II OSK 88/26

Dnia 11 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/25 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 15 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić wniosek.

W skardze na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 15 listopada 2024 r. orzekającej o odmowie uchylenia własnej decyzji z 6 grudnia 2023 r., którą na podstawie art. 440a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach odmówiono skarżącemu, obywatelowi Rosji, wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z 6 grudnia 2023 r. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej skarżący uzasadnił tym, że wykonanie decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia mu znacznej szkody oraz pozbawi go i jego rodzinę jedynego źródła utrzymania. Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, z której dochody stanowią jedyne źródło utrzymania jego rodziny. Postanowieniem z 25 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 6 grudnia 2023 r., którą odmówiono skarżącemu wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen. Sąd pierwszej wskazał na brak możliwości wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 6 grudnia 2023 r. z uwagi na okoliczność, że decyzja ta nie mieści się w granicach sprawy sądowoadministracyjnej zainicjowanej skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 15 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z 6 grudnia 2023 r. Odnosząc się zaś do argumentów wskazanych we wniosku o ochronę tymczasową Sąd zaznaczył, że choć okoliczności podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z 6 grudnia 2023 r. uzasadniają udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej to z uwagi na to, że obie decyzje zostały wydane w celu ochrony bezpieczeństwa państwa, ich wstrzymanie naruszałoby interes państwowy. Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II OZ 1909/25, oddalił. NSA nie zgodził się z Sądem pierwszej instancji jakoby w niniejszym postępowaniu zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, nadto że decyzja o odmowie wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen nie mieści się w granicach sprawy sądowoadministracyjnej zainicjowanej skargą na decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia tej decyzji ostatecznej. Niemniej jednak NSA uznał, że znaczenie w sprawie ma fakt, że decyzję odmawiającą skarżącemu wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen wydano, gdyż wymagały tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, na podstawie art. 440a ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Konieczne zatem jest wyważenie w postępowaniu dotyczącym ochrony tymczasowej dwóch interesów – z jednej strony indywidualnego interesu skarżącego, z drugiej zaś interesu publicznego – konieczności ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym NSA doszedł do wniosku, że "argumentacja skarżącego dotycząca spełnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej nie może wywołać zamierzonego skutku [oraz], że skoro obie decyzje zostały wydane w celu ochrony bezpieczeństwa państwa, to ich wstrzymanie naruszałoby interes państwowy". Wyrokiem z 22 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 15 listopada 2024 r. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący zawarł wniosek o zmianę na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia WSA w Warszawie z 25 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 266/25, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 6 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen, "albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej skarżący oparł na twierdzeniach odnoszących się do skutków związanych z rozłąką z żoną i córką oraz konsekwencji w związku z prowadzoną w Polsce działalnością gospodarczą. Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Podkreślić jednocześnie należy, że zmiana okoliczności sprawy jest również przesłanką zmiany i uchylenia postanowienia prawomocnego niekończącego postępowania w sprawie, o czym stanowi art. 165 p.p.s.a. Wobec tego NSA byłby uprawniony do zmiany zapadłego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, gdyby zmianie uległy okoliczności sprawy. Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w rozpoznawanej sprawie. Okoliczności powołane jako podstawy uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej skarżącemu wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen i następnie w wywiedzionym zażaleniu na postanowienie o odmowie zastosowania ochrony tymczasowej oraz obecnie w złożonym przed NSA wniosku zawartym w skardze kasacyjnej, są w istocie takie same. Innymi jedynie stwierdzeniami skarżący próbuje opisać konsekwencje związane z koniecznością opuszczenia Polski oraz brakiem możliwości wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen, w szczególności powołując się na konsekwencje odnoszące się do rozłąki z rodziną oraz do obowiązków związanych z prowadzoną w Polsce działalnością gospodarczą i następczo ze skutkami finansowymi wynikającymi z tytułu wyjazdu. Kolejny raz skarżący powołuje się zatem na te same okoliczności, które były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynionych w postanowieniu, którym oddalono zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 25 marca 2025 r. o odmowie zastosowania ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał żadnych nowych argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji ani w całości, ani w części. Ponadto istotne jest to, że podstawą odmowy wstrzymania wykonania decyzji z 6 grudnia 2023 r., którą odmówiono skarżącemu wjazdu i pobytu na terytorium państw obszaru Schengen, były względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a te nie uległy zmianie, jak tego wymaga art. 61 § 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy NSA uznał, że nie ma podstaw do zmiany zapadłego już w sprawie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w całości lub części na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. W konsekwencji powyższego NSA, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.