Sygnatura
I SA/Łd 238/26
Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., I SA/Łd 238/26 – podatki od nieruchomości
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 13 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Gortych - Ratajczyk, Sędzia WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi P S. A. z siedzibą w B. na indywidualną interpretację Wójta Gminy Sulmierzyce z dnia 27 lutego 2026 r. w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od nieruchomości w zakresie umocnień skarp oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 27 lutego 2026 r. Wójt Gminy S., dalej: "Wójt" albo "organ", uznał za nieprawidłowe stanowisko P. S.A. z siedzibą w B., dalej: "Wnioskodawcy" albo "Spółki", zawarte we wniosku z 2 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku od nieruchomości. Opisany we wniosku stan faktyczny dotyczył kwestii możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości umocnień skarp. Wnioskodawca jest spółką prawa handlowego i podatnikiem podatku od nieruchomości. Jednym z oddziałów Spółki jest K., w skład której wchodzi Z. w którym prowadzone jest wydobycie węgla brunatnego służącego jako paliwo energetyczne używane w pobliskiej E.. Wydobycie prowadzone jest metodą odkrywkową - w trakcie zdejmowania kolejnych warstw tworzone są skarpy, czyli strome zbocza, które odsłaniają warstwy geologiczne. Skarpy te musza być w niektórych miejscach umocnione. Umacnianie skarp to zespół zabiegów geotechnicznych i biotechnicznych mających na celu ochronę skarp przed erozją i osuwaniem się gruntu, które mogłyby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i infrastruktury na terenie K.. Powstają one w ścisłym związku z działalnością górniczą, jako konsekwencja odsłaniania i kształtowania zboczy wyrobiska w toku prowadzonej eksploatacji. Ich wykonanie nie stanowi celu samoistnego, lecz jest elementem powstającym w ramach procesu wydobywczego. Umocnienia te polegają m.in. na wyrównaniu powierzchni skarp, ich stabilizacji oraz wzmocnieniu powierzchniowym. Najczęściej stosowaną metodą jest montaż geokraty trójwymiarowej, tj. komórkowej struktury z taśm polietylenowych lub polipropylenowych, która po rozciągnięciu tworzy przestrzenną siatkę i jest wypełniana gruntem lub kruszywem. Zastosowanie geokraty zwiększa wytrzymałość skarpy, ogranicza erozję oraz przeciwdziała obsuwaniu się gruntu. Geokraty należą do systemów powierzchniowego umacniania skarp, które pełnią funkcję stabilizującą, a ich głównym celem jest rozkład sił działających na powierzchnię zbocza. Technologia ta nie wiąże się z powstawaniem elementów konstrukcyjnych typowych dla obiektów inżynierii lądowej (takich jak ściany czy mury oporowe), lecz polega na mechanicznym wzmocnieniu warstwy powierzchniowej gruntu. W efekcie umocnienia te mają charakter bierny, czyli zapobiegają erozji i przemieszczaniu się gruntu. Nakłady na umocnienie skarp poprzez montaż geokraty ujmowane są jako nakłady na środki trwałe. Umocnienia skarp nie są związane z żadnym budynkiem ani innym obiektem budowlanym wymienionym w załączniku nr 4 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: u.p.o.l.). Spółka wskazuje, że umacnianie skarp w wyrobisku jest regulowane przez ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r.- Prawo geologiczne i górnicze (dalej: u.p.g.g..) i stanowi roboty górnicze zdefiniowane w art. 6 pkt 12 u.p.g.g.. Niemniej jednak, umacnianie skarp może także występować przy budowie obiektów odwodnienia powierzchniowego (np. przy budowie pompowni) jako element robót zagospodarowania terenu ujętych w projekcie budowlanym. Spółka wykazuje powyższe obiekty do opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowle. W związku z przedstawionym opisem stanu faktycznego Wnioskodawca zwrócił się z pytaniem: czy opisane wyżej umocnienia skarp, w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2025 r., z racji niewymienienia w katalogu budowli w Załączniku nr 4 do u.p.o.l. oraz w literach b-c przepisu 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., stanowią budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości? Zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotowe umocnienia skarp nie stanowią budowli w rozumieniu u.p.o.l. i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W uzasadnieniu zaprezentowanego stanowiska Wnioskodawca wskazał, że umacnianie skarp nie stanowi robót budowlanych, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418); dalej: "u.p.b.". Zgodnie z art. 106 u.p.g.g.. do projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych zakładów górniczych stosuje się przepisy prawa budowlanego oraz odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału i rozdziału 5. Z kolei obiektem budowlanym zakładu górniczego jest znajdujący się poza podziemnym wyrobiskiem górniczym obiekt zakładu górniczego będący obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, służący bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą m.in. w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Zdaniem Wnioskodawcy, obiektem budowlanym w rozumieniu u.p.b. może być np. mur oporowy lub inna trwała konstrukcja, ale nie skarpa sama sobie. Opisane we wniosku geokraty nie są obiektem budowlanym, a tym bardziej obiektem służącym bezpośrednio do wykonywania działalności w zakresie wydobywania kopalin. Niemniej jednak nawet w przypadku gdyby uznać umacnianie skarp za roboty budowlane w rozumieniu u.p.o.l., zdaniem Spółki w dalszym ciągu nie byłoby możliwości zakwalifikowania niniejszych konstrukcji jako budowli na gruncie u.p.o.l. Badając możliwość takiej kwalifikacji, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że umocnienia skarp nie zostały wprost wskazane przez ustawodawcę w treści Załącznika nr 4 do u.p.o.l. oraz w dodatkowych kategoriach budowli zawartych w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawca rozważył jednak potencjalną możliwość zakwalifikowania umocnienia skarp do pozycji nr 20 Załącznika nr 4, obejmującej konstrukcje oporowe i konstrukcje wsporcze inne niż wymienione w załączniku. W odniesieniu do konstrukcji oporowych Wnioskodawca wskazał, że brak jest definicji legalnej tego pojęcia. Próby zdefiniowania konstrukcji oporowych zostały podjęte w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w szczególności dokonał tego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. III FSK 1004/23. Wyrok został wprawdzie wydany w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2024 r., niemniej jednak dokonana przez NSA wykładnia językowa jest aktualna również w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. Jak wskazał sąd, "w ustawie nie zostało zdefiniowane pojęcie "konstrukcja oporowa". Dlatego pojęcie to należy odkodować w drodze wykładni językowej, jak również zewnętrznej systemowej. Zwrot "konstrukcja" w znaczeniu językowym oznacza pewną budowlę, strukturę, natomiast przymiotnik "oporowy" rozumieć należy jako stawiający opór, działający na zasadzie oporu, czyli przeciwstawiający się, nieulegający działającej nań sile. W konsekwencji, funkcją konstrukcji oporowej jest zachowanie położenia przylegającego doń środowiska, mimo działających nań sił (zachowanie stateczności)". Ze względu na powyższe, zdaniem Spółki, konstrukcje oporowe to obiekty, których głównym zadaniem jest zabezpieczenie terenu przed osuwaniem się gruntu, takie jak ściany i systemy podtrzymujące, mury oporowe czy obudowy wykopów, w których elementy konstrukcyjne są poddawane siłom wywieranym przez podpierany materiał. Umocnienia skarp natomiast nie mają charakteru trwałej konstrukcji oraz pełnią wyłącznie funkcję techniczną wspierającą działalność górniczą służąc stabilizacji wyrobiska oraz zabezpieczając przed erozją gruntu. Ponadto w przypadku skarpy nie występuje zjawisko, w którym jedna masa gruntu wywiera parcie na inną i konieczne jest jej powstrzymanie. Skarpa, nawet umocniona geokratą czy innymi materiałami, nie pełni funkcji zatrzymywania naporu gruntu, lecz jedynie stabilizuje powierzchnię terenu. Celem takiego rozwiązania jest ograniczenie procesów erozyjnych oraz przeciwdziałanie obsuwaniu się gruntu pod wpływem czynników atmosferycznych, a nie przejmowanie parcia bocznego gruntu, jak ma to miejsce w konstrukcjach oporowych. Zdaniem Wnioskodawcy, umocnienia skarp nie mogą zostać również uznane za konstrukcje wsporcze, o których mowa w pozycji nr 20 załącznika nr 4 do u.p.o.l.. Z wykładni językowej pojęcia "wspornik" czy "wspierać" wynika, że konstrukcja wsporcza to obiekt, którego celem jest zapewnienie stabilności innemu obiektowi budowlanemu, czyli służy jako element pomocniczy umożliwiający prawidłowe funkcjonowanie zasadniczej konstrukcji (np. słupy, podpory, rusztowania). W literaturze technicznej pojęcie "konstrukcji wsporczych" odnosi się do obiektów pełniących funkcję nośną i podpierającą inne urządzenia lub instalacje. Klasycznym przykładem są stalowe ramy, wieże lub słupy podtrzymujące dźwignice czy linie elektroenergetyczne. Ich istotą jest przenoszenie obciążeń od urządzenia na grunt, a nie samo zabezpieczenie gruntu przed erozją. Z kolei umocnienia skarp opisane w stanie faktycznym mają zupełnie inną funkcję, a mianowicie służą stabilizacji powierzchni gruntu poprzez zastosowanie geokraty, geowłóknin i warstw ziemnych. W literaturze geotechnicznej klasyfikowane są one jako elementy zabezpieczające i przeciwerozyjne, a nie konstrukcje wsporcze. Nie podpierają żadnego obiektu ani urządzenia, nie pełnią zatem funkcji wsporczej. Z tych też względów umocnień skarp nie można uznać za konstrukcje wsporcze, o których mowa w pozycji nr 20 załącznika nr 4 do u.p.o.l. Ponadto umocnienia skarp nie mogą być traktowane jako urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, ponieważ ich przeznaczenie i funkcja pozostają ściśle związane z działalnością górniczą, a nie z obiektami budowlanymi objętymi opodatkowaniem. Umocnienia skarp służą funkcjonowaniu wyrobiska górniczego, ale ono nie stanowi w rozumieniu u.p.o.l. ani budynku ani budowli z załącznika nr 4. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że umocnienia skarp - nawet jeżeli stanowiłyby obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane - nie mogą być przypisane do jakiejkolwiek z kategorii budowli wymienionych w załączniku nr 4 do u.p.o.l. oraz w literach b-c przepisu 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.. Umocnienia skarp nie są również związane z żadnym budynkiem ani obiektem niebędącym budynkiem wymienionym w załączniku nr 4 do u.p.o.l.. W konsekwencji, należy stwierdzić, że obiekty te nie mogą być uznane za budowlę w rozumieniu u.p.o.l., a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W treści opisanej na wstępie interpretacji indywidualnej organ uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ wskazał, że w polskim porządku prawnym, od 1 stycznia 2025 r. funkcjonuje nowa definicja budynku i budowli, a także definicje pojęć pomocniczych kwalifikacji obiektów na potrzeby podatku od nieruchomości, wśród których wprowadzono m.in. definicje robót budowlanych. Powołując się na treść art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wskazano, że aby obiekt mógł zostać uznany za budowlę, musi łącznie spełniać następujące przesłanki: • nie może stanowić budynku; • musi być wymieniony art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. b-e lub w załączniku nr 4 do u.p.o.l. (art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. a); • musi być wzniesiony w wyniku robót budowlanych; • może stanowić część obiektu niewymienionego wprost w ustawie, o ile samodzielnie spełnia powyższe przesłanki. Organ zwrócił szczególną uwagę na wymienione powyższym przepisie kryterium wzniesienia obiektu w wyniku robót budowlanych. Ustawodawca doprecyzował pojęcie "robót budowlanych" w art. 1a ust. 1 pkt 2b u.p.o.l., wskazując, że obejmuje ono prace polegające na budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub montażu, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418). Jak wynika z uzasadnienia nowelizacji, zamiarem projektodawcy było ograniczenie zakresu opodatkowanych obiektów wyłącznie do tych, które powstają w ramach procesu budowlanego. Dodatkowo, w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.,, wprowadzającym definicję budynku, utrzymano szczególne wyłączenie. Zgodnie z tym przepisem budynkiem jest obiekt wzniesiony w wyniku robót budowlanych, wyposażony w instalacje umożliwiające użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach, z wyłączeniem obiektu, w którym są lub mogą być gromadzone materiały sypkie, materiały w kawałkach lub materiały ciekłe lub gazowe, jeżeli jego podstawowym parametrem technicznym wyznaczającym przeznaczenie jest pojemność. W konsekwencji, aby uznać dany obiekt za budowlę, konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków: obiekt nie może spełniać definicji budynku, musi być wymieniony w art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. b-e albo w załączniku nr 4 do u.p.o.l., (lit. a), musi powstać w wyniku robót budowlanych, może stanowić część obiektu niewskazanego wprost w przepisach, o ile samodzielnie spełnia wymienione kryteria. Aby prawidłowo zakwalifikować dany składnik majątku na potrzeby podatku od nieruchomości, konieczne jest zbadanie zarówno jego konstrukcji, jak też sposobu, w jaki został wytworzony. Organ ocenił, że umocnienia skarp nie są rezultatem przypadkowej ingerencji w grunt, lecz powstają w wyniku zaplanowanego procesu, obejmującego szereg następujących po sobie działań. Proces ten polega na przygotowaniu podłoża, montażu geokraty, wbudowaniu warstw gruntowych oraz warstw stabilizujących. Taki sposób realizacji przesądza o tym, że mamy do czynienia z działaniami odpowiadającymi istocie robót polegających na wznoszeniu oraz montowaniu obiektów, mieszczących się w ustawowym rozumieniu "budowy" i "montażu". Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje okoliczność, że te same czynności mogą być równocześnie kwalifikowane jako roboty geologiczne lub górnicze na gruncie przepisów prawa geologicznego i górniczego. Organ podkreślił jednocześnie, że uzasadnienie do nowelizacji u.p.o.l., wprost odnosi się do kwestii opodatkowania budowli zlokalizowanych w wyrobiskach górniczych, jednoznacznie akcentując zachowanie dotychczasowego zakresu opodatkowania. Podkreślono, że nie sposób przyjąć, aby urządzenia, instalacje czy inne obiekty mogły zostać zakwalifikowane jako wyrobisko górnicze Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem Wnioskodawcy, zgodnie z którym skoro umocnienia skarp nie zostały wprost ujęte w Załączniku nr 4 do u.p.o.l., nie mogą być traktowane jako budowle. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organ wskazał, ze bez wpływu na ocenę prawną pozostaje okoliczność, że obiekty objęte wnioskiem nie przyjmują postaci klasycznych ścian oporowych (murów). Zauważono, że pozycja nr 20 załącznika nr 4 do u.p.o.l. odnosi się wprost do "konstrukcji oporowych", a zatem jej zastosowanie nie jest uzależnione od istnienia "muru". Tym samym brak cech typowych dla "muru" nie wyłącza możliwości zakwalifikowania tych obiektów jako konstrukcji oporowych w rozumieniu przepisów u.p.o.l. W konsekwencji poz. 20 wskazaną w załączniku należy interpretować przez pryzmat funkcji, jaką dana konstrukcja spełnia, a nie wyłącznie w oparciu o jej formę czy rozwiązanie techniczne. Decydujące znaczenie ma zatem rzeczywista rola obiektu w kształtowaniu i zabezpieczaniu terenu, a nie jego zewnętrzny wygląd lub klasyfikacja konstrukcyjna. Takie podejście wynika bezpośrednio z samego znaczenia pojęcia "konstrukcja", które zarówno w języku potocznym, jak i technicznym odnosi się do zespołu elementów powiązanych w określony sposób, tworzących całość zdolną realizowania określonej funkcji. Natomiast ustalenie funkcji konstrukcji oporowej wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do znaczenia słowa "opór", stanowiącego jej element definicyjny. Zgodnie ze "Słownikiem języka polskiego PWN" termin "opór" oznacza: "przeciwstawianie się czyjejś woli lub przemocy; także: nieuleganie jakiejś sile" bądź "siłę powstającą przy wprawianiu ciał w ruch lub wywołaną ruchem tych ciał i skierowaną przeciwnie do kierunku ruchu". Na tej podstawie należy przyjąć, że istotą konstrukcji oporowej jest przeciwstawianie się oddziaływaniom zewnętrznym, w szczególności siłom wynikającym z naporu gruntu, wody lub innych mas, a tym samym zapewnienie stabilności oraz bezpieczeństwa określonego układu terenowego lub budowlanego. O kwalifikacji obiektu jako konstrukcji oporowej przesądza zatem realizowana przez niego funkcja polegająca na przejmowaniu i równoważeniu tych oddziaływań, a nie jego forma, technologia wykonania czy nazwa użyta w dokumentacji technicznej. Nie podzielono stanowiska Wnioskodawcy, zgodnie z którym bierny charakter zastosowanych umocnień miałby oznaczać brak realizacji funkcji oporowej. Okoliczność, że konstrukcja działa w sposób bierny, nie przesądza bowiem o braku przeciwstawiania się przemieszczeniom gruntu. Również konstrukcje bierne uczestniczą w przejmowaniu oddziaływań oraz ograniczaniu ruchu mas ziemnych, tyle że ich działanie polega na współpracy z gruntem i stopniowym uruchamianiu oporu wraz z pojawieniem się tendencji do przemieszczeń. Sam fakt, że umocnienia nie generują oporu w sposób aktywny lub natychmiastowy, nie oznacza, iż nie pełnią funkcji oporowej. Przeciwnie, ich zadaniem jest właśnie przeciwdziałanie utracie stateczności poprzez wytworzenie oporu w odpowiedzi na działające siły, co w pełni odpowiada istocie konstrukcji oporowej. Tym samym argument Wnioskodawcy, utożsamiający bierny charakter konstrukcji z brakiem oporu, nie znajduje uzasadnienia ani w ujęciu technicznym, ani funkcjonalnym. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wniosków sprzecznych zarówno z zasadami wykładni funkcjonalnej, jak i z realiami współczesnego budownictwa, które w ostatnich latach rozwija się na bardzo szeroką skalę w kierunku rozwiązań systemowych i geotechnicznych. Ograniczenie pojęcia "konstrukcji oporowej" wyłącznie do tradycyjnych, masywnych murów ignorowałoby postęp technologiczny oraz powszechnie stosowane obecnie alternatywne formy zabezpieczania skarp i nasypów. W skrajnym ujęciu taka interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której każda klasyczna konstrukcja oporowa mogłaby zostać zastąpiona rozwiązaniem opartym np. na geokratach wyłącznie w celu uniknięcia opodatkowania, mimo że pełniłaby identyczną funkcję techniczną. Taki rezultat pozostawałby w oczywistej sprzeczności z ratio legis analizowanej regulacji. Należy bowiem podkreślić, że w ramach tej pozycji załącznika decydujące znaczenie ma cel, jakiemu dana konstrukcja służy tj. przeciwstawianie się przemieszczeniom gruntu i zapewnienie stateczności a nie forma techniczna, w jakiej funkcja ta jest realizowana. Interpretacja przepisów prawa podatkowego nie może abstrahować od rozwoju technologii budowlanych ani prowadzić do nieuzasadnionego różnicowania obiektów spełniających tę samą funkcję konstrukcyjną. Wskazano jednocześnie, że sądy administracyjne przypisują kluczowe znaczenie funkcji oporu, rozumianej jako przeciwstawianie się przemieszczeniom gruntu i zapewnienie jego stateczności. W ocenie organu opisany sposób działania oznacza, że w wyniku zastosowania geokrat powstaje trwały układ techniczny zespolony z podłożem, zdolny do przejmowania oddziaływań działających na zbocze i ograniczania przemieszczeń mas ziemnych. Rozwiązanie to nie polega jedynie na biernej ochronie powierzchni terenu, lecz realizuje funkcję stabilizującą poprzez redystrybucję sił w gruncie. Tym samym wskazane przez Wnioskodawcę cechy i cele zastosowanych geokrat wypełniają przesłanki pozwalające na uznanie ich za konstrukcje oporowe, niezależnie od zastosowanej technologii i braku klasycznej formy muru. Odnotowano również, że według informacji przedstawionych przez Wnioskodawcę, wydatki związane z wykonaniem umocnień skarp zostały zakwalifikowane w ewidencji jako nakłady inwestycyjne zwiększające wartość majątku trwałego. Zaznaczając, że okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o skutkach prawnych, wskazuje jednak na sposób postrzegania tych obiektów przez samego Wnioskodawcę. Trudno bowiem uznać, aby działania o charakterze incydentalnym lub wyłącznie techniczno-porządkowym były ujmowane jako elementy majątku o trwałym charakterze. Przyjęta kwalifikacja potwierdza zatem, że przedmiotowe umocnienia mają charakter stały, wyodrębniony i funkcjonalnie istotny, a nie tymczasowy czy pomocniczy. Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi strona skarżąca zarzuciła kwestionowanej interpretacji naruszenie oprawa materialnego, tj.: 1. art. 1a ust. 1 pkt 2b w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. i art. 2 ust. 1 u.p.b., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wykonanie umocnień skarp, które według przepisów ustawy u.p.g.g.. stanowi "roboty geologiczne", jest tożsame ze wzniesieniem obiektu w wyniku robót budowlanych, do których stosuje się przepisy u.p.b.; 2. art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.. poprzez uznanie, iż umocnienia skarp należy zakwalifikować jako konstrukcje oporowe wymienione w pozycji 20 załącznika nr 4 do u.p.o.l. i tym samym, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec zarzucanych uchybień, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie kosztów postępowania,. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że tożsama problematyka, co w niniejszej sprawie, była przedmiotem wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 lipca 2026 r. (sygn. akt I SA/Łd 233/26), a Sąd w pełni akceptuje argumentacje w nim zawartą i przyjmuje ją za swoją. Organ wydając zaskarżoną interpretację indywidualną nie naruszył wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa materialnego. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd administracyjny rozpoznając skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego nie może samodzielnie, poza zarzutami skargi, ustalać, czy w toku wydawania interpretacji indywidualnej doszło do innych naruszeń prawa. Dla przypomnienia należy wskazać, że Wnioskodawca podniósł dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, a mianowicie: - art. 1a ust. 1 pkt 2b w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. oraz w art. 2 ust. 1 u.p.b., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wykonanie umocnień skarp, które według przepisów u.p.g.g. stanowią "roboty geologiczne", jest tożsame ze wzniesieniem obiektu w wyniku robot budowlanych, do których stosuje się przepisy u.p.b., oraz - art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. w zw. z pozycją 20 załącznika nr 4, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że umocnienia skarp w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. należy zakwalifikować do konstrukcji oporowych. Rozpatrując zarzuty skargi należy mieć na uwadze, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. zawiera definicję pojęcia "robót budowlanych" określając, że są to prace polegające na budowie, odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub montażu, do których stosuje się przepisy u.p.b. Z kolei stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l., za budowlę uznaje się obiekt niebędący budynkiem, wymieniony w załączniku nr 4 do ustawy, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, wzniesiony w wyniku robót budowlanych, także w przypadku, gdy stanowią część obiektu niewymienionego w ustawie. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 u.p.b., ustawy (prawo budowlane – przyp. Sądu) nie stosuje się do wyrobisk górniczych. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.b. przepisy ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności prawa geologicznego i górniczego - w odniesieniu do obiektów budowlanych zakładów górniczych oraz art. 6 pkt 17 u.p.g.g. z którego wynika, że w rozumieniu tej ustawy wyrobiskiem górniczym - jest przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub górotworze powstała w wyniku robót górniczych. Stosownie zaś do art. 106 u.p.g.g., do projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych zakładów górniczych stosuje się przepisy prawa budowlanego oraz odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału i rozdziału 5. Definicję obiektu budowlanego zakładu górniczego zawiera z kolei, przywołany w uzasadnieniu skargi, art. 6 pkt 4 u.p.g.g., zgodnie z którym jest to znajdujący się poza podziemnym wyrobiskiem górniczym obiekt zakładu górniczego będący obiektem budowlanym w rozumieniu u.p.b., służący bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie: a) wydobywania kopalin ze złóż, a w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny wraz z pozostającym w związku technologicznym z wydobyciem kopaliny przygotowaniem wydobytej kopaliny do sprzedaży, albo b) podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, albo c) podziemnego składowania odpadów, albo d) podziemnego składowania dwutlenku węgla. A zatem zarówno z wykładni literalnej, jak i systemowej art. 2 ust. 1 u.p.b. wynika, że zakres wyłączenia stosowania tej ustawy dotyczy jedynie wyrobisk górniczych, a nie obiektów budowlanych znajdujących się w tych wyrobiskach, a tym bardziej obiektów znajdujących się poza wyrobiskami. Z zakresu normowania u.p.b. nie wyłączono obiektów budowlanych usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych, jak również nie są one objęte normą art. 2 ust. 2 pkt 1 u.p.b. Brak jest jakiegokolwiek przepisu u.p.b. czy też u.p.g.g., który wyłączałaby stosowanie przepisów u.p.b. w odniesieniu do prac polegających na budowie obiektów budowlanych znajdujących się w podziemnych wyrobisku górniczym lub obiektów budowlanych zakładów górniczych poza jego granicami. Przepis art. 2 ust. 2 u.p.b. interpretowany w kontekście zakresu normatywnego ustaw szczegółowych, do których się odwołuje, powinien być rozumiany jako nakaz stosowania przepisów u.p.b. bez uszczerbku dla przepisów zawartych w wymienionych w nim ustawach (por. komentarz do art. 2 ustawy Prawo Budowlane, Mikołaj Goss, Prawo budowlane. Komentarz, LEX). Z kolei w komentarzu do art. 106 u.p.g.g., trafnie wyjaśniono, że "przepisów u.p.b. nie stosuje się jedynie do przestrzeni powstałej wskutek robót górniczych, lecz będą miały w pełni zastosowanie do zlokalizowanych w wyrobisku obiektów jeśli tylko spełniają warunki uznania za obiekt budowlany". (por. H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze. Tom II. Komentarz, wyd. 2, 2022, art. 106.). Tym samym na gruncie przepisów u.p.o.l w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. za aktualne należy uznać stanowisko wyrażone w orzecznictwie NSA oraz w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., w sprawie P 33/09, iż przepisy u.p.b. - w szczególności art. 1, art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 3a i art. 3 pkt 9 - mają zastosowanie do obiektów budowlanych znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych, w tym do spornych obiektów opisanych we wniosku. Sąd zgadza się z organem, że z definicji pojęcia "roboty budowlane" zawartej w u.p.o.l. nie wynika, że konkretne roboty można tak zaklasyfikować wyłącznie wtedy, gdy będą realizowane tylko na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Sąd aprobuje zawartą w zaskarżonej interpretacji indywidualnej wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 2b u.p.o.l. polegającą na tym, że wyrażenie "prace...., do których stosuje się przepisy ustawy – prawo budowlane" należy rozumieć jako typ, rodzaj czynności normatywnie uregulowanych w tej ustawie jako roboty budowlane, a nie jako wskazanie na czynności polegające na faktycznym przeprowadzeniu konkretnych robót budowlanych, w zakresie których przepisy Prawa budowlanego miały realne zastosowanie w sensie proceduralnym. Wykładnia taka wynika nie tylko z użycia wyrażenia "stosuje się" a nie pojęcia "mają zastosowanie", ale także z funkcji analizowanych przepisów. Jest przecież poza sporem, że sporne umocnienia w formie tzw. geokraty powstają w efekcie robót budowlanych obejmujących przygotowanie podłoża, montaż geokraty oraz wbudowanie warstw gruntowych i stabilizujących, a to że nie istnieje konieczność objęcia tych robót procedurą przewidzianą przepisami prawa budowlanego wynika tylko z tego, że prace te są wykonywane w kopalni przez co podlegają one reżimowi u.p.g.g. Jednak ta odmienność nie zmienia rodzaju tych robót, jako robót budowlanych. Sąd nie podziela również zapatrywania Spółki uznającego za błędną interpretację, zgodnie z którą sporne umocnienia skarp, choć nie zostały literalnie wymienione w załączniku nr 4, to na podstawie przedstawionego stanu faktycznego spełniają kryteria pozwalające na ich zaklasyfikowanie do pozycji 20 załącznika nr 4 do u.p.o.l. obejmującej "konstrukcję oporową", a zatem stanowią budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Należy zgodzić się z organem, że użycie wyrażenia "konstrukcja oporowa" oznacza zamiar ustawodawcy objęcia tym pojęciem również takich rozwiązań technicznych, które nie przyjmują postaci klasycznych ścian oporowych, lecz realizują funkcję oporową przy użyciu nowoczesnych technologii, w tym rozwiązań geotechnicznych i systemowych. Ograniczenie pojęcia "konstrukcji oporowej" wyłącznie do tradycyjnych murów prowadziłoby do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji podatkowej obiektów, które pełnią identyczną funkcję techniczną, różniąc się jedynie sposobem wykonania, zwłaszcza że przepisy u.p.o.l. nie zawierają legalnej definicji pojęcia "konstrukcja oporowa", ani też nie przewidują bezpośredniego odesłania do definicji funkcjonujących w innych aktach prawnych, w tym w szczególności w u.p.b. Organ zasadnie wykazał, że wykładnia analizowanego wyrażenia "konstrukcja oporowa" oznacza taki obiekt lub układ konstrukcyjny, którego zasadniczym przeznaczeniem jest przeciwstawianie się działaniu sił fizycznych, w szczególności parciu lub naporowi, oraz zapewnienie stateczności gruntu, terenu lub innych mas (np. ziemnych czy wodnych). Tym samym istota konstrukcji oporowej sprowadza się do funkcji zabezpieczającej polegającej na zapobieganiu przemieszczeniom, osuwaniu się lub destabilizacji. Jeżeli dany element infrastruktury jest niezbędny do tego, aby grunt nie ulegał przemieszczeniu pod wpływem sił grawitacyjnych, parcia czy erozji, to realizuje on funkcję oporową – niezależnie od tego, czy przyjmuje postać muru, czy też układu stabilizacyjnego. A zatem konstrukcja oporowa nie musi podtrzymywać innego obiektu budowlanego, bowiem wystarczające jest, że przeciwdziała przemieszczaniu się mas ziemnych lub skalnych i zapewnia stabilność terenu. Bez znaczenia pozostaje to, czy opór realizowany jest przez sztywną ścianę, czy przez układ rozpraszający naprężenia w gruncie. Istotny jest bowiem rezultat, a zatem powstrzymanie ruchu mas ziemnych. Zastosowanie geokraty trójwymiarowej, wypełnianej gruntem lub kruszywem, prowadzi do powstania trwałego układu konstrukcyjnego związanego z gruntem, którego celem jest stabilizacja skarp, przeciwdziałanie erozji oraz osuwaniu się mas ziemnych. Są to zatem konstrukcje oporowe o charakterze biernym. Co istotne, sam Wnioskodawca wskazał, że celem zastosowania geokrat jest ochrona skarp przed erozją oraz osuwaniem się gruntu, które mogłyby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i infrastruktury na terenie K.. Wskazano również, że zastosowanie geokraty zwiększa wytrzymałość skarpy oraz ogranicza procesy destabilizacyjne. Brak elementów typowych dla klasycznych murów oporowych, takich jak ściany żelbetowe, nie wyłącza możliwości uznania danego obiektu za konstrukcję oporową. Ustawodawca nie ograniczył bowiem tego pojęcia ani do określonych materiałów, ani do konkretnej technologii wykonania. W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy zawarte we Wniosku organ zasadnie uznał za nieprawidłowe, gdyż umocnienia skarp wykonane z zastosowaniem geokraty, pełniące funkcję stabilizacji zboczy wyrobiska, należy kwalifikować jako konstrukcje oporowe w rozumieniu poz. 20 załącznika nr 4 do u.p.o.l., a tym samym jako budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dodać należy, że przedmiotem opodatkowania nie jest sama skarpa jako element ukształtowania terenu, ale umocnienie skarpy będące rezultatem robót budowlanych, czyli konkretna konstrukcja będąca budowlą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. ds
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 24 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne 6561
- Skarżony organ
- Wójt Gminy
- Sędziowie
- Agnieszka Gortych-Ratajczyk Bożena Kasprzak /przewodniczący/ Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Łd 235/26 · 13 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., I SA/Łd 235/26 – podatki od nieruchomości
Sygnatura: I SA/Łd 237/26 · 13 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., I SA/Łd 237/26 – podatki od nieruchomości
Sygnatura: I SA/Łd 236/26 · 13 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 13 sierpnia 2026 r., I SA/Łd 236/26 – podatki od nieruchomości
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny