I OW 92/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Marian Wolanin NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy L. a Burmistrzem Miasta P. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przeniesienie do Domu Pomocy Społecznej w C. postanawia wskazać Burmistrza Miasta P. jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 16 MAJA 2025 R. WÓJT GMINY L. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM MIASTA P. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU K.K., OPIEKUNA PRAWNEGO M. M., DALEJ: ZAINTERESOWANY, O PRZENIESIENIE GO DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W C.. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że decyzją Burmistrza Miasta P. z 15 lipca 2024 r. zainteresowany został skierowany do Domu Pomocy Społecznej [...] w C. Następnie decyzją Starosty C. z 16 lipca 2024 r. zainteresowany został umieszczony w wyżej wymienionej placówce na czas oczekiwania na miejsce w domu pomocy społecznej dla dorosłych osób niepełnosprawnych intelektualnie. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z 29 października 2024 r. ustanowiono K. K. opiekunem prawnym zainteresowanego w miejsce jego zmarłej matki. W ocenie wnioskodawcy zmiana opiekuna prawnego nie wpływa na właściwość organu, który powinien rozpatrzyć wniosek aktualnego opiekuna prawnego zainteresowanej o P. do innej placówki. Wywiódł, że organem właściwym jest Burmistrz Miasta P., który nie kwestionował swojej właściwości do momentu ustanowienia aktualnego opiekuna prawnego. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta P. wniósł o wskazanie Wójta Gminy L. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że dotychczasowa właściwość była ustalana w związku z miejscem zamieszkania pierwotnego opiekuna prawnego zainteresowanego, który mieszkał w P. Wywiódł, że w związku z ustanowieniem nowego opiekuna prawnego zamieszkałego na terenie Gminy L. zmianie uległa właściwość miejscowa organu, którą należy ustalać zgodnie z miejscem zamieszkania osoby, której świadczenie ma dotyczyć, które w przypadku osób ubezwłasnowolnionych pozostających pod opieką jest pochodną miejsca zamieszkania opiekuna. Argumentował, że skoro w wyniku zmiany opiekuna prawnego zainteresowanego doszło do zmiany miejsca zamieszkania zainteresowanego, a aktualnym miejscem zamieszkania jest Gmina L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Wójta Gminy L., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta P. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku opiekuna prawnego o przeniesienie zainteresowanego do innego domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy wyznacza się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Odnotować jednakże należy, że jest to przepis ogólny, od którego dalsze przepisy przewidują szereg wyjątków. Zauważyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 101 ust. 6 u.p.s. dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zainteresowany jest pensjonariuszem domu pomocy społecznej. Jednocześnie skierowanie go do tej placówki nastąpiło decyzją z 15 lipca 2024 r. wydaną przez Burmistrza Miasta P. Oznacza to, że właściwość miejscową organu do wydania decyzji o zmianie domu pomocy społecznej należy wyznaczyć na podstawie art. 101 ust. 6 u.p.s., który ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do ogólnej normy wynikającej z art. 101 ust. 1 u.p.s. Tym samym organem właściwym do rozpatrzenia wniosku aktualnego opiekuna prawnego zainteresowanej o przeniesienie go do innego domu pomocy społecznej właściwy jest Burmistrz Miasta P. jako organ, który skierował zainteresowanego do domu pomocy społecznej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.