II GZ 122/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 4939/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z 13 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 4939/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi J. T. (dalej: skarżąca) na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 3 odpisów podpisanej skargi oraz wykazanie naruszenia interesu prawnego strony legitymującego ją do zaskarżenia ww. decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że przywołana przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku okoliczność, wskazująca na nieprawidłowości w działaniu pracownika Poczty Polskiej S.A., nie uprawdopodobniła braku winy strony w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków skargi. W aktach sprawy znajduje się dokument urzędowy w postaci koperty ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce. Wskazany dokument jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości, a obalenie domniemania prawdziwości tych danych spoczywa na wnioskującym o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, argumentacja skarżącej zawarta w uzasadnieniu wniosku nie była w tym zakresie skuteczna, bowiem skarżąca nie podjęła jakiegokolwiek działania zmierzającego do podważenia skuteczności doręczenia jej w trybie zastępczym przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi, tj. nie wnosiła o przeprowadzenie postępowanie reklamacyjnego. II Skarżąca, działająca przez pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie, zaskarżając orzeczenie w całości. W zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do dokonania czynności opisanej we wniosku, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że WSA w zakresie zbadania zasadności wniosku skarżącej, poprzestał jedynie na tym, że skarżąca nie przeprowadziła postępowania reklamacyjnego, podczas gdy uprzednie przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego dotyczącego danej przesyłki nie może stanowić warunku czy też jedynego dopuszczalnego dowodu na uprawdopodobnienie lub udowodnienie braku winy w uchybieniu terminu. Wskazano także, że brak pozostawienia awiza zdarza się na tyle często, że kwestia ta była przedmiotem działań podjętych przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Równocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, które według skarżącej co najmniej uprawdopodobniają, że Poczta Polska w rejonie miejsca zamieszkania skarżącej wykonuje swe obowiązki nienależycie: a. wydruku artykułu zamieszczonego w BIP Rzecznika Praw Obywatelskich – na fakt: nienależytego wykonywania usług przez Pocztę Polską poprzez brak pozostawienia awiza oraz brak możliwości złożenia reklamacji przez adresata przesyłki, b. pisma Poczty Polskiej S.A. z 30 kwietnia 2025 r. - na fakt: nienależytego wykonywania usług przez Pocztę Polską S.A., a także brak winy skarżącej w niedochowaniu terminu. Jednocześnie wskazano, że przeprowadzenie dowodu z powyższych dokumentów na wcześniejszym etapie postępowania nie było możliwe, a jego przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego opóźnienia w rozpoznaniu sprawy. III Pismem z 6 listopada 2025 r. skarżąca złożyła stanowisko strony w sprawie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2025 r. r. wydane w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 4939/22, podtrzymując w całości zażalenie złożone przez pełnomocnika. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca, nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nadanej na adres wskazany przez skarżącą w skardze – w której znajdowało się wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz braku fiskalnego – wynika, że korespondencja zawierająca powyższe wezwania, po dwukrotnym awizowaniu (10 i 20 listopada 2023 r.), w dniu 28 listopada 2023 r. została zwrócona do Sądu z adnotacją "ZWROT nie podjęto w terminie" i w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. została uznana za doręczoną skarżącej z dniem 24 listopada 2023 r. Podkreślić należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.) (zob. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3421/14, postanowienie SN z 22 marca 2019 r., sygn. akt I CZ 118/17, postanowienia NSA: z 5 czerwca 2019 r., sygn. II OZ 500/19; z 26 stycznia 2024 r., sygn. I OZ 9/24), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 73; a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11; 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13; 14 maja 2014 r., sygn. akt I FZ 25/14; 17 października 2019 r., sygn. akt I OZ 967/19) i to na stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA z: 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12, 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, nie przedstawiła żadnej okoliczności wskazującej na nieprawdziwość informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie spornej przesyłki pocztowej. Skarżąca nie przedłożyła także dokumentów potwierdzających przeprowadzenie przez operatora pocztowego postępowania reklamacyjnego. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji i tym samym – biorąc pod uwagę, że była to jedyna okoliczność przedstawiona celem umotywowania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi – nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu. Powyższej oceny nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu oraz dokumenty w postaci wydruku artykułu zamieszczonego w BIP Rzecznika Praw Obywatelskich i pisma Poczty Polskiej S.A. z 30 kwietnia 2025 r. dotyczącego m.in. nienależytego wykonywania usług przez Pocztę Polską S.A. Przedstawiona w zażaleniu argumentacja oraz dokumentacja wskazuje jedynie na ogólne nienależyte wykonywanie usług przez Pocztę Polską poprzez brak pozostawienia awiza oraz brak możliwości złożenia reklamacji przez adresata przesyłki oraz nieprawidłowości w działaniu pracownika Poczty Polskiej S.A. w rejonie zamieszkania skarżącej. Okoliczności wskazywane przez skarżącą w zażaleniu nie odnoszą się jednak do nieprawidłowości w doręczeniu korespondencji zawierającej wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w niniejszej sprawie. Nie podważają zatem skutecznie zgodności z prawem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.