II OZ 1295/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K., K. P., R. P. i D. K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 892/24 o odrzuceniu skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr 271/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia D. K. i K. P.; 2. odrzucić zażalenie R. P.; 3. odrzucić zażalenia D. K.1.

K. P. i D. K. (dalej: skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 lutego 2024 r. nr 271/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2024 r., VII SA/Wa 892/24, wezwano osobno każdą ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 25 lutego 2025 r., VII SPP/Wa 419/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 6 listopada 2024 r., którym odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 25 lutego 2025 r., VII SPP/Wa 420/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 6 listopada 2024 r., którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy. Pismami z 6 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2025 r., VII SA/Wa 892/24, wezwał K. P. i D. K. do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z 9 kwietnia 2024 r. wzywających do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zaskarżonym postanowieniem z 6 maja 2025 r., VII SA/Wa 892/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę K. P. i D. K. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wezwania z 25 lutego 2025 r. do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z 9 kwietnia 2024 r. zostały skutecznie doręczone D. K. w dniu 24 marca 2025 r., natomiast K. P. – 25 marca 2025 r. Termin siedmiodniowy do uiszczenia wpisów przez skarżące upłynął zatem odpowiednio w dniu 31 marca 2025 r. i 1 kwietnia 2025 r. Skarżące nie uiściły jednak wymaganych wpisów. Pismem z 30 maja 2025 r. (data nadania: 2 czerwca 2025 r.) zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K., K. P., D. K.1 i R. P. Kolejnym pismem z 30 maja 2025 r. (data nadania: 4 czerwca 2025 r.) zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. P., D. K. i D. K.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżące nie są zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 6 listopada 2024 r., VII SPP/Wa 419/24, odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych i ustanowienia adwokata. Natomiast w stosunku do D. K. – zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 6 listopada 2024 r., VII SPP/Wa 420/24, pozostawiono bez rozpoznania wniosek ww. o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 25 lutego 2025 r., po rozpoznaniu sprzeciwów złożonych przez skarżące, utrzymał w mocy ww. postanowienie (VII SPP/Wa 419/24) i zarządzenie (VII SPP/Wa 420/24). Z akt wynika nadto, że pismami z 6 marca 2025 r., w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2025 r., wezwano K. P. i D. K. do wykonania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z 9 kwietnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone D. K. w dniu 24 marca 2025 r., natomiast K. P. – 25 marca 2025 r. A więc odpowiednio do 31 marca i 1 kwietnia 2025 r. skarżącym biegł termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – jak trafnie wskazał Sąd I instancji. Pomimo tego skarżące nie uiściły wpisów sądowych w terminie zakreślonym przez Sąd, co też potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja, że w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy do dnia 22 kwietnia 2025 r. Takie zaś okoliczności uprawniały Sąd I instancji do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi K. P. oraz D. K. Z kolei argumentacja zawarta w zażaleniu tej oceny skutecznie nie podważa, ponieważ skupia się na innych zagadnieniach niż wynikające z art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy wskazać, że na zarządzenia z 25 lutego 2025 r. wyzywające do wykonania prawomocnych zarządzeń z 9 kwietnia 2024 r. o wezwaniu każdej ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały wniesione pisma pt. "zażalenie", zauważenia jednak wymaga, że tego rodzaju zarządzenia są niezaskarżalne, ponieważ ich przedmiotem jest tylko wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Odnosząc się do zażaleń wniesionych przez D. K.1 i zażalenia złożonego przez R. P. wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie skarżących. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi K. P. i D. K. dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób. D. K.1 i R. P. nie mogli zatem wnieść skutecznie zażaleń na ww. postanowienie odrzucające skargę innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia: zażaleń wniesionych przez D. K.1 i zażalenia złożonego przez R. P. jako niedopuszczalnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. i 3. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.