I GSK 166/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku I.M. o wyłączenie sędziego NSA Joanny Salachny w sprawie ze skargi kasacyjnej I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1945/20 w sprawie ze skargi I.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2020 r. nr 1401-IEE1.711.1.181.2020.2.PM w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić wniosek.

Przewodniczący Wydziału I Izby Gospodarczej NSA zarządzeniem z 16 grudnia 2024 r. skierował do rozpoznania na rozprawie 26 lutego 2025 r., sprawę o sygn. akt I GSK 166/23. Jako skład orzekający w sprawie został wyznaczony sędzia NSA Piotr Piszczek, s. NSA Piotr Pietrasz, s. NSA Joanna Salachna. Skarżący kasacyjnie I. M. (radca prawny) złożył na rozprawie 26 lutego 2025 r. wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I GSK 166/23 sędziego NSA Joanny Salachny z uwagi na fakt otrzymania nominacji z rąk Prezydenta RP Andrzeja Dudy 26 kwietnia 2022 r., po przeprowadzeniu procedury przez Krajową Radę Sądownictwa, której powołanie budzi uzasadnione wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego podlega odrzuceniu. Skarżący kasacyjnie, wniosek o wyłączenie sędziego oparł na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu. Wskazano bowiem, że objęty wnioskiem Sędzia NSA został powołany przez Prezydenta RP w dniu 26 kwietnia 2022 r. po przeprowadzeniu procedury przez Krajową Radę Sądownictwa, której powołanie budzi uzasadnione wątpliwości. Innych okoliczności poza tymi towarzyszącymi powołaniu Sędziego NSA skarżący kasacyjnie nie wskazał. Należy wskazać, że tak ukształtowany wniosek nie mieści się w zakresie normy z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935, dalej: p.p.s.a.). W świetle art. 19 p.p.s.a. przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Na mocy art. 193 p.p.s.a. przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 wskazano, że zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267, dalej: p.u.s.a.). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których zastosowanie ma przepis interpretowany w uchwale. Nie można zatem pominąć pośredniej mocy wiążącej uchwał abstrakcyjnych, rozumianej w ten sposób, że stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w treści danej uchwały będzie wiązało wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych do czasu, gdy nie nastąpi zmiana tego stanowiska. Z kolei przedmiotem wniosku składanego na podstawie art. 5a § 1 p.u.s.a. jest badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, w okolicznościach danej sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Zakresy przedmiotowe okoliczności stanowiących podstawy do wyłączenia sędziego przewidziane w art. 19 p.p.s.a. oraz art. 5a § 1 p.u.s.a. są rozłączne. W niniejszej sprawie zastosowanie trybu badania wniosku przewidzianego w art. 5a § 1 p.u.s.a. nie było możliwe z tego tytułu, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 5a § 4 p.u.s.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 175 p.p.s.a. stosuje się. Zatem przepis ten przewiduje bardzo krótki termin prekluzyjny, który wynosi tydzień od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku w składzie rozpoznającym sprawę. Natomiast stosownie do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny. W niniejszej sprawie zawiadomienie o terminie rozprawy i wyznaczeniu składu orzekającego zostało doręczone skarżącemu kasacyjnie 28 stycznia 2025 r. (z.p.o. - k. 94 akt sądowych). Natomiast wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziego NSA został złożony dopiero na rozprawie 26 lutego 2025 r., a więc po przewidzianym prawem terminie określonym w art. 5a § 4 p.u.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę przedmiotowy wniosek uznać należy za niedopuszczalny i podlegający odrzuceniu na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a.