II OZ 219/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2552/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2025 r. znak: DOR.7110.300.2025.JSK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2552/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 29 września 2024 r. nr 1473/6740.1/2020 zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania, wydanej w trybie zwykłym, decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 29 września 2024 r. W odniesieniu do powyższego zaznaczono, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie wyklucza to jednak możliwości wstrzymania również innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Podkreślono, że taka sytuacja jest możliwa wówczas, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania kwestionowanego aktu. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie uzasadniła wniosku w rzeczowy sposób. Sąd zauważył, że poprzestała jedynie na stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki negatywne wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", ponieważ przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie są przepisy prawa miejscowego. Stwierdziła również, że pozytywne przesłanki zostały spełnione, ale nie rozwinęła swojej argumentacji. Sąd wskazał, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno być poparte faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami (m.in. stosowną dokumentacją), które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak – w ocenie Sądu – nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Nadto, zauważyć należy, że niebezpieczeństwa, o których mowa w analizowanym przepisie, mogą dotknąć nie tylko skarżącego (wnioskodawcę), lecz także innych uczestników postępowania. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do innych, niż skarżący, uczestników postępowania. Wstrzymanie wykonania aktu nie może szkodzić innym, a jego zastosowanie jest co do zasady wyjątkowe (zob. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 1165/18; z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1041/16; z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 102/06). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja zawarta w analizowanym wniosku nie może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku strony skarżącej oraz interesów inwestora powoduje, że składająca wniosek była obowiązana do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. Wyjaśnić należy, że o ile realizacja zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia inwestycji, to w ramach rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, przedmiot oceny stanowi jedynie to, czy jej wykonanie, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Takich okoliczności strona skarżąca nie wskazała. Przesłanki które podnosi strona nie odnoszą się do zindywidualizowanej sytuacji skarżącej i nie wskazują na możliwość pojawienia się niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie wnioskodawcy. Skarżąca wskazuje natomiast na ewentualną szkodę jaką może ponieść inwestor oraz nabywcy lokali w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, będzie obciążać właśnie jego. Wszelkie koszty takiego zabiegu poniesie inwestor, który ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast argumentacja dotycząca poniesienia przez inwestora kosztów związanych z budową nie ma żadnego znaczenia dla skarżącej. Również ogólnikowe twierdzenie skarżącej, że wybudowanie projektowanych obiektów "zaburzy ład przestrzenny i krajobraz w tematycznym obszarze", przy braku należytego wyjaśnienia tej kwestii, nie mogło warunkować udzielenia ochrony tymczasowej. Z tych też względów, uznać należało, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji nie zawiera wad, które czyniłyby koniecznym ponowne rozpoznanie przedmiotowego wniosku. Skarżąca nie wykazała bowiem żadnych takich okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji nie została skutecznie podważona w rozpoznanym zażaleniu. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.