DIH-27/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DIH - 7 0 9 - 27 ( 4 ) / 1 7 / J S Warszawa , 10 kwietnia 20 1 7 r. DECYZJA DIH - 1/ 27 /201 7 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 u stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 23 , z późn. zm. ), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1059 , z późn. zm. ), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (D z . U. z 201 6 r. poz. 1604 z późn. zm. ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpa t rzeniu odwołania prze dsiębiorcy Bożeny Kubik prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Kubik Bożena Oberża „Złota Gęś” w Siewierzu od decyzji Ś lą skiego Woje wódzkiego Insp ektora Inspekcji Handlowej w K atowi cach z 20 stycznia 2016 r . – w dacie omyłkowo wpisano 2016 r. zamiast 2017 r. - (nr akt sprawy: KD.8361.193 .2016 /98DEC/16 ) , którą ww. przedsiębiorcy wymierz ono karę pieniężną w wysokości 5 00 zł (słownie: pię ćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii artykułu rolno - spożywczego w opakowaniach jednostkowych o wartości 60 zł , nieodpowiadając ego jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie , u trzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIE NIE W toku kontr oli przeprowadzonej w dnia ch 21 do 2 6 września 201 6 r. przez inspek torów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach , zwanego dalej również „ Ś lą skim WIIH” , w Oberży „Złota Gęś ” mie szcząc ej się w Sie wierzu przy u l. Warszawskiej 46 , należąc ej do prze dsiębiorc y Bożeny Kubik prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Kubik Bożena Oberża „Złota Gęś” w Siewierzu zwane j dalej również „stroną” , stwierdzono jedną partię składającą się z pięciu opakowań jed nostkowych środka spożywczego wyprodukowanego przez stronę, tj. produktu „Skarby leśne – maślaki”, w cenie 12 zł za opakowanie zwanego dalej „maślakami” , bez oznakowania dat ą minimalnej trwałości lub termin em przydatności spożycia, co naruszało postanowien ia art. 9 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr Strona 2 z 7 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/ 2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011, s. 18, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 1169/2011” . Powyższe ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z 2 6 września 201 6 r. (nr akt kontroli: KD.8361.193.2016 ) . Wobec stwierdzonych nieprawid łowości , p i smem z 2 1 grudnia 2016 r ., Ś lą ski WIIH zawia domił p rzedsiębiorc ę Bożen ę Kubik prowadząc ą działalność gospodarczą pod nazwą Kubik Bożena Oberża „Złota Gęś” w Siewierzu , o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia, na pods tawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej ar tykułów rolno - spożywczych ( Dz. U. z 201 6 r. poz. 1604 z późn. zm. ), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , kar y pieniężnej z tyt ułu wprowadzenia do obrotu jednej partii maślaków nieodpowiadając ych jakości handlowej oraz o przysługującym stronie prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów . Jednocześnie wezwał stronę do przesłania informacji dotyczących wielkości obrotu i przychodu przedsiębiorcy za rok 2015. Po przeprowadzeniu postępowania adm i ni stracy jn ego, decyzją z 20 stycznia 2016 r . – w dacie omyłkowo wpisano 2016 r. zamiast 2017 r. - (nr akt sprawy: KD.8361.193.2016/98DEC/ 16) , Ś lą ski WIIH wymierzył prz edsiębiorc y Bożen ie Kubik prowadzącej działa lność gospodarczą pod nazwą Kubik Bożena Oberża „Złota Gęś” w Siewierzu , w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej , karę pieniężną w wysokości 5 00 zł (słownie: pięćset złotych) z tytu ł u wprowadzenia do obrotu jednej partii artykułu rolno - spożywczego w opakowaniach jednostkowych (maślaków) , o wartości 60 zł nieodpowiadając ego jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie . P i smem z 1 lutego 201 7 r. , strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zwanego dalej również „Prezesem UOKiK ”, odwołanie od ww. decyzji zarzucając jej wymierzenie kary administracyjnej w wysokości 500 zł jako całkowicie bezzasadne i wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości . Zdaniem strony „ kara została nałożona niesłusznie za w prowadzenie do obrotu jednej partii (pięciu opakowań jednostkowych marynowanych grzybków) bez naniesionej daty ważności , ponieważ w trakcie kontroli cała partia grzybków została wycofana ze sprzedaży ” . Ponadto zaznaczyła, że „ w wyniku ustaleń tej samej kon troli wydano decyzję z 5 stycznia 2017 r. w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej w wysokości 1.000 zł, i kara ta obejmowała również nieprawidłowości stwierdzone m.in. w tej samej partii grzybków marynowanych. Zdaniem strony wymierzenie następnej k ary nie powinno mieć miejsca ” . Pismem z 15 marca 201 7 r. , Prezes UOKiK poinformował p rze dsiębiorc ę Bożen ę Kubik prowadząc ą działalność gospodarczą pod nazwą Kubik Bożena Oberża „Złota Gęś” w Strona 3 z 7 Siewierzu , iż przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego pos tępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – K odeks postępowania a dministracyjnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 23 , z późn. zm ), zwanej dalej „ Kpa ” , prawo do zap oznania się z aktami sprawy , a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w z akresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r. , s. 1 , z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, w przeds iębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W myśl art. 8 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, podmiotem działającym na ry nku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub – jeżeli ten podmiot nie prowadzi działalności w Unii – importer danego środka na rynek Unii. Jak s tanowi natomiast art. 8 ust. 2 tego rozporządzenia, podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacj i na temat żywności oraz wymogami odpowiednich przepisów krajowych. Zgodnie z art. 8 ust. 5 ww. rozporządzenia, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa do tyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione. Rozporządzenie 1169/2011 w art. 6 stanowi, że każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dosta rczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodnie z tym rozporządzeniem. Według art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu pozio mowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów (…) . Strona 4 z 7 W myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwo ści organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nie objęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lu b fitosanitarnymi. Ustawa o jakości handlowej w art. 40a ust. 1 pkt 3 wskazuje, że każdy, kto wprowadza do obrotu artykuł y rolno - spożywcze nieodpowiadają ce jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno - spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Ustalaj ąc wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej , uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rol no - spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno - spożywczych. W niniejszej sprawie, w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Śląskiego WIIH w placówce należącej do strony, zakwestionowano sposób oznakowan ia jednej partii maślaków, nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na brak daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności spożycia, co naruszało postanowienia art. 9 ust. 1 lit. f rozporządzenia 1169/2011. Biorąc powyższe pod uwagę, organ pierwsze j instancji uznał, że wprowadzony do obrotu ww. produkt stanowił artykuł rolno - spożywczy nieodpowiadający pod względem oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej – co wyczerpało znamio na czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej oraz skutkowało wymierzeniem stronie kary pieniężnej w wysokości 500 zł. W odwołaniu strona stwierdziła , że wymierzenie jej kary administracyjnej w wysokości 500 zł było całkowicie bez zasadne, ponieważ jej zdaniem nieprawidłowość została usunięta poprzez wycofan ie ze sprzedaży zakwestionowanej partii a ponadto partia ta składała się z pięciu opakowań marynowanych grzybów . Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK podkreśla, że organ pier wszej instancji wymierzył stronie karę w minimalnej wysokości określonej ustawą o jakości handlowej. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, nie zmienia faktu, że strona wprowadzi ł a do obrotu artykuł rolno - spożywcz y niewłaściwej jakości handlowej i nie stanowi argumentu przemawiającego za odstąpieniem od wymierzenia kary. Należy wskazać, że sam delikt administracyjny, czyli czyn zabroniony określony w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, powstał w momencie wprowadzenia do obrotu środków spo żywczych o niewłaściwej jakości handlowej, ujawnienie zaś tego deliktu Strona 5 z 7 w toku kontroli przez Ś lą skiego WIIH zainicjowało wszczęcie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji wymierzającej stronie karę przewidzianą w tym przepisie. Kontrol a stanowi, w tym przypadku, narzędzie do ujawniania czynów zabronionych (deliktów administracyjnych), decyzja administracyjna zaś jest narzędziem technicznym do egzekwowania przepisów prawa poprzez wymierzanie kary za stwierdzony w trakcie kontroli czyn za broniony (delikt administracyjny). Ustawa o jakości handlowej w art. 40a ust. 1 pkt 3 wprowadza mechanizm polegaj ący na tym, że każdy w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno - spożywczych niewłaściwej jakośc i handlowej podlega karze określonej w ty m przepis ie. Ustawodawca zakłada więc istnienie odpowiedzialności w każdej sytuacji wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia wymagań prawa żywnościowego w zakresie jakości handlowej . Zauważyć też należy, że w w. art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów, wobec których stwierdzono naruszenie wymagań wspomnianego prawa. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisów ma charakter obiektywny i powstaje z chwil ą popełnienia naruszenia. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2010 r., sygn. II OSK 1079/12), co oznacza, że przesłanką tej odpowiedzialno ści jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku wprowadzania do obrotu artykułów rolno - spożywczych właściwej jakości handlowej, z zastrzeżeniem art. 40a ust. 5c, wydaje decyzję administracyjną wymierzającą karę pieniężną w wysokości przewidzianej w ustawie o jakości handlowej. Mając więc na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znaczenia są okoliczności, w wyniku których powsta ły stwierdzone nieprawidłowości, gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa bez względu na okoliczności, którymi kierował się podmiot naruszając prawo. Odnosząc się natomiast do kwestii , wydania przez Śląskiego WIIH decyzj i z 5 stycznia 2017 r. w prz edmiocie wymierzenia kary administracyjnej w wysokości 1.000 zł, która zdaniem strony obejmowała również nieprawidłowości stwierdzone m.in. w tej samej partii grzybków , Prezes UOKiK wyjaśnia, że kara ta nie dotyczyła naruszenia przepisów ustawy o jakości h andlowej, lecz przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r. poz. 915 z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą o cenach”. Niniejsze postępowanie prowadzone jest na gruncie ustawy o jakości handlowej i jest ono n iezależne od postępowania, które było prowadzone na gruncie ustawy o cenach . Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie ustaleń kontroli, które wskazywały jednoznacznie, że strona wprowadziła do obrotu jedną partię maślaków, nieodpowiadających jakości handlowe j z uwagi na brak daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności spożycia, co naruszało postanowienia art. 9 ust. 1 lit. f rozporządzenia 1169/2011 i stanowiło podstawę do Strona 6 z 7 wymierzenia kary z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Decyzja org anu pierwszej instancji dotyczyła innego przedmiotu i pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. W ocenie Prezesa UOKiK organ pierwszej instancji wymierzając stronie karę w oparciu o ww. przepis postąpił zgodnie z prawem i uwzględnił kryteria kar y przewidziane w tym przepisie, że jej wysokość nie może być niższa niż 500 zł i wyższa niż pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno - spożywczych do obrotu , a także przes łanki zawarte w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno - spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartoś ć kontrolowanych artykułów rolno - spożywczych . Podsumowując powyższe , Prezes UOKiK nie znalazł argumentów przemawiających za zmianą zaskarżonej decyzji . Nie ulega, wątpliwości, że strona w niniejszej sprawie nie zapewniła konsumentom pełnych informacji o oferowanych produktach . Tym samym strona odpowiada na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej za wprowadzenie do obrotu artykuł u rolno - spożywcz ego niewłaściwej jakości handlowej. Nieprawidłowe oznakowanie stanowi niedopełnienie obowiązku zapewnienia zgodności oferowanych produktów z wymogami powszechnie obowiązującego polskiego i europejskiego prawa żywnościowego. Prawo to nie przewiduje możliwości zwolnienia się z tego obowiązku i stanowi, że jego celem jest ochrona interesów konsumentów . Prezes UOKiK nie znalazł także podstaw do zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 5c o odstąpieniu od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 - 3a , zważywszy na wysoki stopień szkodliwości czynu gdyż brak daty minimalnej trwałości lub terminu przyda tności spożycia narusza podstawowe prawo konsumentów d o informacji o produkcie, tj. okresu w jakim dany artykuł nadaje się do spożycia. W ocenie Prezesa UOKiK wymierzon a kar a jest właściw a do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w spr zedaży dostępne były tylko artykuły rolno - spożywcze odpowiadające jakości handlowej , a także będzie najmniej uciążliw a z możliwych dostępnych środków. Jednocześnie zdaniem Prezesa UOKiK wymierzon a kar a , zgodnie z art. 17 ust 2 rozporządzenia 178/2002, speł ni funkcję prewencyjną i represyjną, skłaniając kontrolowanego do przestrzegania przepisów o jakości handlowej. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K atowi cach w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Strona 7 z 7 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej . Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa , organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzek ł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Praw o o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. ) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prez esa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do należności pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – O rdynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm. ). z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski Otrzymują: 1. Pan i Bożena Kubik Oberża „Złota Gęś ul. Bytomska 59 42 - 470 Siewierz 2. Ś lą ski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w K atowi cach 3. a/a