I OSK 199/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, Miasta Stołecznego Warszawy, Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1729/21 w sprawie ze skarg K.G., A.B., B.Z., D.G., E.G., E.R., T.G., U.B. oraz B.A., B.B., J.S., M.K. oraz Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargi, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1729/21 w sprawie ze skarg: K.G., A.B., B.Z., D.G., E.G., E.R., T.G., U.B. oraz B.A., B.B., J.S., M.K. oraz Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję (pkt1) i tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego zasądził od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz: - K.G., A.B., B.Z., D.G., E.G., E.R., T.G. i U.B. solidarnie kwotę 680 zł (pkt 2), - B.A., B.B., J.S. i MK.P.A. solidarnie kwotę 680 zł (pkt 3), - Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 680 zł (pkt 4). Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...], stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy- Mokotowa w Warszawie prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy- Mokotowa w Warszawie prowadzi księgę wieczystą nr [...] (posiadająca dawne oznaczenie wykazem hipotecznym nr [...]) znajdowała się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 powołanego dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy. Decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku dekretowego F.R. z 15 września 1948 r., Prezydent m.st. Warszawy: 1. ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu'o powierzchni 235 m2 w udziale wynoszącym 0,850 części, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej Nr [...], położonego przy ul. [...] w Warszawie, na rzecz: a) B.B. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, b) B.A. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, c) M.K. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, d) J.S. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, e) K.G. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, f) E.G. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, g) B.Z. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, h) T.G. w udziale 0,0531250 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, i) D.G. w udziale 0,0531250 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, j) T.R. w udziale 0,0309896 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, k) W.R. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, l) A.B. w udziale 0,0154948 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, m) A.R. w udziale 0,0154948 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, n) E.R. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, o) U.B. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach; 2. ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni 305 m2 w udziale wynoszącym 0,535 części, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], położonego przy ul. [...] w Warszawie, na rzecz: a) B.B. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; b) B.A. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; c) M.K. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; d) J.S. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; e) K.G. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej; f) E.G. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej; g) B.Z. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej; h) T.G. w udziale 0,0334375 części nieruchomości gruntowej; i) D.G. w udziale 0,0334375 części nieruchomości gruntowej; j) T.R. w udziale 0,0195052 części nieruchomości gruntowej; k) W.R. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej; l) A.B. w udziale 0,0097526 części nieruchomości gruntowej; m) A.R. w udziale 0,0097526 części nieruchomości gruntowej; n) E.R. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej; o) U.B. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej, 3. ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt. 1 i 2 w wysokości 362,93 zł. Wnioskiem z 11 czerwca 2013 r. A.B., W.R., E.R. i U.B. wystąpiły o zmianę decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] listopada 2012 r. poprzez wyeliminowanie z jej osnowy wszelkich postanowień odnoszących się do ustanowienia prawa na nieruchomości na rzecz A.R. i orzeczenie o ustanowieniu na rzecz A.B. prawa użytkowania wieczystego w nieruchomości wymienionej w pkt 1 decyzji w udziale 0,0309896 części gruntu, a nieruchomości opisanej w pkt 2 w udziale 0,195052 części gruntu. W uzasadnieniu wnioskodawczynie wskazały, że zaistniały zmiany po stronie podmiotowej postępowania - zmarła A.R., a na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla m, st. Warszawy z 1 grudnia 2005 r., sygn.. akt I Ns 1253/05, spadek po zmarłej w dniu 7 maja 2005 r. w Warszawie A.R. na podstawy ustawy nabyła córka A.B. w całości. Pismem z 12 czerwca 2013 r. adwokat J.S. działający w imieniu J.S., B.B., B.A. i M.K. wyraził zgodę na zmianę decyzji. Pismem z 12 czerwca 2013 r. adwokat A.H., pełnomocnik K.G., H.G., E.G., B.Z. i D.G. oświadczył, że popiera wniosek o zmianę decyzji, W piśmie z 3 lipca 2013 r. T.R., reprezentowany przez adwokata M.P., przyłączył się do wniosków o zmianę decyzji, Decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...], Prezydent m.st, Warszawy, na podstawie art 155 w zw. z art. 30 § 4 k.p.a,: I. zmienił za zgodą stron pkt 1 decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2012 r., nr [...], nadając mu brzmienie: 1. ustanowić na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni 235 m2, w udziale wynoszącym 0,850 części, położonego w Warszawie przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], na rzecz: a) B.B. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej, b) B.A. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej, c) M.K. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej, d) J.S. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej, e) K.G. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej, f) E.G. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej, g) B.Z. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej, h) T.G. w udziale 0,0531250 części nieruchomości gruntowej, i) D.G. w udziale 0,0531250 części nieruchomości gruntowej, j) T.R. w udziale 0,0309896 części nieruchomości gruntowej, j) W.R. w udziale 0,01.03299 części nieruchomości gruntowej, k) A.B. w udziale 0,309896 części nieruchomości gruntowej, m) E.R. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej, n) U.B. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej; Il. zmienił za zgodą stron pkt. 2 decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] listopada 2012 r. nadając mu brzmienie: 2. ustanowić na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni 305 m2, w udziale wynoszącym 0,535 części, położonego w Warszawie przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] na rzecz: a) B.B. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; b) B.A. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; c) M.K. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; d) J.S. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej; e) K.G. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej; f) E.G. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej; g) B.Z. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej; h) T.G. w udziale 0,0334375 części nieruchomości gruntowej; ¡) D.G. w udziale 0,0334375 części nieruchomości gruntowej; j) T.R. w udziale 0,0195052 części nieruchomości gruntowej; k) W.R. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej; i) A.B. w udziale 0,0195052 części nieruchomości gruntowej; m) E.R. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej; n) U.B. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej. Pozostałe punkty decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2012 r. pozostały bez zmian. Aktem notarialnym z 23 sierpnia 2013 r., Rep. A [...], T.R. sprzedał R. i I. małżonkom M. wszystkie przysługujące mu, jako następcy prawnemu byłego właściciela, prawa i roszczenia wynikające z postanowień decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2012 r., tj. o ustanowienie na jego rzecz w udziale wynoszącym 0,0309896 (działka nr [...]), w udziale wynoszącym 0,0195052 (działka nr [...]), roszczenie o ustanowienie w udziale, nie większym niż 336/9216 (działka nr [...]) oraz roszczenie o odszkodowania (ekspektatywę) za szkodę spowodowaną wydaniem niezgodnych z prawem orzeczeń decyzji administracyjnych dotyczących jego praw do spornej nieruchomości. Wnioskiem z 24 sierpnia 2013 r, I. i R. małżonkowie M., powołując się na umowę sprzedaży z 23 sierpnia 2013 r., wnieśli o zmianę, w trybie art 155 k.p.a., decyzji Prezydenta z [...] listopada 2012 r,, zmienionej decyzją z [...] lipca 2013 r. W piśmie z 5 września 2013 r. B.Z., E.G., K.G., D.G. i T.G. oświadczyli, że wyrażają zgodę na zmianę decyzji. W piśmie z tego samego dnia J.S., B.B., B.A. i M.K. oświadczyli, że wyrażają zgodę na zmianę decyzji. Pismem z 19 września 2013 r. A.B., W.R., E.R. i U.B. wyraziły zgodę na zmianę decyzji. Decyzją z [...] października 2013 r., nr [...], na podstawie art, 155 k.p.a. w związku z art. 30 § 4 k.p.a., Prezydent m.st. Warszawy zmienił za zgodą stron decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z [...] listopada 2012 r. zmienioną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy nr [...] z [...] lipca 2013 r., w ten sposób, że w miejsce w miejsce T.R. wpisał I. i R.M. w udziale wynoszącym 0,0309895 części nieruchomości gruntowej w działce nr [...], zaś w działce nr [...] w udziale wynoszącym 0,0195052 części nieruchomości gruntowej. Pozostałe punkty decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2012 r., zmienionej decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2013 r., pozostały bez zmian. Aktem notarialnym z 20 marca 20.14 r., Rep. A [...], zawartym pomiędzy G.J. oraz J.B., działającym w imieniu własnym i na rzecz Miasta st. Warszawy, a B.B. (działającą w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz B.A.), M.K., J.S., K.G. (działającym w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz B.Z.), E.G., T.G., D.G., I.M., R.M., W.R., A.B., E.R. i U.B., w wykonaniu postanowień decyzji nr [...], zmienionej decyzjami nr [...] i nr [...]: - oddano udział 0,850 części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], objętą księgą wieczystą KW nr [...], w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat do dnia 20 marca 2113 r., z przeznaczeniem na cele zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego, oraz przenieśli niesprzedaną część budynku na działce nr [...] za zaliczeniem nakładów poniesionych przez byłych właścicieli na budowę tego budynku, na rzecz; a) B.B. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, b) B.A. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, c) M.K. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, d) J.S. w udziale 0,1361328 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, e) K.G. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, f) E.G. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, g) B.Z. w udziale 0,0354167 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, h) T.G. w udziale 0,0531250 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, i) D.G. w udziale 0,0531250 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, j) I. i R.M. w udziale 0,0309895 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach - na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, k) W.R. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, i) A.B. w udziale 0,0309895 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, m) E.R. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, n) U.B. w udziale 0,0103299 części nieruchomości gruntowej i we wspólnych częściach budynku i urządzeniach; - oddano udział 0,535 części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], objętą księgą wieczystą KW nr [...], w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat do dnia 20 marca 2113 r., z przeznaczeniem na cele zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego na rzecz: a) B.B. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej b) B.A. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej c) M.K. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej d) J.S. w udziale 0,0856836 części nieruchomości gruntowej e) K.G. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej f) E.G. w udziale 0,0222917, g) B.Z. w udziale 0,0222917 części nieruchomości gruntowej, h) T.G. w udziale 0,0334375 części nieruchomości gruntowej, i) D.G. w udziale 0,0334375 części nieruchomości gruntowej, j) I. i R.M. w udziale 0,0195052 części nieruchomości gruntowej - na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, k) W.R. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej, j) A.B. w udziale 0,0195052 części nieruchomości gruntowej, m) E.R. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej, n) U.B. w udziale 0,0065017 części nieruchomości gruntowej. Aktem notarialnym z 30 marca 2015 r., Rep. A nr [...], R. i I. małżonkowie M. sprzedali na rzecz E.R., do jej majątku osobistego: udział wynoszący 309895/10000000 (działkę nr [...]), udział wynoszący 195052/10000000 (działkę ewidencyjną nr [...]) przy ul. [...], roszczenie o odszkodowanie za szkodę spowodowaną wydaniem niezgodnych z prawem orzeczeń i decyzji administracyjnych oraz roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego w udziale nie większym niż 336/9216 do gruntu stanowiącego działkę nr [...]. Umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 16 września 2015r. Rep. A nr [...] W.R. darowała swoje córce E.R.: udział wynoszący 103299/10000000 (działka nr [...]), udział wynoszący 65017/10000000 (działka nr [...]) przy ul. [...], roszczenie o odszkodowanie (ekspektatywę) za szkodę spowodowaną wydaniem niezgodnych z prawem orzeczeń i decyzji administracyjnych oraz roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego w udziale nie większym niż 336/9216 do gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...]. Decyzją z [...] maja 2019 r.t nr [...], Komisja stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2013 r., nr [...] w całości. Wyrokiem z 14 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1519/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność powyższej decyzji Komisji. Decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], Komisja stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] listopada 2012 r. nr [...] (pkt 1, pkt 2 i 3 w zakresie związanym z lokalami nr 18 i 23 - ul. [...] w Warszawie), a w pozostałym zakresie stwierdziła wydanie powyższej decyzji z naruszeniem prawa. Następnie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...], Komisja stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2013 r. nr [...], zmieniającej decyzję dekretową Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2012 r., zarzucając Prezydentowi rażące naruszenie prawa tj. art. 155 k.p.a. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umożliwia wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej jedynie w przypadku zaistnienia jednej z kwalifikowanych wad określonych w art, 156 § 1 k.p.a. Usunięcie kwalifikowanych nieprawidłowości, które mogły wystąpić w trakcie trwania procesu administracyjnego, stanowi nadrzędny cel postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i usprawiedliwia podważenie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych zawartej w art. 16 k.p.a. Natomiast nadzwyczajny tryb wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej polegający na jej zmianie został uregulowany w art. 155 k.p.a. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z uwagi na to, że zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. inicjuje tryb służący weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przepis ten musi być interpretowany ściśle. Komisja wskazała, że weryfikowaną decyzją z [...] lipca 2013 r,, wydaną w trybie art. 155 k.p.a., Prezydent zmienił decyzję własną z [...] listopada 2012 r. w ten sposób, że wyeliminował z kręgu beneficjentów A.R. zmarłą w dniu 7 maja 2005 r, i wpisał w jej miejsce córkę A.B. Wydając zatem decyzję z [...] lipca 2013 r. Prezydent zastosował nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji do zmiany (konwalidacji) decyzji ostatecznej z [...] listopada 2012 r. Ta ostatnia decyzja obarczona była kwalifikowaną wadą prawną, co wykluczało możliwość jej sanowanie. Zdaniem Komisji, lekceważąc zasadę konkurencyjności trybów nadzwyczajnych wzruszania ostatecznych decyzji Prezydent rażąco naruszył prawo, co musiało skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] lipca 2013 r. Komisja wskazała również, że na podstawie art 154 lub art. 155 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Tę okoliczność organ powinien był zbadać w pierwszej kolejności. W sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwe. W ocenie Komisji, decyzja z [...] listopada 2012 r., wydana na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, jest właśnie decyzją związaną. Rozpatrując wniosek w tym trybie organ obowiązany jest zawsze ustalić, czy zaistniały przesłanki pozytywne oraz przesłanki negatywne do uwzględniania wniosku. Przy tym organ nie może odmówić uwzględnienia wniosku na zasadzie uznania, gdyż związany jest treścią art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Rozstrzygnięcie sprawy dekretowej nie zależy zatem od swobodnego uznania organu administracji publicznej. Organ administracyjny posiada jednak luz decyzyjny (korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania) przy rozstrzyganiu w sprawie wniosku dekretowego. Luz decyzyjny nie stanowi jednak o uznaniu administracyjnym. Taka kwalifikacja decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego skutkuje tym, że niedopuszczalne było zastosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji z 2 listopada 2012 r. oraz wydanie weryfikowanej decyzji zmieniającej. Komisja podkreśliła, powołując się na orzecznictwo, że w trybie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna zmiana strony, nawet za jej wyraźną zgodą. Innymi słowy, nie jest dopuszczalne - co do zasady - przeniesienie praw i obowiązków nałożonych decyzją na inny podmiot. Z kwestią tą łączy się nieodzownie istotne w praktyce zagadnienie prawnej dopuszczalności "zbywalności" uprawnień z decyzji. Zdaniem Komisji, wydając decyzję z [...] Iipca 2013 r. Prezydent m. st. Warszawy dokonał niedopuszczalnej zmiany podmiotu decyzji w trybie art. 155 k.p.a., czym również rażąco naruszył prawo. Ponadto, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 155 k.p.a. Wydając decyzję z [...] Iipca 2013 r. Prezydent nie dysponował zgodą wszystkich stron na uchylenie lub zmianę decyzji. Nie uzyskał bowiem pisemnej zgody właścicieli lokali wyodrębnionych (przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej) o numerach: 8 (E.J.), 16 (A.G.), 17 (M.R.), 20 (M.K. i M.K.), 22 (B.A.), 24 (Z.K. i M.K.). Z uzasadnienia decyzji z [...] lipca 2013 r. nie wynika również aby Prezydent zbadał czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron. Komisja wskazała, że wprowadzenie jako przesłanki dodatkowej zgodności wzruszenia decyzji z interesem społecznym i interesem jednostki powoduje znacznie ważniejszy skutek, ponieważ sprawia, że organ nie może w rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 155 k.p.a. nie ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji. Ta dodatkowa przesłanka stosowania powołanego przepisu może uchronić słabszą stronę postępowania od dyktatu innej silniejszej strony. Komisja podniosła, że powyższe uchybienia obligowały do uznania, że w omawianym zakresie również doszło do rażącego naruszenia art. 155 k.p.a. Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K.G., E.G., B.Z., T.G., D.G. (uprzednio G.), E.R., U.B., A.B., reprezentowani przez adwokata A.H., B.B., J.S., B.A. i M.K., reprezentowani przez adwokata J.S. oraz Miasto Stołeczne Warszawa, reprezentowane przez adw. E.B. W odpowiedziach na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i obszernie odnosząc się do podniesionych w skargach zarzutów. Postanowieniem z 7 września 2021 r. sygn. akt l SA/Wa 1834/21, sprawy z powyższych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygania oraz do prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 1729/21. Postanowieniem z 27 maja 2022 r., sygn. akt i SA/Wa 1729/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Na rozprawie w dniu 27 maja 2022 r. pełnomocnik skarżących K.G., A.B., B.Z., D.G., E.G., E.R., T.G. i U.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniesione skargi za zasadne. Sąd wskazał przy tym, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że nie każde naruszenie prawa, nawet oczywiste, może być uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O tego rodzaju naruszeniu decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne tub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 27 października 2015 r.t II OSK 397/14, Lex nr 1987244). Oczywistość naruszenia prawa polega natomiast na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi zatem o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2016 r. II OSK 2868/14, Lex nr 2119359). Jeżeli natomiast przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., II OSK 404/08, Lex nr 505307). Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji reprywatyzacyjnej stanowił art. 155 k.p.a. Wykładnia tego przepisu, a w konsekwencji jego stosowanie, wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Już tylko z tego powodu, do zagadnienia naruszenia powołanej normy w sposób rażący należy podchodzić z ostrożnością. W myśl powołanego przepisu, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem zastosowanie powołanej normy jest możliwe gdy spełnione są następujące przesłanki; 1) decyzja ostateczna musi przyznawać stronie prawo, 2) strona musi wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 3) przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się jej zmianie lub uchyleniu 4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Przy tym art. 155 k.p.a. nie wskazuje wprost jakiego rodzaju decyzje (związane, uznaniowe) mogą być weryfikowane w tym trybie. Z tego powodu sama tylko okoliczność, że wydana na gruncie dekretu z 26 października 1945 r, zmieniana decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z 2 listopada 2012 r. miała charakter związany nie może mieć znaczenia dla oceny legalności kontrolowanej przez Komisję decyzji zmieniającej w aspekcie kwalifikowanej wady prawnej. Tym bardziej, że możliwość weryfikacji takich decyzji w trybie art. 154 i art. 155 k.p.a. nie jest również postrzegana jednolicie w orzecznictwie. W części orzeczeń sądów administracyjnych wyrażono bowiem pogląd o dopuszczalności stosowania do tych decyzji ww. trybów (por. wyroki NSA z 13 listopada 2012 r. I OSK 1248/11, Lex nr 1291316, 10 stycznia 2011 r., I OSK 1083/10, Lex nr 744927). Inne orzeczenia wyrażają pogląd przeciwny (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 1667/13, Lex nr 1956423). Jak zaś już wskazano wyżej, odmienna wykładania przepisów (tu: art. 155 k.p.a.) i oparcie się przy rozstrzyganiu sprawy administracyjnej na jednej z nich, nie może stanowić podstawy skutecznego formułowania zarzutu o obarczeniu decyzji wadą nieważności wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, z art. 155 k.p.a. nie wynika zakaz zmiany decyzji w sposób jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie, a więc poprzez przeniesienie praw z niej wynikających na inny podmiot. Zatem, z samego faktu zastosowania powołanego przepisu do decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] listopada 2012 r. i dokonania na jego podstawie jej zmiany, w części określającej krąg podmiotowy, wbrew stanowisku Komisji, nie można wysnuć wniosku o oczywistej, a więc dostrzegalnej już "na pierwszy rzut oka", obrazie normy prawnej w nim zawartej. W ocenie Sądu skarżący mieli rację, że przesłanki warunkujące zmianę decyzji ostatecznej z art. 155 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zmieniana decyzja z [...] listopada 2012 r. miała walor ostateczności. Ponadto, orzekała o ustanowieniu na 99 lat, za czynszem symbolicznym, prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości we wskazanych udziałach na rzecz określonych w tym rozstrzygnięciu osób, Na podstawie zatem powyższej decyzji osoby te nabyły prawo. Jednocześnie nie istnieją przepisy powszechnie obowiązującego prawa, które sprzeciwiłyby się zmianie tego rodzaju decyzji. Zmiana decyzji z [...] listopada 2012 r, nastąpiła za zgodą stron. Sąd nie podzielił w tym zakresie twierdzenia Komisji, że osoby, które nie były uprawnione z decyzji dekretowej bądź nie nabyły później praw z tej decyzji (właściciele wykupionych lokali) musiały wyrazić zgodę na zmianę pkt I i II decyzji z [...] listopada 2012 r. Z art. 155 k.p.a. wynika, że wymóg uzyskania zgody dotyczy tylko stron, które brały udział w postępowaniu administracyjnym i nabyły prawo z decyzji zmienianej. Wymóg ten należy też odnieść do ich następców prawnych. Decyzja z [...] listopada 2012 r. w pkt I i II (tych punktów dotyczył wniosek o zmianę) nie przyznaje żadnego prawa właścicielom wykupionych lokali mieszkalnych. Poza tym nie brali oni udziału w postępowaniu dekretowym. Wbrew stanowisku organu, w sprawie spełniono także przesłankę z art. 155 k.p.a. odwołującą się do słusznego interesu strony. Niewątpliwie bowiem zmiana ww. decyzji realizowała zgodny cel zbywcy oraz nabywców praw i roszczeń dekretowych. Uzyskanie decyzji zmieniającej miało zaś z jednej strony zaktualizować krąg uprawnionych i doprowadzić w ten sposób do sprawnego zawarcia umowy o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. Takie działanie organu realizuje przesłankę słusznego interesu strony, gdzie pojęcie to odnosić należy przede wszystkim do interesu pozostającego w zgodzie z obowiązującym prawem. Na przeszkodzie zmiany decyzji, która wywoływała zmiany tylko w sferze prawnej podmiotów prywatnych nie stał również interes społeczny, zwłaszcza interes finansowy jednostki samorządu terytorialnego, czy jakikolwiek interes ogółu członków wspólnoty samorządowej. Takiej przeszkody nie wskazało Miasto st. Warszawa, czy też Komisja. Samego natomiast braku szczegółowej analizy przesłanek słusznego interesu strony i interesu społecznego w uzasadnieniu decyzji zmieniającej nie można, w ocenie Sądu, kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rację mają zatem skarżący, że postępowanie rozpoznawcze nie wykazało, aby w niniejszej sprawie wystąpiły widoczne "na pierwszy rzut oka", a przez to "rażące" przeszkody do zastosowania instytucji zmiany decyzji z art. 155 k.p.a. w odniesieniu do decyzji z 2 listopada 2012 r. Wydana w takich warunkach decyzja musiałaby stanowić zaprzeczenie obowiązującego stanu prawnego (np. naruszyć nakaz lub zakaz ustanowiony w przepisie prawa albo zapaść w zupełnym oderwaniu od podstawy prawnej rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy). W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Z samego tylko brzmienia art. 155 k.p.a. nie wynika bowiem zakaz zmiany decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, poprzez przeniesienie praw z niej wynikających na inne podmioty, czy też poprzez wykorzystanie tego trybu do konwalidowania stwierdzonych wad decyzji zmienianej. Ponadto, jak już wskazano wyżej, takie, a nie inne rozumienie art. 155 k.p.a. (różna wykładnia prawa) nie może być podstawą zarzutu wydania decyzji w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro zatem w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wykazano aby przy wydaniu decyzji zmieniającej doszło do rażącego naruszenia art. 155 k.p.a. to brak było podstaw do obarczenia decyzji zmieniającej wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a,, a w konsekwencji zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r, Oznacza to, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem powołanych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co prowadzić musi do jej uchylenia. Przy tym pomimo że Miasto Stołeczne Warszawa zaskarżyło tytko uzasadnienie decyzji Komisji, to uwzględnienie również pozostałych skarg prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej jako "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzje. Od powyższego wyroku wywiedziono trzy skargi kasacyjne. Pierwszą skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. następujące naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy : 1) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust, 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, w zw. z wywodzoną z art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. a contrarío i z art. 156 § 1 pkt 1 -7 k.p.a. a contrario zasadą niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, polegające na bezpodstawnym braku uwzględnienia tego, że tryb z art. 155 k.p.a. nie może służyć do konwalidowania wszelkich wad decyzji zmienianej i pominięciu tego, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i uznanie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; oraz zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. następujące naruszenia prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako; k.p.a.) w zw. z art, 29 ust, 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (dalej jako: ustawa o Komisji) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnej wykładni art. 155 k.p.a., w efekcie jego niewłaściwym zastosowaniu (w sensie weryfikacyjnego stosowania prawa) poprzez bezpodstawne uznanie, że zmiana decyzji w trybie tego przepisu jest możliwa także w odniesieniu do decyzji o charakterze związanym (podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków przeciwnych, tj. że w tym trybie można dokonywać zmiany jedynie decyzji uznaniowych), a ponadto bezpodstawne uznanie, że taka wykładnia przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa z uwagi na występujące rozbieżności w orzecznictwie, podczas gdy same w sobie rozbieżności w orzecznictwie nie wykluczają rażącego naruszenia prawa a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i w efekcie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; 2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 29 ust.1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust.1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnej wykładni art. 155 k.p.a, w efekcie jego niewłaściwym zastosowaniu (w sensie weryfikacyjnego stosowania prawa) poprzez bezpodstawne uznanie, że zmiana decyzji w trybie tego przepisu jest możliwa także w odniesieniu do zmiany stron decyzji pierwotnej decyzją zmieniającą (podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków przeciwnych, tj. że w tym trybie nie można dokonywać jakichkolwiek przekształceń podmiotowych - zmian stron decyzji), a ponadto bezpodstawne uznanie, że taka wykładnia przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa z uwagi na to, że - verba curiae - "nie można wysnuć wniosku o oczywistej, a więc dostrzegalnej już "na pierwszy rzut oka" obrazie normy prawnej" a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i w efekcie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; 3) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnej wykładni art. 155 k.p.a., w efekcie jego niewłaściwym zastosowaniu (w sensie weryfikacyjnego stosowania prawa) poprzez bezpodstawne uznanie, że zmiana decyzji w trybie tego przepisu jest możliwa bez zgody współużytkowników wieczystych nieruchomości, będących właścicielami wyodrębnionych lokali, którzy powinni być stroną postępowania poprzedzającego wydanie decyzji pierwotnej i decyzji zmieniającej, gdyż wymóg udzielenia zgody- zdaniem Sądu i instancji - dotyczy tylko osób, które brały udział w pierwotnym postępowaniu oraz tylko tych, które z decyzji nabyły określone prawo, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków przeciwnych, tj, że zawsze wszystkie strony przed wydaniem decyzji zmieniającej udzielić zgody na zmianę decyzji, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i uznanie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a tym samym naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; 4) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw, z art. 30 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnej wykładni art, 155 k.p.a., w efekcie jego niewłaściwym zastosowaniu (w sensie weryfikacyjnego stosowania prawa) poprzez bezpodstawne uznanie, że zgodny cel zbywcy i nabywcy roszczeń dekretowych stanowi słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a., podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków przeciwnych, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i uznanie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a tym samym naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; 5) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art, 155 k.p.a. w zw. z art, 29 ust.1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z wywodzoną z art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. a contrario i z art. 156 § 1 pkt 1 -7 k.p.a. a contrario zasadą niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, polegające na błędnej wykładni art. 155 k.p.a., w efekcie jego niewłaściwym zastosowaniu (w sensie weryfikacyjnego stosowania prawa) poprzez bezpodstawne uznanie, że tryb z art. 155 k.p.a. może służyć do konwalidowania wszelkich wad decyzji zmienianej, gdyż taki zakaz nie wynika z treści art. 155 k.p.a., a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i uznanie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a tym samym naruszenie art, 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji. Mając powyższe na uwadze, Komisja wniosła o: 1) rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a., 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 3) zasądzenie od skarżących na rzecz skarżącej kasacyjnie Komisji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych. Kolejną skargę kasacyjną wywiodło Miasto Stołeczne Warszawa zaskarżając wspomniany wyżej wyrok w całości i zarzucając na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1,2 i art. 3 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych1 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 dekretu o przepadku majątku w zw. z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art 6, art 7, art 8 § 1, art. 76 § 1, art 77 § 1, art. 80, art 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art 38 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa, poprzez niepodjęcie, w toku kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organu nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. jakichkolwiek ustaleń oraz oceny czy decyzja zmieniana mocą decyzji reprywatyzacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r,, tj. decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1,2 i art. 3 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 38 ust. 1 Ustawy, poprzez niepodjęcie, w toku kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organu nr [...] z dnia [...] maja 2021 r., jakichkolwiek ustaleń oraz oceny czy w przypadku uznania, że decyzja zmieniana mocą decyzji reprywatyzacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., tj. decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., okoliczność ta wyłączała możliwość zastosowania w stosunku do tej decyzji trybu zmiany decyzji, o którym mowa w art 155 k.p.a. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Miasto wniosło: na podstawie przepisu art, 185 § 1 p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz na podstawie przepisu art. 203 pkt 1 p.p.s.a. - o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. - o przeprowadzenie rozprawy w sprawie niniejszej. Trzecią skargę kasacyjną wywiodło Stowarzyszenie [...] ww. wyrok w całości i zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202Ir. poz,735 z późn. zm.) - zwanej dalej: k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 202Ir. poz. 795) - zwana dalej: ustawą o Komisji - w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 8 §1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.) - zwanego dalej: KC - w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 16 § 1, art. 28, art. 29. art. 30 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 3 i § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej weryfikacji w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez Komisję poprzez bezpodstawne uznanie, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz wynikających z pozostałych aktów prawnych w stosunku do osoby zmarłej nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji reprywatyzacyjnej, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów, tj. art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i brak oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. 2. art. 141 §4 w zw. z art. 133 §1 w zw. z art. 134 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 §3 lit. b i §4 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. nr 17 poz. 68 z późn. zm.)- zwanego dalej: dekretem o wzmożeniu ochrony – w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 2 dekretu z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. z 1947 r. nr 65 poz. 390 z późn. zm.) - zwanego dalej: dekretem o przepadku - poprzez pominięcie tego, że obowiązkiem Sądu I instancji było rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w jej granicach wraz z odniesieniem się do skutków prawnych orzeczenia przepadku mienia, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów, tj. art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i brak oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 o Komisji w zw. z art. 29 ust 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 8 §1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. KC poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, a następnie poprzez dokonanie nieprawidłowej weryfikacji Decyzji Komisji, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 o Komisji w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 1 § 3 lit. b i §4 dekretu o wzmożeniu ochrony w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 2 dekretu o przepadku poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że nie jest rażącym naruszeniem prawa wydanie decyzji reprywatyzacyjnej w oparciu o uprawnienia dekretowe, obowiązujące na podstawie wydanych dekretów, które to uprawnienie wygasło wskutek wydania prawomocnego orzeczenia o przepadku mienia, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a przez dokonanie nieprawidłowej weryfikacji decyzji Komisji i bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji; 3. art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - zwanego dalej dekretem o własności – poprzez błędne uznanie, że spełnienie przesłanki posiadania gruntu zarówno w kontekście właściciela nieruchomości, jak i następców prawnych właściciela, nie stanowi warunku uwzględnienia wniosku dekretowego, podczas gdy w świetle wskazanych przepisów w odniesieniu do w/w podmiotów warunkiem uwzględnienia takiego wniosku było również posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, co w konsekwencji spowodowało naruszenie przepisów, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji. Na podstawie wyżej wymienionych zarzutów Stowarzyszenie wniosło o: 1. uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, 2. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie w myśl art. 176 § 2 p.p.s.a. 3. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego kasacyjnie według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargi kasacyjne B.A., B.B., J.S., M.K. wnieśli o oddalenie skarg kasacyjnych w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z 30 listopada 2022 r. Miasto Stołeczne Warszawa podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wnioski o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestników postępowania najemców lokali znajdujących się w budynku przy ul Nowy Świat 28. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jednocześnie w myśl art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wskazać jednakże należy, że w prowadzonym przez Komisję postępowaniu rozpoznawczym poprzedzającym wydanie kontrolowanej w sprawie decyzji krąg stron determinowany był charakterem badanej decyzji reprywatyzacyjnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, stronami postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej są: obecny właściciel – Skarb Państwa lub Miasto Stołeczne Warszawa, a także były właściciel nieruchomości, lub jego następcy prawni, co wynika z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279 ze zm.). Stroną takiego postępowania mogą być ponadto tylko te podmioty, które legitymują się tytułem prawnorzeczowym. Interes prawny musi bowiem wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę wydania decyzji w określonym przedmiocie postępowania. Wnioskujący o dopuszczenie do udziału w sprawie nie mieli żadnego prawa rzeczowego do spornego gruntu ani do lokali znajdujących się w budynku posadowionym na tym gruncie, natomiast przysługiwało im jako najemcom lokali znajdujących się w tym budynku wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym. Wynik niniejszego postępowania nie dotyczył więc ich interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Rozpoznając łącznie wniesione skargi kasacyjne w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zawierają one usprawiedliwione podstawy. Zasadne okazały się bowiem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 155 k.p.a. w zw. z art. 29 ust.1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust.1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającego na błędnej wykładni art. 155 k.p.a. a w efekcie jego niewłaściwym zastosowaniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stanowiąc wyjątek od przewidzianej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, może być zastosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Celem tego nadzwyczajnego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy prowadzonej i zakończonej w postępowaniu zwykłym lecz wyłącznie ustalenie, czy decyzja administracyjna wydana w tym postępowaniu jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wyjątkowość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga ścisłego interpretowania tego pojęcia. Przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie można wykładać w sposób rozszerzający. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to takie uchybienie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. O naruszeniu prawa mającym kwalifikowany charakter można zatem mówić tylko wówczas, gdy weryfikowane orzeczenie administracyjne jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej żadnych wątpliwości i mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych do przyjęcia wariantów wykładni przepisu o niejednoznacznej treści. Zgodnie przy tym z ugruntowanym w judykaturze poglądem postępowanie uregulowane w art. 155 k.p.a. ma zastosowanie jedynie do decyzji administracyjnych niedotkniętych wadami kwalifikowanymi, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania administracyjnego, co trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej. Spór w niniejszej sprawie dotyczy dopuszczalności zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej w zakresie dotyczącym stron postępowania w stosunku do stanu ukształtowanego decyzją podlegającą zmianie, w szczególności zaś możliwości ujawnienia w rozstrzygnięciu następców prawnych strony postępowania zmarłej przed wydaniem decyzji zmienianej. Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W doktrynie podnosi się, że istotą postępowania w trybie art. 155 jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z 5.01.2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 320845) Rozważenie możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 wymaga uprzedniego ustalenia, czy w konkretnym przypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym (uzasadnienie uchwały NSA (7) z 3.11.2009 r., II GPS 2/09, ONSAiWSA 2010/1, poz. 4). Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Inaczej, tożsamość sprawy występuje, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (uchwała NSA w Warszawie (7) z 27.06.2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001/1, poz. 7; wyrok NSA w Warszawie z 29.04.1998 r., IV SA 1061/96, LEX nr 45166; wyrok NSA w Warszawie z 20.01.1999 r., III SA 6434/97, LEX nr 37852). W wyroku NSA z 21.10.2016 r., II OSK 37/15, LEX nr 2169177, przyjęto, że decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych. Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. toczy się w tej samej, z materialnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 155, uw. 16 i 17). Ponieważ przedmiotem postępowania zmieniającego jest decyzja ostateczna, dlatego stroną tego postępowania jest tylko ten, czyjego interesu prawnego dotyczyło postępowanie zakończone tą decyzją, nie zaś każdy, kto ma interes prawny, aby doszło do zmiany ostatecznej decyzji. Wynika to z faktu, że krąg uczestników postępowania został ustalony już w postępowaniu pierwotnym i pomiędzy nimi następuje zmiana. Zmiana podmiotowa stron postępowania wychodzi zatem poza zakres uprawnień organu wynikających z art. 155 k.p.a. i tym samym jest co do zasady niedopuszczalna (por. wyrok NSA z 26 listopada 2010 r. I OSK 1544/10, LEX nr 745078). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe uwagi dotyczą właśnie spadkobierców "pierwotnych" stron postępowania. Z art. 155 k.p.a. wynika, że przedmiotem zmiany może być tylko "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo". Stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. zasadniczo jest tylko ten, czyjego interesu prawnego dotyczyło postępowanie zakończone tą decyzją, nie zaś każdy, kto ma interes prawny, aby doszło do zmiany ostatecznej decyzji. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania art. 145 § 1 k.p.a lub do stwierdzenia nieważności - art. 156 § 1 k.p.a. Wskazuje się, że w trybie art. 155 nie można dokonywać zmiany decyzji dotkniętej wadą nieważności w celu jej sanowania. (por. wyrok SN z 6.01.1999 r., III RN 101/98, OSNAPiUS 1999/20, wyrok NSA z 26.07.1993 r., I SA 1892/92, ONSA 1994/3, poz. 116). Decyzja wydana na podstawie art. 155 może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych" (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 155). Potwierdzeniem takiej tezy jest choćby to, że decyzja, o której mowa w art. 155, może być zmieniona lub uchylona w każdym czasie, a zatem nie stosuje się w tym postępowaniu ograniczeń czasowych przewidzianych w art. 146 i 156 § 2, co wyklucza równoległe stosowanie tych trybów nadzwyczajnych. To wszystko powoduje, że w przypadku decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2013 r., nr [...], zmieniającej decyzję tego organu z [...] listopada 2012r. w zakresie podmiotowym, w trybie art. 155 k.p.a., mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), bowiem w istocie decyzja zmieniająca w znaczeniu materialnym rozstrzygnęła tę samą sprawę administracyjną w sensie przedmiotowym, ale inną (nową) sprawę administracyjną w znaczeniu podmiotowym, w trybie do tego nieprzewidzianym. Takie postępowanie nie da się pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji), w tym z zasadą stabilności decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) i pewności prawa. Wskazać przy tym należy, że dopuszczenie w orzecznictwie możliwości przejścia praw ukształtowanych decyzją zmienianą z osoby w niej wymienionej na jej następców prawnych nie może stanowić argumentu dla zmiany adresata decyzji, który to w dacie jej wydawania już nie żył. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skierowanie decyzji do osoby zmarłej świadczy o rażącym naruszeniu prawa, co stanowi przesłankę nieważności. Rozstrzygnięcie bowiem o prawach i obowiązkach osoby, która nie żyje, a zatem nie posiada zdolności prawnej, co do zasady nie jest prawidłowe i stanowi wadę, która rodzi skutek nieważności ze względu na rażące naruszenie prawa. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. wśród przesłanek nieważności nie wymienia wprost skierowania decyzji do osoby zmarłej, jednakże taka okoliczność kwalifikowana jest jako rażące naruszenie prawa. W sprawie mającej na celu ustalenie rażącego naruszenia prawa postępowanie winno mieć charakter niejako dwustopniowy i stanowić podstawę podjęcia ustaleń, czy w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszeń przepisów prawa, a jeśli tak, to jakich, a w przypadku twierdzącej odpowiedzi na to pytanie – do rozważenia, czy naruszenia te mają charakter kwalifikowany, tj. "rażący" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 (tak M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 156). W przypadku przesłanki rażącego naruszenia prawa należy wziąć pod uwagę wypracowane w kulturze prawnej standardy kwalifikowania naruszenia jako rażącego. W pełni Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko, że o rażącym charakterze naruszenia rozstrzygają łącznie takie kryteria, jak: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 156 i powołane tam orzecznictwo). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwe stosowanie trybu zmiany z art. 155 k.p.a. względem decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności bądź wznowienie postępowania, te tryby nadzwyczajne mają pierwszeństwo. Skierowanie zaś decyzji dekretowej do osoby zmarłej, rażąco narusza prawo w rozumieniu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w odniesieniu do udziału przysługującego tej osobie. Nie uzasadnia to jednak zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w całości poglądy przedstawione w wyroku z dnia 15 stycznia 2025 r. w sprawie I OSK 2193/22. Z uwagi powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozostałe zarzuty skarg kasacyjnych pozostają bez wpływu na wynik sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonej w sprawie decyzji. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargi kasacyjne. Charakter stwierdzonych w postępowaniu kasacyjnym naruszeń umożliwiał zaś rozpoznanie skargi. Z tych względów i biorąc pod uwagę, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uwzględniając skargi kasacyjne przez uchylenie zaskarżonego wyroku oraz oddalenie wniesionych skarg na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]. Jednocześnie, uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, Sąd odstąpił od obciążenia skarżących kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.