I SA/Ol 241/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 18 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. W. na tytuł wykonawczy Wójta Gminy w [...] z dnia 28 kwietnia 2026 r., nr [...] postanawia odrzucić skargę WSA/post.1 - sentencja postanowienia

I SA/Ol 241/26 Uzasadnienie F. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na ww. tytuł wykonawczy Wójta Gminy w [...] (dalej: organ) z dnia 28 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest dokonaniem przez Sąd oceny czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest bowiem pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423,1820 i 1863, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z treści skargi wynika, że skarżący wniósł skargę na ww. tytuł wykonawczy z 28 kwietnia 2026 r. Zgodnie z treścią art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 t.j. – dalej: u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Tytuł wykonawczy wystawiony w oparciu o art. 27 u.p.e.a., do którego odwołuje się w swojej skardze skarżący nie stanowi żadnego z wyżej wymienionych aktów prawnych podlegających zaskarżeniu do Sądu administracyjnego i stanowi dokument umożliwiający wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy nie jest decyzją administracyjną czy postanowieniem, na które przysługuje skarga do sądu. Podstawy tej nie stanowi również art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem mowa w nim o takich aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem o aktach lub czynnościach, które kreują, determinują, mają wpływ na treść uprawnień lub obowiązków. Niewątpliwie przymiotu takiego nie posiada tytuł wykonawczy. Nie jest on bowiem źródłem praw lub obowiązków, gdyż w żaden sposób nie przyczynia się do ich powstania, zmiany czy unicestwienia. Takie samo zdanie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 323/18 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że "tytuł wykonawczy, będący z mocy art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...) podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej, nie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), podlegającymi kognicji sądu administracyjnego". Dodatkowo należy wskazać, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje odrębne tryby kwestionowania tytułu wykonawczego czy to w drodze zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) czy też skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) zgodnie z wolą zobowiązanego. Od rozstrzygnięcia wydanego w takim wypadku przez organ w I instancji przysługuje stosowny środek odwoławczy do organu wyższej instancji i dopiero po wyczerpaniu tego trybu przy dochowaniu właściwych terminów przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skarżący winien zatem najpierw wyczerpać tryb postępowania administracyjnego a dopiero następnie domagać się ewentualnie kontroli sądowej. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 58 § 3 sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego wniesiona w tej sprawie skarga skarżącego na tytuł wykonawczy, z uwagi na to, że nie należy do właściwości Sądu administracyjnego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.