DNR-14/2022

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY tel. 22 826 14 35 < faks 22 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa DNR-2.730.3.2022.MRA Warszawa, 26 stycznia 2022 r. DECYZJA DNR-2/14/2022 Na podstawie art. 78 w związku z art. 58 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz.U. z 2022 r. poz. 5) (dalej jako: „usozinr”) oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), (dalej jako: „Kpa”), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK”) przedłuża okres obowiązywania, wydanego w dniu 23 listopada 2021 r. przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dla przedsiębiorcy AUCHAN POLSKA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piasecznie, zakazu udostępniania 6 sztuk zabawki: pistolet w kaburze, zabawka NO. 1, Item No 1014, kod 99282, nr serii A111120-1, kod EAN 5902666699282, do czasu zakończenia postępowania w sprawie przedmiotowego wyrobu, prowadzonego pod sygn. akt: DNR-2.730.3.2022. UZASADNIENIE W toku kontroli (nr akt kontroli: KJ.8361.185.2021, NR.8361.252.2021, NR.8361.333.2021) przeprowadzonej w sklepie Centrum Handlowe Auchan Katowice (…), należącym do AUCHAN POLSKA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piasecznie, inspektorzy reprezentujący Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej stwierdzili w ofercie handlowej kontrolowanego przedsiębiorcy m. in. Zabawkę: pistolet w kaburze, zabawka NO. 1, Item No 1014, kod 99282, nr serii A111120-1, kod EAN 5902666699282 (dalej jako: „wyrób”). 2 Z materiału dowodowego, zgromadzonego w toku postępowania kontrolnego wynika, że kontrolowany zakupił wyrób od importera „PRO-EXIMP” B. K. Piwko spółki jawnej z siedzibą w Warszawie, co stwierdzono na podstawie faktury VAT nr 456/21/IMP z dnia 11 maja 2021 r. W toku oględzin wyrobu ustalono, że na etykiecie dołączonej do wyrobu zamieszczono informacje pozwalające na identyfikację zabawki, dane jej chińskiego producenta oraz dane importera: „PRO-eximp Sp.J. (…) Góraszka”. Ponadto na opakowaniu zabawki umieszczone zostały przewidziane przepisami ostrzeżenia oraz znak CE. Badania laboratoryjne przeprowadzone na zlecenie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań nr: 208/2021 z dnia 1 września 2021 r.) wykazały, że wyrób nie spełnia wymagań pkt 4.17.2.3 c normy PN-EN 71-1+A1:2018-08 „Bezpieczeństwo zabawek – Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”, z uwagi na odłączenie się wszystkich przyssawek od pocisków. W trakcie badań wielkości piłeczek i przyssawek, zgodnie z punktem 8.32.1 ww. normy stwierdzono, że wszystkie pociski z przyssawkami przechodzą w całości przez wzornik E. Następnie, w wyniku badań wytrzymałości na rozciąganie pocisku z trzonem niewykonanym z pianki, zgodnie z pkt 8.4.2.4.1 ww. normy, stwierdzono, że w trakcie przykładania siły 90N wszystkie przyssawki odłączyły się od pocisków. Zgodnie z normą PN-EN 71-1+A1:2018-08 „pociski z przyssawką jako częścią prowadzącą nie mogą przechodzić w całości przez wzornik E podczas badania zgodnie z 8.32.1 lub (..) nie mogą odłączać się podczas przeprowadzenia badania zgodnie z 8.3 i 8.4.2.4.1, 8.7, 8.8”. W toku kontroli AUCHAN POLSKA spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piasecznie złożyła wniosek o zbadanie próbki kontrolnej wyrobu. Badania laboratoryjne próbki kontrolnej wyrobu, przeprowadzone na zlecenie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Laboratorium Inżynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Techniki Górniczej KOMAG w Gliwicach (sprawozdanie z badań nr: 609/DLS/2021) potwierdziły, że wyrób nie spełnia wymagań pkt 4.17.2.3 normy PN-EN 71- 1+A1:2018-08 „Bezpieczeństwo zabawek – Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”. W wyniku badań próbki kontrolnej wyrobu stwierdzono, że badana próbka zabawki przechodzi przez wzornik E. Podczas próby rozciągania siłą (90,0±1,0) N (pkt 8.4.2.4 ww. normy) oddzieliły się przyssawki z pocisków. Ponadto stwierdzono, że podczas próby ściskania siłą (110,0±1,0) N (pkt 8.8 normy PN-EN 71-1+A1:2018-08) z trzonka pocisków oddzieliły się elementy. 3 Dnia 23 grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach wpłynęło pismo AUCHAN POLSKA spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piasecznie, informujące o tym, że ww. spółka skontaktowała się z dostawcą wyrobu, który oświadczył, że przeprowadzone badania laboratoryjne zabawki przy użyciu siły 90N i następne wskazanie na oddzielenie się przyssawek, nie uwzględniły, że wyrób przeznaczony jest dla dzieci w wieku powyżej 3 lat i rekomendowany dla użytkowników powyżej 6 roku życia, które to osoby są na tyle świadome, że nie połykają części zabawek. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że wymagania ogólne dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniżej 36 miesięcy oraz wymagania dla pocisków z przyssawką jako częścią prowadzącą stanowią odrębne punkty normy PN-EN 71-1+A1:2018-08 (odpowiednio pkt 5.1 oraz pkt 4.17.2.3). Niemniej jednak do zbadania, czy dana zabawka spełnia wymagania zarówno punktu 5.1, jak i punktu 4.17.2.3 normy PN-EN 71-1+A1:2018- 08, wykorzystuje się taką samą metodę badawczą – próbę rozciągania, zgodnie z pkt 8.4 ww. normy. Mając na uwadze funkcję oraz charakterystykę zabawki: pistolet w kaburze, zabawka NO. 1, Item No 1014, kod 99282, nr serii A111120-1, kod EAN 5902666699282, podczas badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie oraz w Laboratorium Inżynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Techniki Górniczej KOMAG w Gliwicach, wyrobu nie poddano badaniom mającym na celu stwierdzenie zgodności z wymaganiami ogólnymi dla zabawek przeznaczonych dla dzieci poniżej 36 miesięcy. Próbka podstawowa oraz próbka kontrolna wyrobu zostały poddane natomiast badaniom wskazanym w pkt 4.17.2.3 normy PN-EN 71- 1+A1:2018-08, określającym wymagania dla pocisków z przyssawką jako częścią prowadzącą. Według ww. punktu „pociski z przyssawką jako częścią prowadzącą: a) nie mogą przechodzić w całości przez wzornik E podczas badania zgodnie z 8.32.1 (piłeczki i przyssawki), lub b) muszą mieć długość 57 mm lub większą przy pomiarze zgodnie z 8.44 (długość pocisków z przyssawką) przed i po badaniu zgodnie z 8.3 (próba skręcania) i 8.4.2.4.1 (próba rozciągania dla pocisku z trzonem niewykonanym z pianki), i c) nie mogą odłączać się podczas przeprowadzania badania zgodnie z 8.3 (próba skręcania) i 8.4.2.4.1 (próba rozciągania dla pocisku z trzonem niewykonanym z pianki), 8.7 (próba udarności), 8.8 (próba ściskania). Pociski muszą spełniać wymagania określone w punkcie a) lub w punkcie b) i c) łącznie (…)”. 4 Powyższe oznacza, że jeżeli pocisk z przyssawką jako częścią prowadzącą w całości przechodzi przez wzornik E, to uznaje się go za zgodny z wymaganiami tylko wtedy, jeżeli jednocześnie ma długość większą niż 57 mm oraz żadna z części pocisku nie odłączyła się podczas wskazanych badań. Powody wprowadzenia takich wymagań zostały wyjaśnione w pkt A.22 załącznika A do normy PN-EN 71-1+A1:2018-08. W powyższym punkcie wskazano m.in., że „pociski z przyssawką jako częścią prowadzącą występowały w wypadkach prowadzących do zgonu, niezwiązanych z odległością, na jaką pocisk może być wyrzucony. Zgłaszane przypadki śmiertelne dotyczyły pocisków o długości poniżej 57 mm, w których przyssawka ma znacznie większą średnicę niż trzon pocisku, i gdzie przyssawka i trzon były odlane jako całość (…) Mechanizm urazu obejmuje wejście pocisku do gardła trzonem do przodu; położenie to przyczynia się do zorientowania przyssawki w sposób idealnie nadający się do zablokowania dróg oddechowych. Orientacja trzonem do przodu prawie uniemożliwia usunięcie zatoru, ponieważ osoba udzielająca pierwszej pomocy nie ma za co chwycić (...). Próba rozciągania, o której mowa w 8.4.2.4.1, stosowana jest w celu ustalenia, czy pocisk z przyssawką może zostać oddzielony od kołnierza/trzonu, i jeżeli tak, to czy tworzy kształt stwarzający zagrożenie opisane powyżej”. Mając na uwadze powyższe, jak również w związku z faktem, że w wyniku badań przeprowadzonych przez Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie oraz w Laboratorium Inżynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Techniki Górniczej KOMAG w Gliwicach stwierdzono, że wszystkie pociski z przyssawkami przedmiotowej zabawki zarówno przechodzą w całości przez wzornik E, jak również wszystkie przyssawki odłączyły się od pocisków w trakcie przeprowadzenia próby rozciągania, zgodnie z pkt 8.4.2.4.1, wyrób został uznany za niezgodny z wymaganiami pkt 4.17.2.3 c normy PN- EN 71-1+A1:2018-08, a tym samym za niespełniający wymagań dla zabawek określonych w § 5 ust. 1 rozporządzenia oraz z pkt 1.4.2 załącznika nr 1 „WYMAGANIA DLA ZABAWEK 1. Wymagania w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych” do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 października 2016 r. w sprawie wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2019 r. poz. 1816), dalej: „rozporządzenie”. Zgodnie z art. 75 ust. 1 usozinr, w przypadku gdy w wyniku kontroli organ nadzoru rynku, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia wymagań lub stwarza zagrożenie, może, w drodze decyzji, zakazać udostępniania wyrobu na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Ze względu na powyższe oraz w związku z zagrożeniem dla zdrowia i życia jakie stwarza wyrób, Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wydał w dniu 23 listopada 5 2021 r. decyzję zakazującą udostępniania do dnia 23 lutego 2022 r. 6 szt. zabawki: pistolet w kaburze, zabawka NO. 1, Item No 1014, kod 99282, nr serii A111120-1, kod EAN 5902666699282. Akta z przeprowadzonej kontroli przekazano Prezesowi UOKiK w celu wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Zgodnie z art. 58 ust. 1 usozinr, system nadzoru rynku tworzą organy wymienione z ust. 2 i 3, zwanej dalej „organami nadzoru rynku” oraz organy celne. Przepis art. 58 ust. 3 pkt 1 usozinr stanowi, iż postępowania, o których mowa w art. 76 ust. 1 i 1a oraz art. 85 ust. 1, prowadzi Prezes UOKiK. Pismem z dnia 13 stycznia 2022 r. Prezes UOKiK zawiadomił „PRO-EXIMP” B. K. Piwko spółkę jawną z siedzibą w Warszawie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie (sygn. akt: DNR-2.730.3.2022): 1) wprowadzonego do obrotu przez PRO-EXIMP” B. K. Piwko spółkę jawną z siedzibą w Warszawie, wyrobu niezgodnego z wymaganiami określonymi w § 5 ust. 1 rozporządzenia oraz w pkt 1.4.2 załącznika nr 1 „WYMAGANIA DLA ZABAWEK 1. Wymagania w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych” do rozporządzenia, z uwagi na odłączenie się wszystkich przyssawek od pocisków, co stwarza ryzyko uduszenia i stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia użytkowników oraz postępowania w sprawie stwierdzonych niezgodności formalnych polegających na niedopełnieniu przez stronę postępowania obowiązku określonego w art. 16 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 4 usozinr, z uwagi na niezapewnienie, aby producent spełnił obowiązek sporządzenia deklaracji zgodności, zgodnie z wymaganiami, tj. brak nazwiska, stanowiska oraz podpisu osoby, która wystawiła ją w imieniu producenta; 2) nałożenia na ww. przedsiębiorcę kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami określonymi w § 5 ust. 1 rozporządzenia oraz z pkt 1.4.2 załącznika nr 1 „WYMAGANIA DLA ZABAWEK 1. Wymagania w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych” do rozporządzenia; 3) ustalenia opłaty związanej z badaniami laboratoryjnymi wyrobu. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia zabawki, a także zawarte w nich substancje chemiczne nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia dzieci lub osób trzecich 6 podczas przewidywanego okresu ich użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób możliwy do przewidzenia, z uwzględnieniem zachowania się dzieci. Ponadto zgodnie z pkt 1.4.2. załącznika nr 1 „WYMAGANIA DLA ZABAWEK1. Wymagania w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych” do rozporządzenia zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia przez odcięcie dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Na podstawie art. 78 usozinr, organ nadzoru rynku prowadzący postępowanie może, w drodze decyzji, przedłużyć okres obowiązywania zakazu, o którym mowa w art. 75 ust. 1 usozinr, do czasu zakończenia postępowania. Mając na uwadze, iż wyrób, z powodu odłączenia się wszystkich przyssawek od pocisków, stwarza ryzyko uduszenia się dziecka poprzez odcięcie dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zaklinowania elementu w gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych - Prezes UOKiK stwierdził, iż zasadne jest przedłużenie okresu obowiązywania zakazu wydanego przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 23 listopada 2021 r. Zgodnie z art. 108 § 1 Kpa dla decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W niniejszej sprawie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest zasadne ze względu na ochronę zdrowia użytkowników wyrobu. Postępowania mają na celu wycofanie ww. wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. P o u c z e n i e 1. Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), (dalej jako: „Kpa”), w związku z art. 63 ust. 2 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, strona postępowania może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zwrócić się do Prezesa UOKiK z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. 7 2. Na podstawie art. 52 § 3, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), strona postępowania może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa UOKiK, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, bez skorzystania z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku skorzystania z ww. uprawnienia, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stały, który wynosi 200 zł. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego Sądu, wskazując tytuł wpłaty oraz rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany. 3. Na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa UOKiK do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wymogi formalne wniosku określone zostały w art. 252 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4. Na podstawie art. 127a § 1 i § 2 k.p.a., w trakcie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania może zrzec się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec Prezesa UOKiK, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia Prezesowi UOKiK oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. 8 z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów NACZELNIK Wydziału Postępowań w zakresie Nadzoru Rynku w Departamencie Nadzoru Rynku Marcin Poturalski /podpisano elektronicznie/