II OSK 584/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. R. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej T. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 737/23 w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić dopuszczenia M. R. do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 737/23 oddalił skargę T. Z. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 31 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań złożonych przez K. D. i T. Z., od decyzji Prezydenta [...] z 2 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. Z. M. R. w piśmie z 15 kwietnia 2025 r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgłosiła swój udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika wskazując, że nabyła w ½ spadek po zmarłym w 2010 r. W. C. Wyjaśniła, że przedmiotowa sprawa może dotyczyć majątku po M. C. lub W. C., których spadkobiercą był W.C.1., a zatem ma interes prawny we wszystkich sprawach dotyczących ojca lub dziadków. Do pisma załączyła kserokopie: postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] grudnia 1986 r., sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po M. C. i postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W. A. C. W piśmie z 24 kwietnia 2025 r. M. R. wyjaśniła, że przedmiotowe postępowanie dotyczy inwestycji budowalnej na działkach ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...], położonych przy ul. O. [...], a zatem wskazana nieruchomość sąsiaduje z działką ewidencyjną [...] z obrębu [...], położoną przy ul. O. [...], do której prawa przysługiwały jej poprzednikom prawnym Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek M. R. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej zwanej p.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przyjęcie istnienia interesu prawnego po stronie wnioskującego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Pojęcie interesu prawnego określa relację pomiędzy oczekiwaniami podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo, a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakie mają wobec danego podmiotu. Interes prawny, aby mógł zostać zaspokojony przez organ stosujący prawo musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Interes prawny jest kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że niniejsze postępowanie sądowe dotyczy kontroli legalności postanowienia Wojewody [...] z [...] stycznia 2023 r. nr [...] stwierdzającego – na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej "k.p.a.") niedopuszczalność złożonych przez K. D. i T. Z. odwołań od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2022 r. nr [...]. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest rozstrzygnięciem proceduralnym. Stwierdzona przez organ niedopuszczalność odwołania wynikała bowiem z przyczyn podmiotowych. W sprawie zainicjowanej skargą T. Z. badana jest wyłącznie kwestia niedopuszczalności odwołania od decyzji z [...] grudnia 2022 r. Nie budzi wątpliwości, że interes prawny w sprawie dotyczącej kontroli takiego postanowienia posiadają wyłącznie podmioty, które złożyły to odwołanie. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wywiera bowiem bezpośredni wpływ na ich sytuację prawną. Jak już bowiem wskazano wcześniej interes prawny musi być osobisty, własny i indywidualny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. a contrario, orzekł o odmowie dopuszczenia M. R. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.