówków oraz innych us ł ug pogrzebowych wykonanych na cmentarzu komunalnym w Zgorzelcu w okresie od 2001 do 25.10.2003 r. W celu dok ł adniejszego okre ś lenia pozycji rynkowej i wynikaj ą cej st ą d si ł y rynkowej MZGK, niezb ę dna sta ł a si ę g łę bsza segmentacja rynku us ł ug pogrzebowych. W jej wyniku wyodr ę bniono nast ę puj ą ce subrynki produktowe: • kopania grobów i do ł ów pod grobowce, • zasypywania grobów, • formowania mogi ł , • stawiania nagrobków, • przeprowadzania ekshumacji, • murowania grobowców, • zamurowywania grobowców, • uiszczania op ł aty za wjazd autokarawanu na teren tego cmentarza. Z analizy zebranego materia ł u dowodowego wynika, i ż MZGK na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu w roku 2001 wykona ł pochówków [tajemnica przedsi ę biorstwa] , w 2002 roku - [tajemnica przedsi ę biorstwa] , a do 25.10.2003 r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa] . W tym okresie wnioskodawca wykona ł pochówków proporcjonalnie [tajemnica przedsi ę biorstwa] – tabela nr 1. Jednak za ka ż dym razem czynno ś ci kopania do ł ów i grobów pod grobowce, zasypywania grobów i formowania mogi ł wykonywa ł MZGK, bez wzgl ę du na to czy to on obs ł ugiwa ł dany pogrzeb, czy te ż wnioskodawca (tabele nr 2, 7, 8). Zatem, pomimo tego, ż e VEDIUS wykona ł wi ę cej pochówków ni ż MZGK, to jednak ani razu nie wykona ł samodzielnie pe ł nej us ł ugi pogrzebowej, gdy ż by ł zobligowany do zlecenia MZGK wykonania ww. czynno ś ci. Równie ż wszystkie ekshumacje przeprowadzone by ł y przez zarz ą dc ę cmentarza (tabela nr 10). 15 Zatem udzia ł MZGK na czterech subrynkach wyodr ę bnianych z rynku us ł ug pogrzebowych, mierzony ilo ś ci ą wykonanych ww. czynno ś ci w stosunku do liczby pochówków, kszta ł tuje si ę nast ę puj ą co : Tabela nr 12 Ilo ść wykonanych czynno ś ci Rok Przedsi ę b iorca pochówków kopania do ł ów i grobów zasypywania grobów formowania mogi ł Ekshumacji liczba % liczba % liczba % liczba % liczba % 2001 VEDIUS MZGK Łą cznie 2002 VEDIUS MZGK Łą cznie 25.10. VEDIUS 2003 MZGK Łą cznie [tajemnica przedsi ę biorstwa] * ś rednia z danych podanych przez VEDIUS i MZGK uj ę tych w tabeli nr 1 Wynika z powy ż szego, i ż w zakresie kopania grobów i do ł ów pod grobowce, zasypywania grobów i formowania mogi ł oraz przeprowadzania ekshumacji MZGK posiada [tajemnica przedsi ę biorstwa] na analizowanym rynku us ł ug pogrzebowych. Nierozerwalnie zwi ą zany z wykonywaniem pochówków jest wjazd karawanu na teren cmentarza, za który od marca 2002 r. MZGK pobiera op ł at ę w wysoko ś ci 20 z ł . Podkre ś li ć nale ż y, i ż ka ż dorazowo op ł at ę t ę uiszcza [tajemnica przedsi ę biorstwa] (jt. ś rednia z danych uj ę tych w tabeli nr 11). Natomiast sam MZGK, wykonuj ą c us ł ugi pogrzebowe, tak ą op ł at ą w ogóle nie jest obci ąż any. Do czynno ś ci z zakresu us ł ug pogrzebowych niew ą tpliwie nale ż y zaliczy ć tak ż e czynno ś ci wykonywania grobowców (z murowaniem w łą cznie), zamurowywanie grobowców ju ż wykonanych oraz stawianie nagrobków na grobach (tabele nr 3-6 i 9). Jak wynika z zebranego w sprawie materia ł u dowodowego, jedynie wnioskodawca otrzyma ł zakaz wykonywania tych czynno ś ci. Inni przedsi ę biorcy ( [tajemnica przedsi ę biorstwa] ) zostali dopuszczeni do tego rynku i mogli na nim swobodnie wykonywa ć dzia ł alno ść w zakresie murowania grobowców. W roku 2001 zosta ł o przez nich wykonanych [tajemnica przedsi ę biorstwa] grobowców, w 2002 – [tajemnica przedsi ę biorstwa] , a w 2003 – [tajemnica przedsi ę biorstwa] ( ś rednia z danych uj ę tych w tabeli nr 4-5). Natomiast VEDIUS, w zwi ą zku z ww. zakazem zawartym w pi ś mie z dnia 30.12.2002 r.), za ka ż dym razem musia ł podzleca ć ich wykonanie innej firmie. VEDIUS, ze wzgl ę du na ww. zakaz, równie ż samodzielnie nie zamurowuje grobowców, tylko podzleca wykonanie tej czynno ś ci przedsi ę biorcy, który grobowiec wymurowa ł . Nie wykonuje równie ż nagrobków, których stawianiem zajmuj ą si ę inne firmy pogrzebowe. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , i ż rynkiem relewantnym , na którym dzia ł a MZGK, jest: 16 1. w wymiarze produktowym jest zarówno rynek us ł ug cmentarnych, zwi ą zanych z zarz ą dzaniem i utrzymaniem cmentarza, jak te ż rynek us ł ug pogrzebowych adresowanych do indywidualnego odbiorcy tj. klientów zak ł adów pogrzebowych, 2. w wymiarze podmiotowym – s ą to podmioty na nim wyst ę puj ą ce, pomi ę dzy którymi zachodz ą wzajemne relacje, w niniejszej sprawie obejmuje on przede wszystkim MZGK i VEDIUS a tak ż e innych, pojedynczych przedsi ę biorców pogrzebowych wykonuj ą cym na komunalnym cmentarzu w Zgorzelcu us ł ugi pogrzebowe g ł ównie w zakresie budowy i murowania grobowców oraz stawiania nagrobków. Natomiast rynkiem w uj ę ciu geograficznym (rynek geograficzny) jest obszar cmentarza komunalnego w Zgorzelcu. Na tak zakre ś lonym rynku relewantnym MZGK posiada pozycj ę dominuj ą c ą zarówno na rynku us ł ug cmentarnych (zarz ą d cmentarza), jak te ż na poszczególnych segmentach rynku us ł ug pogrzebowych (subrynkach) zwi ą zanych z wykonywaniem us ł ug w zakresie kopania grobów i do ł ów pod grobowce, zasypywania grobów i formowania mogi ł , stawiania nagrobków, przeprowadzania ekshumacji, murowania i zamurowywania grobowców oraz uiszczania op ł aty za wjazd autokarawanu na teren tego cmentarza. Jak wykazano powy ż ej MZGK posiadaj ą c monopol na rynku us ł ug cmentarnych, nadu ż ywa swojej pozycji dominuj ą cej na tym rynku i wp ł ywa na funkcjonowanie drugiego z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych, kszta ł tuj ą c zasady jego funkcjonowania wed ł ug w ł asnego uznania. Pe ł ni ą c funkcj ę zarz ą dcy cmentarza komunalnego ma mo ż liwo ść wp ł ywania na stan konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych, w szczególno ś ci na t ę cz ęść tych us ł ug, które wykonywane s ą na cmentarzu. Si ł a rynkowa, któr ą posiada MZGK na rynku us ł ug cmentarnych jest kluczowym elementem za pomoc ą którego dyktuje innym przedsi ę biorcom pogrzebowym warunki funkcjonowania na drugim z rynków – rynku us ł ug pogrzebowych. Tym samym MZGK swoj ą w ł adz ę administratora mo ż e wykorzystywa ć dla ograniczenia samodzielno ś ci tych przedsi ę biorców w wykonywaniu na terenie cmentarza komunalnego kompleksowej us ł ugi pogrzebowej oraz do reglamentowania konkurencji. I tak te ż czyni wydaj ą c VEDIUS zakaz wykonywania okre ś lonych us ł ug pogrzebowych i, jak sam przyznaje, wiedz ą c, i ż nie ma do tego ż adnych podstaw prawnych (karta nr 118-119). Tym samym uzurpuje sobie wy łą czne prawo do wykonywania m.in. czynno ś ci kopania i zasypywania grobów oraz formowania mogi ł i wykonywania ekshumacji. Jednocze ś nie od jego woli zale ż y czy inny przedsi ę biorca pogrzebowy b ę dzie móg ł wykona ć us ł ug ę murowania i zamurowania grobowca oraz stawiania nagrobków. MZGK stawia siebie tak ż e na uprzywilejowanej pozycji nie ponosz ą c kosztów za wjazd karawanu na cmentarz, podczas gdy ka ż dy inny przedsi ę biorca tak ą op ł at ę musi ui ś ci ć . Mo ż na zatem stwierdzi ć , ż e MZGK nadu ż ywa posiadanej przez siebie pozycji dominuj ą cej i wp ł ywa na te segmenty rynku, które winny by ć kszta ł towane na zasadzie wolnej konkurencji. Reasumuj ą c, MZGK posiadaj ą c tak siln ą pozycj ę na rynku us ł ug cmentarnych (wy łą czno ść na wykonywanie us ł ug cmentarnych) przenosi swoj ą w ł adz ę i wywiera wp ł yw na funkcjonowanie drugiego z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych. Zabraniaj ą c wnioskodawcy (pismo z dnia 30.12.2002 r. – karta nr 26) wykonywania na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu pe ł nego zakresu us ł ug pogrzebowych w sposób bezpo ś redni ingeruje w dzia ł anie drugiego z rynków, rynku us ł ug pogrzebowych. Takie dzia ł anie MZGK pozwoli ł o na ukszta ł towanie sobie samemu dogodnej sytuacji dla zdominowania tego rynku, poprzez zastrze ż enie dla niego wy łą czno ś ci na wykonywanie ww. czynno ś ci oraz nie ponoszenie op ł at wjazdu 17 autokarawanu na cmentarz. Jednocze ś nie przejawem tej w ł adzy by ł o pismo z dnia 30.12.2002 r. skierowane do VEDIUS, zakazuj ą ce wykonywania mu okre ś lonych czynno ś ci tylko dlatego, i ż taka by ł a wola zarz ą dcy cmentarza, chocia ż nie by ł o ż adnych przes ł anek zarówno pranych, jak i faktycznych, do jego wydania. Zatem spe ł niona zosta ł a pierwsza przes ł anka warunkuj ą ca wype ł nienie dyspozycji art. 8 ust. 2 pkt 3-6 ustawy o ochronie (...) tj. posiadanie przez MZGK pozycji dominuj ą cej i jej nadu ż ywanie. Wobec stwierdzenia zaistnienia ww. przes ł anki, nale ż y wskaza ć sposób nadu ż ywania posiadanej przez MZGK pozycji dominuj ą cej, charakterystyczny dla danego rodzaju praktyki antykonkurencyjnej z art. 8 ust. 3-6 ustawy o ochronie (...), gdy ż bez tego nie mo ż na stwierdzi ć , czy przedsi ę biorca faktycznie okre ś lon ą praktyk ę stosuje. 2. Praktyk ą uznan ą przez ustawodawc ę za jedn ą z bardziej typowych i gro ź nych dla konkurencji jest stosowanie przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji ( art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (...)) Istot ą tej praktyki jest dyskryminowanie niektórych kontrahentów czyli przedsi ę biorców wchodz ą cych w relacje konkurencyjne na rynku. Dla wykazania tej praktyki konieczne jest udowodnienie kumulatywnego spe ł nienia czterech przes ł anek : - posiadanie i nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej (co wykazano powy ż ej), - umowy b ę d ą ce przedmiotem porówna ń winny by ć „podobne”, - musi mie ć miejsce dyskryminacja, - przedsi ę biorcy dyskryminowani w drodze dzia ł a ń dominanta musz ą mie ć utrudnione warunki konkurowania. Jak wynika z uzupe ł nienia wniosku VEDIUS dopatruje si ę naruszenia ww. art. 8 ust. 2 pkt 3 w na ł o ż eniu na niego op ł at z tytu ł u wjazdu na teren cmentarza. Op ł at takich nie pobiera si ę od innych przedsi ę biorców oraz osób fizycznych zlecaj ą cych wykonanie us ł ugi pogrzebowej MZGK. Dlatego, jego zdaniem, wszelkie koszty sta ł e i rycza ł towe winny by ć uj ę te w op ł acie za miejsce pod grób. Zdaniem Prezesa Urz ę du, nie jest to w ł a ś ciwe uzasadnienie do stawianego przez wnioskodawc ę zarzutu. Przede wszystkim, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego, pomi ę dzy zarz ą dc ą cmentarza komunalnego a innymi przedsi ę biorcami pogrzebowymi nie s ą zawierane ż adne umowy pisemne na wykonanie okre ś lonych czynno ś ci pogrzebowych . Us ł ugi pogrzebowe na cmentarzu komunalnym wykonuje g ł ównie jego zarz ą dca (dominant) oraz wnioskodawca. (VEDIUS). Sporadycznie i tylko us ł ugi murowania i zamurowywania grobowców oraz stawiania nagrobków wykonuj ą inni przedsi ę biorcy. Czyni ą to jednak w ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci, pobieraj ą c od swoich klientów op ł aty w wysoko ś ci ustalanej na podstawie w ł asnych kalkulacji. Nie podpisuj ą przy tym ż adnych umów z zarz ą dc ą na wykonanie tych us ł ug, a uiszczaj ą c jedynie odpowiednie op ł aty uchwalone przez Rad ę Gminy i uj ę te w cenniku op ł at za us ł ugi cmentarne, z tytu ł u korzystania z infrastruktury cmentarza. Wynika to z faktu, i ż VEDIUSOWI prowadzenie dzia ł alno ś ci w tym zakresie zosta ł o zakazane, natomiast MZGK z w ł asnej woli ich nie wykonuje. Niemniej jednak brak jest jakichkolwiek dowodów na to, ż e MZGK w sposób szczególny uprzywilejowuje któregokolwiek z nich. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż wskazana przez VEDIUS op ł ata, w wysoko ś ci 20 z ł , pobierana jest za ka ż dorazowy wjazd na teren cmentarza autokarawanem lub wózkiem do obs ł ugi ceremonii pogrzebowej. A tak ą us ł ug ę , oprócz zarz ą dcy cmentarza, wykonuje jedynie VEDIUS. Fakt, ż e op ł at ą t ą obci ąż any jest tylko VEDIUS, nie ś wiadczy o dyskryminowaniu go przez MZGK w stosunku do innych 18 przedsi ę biorców. Wskazuje jedynie, ż e zarz ą dca cmentarza b ę d ą c dominantem na obu rynkach, rynku us ł ug cmentarnych i pogrzebowych, wykorzystuje t ę sytuacj ę do stworzenia sobie uprzywilejowanej pozycji wzgl ę dem jedynego konkurenta, jakim jest VEDIUS. A zatem, wobec nie spe ł nienia pozosta ł ych trzech przes ł anek z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie, nie mo ż na zarzuci ć MZGK stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę opisanej w tym artykule. 3. Drug ą zarzucan ą MZGK praktyk ą jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej w postaci tzw. transakcji wi ą zanych, polegaj ą cych na wymuszeniu przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego przy zawieraniu umowy, dotycz ą cej towarów z rynku w ł a ś ciwego, na którym on t ę pozycj ę posiada, spe ł nienia przez kontrahenta ś wiadczenia wykraczaj ą cego poza przedmiot tej umowy ( art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy). Dla bytu tej praktyki, oprócz posiadania i nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej (co ju ż zosta ł o wykazane), istotna jest wola dominanta narzucenia kontrahentowi ś wiadczenia dodatkowego w oczekiwaniu na korzy ś ci, jakie ten dominant mo ż e uzyska ć , oraz zmuszenie kontrahenta do zawarcia umowy z okre ś lonym podmiotem, której to umowy nie zawar ł by w ogóle albo zawar ł by z innym przedsi ę biorc ą . Wa ż ny jest równie ż zwi ą zek mi ę dzy ś wiadczeniem g ł ównym a dodatkowym, narzuconym kontrahentowi przez dominanta. Z oceny zgromadzonego materia ł u dowodowego nie wynika, aby taka sytuacja mia ł a miejsce w niniejszej sprawie. Brak jest bowiem ś wiadczenia dodatkowego, narzuconego VEDIUSOWI przez MZGK, które nie ma zwi ą zku przyczynowego lub faktycznego ze ś wiadczeniem g ł ównym. Takim ś wiadczeniem dodatkowym nie jest na pewno op ł ata za wjazd autokarawanem na teren cmentarza. Równie ż na ł o ż enie na VEDIUS obowi ą zku pouczenia MZGK co do podstawy prawnej wykonywania przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej na terenie cmentarza komunalnego, nie wyczerpuje znamion tej praktyki. A w ł a ś nie w takim dzia ł aniu zarz ą dcy cmentarza VEDIUS dopatruje si ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Dlatego te ż , wobec nie spe ł nienia przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie (...) nie stwierdza si ę stosowania przez MZGK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na uzale ż nianiu zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy. 4. Art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...) okre ś la, i ż praktyk ą monopolistyczn ą jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Do stwierdzenia tej praktyki zachowanie przedsi ę biorcy musi spe ł nia ć łą cznie dwie przes ł anki: - posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku, - nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Posiadanie przez MZGK pozycji dominuj ą cej zarówno na rynku us ł ug cmentarnych (jedyny zarz ą dca cmentarza komunalnego w Zgorzelcu), jak i na rynku us ł ug pogrzebowych zosta ł o ju ż wykazane. Tym samym spe ł niona zosta ł a pierwsza z przes ł anek niezb ę dnych do stwierdzenia praktyki z art. 8 ust.2 pkt 5 ustawy o ochronie (...). 19 Dzia ł aj ą cy w imieniu Gminy MZGK swoj ą pozycj ę dominuj ą c ą zawdzi ę cza obj ę ciu funkcji zarz ą dcy cmentarza komunalnego, któr ą przenosi nast ę pnie na rynek us ł ug pogrzebowych. Posiadaj ą c tak ą pozycj ę MZGK mo ż e wykorzystywa ć j ą w celach przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji np. poprzez niedopuszczanie innych przedsi ę biorców pogrzebowych do wykonywania okre ś lonych us ł ug pogrzebowych na terenie cmentarza lub preferencyjne traktowanie klientów swojego zak ł adu poprzez nie pobieranie od nich op ł at za wjazd autokarawanem lub wózkiem do obs ł ugi ceremonii pogrzebowej na teren cmentarza . W przedmiotowej sprawie MZGK na rynku us ł ug cmentarnych nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , co wynika z faktu, i ż jest jedynym zarz ą dc ą cmentarza. Natomiast na rynku us ł ug pogrzebowych spotyka si ę z konkurencj ą tylko w niewielkim zakresie. W mie ś cie Zgorzelec jest on jedynym zak ł adem pogrzebowym, który mo ż e wykona ć kompleksow ą us ł ug ę pogrzebow ą . Drugi zak ł ad, VEDIUS, w swojej dzia ł alno ś ci jest ograniczany, gdy ż MZGK nie wyra ż a zgody na wykonywanie przez niego pe ł nego zakresu us ł ug pogrzebowych oraz rezerwuje dla siebie wy łą czno ść na wykonywanie niektórych z nich. Dotyczy to w szczególno ś ci zakazu kopania do ł ów pod groby i grobowce, zasypywania grobów oraz formowania mogi ł , a tak ż e wykonywania ekshumacji, na co wy łą czno ść ma jedynie MZGK (tabele nr 27, 8,10). Tym samym VEDIUS wykonuj ą c pochówek na cmentarzu komunalnym w Zgorzelcu za ka ż dym razem musi zleca ć MZGK wykonanie tych us ł ug. Równie ż wprowadzenie ww. op ł aty za wjazd na cmentarz tylko dla przedsi ę biorców pogrzebowych innych ni ż MZGK powoduje podro ż enie ich us ł ug, a tym samym wp ł ywa na mniejsz ą ich konkurencyjno ść w stosunku do zarz ą dcy cmentarza. Nie obci ąż anie w ł asnej dzia ł alno ś ci op ł at ą wjazdu autokarawanem na cmentarz, a obci ąż anie ni ą kosztów VEDIUS, jest bezprawn ą praktyk ą monopolistyczn ą okre ś lon ą w art. 5 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…), gdy ż spe ł nia przes ł ank ę o której mówi ów przepis, polegaj ą c ą na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Po prostu nadu ż ywaj ą c swojej dominacji MZGK zmusza swojego konkurenta (VEDIUS) do prowadzenia dzia ł alno ś ci po kosztach wy ż szych, ni ż prowadzenie w ł asnej dzia ł alno ś ci. Dla wyrównania warunków konkurencji op ł atami tymi musz ą by ć obci ąż ani wszyscy przedsi ę biorcy wykonuj ą cy ceremoni ę pochówku, w tym zarz ą dca cmentarza, lub ż aden z nich. W przeciwnym razie przewaga konkurencyjna zbudowana przez MZGK zosta ł a osi ą gni ę ta ś rodkami nielegalnymi. O ograniczaniu konkurencji ś wiadczy równie ż to, i ż pismem z dnia 30.12.2002 r. MZGK nie wyrazi ł zgody na wykonywanie przez VEDIUS pe ł ni us ł ug pogrzebowych na terenie zarz ą dzanego przez siebie cmentarza, w tym na murowanie i zamurowywanie grobowców oraz stawianie nagrobków, nakazuj ą c jednocze ś nie wnioskodawcy wskazanie podstaw prawnych pozwalaj ą cych mu na wej ś cie na cmentarz. Natomiast to MZGK wprowadzaj ą c jakiekolwiek zakazy winien poda ć podstawy prawne mocuj ą ce go do takiej ingerencji w wolny rynek. Zreszt ą , jak poda ł na rozprawie uczestnik, wydanie tego pisma mia ł o by ć tylko „straszakiem” dla VEDIUS i „gr ą na zw ł ok ę ”, gdy ż w przypadku nie zastosowania si ę przez wnioskodawc ę do zawartych w nim zakazów, nie poniós ł by on z tego powodu ż adnych konsekwencji (karta nr 118-119). Powy ż sze dzia ł anie jest przejawem pe ł nej samowoli MZGK w podejmowaniu decyzji, kto i jakie czynno ś ci mo ż e na cmentarzu wykonywa ć . Ś wiadczy tak ż e niezbicie o wykorzystywaniu przez niego posiadanej w ł adzy administratora cmentarza i przenoszeniu jej na rynek us ł ug pogrzebowych w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę na nim warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, poprzez ograniczanie samodzielno ś ci innych firm pogrzebowych w wykonywaniu na terenie cmentarzy komunalnych wszystkich us ł ug pogrzebowych. Przypomnie ć nale ż y, i ż rynek us ł ug pogrzebowych jest rynkiem kszta ł towanym w 20 pe ł ni przez konkurencj ę , a obydwa zak ł ady, MZGK i VEDIUS, winny na nim dzia ł a ć na równych prawach i na tych samych zasadach. Dlatego te ż ingerowanie w ten rynek przez jednego z przedsi ę biorców jest prób ą jego reglamentowania, a co za tym idzie ograniczania na nim wolnej konkurencji. Taka sytuacja powoduje, ż e konkurencja na rynku us ł ug pogrzebowych jest nieefektywna. Nie jest ona wolna i prowadzona na równych prawach. W tym stanie rzeczy uzna ć nale ż y, ż e zosta ł a spe ł niona druga z przes ł anek art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów t j. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. A zatem opisane powy ż ej dzia ł anie MZGK polegaj ą ce na : - zakazaniu wnioskodawcy wykonywania na terenie cmentarza komunalnego w Zgorzelcu czynno ś ci kopania grobów i do ł ów pod grobowce, wykonywania grobowców (z murowaniem w łą cznie), zamurowywania grobowców, zasypywania grobów, formowania mogi ł , wykonywania nagrobków na grobach, przeprowadzanie ekshumacji, - pobieraniu tylko od wnioskodawcy op ł aty za wjazd autokarawanu na teren cmentarza komunalnego w Zgorzelcu, stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencje i powinno by ć zakazane. 5. Ostatnim zarzutem wnioskodawcy jest stosowanie przez MZGK praktyki opisanej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...), do stwierdzenia której niezb ę dne jest łą czne spe ł nienie, oprócz posiadania pozycji dominuj ą cej, tak ż e dodatkowych trzech pozosta ł ych przes ł anek nadu ż ywania przez zarz ą dc ę cmentarza tej pozycji poprzez : - narzucanie warunków przez przedsi ę biorc ę kontrahentowi, - uci ąż liwy charakter warunków umowy, - osi ą gni ę cie nieuzasadnionych korzy ś ci poprzez przedsi ę biorc ę kosztem kontrahenta. Podkre ś li ć nale ż y, ż e pomi ę dzy tymi przes ł ankami musi istnie ć ś cis ł y zwi ą zek przyczynowo-skutkowy. Znaczy to, ż e ten kto narzuca uci ąż liwe warunki umowy musi z tego tytu ł u czerpa ć nieuzasadnione korzy ś ci. Z regu ł y s ą to korzy ś ci finansowe. Pierwsza z przes ł anek tej praktyki zosta ł a ju ż wykazana powy ż ej. Dla rozstrzygni ę cia czy spe ł niona zosta ł a druga przes ł anka z art. 8 ust. 2 pkt 6 tj. narzucanie warunków przez przedsi ę biorc ę kontrahentowi, nale ż y szerzej zanalizowa ć rodzaj umowy łą cz ą cej obie strony. Sposoby zawierania umów uregulowane s ą w art. 66 – 72 1 kodeksu cywilnego. Przepisy te reguluj ą trzy najbardziej typowe sposoby zawarcia umowy: - przez przyj ę cie oferty, - w wyniku przeprowadzonego przetargu, - przez negocjacje. Niniejsza sprawa dotyczy umów zawieranych pomi ę dzy MZGK a kontrahentem na drodze przyst ą pienia (umowa adhezyjna) uregulowanej art. 66 k.c. Zgodnie z jego zapisem oferta (w tym przypadku cennik za us ł ugi cmentarne i pogrzebowe wykonywane przez MZGK) musi wyra ż a ć stanowcz ą wol ę oferenta zawarcia umowy o okre ś lonej tre ś ci. Adresat oferty mo ż e j ą w ca ł o ś ci przyj ąć doprowadzaj ą c w ten sposób do zawarcia umowy lub j ą odrzuci ć . Przyj ę cie oferty lub jej odrzucenie jest o ś wiadczeniem woli adresata. Oferent (MZGK) jest zwi ą zany swoj ą ofert ą w 21 nast ę pstwie czego jej adresat mo ż e poprzez przyj ę cie oferty doprowadzi ć do zawarcia umowy.(Kodeks cywilny. Komentarza. Pod redakcj ą K.Pietrzykowskiego, wyd. C.H.Beck Warszawa 1997r. tom I s. 186 pkt. 3i 12). W przypadku umów przyst ą pienia (adhezyjnych) do ich wa ż no ś ci nie jest wymagana szczególna forma np. pisemna, akt notarialny, a co za tym idzie, mo ż e by ć zawierana ustnie. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z umowami przyst ą pienia zawieranymi pomi ę dzy zarz ą dc ą cmentarza, wykonuj ą cym zarówno us ł ugi cmentarne jak i pogrzebowe, a jego klientami i innymi przedsi ę biorcami wykonuj ą cymi us ł ugi pogrzebowe na cmentarzu komunalnym. Najistotniejszymi warunkami tej umowy s ą rodzaj us ł ugi oraz op ł ata (cena) jaka si ę za ni ą nale ż y. Przedsi ę biorcy pogrzebowi zobowi ą zani s ą do uiszczania uj ę tych w cenniku op ł at cmentarnych oraz op ł at za te us ł ugi pogrzebowe, których wykonanie podzlecaj ą MZGK. Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż y przyj ąć , i ż ustalony i ogólnodost ę pny cennik za us ł ugi cmentarne, w którym wyszczególniono rodzaje ś wiadczonych przez MZGK us ł ug oraz op ł at ę za dany rodzaj us ł ugi, jest jego ofert ą skierowan ą do potencjalnych klientów, zarówno osób fizycznych, jak te ż przedsi ę biorców pogrzebowych wykonuj ą cych us ł ugi pogrzebowe na terenie zarz ą dzanego przez niego cmentarza. Potencjalni klienci zamawiaj ą c u MZGK dany rodzaj us ł ugi w zamian za okre ś lon ą w cenniku op ł at ę , zawieraj ą z nim umow ę ustn ą na drodze przyst ą pienia. Umow ą tak ą zwi ą zany jest zarówno oferent, jak te ż i przyst ę puj ą cy (oblat). Op ł aty za korzystanie z cmentarza komunalnego w Zgorzelcu ustalane s ą w drodze uchwa ł y Rady Miejskiej w Zgorzelcu. Dnia 21.02.2001 r. Rada Miejska w Zgorzelcu podj ęł a uchwa łę nr 402/02 w sprawie ustalenia op ł at za korzystanie z cmentarza komunalnego. Okre ś lono w niej op ł at ę za ka ż dorazowy wjazd na teren cmentarza autokarawanem lub wózkiem do obs ł ugi ceremonii pogrzebowej w wysoko ś ci 20 z ł (§ 1 ust. 4 pkt c) – karta nr 48). Nowy cennik na te us ł ugi wszed ł w ż ycie z dniem 1 marca 2002 r. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du przyj ął , i ż warunek umowy adhezyjnej w zakresie wysoko ś ci op ł aty (ceny) za ka ż dorazowy wjazd na teren cmentarza komunalnego w Zgorzelcu autokarawanem lub wózkiem do obs ł ugi ceremonii pogrzebowej, w wysoko ś ci 20 z ł , jest warunkiem narzucanym kontrahentom, co oznacza spe ł nienie drugiej przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...). Rozpatruj ą c trzeci ą przes ł ank ę analizowanej praktyki nale ż y zauwa ż y ć , ż e w orzecznictwie antymonopolowym za uci ąż liwy warunek umowy uznaje si ę ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. W niniejszej sprawie uci ąż liwo ść warunków umowy adhezyjnej, zawieranej na zasadzie przyst ą pienia, polega na obci ąż aniu powy ż sz ą op ł at ą za wjazd autokarawanu na cmentarz jedynie VEDIUS (tabela nr 11). Op ł ata ta zwi ą zana jest z us ł ug ą pogrzebow ą obs ł ugi ceremonii pogrzebowej. A zatem winien ni ą by ć obci ąż ony ka ż dy przedsi ę biorca wykonuj ą cy pochówek, zarówno VEDIUS jak te ż MZGK, gdy ż obaj ci przedsi ę biorcy na rynku us ł ug pogrzebowych dzia ł aj ą na tych samych prawach. Dlatego te ż niczym nieuzasadniony jest fakt obci ąż ania tylko jednego z nich t ą op ł at ą . Za kuriozalne uzna ć nale ż y wyja ś nienia MZGK, i ż nie uiszcza ww. op ł aty, a w konsekwencji nie pobiera jej od swoich klientów, gdy ż „zarówno karawan jak i wóz akumulatorowy s ł u żą cy do przewo ż enia zw ł ok gara ż owane s ą na terenie cmentarza” (karta nr 75). Uci ąż liwo ść ta nie wi ąż e si ę z pobieraniem op ł aty w ogóle, ale z faktem, ż e jest ni ą obci ąż any VEDIUS, natomiast MZGK jej nie uiszcza. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż Prezes Urz ę du nie kwestionuje zasadno ś ci i potrzeby pobierania takiej op ł aty przez zarz ą dc ę cmentarza. Istot ą praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę w tym przypadku jest, i ż obci ąż ani t ą op ł ata powinni by ć 22 wszyscy przedsi ę biorcy pogrzebowi obs ł uguj ą cy ceremoni ę pogrzebow ą , zarówno ci, którzy zarz ą dzaj ą cmentarzem, jak te ż i pozostali. Tym samym zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia stosowania praktyki zakazanej art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (...) Uci ąż liwo ść stwierdzona w trzeciej przes ł ance art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy nie przynosi jednak MZGK nieuzasadnionych korzy ś ci finansowych. Dla bytu praktyki zakazanej ww. przepisem nie ma znaczenia fakt, ż e MZGK tych op ł at nie ponosi, a tym samym wykonana przez niego us ł uga ceremonii pogrzebowej jest ta ń sza o jej wysoko ść (20 z ł ). Niew ą tpliwie ma to wp ł yw na jego konkurencyjno ść w stosunku do VEDIUS wykonuj ą cego tak ą sam ą us ł ug ę , ale obci ąż onego dodatkowym kosztem za wjazd karawanu. Jednak takie dzia ł anie zarz ą dcy, co wykazano powy ż ej, wyczerpuje znamiona praktyki opisanej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). Prezes Urz ę du pragnie podkre ś li ć , i ż nie kwestionuje zasadno ś ci pobierania powy ż szej op ł aty. Takie stanowisko jest zgodne z lini ą orzecznicz ą S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej S ą d Antymonopolowy), który w wyroku z dnia 21.01.1998 r. (sygn. XVII Ama 51/97) uzna ł , i ż „je ż eli przedsi ę biorca dzier ż awi cmentarz, łą cz ą c wykonywanie na nim us ł ug cmentarnych z us ł ugami na konkurencyjnym rynku us ł ug pogrzebowych, mo ż e on, co do samej zasady, pobiera ć od konkurencyjnych zak ł adów pogrzebowych wynagrodzenie w formie op ł at z tytu ł u korzystania przez nich z infrastruktury cmentarza, chyba ze pobierane op ł aty s ą na poziomie nadmiernie wygórowanym lub w inny sposób wypaczaj ą regu ł y konkurencji”. Prawo przedsi ę biorcy do odpowiedniego wynagrodzenia z tytu ł u udost ę pnienia konkurentom rzeczy dla prowadzenia przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej S ą d podkre ś li ł tak ż e m.in. w wyrokach z dnia 20.09.1995 r. (sygn. XVII Amr 28/05) i a dnia 2.10.1995 r. (sygn. XVII Amr 37/96)., Stoi natomiast na stanowisku, i ż op ł at ą za korzystanie z infrastruktury cmentarza (wjazd na cmentarz autokarawanu) obci ąż ani winni by ć wszyscy przedsi ę biorcy wykonuj ą cy pochówki. Nie mo ż e by ć za ś tak, i ż tylko cz ęść z nich ponosi ci ęż ar tej op ł aty (VEDIUS), natomiast MZGK powo ł uj ą c si ę na swoj ą funkcj ę zarz ą dcy cmentarza, uznaje si ę z niej zwolniony. Podkre ś li ć bowiem trzeba, i ż us ł ugi pogrzebowe wykonuje on nie jako przedstawiciel Gminy, której ustawowym obowi ą zkiem jest jedynie utrzymanie cmentarzy (us ł ugi cmentarne), a jako zwyk ł y przedsi ę biorca prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą i uzyskuj ą cy z tego tytu ł u okre ś lone zyski, ale równie ż ponosz ą cy zwi ą zane z jej wykonaniem koszty. A zatem pobieranie przez MZGK op ł aty za wjazd autokarawanem na cmentarza w celu wykonania ceremonii pogrzebowej jest zgodne z prawem., a sama wysoko ść (20 z ł ), ustalona na podstawie cen stosowanych przez innych zarz ą dców cmentarzy, nie mo ż e by ć uznana za wygórowan ą i przynosz ą ca mu nieuzasadnione korzy ś ci. Tak wi ę c zdaniem Prezesa Urz ę du nie spe ł niona zosta ł a ostatnia z przes ł anek, niezb ę dna do stwierdzenia praktyki postawionej MZGK z art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie (...). II. O kosztach post ę powania rozstrzygni ę to w pkt IV sentencji decyzji stosowanie do wyniku post ę powania. Zgodnie z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek – strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony swoich interesów. Do niezb ę dnych kosztów post ę powania prowadzonego przez stron ą osobi ś cie lub przez pe ł nomocnika, który nie jest adwokatem lub radc ą prawnym, zalicza si ę poniesione przez ni ą koszty jej przejazdów lub przejazdów pe ł nomocnika do siedziby Prezesa Urz ę du. Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które potwierdzi ł o zasadno ść cz ęś ci podniesionych przez VEDIUS zarzutów, jak równie ż 23 wnioski dotycz ą ce zwrotu kosztów wg przedstawionych spisów (karta nr 93 i 125), Prezes Urz ę du postanowi ł jak w sentencji. Prezes nie zaliczy ł do kosztów kwoty 243,06 z ł za osobiste dostarczenie wniosku do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu uznaj ą c, i ż nie by ł o to konieczne, w ż aden sposób nie wp ł yn ęł o na czas trwania post ę powania i z ł o ż enie wniosku mog ł o nast ą pi ć za po ś rednictwem poczty (karta nr 93). Nie zosta ł o równie ż uznane za koszt niniejszego post ę powania opracowanie odpowiedzi na temat Ilo ś ci wjazdów na teren cmentarza w kwocie 260,00 z ł , gdy ż obowi ą zkiem wnioskodawcy jest wskazanie wszelkich argumentów na poparcie podniesionych przez siebie zarzutów (karta nr 93). Ponadto dane te dotyczy ł y jedynie zakresu dzia ł alno ś ci wnioskodawcy i do ich podania nie by ł o konieczne sporz ą dzanie ż adnych dodatkowych analiz i bada ń . Zgodnie z ww. art. 69 ust. 2 ustawy o ochronie (...) uwzgl ę dniono wykazany na karcie nr 125 koszt dojazdu pe ł nomocnika strony na rozpraw ę administracyjn ą , która odby ł a si ę w dniu 11.02.2004 r. w wysoko ś ci 356,97 z ł . Natomiast do kosztów niezb ę dnych post ę powania nie zaliczono kosztów reprezentacji wnioskodawcy przez pe ł nomocnika na rozprawie – 732,00 z ł (karta nr 125). Maj ą c powy ż sze na uwadze Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzek ł , jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kpc - od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Natomiast zgodnie z art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie (...) i art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy o ochronie (...) oraz 479 32 § 1 i 2 k.p.c., na powy ż sze postanowienie przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu, w terminie tygodnia od dnia jego dor ę czenia. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuj ą : Kancelaria Ekonomiczna Ewa i Artur Rolof Ul. Ko ś ciuszki 24 E 59-900 Zgorzelec Kancelaria Radców Prawnych CASUS S.C. M.Drozd i R. Greb Ul. Warszawska 15 59-900 Zgorzelec