I GZ 374/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 60/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. s.c. w B. reprezentowana przez wspólników G. Sp. z o.o. w B. i P. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 8 października 2023 r. nr ONW/180/2023 w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich lub innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 60/24 odrzucił skargę A. s.c. w B. (dalej: skarżąca lub spółka) reprezentowaną przez wspólników G. Sp. z o.o. w B. i P. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 8 października 2023 r., nr ONW/180/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich lub innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII WSA w Warszawie z 25 stycznia 2024 r. wezwano spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało prawidłowo doręczone 2 lutego 2024 r. Do dnia upływu terminu, tj. 9 lutego 2024 r. skarżąca wpisu nie uiściła. Pismem z 9 lutego 2024 r. skarżąca wniosła o zwolnienie z wpisu od skargi, gdyż sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwala spółce na uiszczenie żądanej opłaty. Sąd I instancji postanowieniem z 16 stycznia 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 26/24 odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Natomiast po rozpoznaniu odwołania spółki od powyższego orzeczenia, WSA postanowieniem z 21 marca 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 26/24 orzekł o utrzymaniu w mocy orzeczenia referendarza sądowego z 16 stycznia 2025 r. W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII WSA z 14 maja 2025 r., wezwano spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało prawidłowo doręczone 28 maja 2025 r. Do dnia upływu terminu, tj. 4 czerwca 2025 r. skarżąca wpisu nie uiściła. Natomiast pismem z 30 maja 2025 r. skarżąca wniosła ponownie o zwolnienie z wpisu od skargi, gdyż sytuacja finansowa i majątkowa spółki uległa pogorszeniu. Sąd I instancji postanowieniem z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 123/25 odmówił zmiany postanowienia 16 stycznia 2025 r., sygn. VIII SPP/Wa 26/24, a po rozpoznaniu sprzeciwu postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie z 26 czerwca 2025 r. W związku upływem terminu na uiszczenie wpisu od skargi oraz brakiem jego opłacenia do dnia 4 sierpnia 2025 r., WSA postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na orzeczenie odrzucające skargę wniosła G. Sp. z o.o. w B., żądając jego uchylenia i dalsze procesowanie w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu oraz naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII z dnia 14 maja 2025 r. wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII z 25 stycznia 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Spółka wnosząca skargę nie została zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i miała ona obowiązek ten wpis uiścić. Skarżąca w zakreślonym terminie wpisu nie opłaciła, wniosła natomiast ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że jakkolwiek strona ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu. Dopiero wydanie kolejnego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o innej treści skutkuje utratą mocy wcześniejszego postanowienia. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu skupia się na braku możliwości uiszczenia wpisu przez spółkę, nie kwestionując jednak faktu nieopłacenia skargi. W związku zaś z odmową przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ewentualny brak zdolności finansowych skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Tym samym nie doszło do pozbawienia strony prawa do sądu, bowiem w sytuacji nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na stronie skarżącej spoczywają obowiązki ponoszenia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.