Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2611/24

Wyrok NSA z 15 października 2025 r., II OSK 2611/24 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
15 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 236/24 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 listopada 2023 r. nr 921/OPON/2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek "[...] SA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" [...] Spółka komandytowa z siedzibą w W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 236/24 oddalił skargę A. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 22 listopada 2023 r. nr 921/OPON/2023 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 22 listopada 2023 r. nr 921/OPON/ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), dalej: p.b. po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta) z dnia 19 września 2023r. nr 607/o/2023 odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia 7 grudnia 2022 r. nr 1522/2022 zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku hali magazynowej z urządzeniami budowlanymi w m. [...], ul. [...] na działce ew. nr [...] w obrębie [...], j. ew. [...] [...] obszar wiejski, gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. A. G. pismem z dnia 21 lipca 2023 r. wniosła do Starosty o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty nr 1522/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r., jako podstawę wznowienia wnioskodawczyni wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, mimo, że przysługiwał jej status strony postępowania. Organ I instancji postanowieniem z dnia 1 września 2023 r. wznowił postępowanie, a po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta decyzją nr 607/o/2023 z 19 września 2023 r., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] nr 1522/2022. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jednocześnie ustawodawca w art. 3 pkt 20 p.b. zawarł definicję legalną pojęcia obszar oddziaływania obiektu. Starosta wyjaśnił też, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia, W niniejszej sprawie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby przedmiotowa inwestycja ograniczała możliwość zabudowy nieruchomości sąsiedniej tj. działki o nr ew. [...], położonej w m. [...], którą wnioskująca wskazuje jako swoją własność. W dniu 12 września 2023 r. do Starostwa [...] wpłynęły wyjaśnienia inwestora w formie opisowej i w formie graficznej, gdzie wskazano, że dla istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ew. [...] minimalny czas nasłonecznienia jest większy niż wymagane 3 godziny, co jest zgodne z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), dalej: r.w.t. Ponieważ we wniosku o wznowienie postępowania wskazano także, że w odległości 4 m od budynku skarżącej projektant przewidział drogę parkingi oraz zbiornik podziemny o powierzchni [...] m3, co stanowi o naruszeniu uzasadnionego interesu prawnego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., organ I instancji wskazał, iż twierdzenia te są chybione albowiem w rzeczywistości odległość przedmiotowej inwestycji od budynku skarżącej wynosi 16,75 m, natomiast miejsca postojowe są usytuowane w prawidłowej odległości od działki skarżącej, a także od budynku znajdującego się na działce o nr ew. [...], co jest zgodne z § 19 r.w.t. Odnosząc się do usytuowania w zbyt bliskiej odległości projektowanego zbiornika podziemnego na wody opadowe ppoż., Starosta wskazał, że brak jest przepisów regulujących odległości zbiornika (deszczówkę na wody opadowe) od okien i drzwi oraz do granicy działki na której planowana jest inwestycja. W zakresie zarzutów skarżącej, że projektowana inwestycja oceniana jako całość nie zapewnia odpowiedniej ochrony przed hałasem, organ stwierdził, że kwestia przekroczenia hałasu w trakcie użytkowania obiektu to kompetencja organu ochrony środowiska. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej Wojewoda Mazowiecki wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jakkolwiek nie budzi wątpliwości, że A. G. jest właścicielką działki sąsiedniej względem inwestycji, to jednak fakt ten sam w sobie nie przesądza o posiadaniu przez nią interesu prawnego w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Organ zauważył, że skarżąca wywodzi swój interes prawny w postępowaniu z uwagi na okoliczność, że planowane zamierzenie budowlane oddziałuję na należącą do niej nieruchomość, jednakże projektowana inwestycja nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działki skarżącej, w szczególności ograniczenia takie nie wynikają z § 12, § 13, oraz § 57 czy § 60 ust. 1 r.w.t. Organy administracji nie dopatrzyły się również innych ograniczeń dla działki Skarżącej, które mogły ewentualnie zaistnieć. Skargę na decyzję Wojewody wniosła skarżąca zarzucając jej naruszenie: 1) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że nie ma przymiotu strony w postępowaniu; 2) art. 3 pkt. 20 p.b. poprzez niewłaściwą jego interpretację; 3) art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez nieuwzględnienie zasad ochrony uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich; 4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego; 5) art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z uwagi na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd na wstępie wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną, a drugą wystąpienie przynajmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a. wad decyzji administracyjnych. Skarżąca inicjując postępowanie powołała się na podstawę wznowieniową określoną art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Obowiązkiem organu było zatem sprawdzenie istnienia wyłącznie tej podstawy wznowieniowej. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy orzekające postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organy przyjęły, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w sprawie, należy w pełni zaakceptować. Na gruncie niniejszej sprawy legitymację skarżącej ocenić należało w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 p.b. Przywołany przepis określa wprost strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, którym przysługuje interes prawny w sprawach tego rodzaju nie przewidując przy tym wyjątków. Ponadto stanowi on lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Mając na uwadze brzmienie art. 28 ust. 2 p.b. organ obowiązany był zatem w niniejszej sprawie ustalić, czy nieruchomość, co do której skarżącej przysługuje prawo własności, znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, na budowę którego wydano pozwolenie. Sąd podkreślił, że w realiach niniejszej sprawy przedmiotem postępowania wznowieniowego wszczętego na podstawie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zbadanie, czy istniejąca treść oraz ustalenia ostatecznej decyzji Starosty nr 1522/2022 z dnia 7 grudnia 2022 r. pozwalają na stwierdzenie, że wnioskodawczyni powinna być stroną, a mimo to za stronę nie została uznana. Sąd I instancji uznał, że analiza zatwierdzonej ww. decyzją dokumentacji projektowej dokonana poprzez pryzmat treści tej decyzji i zatwierdzonego nią projektu zagospodarowania, nie pozwala na stwierdzenie, że obszar oddziaływania tejże inwestycji obejmuje również działkę skarżącej o nr ew. [...], położonej w m. [...], którą wnioskująca wskazała jako swoją własność. Sam fakt, że działka skarżącej sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycyjną o nr ew. [...], co jest w sprawie bezsporne, nie prowadzi automatycznie do wniosku, że projektowana inwestycja powoduje ograniczenia w zakresie możliwości zagospodarowania działki skarżącej. Następnie Sąd przytoczył ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające w prawie uznając je jednocześnie za własne. W ocenie Sądu, organy administracji zarówno prawidłowo ustaliły przepisy, które miały w sprawie zastosowanie do ustalenia obszaru oddziaływania obiektu, jak i na tym tle wywiodły, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca, mogą świadczyć jedynie o interesie faktycznym, który nie jest tożsamy z interesem prawnym i nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. Analiza zgromadzonej dokumentacji oraz projektu inwestycji prowadzi też do wniosku, że sporna inwestycja nie jest też poddana jakiemuś szczególnemu reżimowi prawnemu, a zatem zastosowanie w sprawie przy badaniu obszar oddziaływania mają wyłącznie przepisy r.w.t. Reasumując Sąd wojewódzki uznał, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Skargę kasacyjną wniosła A. G. zaskarżając powyższy wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. polegające na uznaniu, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, w konsekwencji nie posiada przymiotu strony; 2) błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt. 20 p.b. polegające na uznaniu, że obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony został zgodnie z obowiązującymi przepisami a nieruchomość skarżącej nie znajduje się na tym obszarze, w konsekwencji błędne uznanie, że planowana inwestycja nie wpływa na możliwość zabudowy przez skarżącą należącej do niej działki zgodnie z jej przeznaczeniem; 3) błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez nieuwzględnienie zasad ochrony uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich, w tym przypadku skarżącej, pomimo iż jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 listopada 2023 r. nr 921/OPON/2023 oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 19 września 2023 r. nr 607/o/2023. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A. Sp. z o.o. [...] S.K. wniósł o jej oddalenie w całości oraz w zasądzenie od A. G. na rzecz [...] S.A. Sp. z o.o. [...] S.K. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej należy zauważyć, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli legalności dokonywanej przed Sądem pierwszej instancji była ostateczna decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 listopada 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 19 września 2023 r. odmawiającą we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2022 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę hali magazynowej z urządzeniami budowlanymi na działce nr [...] w miejscowości [...]. Podstawę materialnoprawną wydania kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji stanowił przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzją tą organ odwoławczy, w ramach badania podstaw wznowienia opartych na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zdecydował o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2022 r. niewadliwie uznając, że skarżącej nie przysługiwał w tej sprawie status strony wobec ustalenia, że obszar odziaływania planowanej inwestycji nie obejmuje swym zasięgiem działki skarżącej, bowiem położenie jej względem projektowanej inwestycji wyklucza uznanie, że nieruchomość przeznaczona pod sporną inwestycję niesie za sobą ograniczenia w możliwości zabudowy działki należącej do skarżącej. Tym samym przyjęto, że wskazywana przesłanka wznowieniowa nie wystąpiła w realiach tej sprawy. Przypomnieć należy, że jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie NSA, że w przypadku, gdy składający podanie o wznowienie postępowania na podstawie prawnej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. twierdzi, że przysługiwał mu przymiot strony postępowania, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje zawsze w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, tj. po wydaniu postanowienia z art. 149 § 2 k.p.a. a wyrazem ustalenia, że podanie wniósł pomiot nie będący stroną będzie wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - tj. odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest bowiem prowadzone co do tego, czy wnioskodawca jest stroną z punktu widzenia materialno-prawnego (por. wyroki NSA: z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09, z 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2509/10). Takie prawidłowe postępowanie rozpoznawcze przeprowadzono w tej sprawie, w ramach którego dokonano właściwej oceny braku wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że wbrew zarzutom wniesionego środka odwoławczego Sąd pierwszej instancji, przeprowadził prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i w konsekwencji tej kontroli słusznie zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. albowiem zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obszar oddziaływania inwestycji polegającej na budowie hali magazynowej ogranicza się do nieruchomości, na której inwestycja zostanie wybudowana i nie wpływa tym samym na możliwość zabudowy należącej do skarżącej działki zgodnie z jej przeznaczeniem oraz nie uwzględnia ochrony uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w art. 3 pkt 20 p.b. została zamieszczona definicja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, które ustawodawca odniósł do terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zaś art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nakazuje poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich przy projektowaniu oraz budowie obiektu budowlanego. Organ administracji ma więc obowiązek ustalić, czy z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę wystąpił właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, oraz czy realizacja inwestycji wskazanej we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę spowoduje, że właściciel użytkownik wieczysty lub zarządca innej nieruchomości dozna ograniczeń w zabudowie swojej nieruchomości. Ograniczenia w zabudowie terenu muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa. Tym samym należy wyraźnie podkreślić, że tylko ograniczenia w zabudowie nieruchomości, które wynikają z konkretnego przepisu prawa dają podmiotom wymienionym w art. 28 ust. 2 p.b. prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy, co istotne, wykładać ściśle nie zaś rozszerzająco. Zauważyć trzeba, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, będzie się materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę w obrębie której istnieją ograniczenia w zabudowie terenu. Podkreślenia wymaga, że w związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Nie można podzielić stanowiska, zgodnie z którym w obszarze oddziaływania obiektu mogą również znajdować się nieruchomości, wobec których, zgodnie z założeniami projektowymi, nie dochodzi do ograniczeń w ich zabudowie i na które przedsięwzięcie budowlane może oddziaływać w inny sposób. Pogląd dopuszczający badanie potencjalnego, ale bliżej nieokreślonego i nie znajdującego odniesienia w obowiązujących przepisach oddziaływania, prowadziłby do skutków jednoznacznie sprzecznych ze zmianami ustawy - Prawo budowlane i powrotu do stanu sprzed tej zmiany, gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej przyjmowały co do zasady, że każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na jej budowę, bo inwestycja ta może w bliżej nieokreślony sposób oddziaływać na działkę sąsiednią. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający jego zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne wskazanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne (spekulatywne). Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia w zabudowie sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. W realiach tej sprawy skarżąca w toku postępowania rozpoznawczego ani na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie wskazała takiego, mającego zastosowanie w sprawie, konkretnego przepisu prawa materialnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę jej działki ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Niewątpliwie w świetle definicji obszaru oddziaływania do przepisów odrębnych należą przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy ustawy o ochronie przyrody, ustawy o drogach publicznych, prawa wodnego, przepisy dotyczące ochrony zabytków, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska, w tym dotyczące ochrony przed hałasem, zanieczyszczania powietrza niektórymi substancjami trującymi. Tym niemniej ograniczenia w zabudowie terenu, by mogły stanowić podstawę przyznania statusu strony na podstawie art. 28 ust. 2 p.b., muszą cechować się obiektywnością i realnością. Niewystarczające jest zatem odwołanie się do przepisów kształtujących wymogi prawne, które musi spełnić inwestor, by uzyskać pozwolenie na realizację przedsięwzięcia. Natomiast prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy podlegał we wznowionym postępowaniu właściwej ocenie, która umożliwiała organowi, co trafnie podzielił Sąd pierwszej instancji stwierdzenie, że zaprojektowane roboty budowlane prowadzące do budowy hali magazynowej nie powinny być traktowane jako mogące mieć wpływ na uprawnienia albo obowiązki skarżącej jako właścicielki sąsiedniej nieruchomości, które ustawodawca miał na uwadze w art. 28 ust. 2 p.b. Trafnie zwrócono uwagę w ramach tego materiału dowodowego, że sama inwestycja w żaden sposób nie ogranicza swym zakresem możliwości i sposobu zabudowy działek sąsiednich. Z analizy dokumentacji projektowej nie da się natomiast wywieść argumentów, z których wynikałoby jakiekolwiek ograniczenie w zabudowie nieruchomości skarżącej, skoro już znajduje się na niej zabudowania. Skarżąca poza ogólnym podnoszeniem, że inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływać na jej nieruchomość, nie wykazała naruszenia konkretnych przepisów, które pozwoliłyby w sposób odmienny niż ustalono to w tym postępowaniu ocenić jej interes prawny i w konsekwencji by wykazać, że jest stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2022 r. Skoro jak już wyżej zaznaczono przepisy ustawy Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle nie zaś rozszerzająco, to jest niesporne, że w przypadku planowanej inwestycji nie wystąpiło prawne ograniczenie w możliwości zabudowy działki skarżącej. Tym samym wbrew zarzutom kasacji skarżąca, co wyżej podkreślono, nie wykazała ani faktycznych ani prawnych podstaw do przyznania jej statusu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 7 grudnia 2022 r. Zatem nie można uznać, że bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Również art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., nakazujący poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, uzasadnionych interesów osób trzecich, jest ogólną zasadą Prawa budowlanego, ale nie definiuje samodzielnie obszaru oddziaływania w sposób kreujący status strony dla właścicieli, użytkowników wieczystych bądź zarządców nieruchomości sąsiednich, jeśli brak jest konkretnych ograniczeń wynikających z innych przepisów bezpośrednio je statuujących. Stąd też obowiązek uwzględnienia przez organy administracji uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozpatrywany abstrakcyjnie, bez jednoczesnego odniesienia do skonkretyzowanych planów zagospodarowania terenu sąsiedniej działki. Organ administracji dokonując zatwierdzenia projektu budowlanego nie może oceniać go pod kątem każdego możliwego sposobu zabudowy sąsiedniej działki. Analiza projektu budowanego pod kątem możliwości zabudowy sąsiedniej działki może mieć miejsce w sytuacji, gdy osoba posiadająca tytuł prawny dający podstawę do zabudowy tej działki posiada zatwierdzony decyzją projekt budowlany lub dokonała zgłoszenia realizacji określonej inwestycji. W takim przypadku organ administracji ma realną możliwość oceny, czy planowana inwestycja nie będzie skutkowała niemożnością realizacji lub ograniczeniem możliwości realizacji inwestycji na sąsiedniej działce (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 455/20 oraz wyrok NSA z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 1241/23) . W niniejszej sprawie organy i Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustaliły, że przepisy odrębne, wprowadzające ograniczenia w zabudowie działki skarżącej w związku z realizacją spornej inwestycji, nie mogą być zidentyfikowane. W skardze kasacyjnej tezy przeciwnej nie wykazano. W konsekwencji, prawidłowo uznano, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. i nie była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2022 r., co skutkowało odmową uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Reasumując uznać należało, iż przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Stąd z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił także wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 p.p.s.a. przewiduje - w razie oddalenia skargi kasacyjnej - możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez uczestnika postępowania. Jednocześnie na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 października 2024
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Paweł Miładowski Piotr Broda /sprawozdawca/ Roman Ciąglewicz /przewodniczący/

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny