II GZ 83/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1697/24 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lutego 2024 r., nr DPS-DPSZA1.456.12.2022.ASS w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1697/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lutego 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji skarżąca wskazała, że wykonanie tej decyzji spowoduje dla niej szkodę o znacznych rozmiarach, albowiem aktem tym nałożono na nią karę w wysokości 1.500.000 zł, a skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, czy innymi wierzytelnościami, z kolei niewykonania decyzji spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca jest członkiem zarządu S. sp. z o.o., która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma rachunku i jest pokrzywdzoną w prowadzonych postępowaniach karnych dotyczących członków zarządu Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła we wniosku okoliczności wskazujących na możliwość zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wskazała jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Dołączyła w tym zakresie odpis z KRS S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., kopie zawiadomień z dnia [...] listopada 2022 r. i z [...] października 2023 r. do organów ściągania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę skarżącej i spółki, wezwania z dnia [...] marca 2020 r. banku [...] do spłaty zadłużenia spółki S. w kwocie 458,77 zł. W aktach sprawy WSA nie stwierdził natomiast jakichkolwiek dokumentów obrazujących przede wszystkim aktualną kondycję finansową skarżącej (przykładowo zeznań podatkowych, rachunków bankowych, czy dokumentów finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą). W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji ocenił, że brak pełnych i wiarygodnych danych uniemożliwił zweryfikowanie, jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącej wywoła ewentualne wykonanie decyzji. Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącej z jej majątkiem czynnym mogłoby pozwolić na ustalenie okoliczności, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy też groźbę wystąpienia znacznej szkody. Ponadto WSA zwrócił uwagę, że rodzaj nałożonego obowiązku, tj. kara pieniężna, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji bowiem ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu skarżącym kwoty pieniężnej orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono wysokość nałożonej kary. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Sądu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest zatem wystarczający sam wywód strony. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej dla jego skuteczności powinien zawierać spójną argumentację odwołującą się do konkretnych, istotnych okoliczności, jak i dowody pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Tym samym WSA nie mógł ustalić, jaki realnie wpływ na tę sytuację może mieć wykonanie zaskarżonej decyzji, i czy można uznać, że wykonanie tej decyzji może spowodować szkodę, która byłaby dla skarżącej znaczna. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących swoją aktualną kondycję finansową, ani dotyczących osiąganych przez nią dochodów (przykładowo zeznań podatkowych, rachunków bankowych, czy dokumentów finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą). WSA nie mógł zatem skonfrontować kwoty nałożonej kary, nie kwestionując nawet, że jest to kwota znaczna, ze środkami, jakimi skarżąca dysponuje. Nie mógł w konsekwencji dokonać oceny, czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd kasacyjny podzielił też stanowisko Sądu pierwszej instancji, że realizacja zobowiązań publicznoprawnych poprzez uiszczanie kar pieniężnych, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak takie wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją i samo w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W tej sprawie wpadkowej, skarżąca nie dała Sądowi pierwszej instancji możliwości oceny, czy taki przypadek w sprawie występuje. W końcu prawidłowa była uwaga WSA, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił złożony w tej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.