II SA/Łd 431/26

Dnia 10 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2026 roku sprawy ze skargi Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2026 roku nr 64/II/2026 znak: WOP.7721.74.2026.DM w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie z dnia 11 lutego 2026 roku, nr 14/2026 znak: PINB.5141.6.7.2025.MZ; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz strony skarżącej Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR

Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 24 kwietnia 2026 r. nr 64/II/2026 znak: WOP.7721.74.2026.DM Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej także: ŁWINB w Łodzi) uchylił w całości decyzję z dnia 11 lutego 2026 r. nr 14/2026 znak: PINB.5141.6.7.2025.MZ Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie (dalej także: PINB w Kutnie) oraz umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kutnie w ramach prowadzonego postępowania naprawczego dotyczącego legalności wykonania przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, zlokalizowanej na terenie działki nr [...] w miejscowości F. i, gm. K. , wydał decyzję decyzji z dnia 11 lutego 2026 r. nr 14/2026, znak: PINB.5141.6.7.2025.MZ, którą nakazał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2025, poz. 418, dalej jako: P.b.), E. Sp. z o.o. w B. jako inwestorowi, rozbiórkę (demontaż) zespołu kogeneracyjnego mocy 378 kW, zamontowanego na terenie działki nr ewid. [...] zlokalizowanej w miejscowości F. i, gm. K. . Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. Sp. z o.o. w B. . Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie przyjął, iż w sprawie zostały wykonane roboty budowlane polegające na przebudowie. Doszło jedynie do czasowego zastąpienia jednego zespołu technicznego (silnika 716 kW) innym (378 kW) na czas niezbędnego remontu. Jest to czynność związana z bieżącą konserwacją urządzenia. Wymiana agregatu wewnątrz istniejącej infrastruktury OZE nie stanowi robót budowlanych. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 24 kwietnia 2026 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że przedmiotem postępowania naprawczego organ powiatowy uczynił roboty budowlane polegające na przebudowie instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, realizowanych bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt P.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepisy art. 51 P.b. stanowią kontynuację rozwiązań naprawczych przyjętych w art. 50 P.b.. zatem powinny być interpretowane i stosowane łącznie z przepisami art. 50 ust. 1 P.b., zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno- budowlanym lub w przepisach. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r. nr 54/2025 znak: PINB.5141.6.3.2025.MZ PINB w Kutnie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. wstrzymał E. Sp. z o.o. w B. , jako inwestorowi roboty budowlane realizowane bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, polegające na przebudowie instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, zlokalizowanej na terenie działki nr [...] w miejscowości F. i, gm. K. . Powyższe postanowienie zostało w całości uchylone przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r. nr 59/II/2026. Organ szczebla wojewódzkiego uznał, że wymiana modułu kogeneracyjnego o mocy 716 kW na moduł o mocy 378 kW nie stanowiła wykonywania robót budowlanych, a tym samym nie wymagała ani uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. i wstrzymania robót budowlanych. W świetle powyższego organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana jako bezpośrednia konsekwencja uprzedniego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez organ wyższej instancji. Uchylenie tego postanowienia powoduje, że aktualnie odpadła materialnoprawna podstawa do wydania decyzji z art. 51 P.b. Innymi słowy, decyzja ta utraciła swoją podstawę faktyczną i prawną. Niezależnie od powyższego, organ stwierdził, iż czynności wykonywane przez stronę skarżącą, polegające na wymianie modułu kogeneracyjnego, nie podlegają reglamentacji na gruncie ustawy - Prawo budowlane. Oznacza to, że w sprawie nie występuje przedmiot postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów tej ustawy, gdyż brak jest zdarzenia prawnego, które mogłoby podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W tej sytuacji organ stopnia wojewódzkiego korzystając z uprawnień przyznanych mocą normy zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji PINB w Kutnie i umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, zlokalizowanej na terenie działki nr [...] w miejscowości F. i, gm. K. . Odnosząc się do treści odwołania, wskazał, że zaskarżona decyzja okazała się wadliwa i należało ją wyeliminować z obrotu prawnego, ale z przyczyn innych niż te, które zostały podniesione w odwołaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Z. Sp. z o.o. w K. . Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, połączenie sprawy do wspólnego rozpoznania lub łączne rozpoznanie ze sprawą ze skargi Z. Sp. z o.o. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 59/II/2026 z dnia 9 kwietnia 2026 r., ewentualnie o uwzględnienie ścisłego związku obu spraw, dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., uzupełniającego dowodu z dokumentów załączonych do skargi, tj. wiadomości e-mail z dnia 8 grudnia 2022 r. skierowanej przez A.O., działającego za E. Sp. z o.o. do Z. Sp. z o.o. - na okoliczność tego, że sama inwestorka opisywała planowane działania jako remont i modernizację funkcjonującej elektrowni biogazowej, obejmujące modernizację systemu odgazowania, wymianę agregatu prądotwórczego na mniejszy oraz działania mające zwiększyć sprawność i produkcję energii elektrycznej, co przeczy późniejszej kwalifikacji tych działań jako wyłącznie eksploatacyjnej wymiany urządzenia; wiadomości e-mail z dnia 22 września 2023 r. skierowanej przez T.S. , działającego za E. Sp. z o.o. do Prezesa Zarządu Z. Sp. z o.o P.M. - na okoliczność przyznania przez inwestorkę, że dotychczasowy moduł MWM o mocy 716 kW był urządzeniem za dużym, nieekonomicznym i niepozwalającym na dalszą pracę w ruchu ciągłym, a planowanym rozwiązaniem było przejście na moduł P. o innych parametrach technicznych; dokumentacji fotograficznej kontenerowego zespołu kogeneracyjnego, płyty fundamentowej, przyłączy, rurociągu oraz infrastruktury instalacji OZE - na okoliczność skali urządzeń, ich posadowienia, funkcjonalnego powiązania z instalacją odnawialnego źródła energii oraz potrzeby pogłębionej oceny technicznej i prawnej zakresu wykonanych prac. Dowody strona powołała na okoliczność wykazania, że materiał zgromadzony przez organ był niepełny, a charakter i zakres wykonanych prac wymagał pogłębionych ustaleń technicznych i prawnych przed przyjęciem bezprzedmiotowości postępowania oraz przed definitywnym wykluczeniem stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii stało się bezprzedmiotowe, mimo że w sprawie nadal istniał przedmiot postępowania administracyjnego, tj. wykonany i zamontowany na działce nr [...] zespół kogeneracyjny mocy 378 kW, spór co do charakteru wykonanych prac oraz konieczność oceny, czy czynności inwestora stanowiły roboty budowlane lub przebudowę w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane; 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w całości, mimo że nie zachodziły przesłanki do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania, a stan sprawy wymagał dalszego wyjaśnienia, ewentualnie zastosowania właściwego trybu naprawczego przewidzianego w Prawie budowlanym; 3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny materiału, polegające na automatycznym przyjęciu skutków postanowienia ŁWINB nr 59/II/2026 z dnia 9 kwietnia 2026 r. bez samodzielnej oceny, czy w sprawie istniały podstawy do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego dotyczącego zamontowanego zespołu kogeneracyjnego 378 kW; 4) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lakoniczny, wtórny i niepozwalający na pełną kontrolę toku rozumowania organu, w szczególności poprzez brak samodzielnego wyjaśnienia, dlaczego postępowanie miałoby być obiektywnie i trwale bezprzedmiotowe oraz dlaczego zamontowany zespół kogeneracyjny 378 kW nie mógł być objęty oceną organu nadzoru budowlanego; 5) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej realnej możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, odniesienia się do twierdzeń inwestora oraz przedstawienia dowodów dotyczących rzeczywistego zakresu prac, mimo że skarżąca jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się objęta postępowaniem instalacja; 6) naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wadliwe przyjęcie, że uchylenie postanowienia o wstrzymaniu robót automatycznie wyklucza możliwość dalszego procedowania w sprawie, podczas gdy organ powinien był samodzielnie ocenić, czy zachodzą podstawy do zastosowania przepisów naprawczych Prawa budowlanego; 7) naruszenie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego pominięcie i nieuwzględnienie, że nawet w przypadku przyjęcia, iż roboty zostały już zakończone, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane; 8) naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie, że przy braku dokumentacji dotyczącej wykonanych prac oraz przy technicznym charakterze zagadnienia organ powinien był doprowadzić do wyjaśnienia rzeczywistego zakresu robót, w tym poprzez żądanie inwentaryzacji wykonanych robót, ocen technicznych lub ekspertyz, a nie umarzać postępowanie; 9) naruszenie art. 3 pkt 7 oraz art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane poprzez przedwczesne i pochodne wobec postanowienia nr 59/II/2026 przyjęcie, że wymiana modułu kogeneracyjnego o mocy 716 kW na moduł o mocy 378 kW nie mogła stanowić robót budowlanych ani przebudowy instalacji OZE, mimo że zmiana dotyczyła kluczowego elementu instalacji jako całości techniczno-użytkowej i mogła wpływać na jej parametry techniczne oraz użytkowe; 10) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, polegające na oparciu rozstrzygnięcia przede wszystkim na aktualnej narracji inwestorki o eksploatacyjnym charakterze wymiany modułu, bez skonfrontowania jej z wcześniejszą korespondencją inwestorki, w której sama opisywała planowane działania jako modernizację elektrowni biogazowej i zmianę technologicznego sposobu funkcjonowania źródła. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ błędnie utożsamił uchylenie postanowienia o wstrzymaniu robót z obiektywną bezprzedmiotowością całego postępowania. Bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. musi mieć bowiem charakter rzeczywisty, obiektywny i trwały. Nie wystarczy formalne powołanie się na wcześniejsze rozstrzygnięcie organu II instancji, zwłaszcza jeśli to rozstrzygnięcie samo jest przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiot postępowania nie odpadł. Na nieruchomości skarżącej nadal bowiem znajduje się zespół kogeneracyjny mocy 378 kW, który zastąpił wcześniejszy moduł o mocy 716 kW. Nadal istnieje spór co do tego, czy wymiana tego modułu, wraz z dostosowaniem infrastruktury towarzyszącej, stanowiła roboty budowlane albo przebudowę instalacji OZE. Nadal istnieje również potrzeba ustalenia, czy wykonane czynności wymagały pozwolenia na budowę, zgłoszenia albo zastosowania trybu naprawczego Prawa budowlanego. Organ nie mógł zatem przyjąć, że "brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego", skoro fizycznie istnieje wykonany element instalacji, którego legalność i charakter prawny stanowiły istotę postępowania. W takiej sytuacji postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, lecz wymagało prawidłowej oceny materialnoprawnej i procesowej. Strona zarzuciła, że organ ograniczył się zasadniczo do powtórzenia konkluzji z postanowienia nr 59/II/2026, iż wymiana modułu kogeneracyjnego o mocy 716 kW na moduł o mocy 378 kW nie stanowiła robót budowlanych i nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia. Organ nie zbadał jednak w niniejszym postępowaniu, czy zakres wykonanych prac obejmował wyłącznie podmianę urządzenia, czy też ingerencję w infrastrukturę towarzyszącą, przyłącza, fundament, instalację odzysku ciepła, rurociągi albo inne elementy technologiczne. Nie ustalono również, czy zmiana modułu kogeneracyjnego wpływała na parametry techniczne lub użytkowe instalacji OZE jako całości techniczno-użytkowej. Tymczasem zdaniem strony zmiana modułu o mocy 716 kW na moduł o mocy 378 kW dotyczyła kluczowego elementu instalacji służącej wytwarzaniu energii elektrycznej z biogazu. Nie sposób przyjąć bez pogłębionych ustaleń, że tak istotna zmiana mocy, producenta, charakterystyki pracy i integracji z pozostałymi elementami układu technologicznego pozostawała neutralna z punktu widzenia Prawa budowlanego. Zdaniem strony istotne jest to, że sam inwestor w korespondencji poprzedzającej spór określał planowane działania jako remont i modernizację funkcjonującej elektrowni biogazowej, co jednak nie przesądza samoistnie kwalifikacji prawnej wykonanych prac i stanowiło istotną okoliczność wymagającą wyjaśnienia przez organ. Organ całkowicie pominął również specyfikę instalacji, w ramach której funkcjonował sporny moduł kogeneracyjny. Instalacja ta stanowi element funkcjonującego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, objętego pozwoleniem zintegrowanym. W sprawie pominięto również okoliczność, że proces spalania biogazu składowiskowego wiąże się z powstawaniem dodatkowych substancji i produktów ubocznych procesu technologicznego, w tym m.in. kondensatu czy zużytych olejów silnikowych, których ilość oraz charakter mogą pozostawać zależne od parametrów zastosowanego modułu kogeneracyjnego oraz sposobu jego eksploatacji. Organ nie odniósł się także do kwestii bezpieczeństwa pożarowego instalacji, mimo że kontenerowy moduł kogeneracyjny wraz z infrastrukturą towarzyszącą funkcjonuje na terenie czynnego składowiska odpadów o znacznej powierzchni. Powyższe okoliczności zdaniem strony wzmacniają wniosek, że organ nie miał podstaw do automatycznego umorzenia postępowania. Przedmiotem postępowania nie była abstrakcyjna ocena jednego urządzenia, ale legalność wykonania zmian w instalacji OZE funkcjonującej w ramach składowiska odpadów. Przy tak złożonym stanie faktycznym Organ powinien był przeprowadzić pogłębione postępowanie wyjaśniające, a nie uznać sprawę za bezprzedmiotową. Niezależnie od powyższego, w opinii strony zaskarżona decyzja całkowicie pomija znaczenie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje odpowiednie stosowanie instrumentów naprawczych także w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Nawet gdyby organ uznał, że roboty nie były już wykonywane w dacie orzekania, nie oznaczało to automatycznie bezprzedmiotowości postępowania. W takiej sytuacji organ powinien był rozważyć właściwy tryb postępowania wobec robót już wykonanych. Zdaniem strony organ naruszył również art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca jako właściciel nieruchomości oraz podmiot, którego zawiadomienie doprowadziło do podjęcia czynności przez organ I instancji, powinna mieć bowiem realną możliwość odniesienia się do argumentacji inwestorki i przedstawienia własnych dowodów. Tymczasem decyzja organu II instancji opiera się zasadniczo na twierdzeniach inwestora i wcześniejszej konkluzji organu zawartej w postanowieniu nr 59/II/2026, bez zapewnienia stronie rzeczywistej możliwości wykazania zakresu wykonanych prac oraz ich wpływu na instalację. Strona podniosła ponadto, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i wtórne wobec uzasadnienia postanowienia nr 59/II/2026. Organ nie wyjaśnił, dlaczego w realiach niniejszej sprawy bezprzedmiotowość postępowania miałaby mieć charakter obiektywny i trwały. Nie odniósł się do tego, że zespół kogeneracyjny 378 kW został faktycznie zamontowany i istnieje na nieruchomości skarżącej. Nie wyjaśnił, dlaczego ten istniejący stan nie może podlegać ocenie w trybie Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziły do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, mimo że sprawa wymagała dalszego wyjaśnienia i nie była obiektywnie bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ŁWINB w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2026 r. nr 64/II/2026 uchylająca w całości decyzję PINB w Kutnie z dnia 11 lutego 2026 r. nr 14/2026 nakazującą E. Sp. z o.o. w B. rozbiórkę zespołu kogeneracyjnego mocy 378 kW, zamontowanego na terenie dz. nr [...] w miejscowości F. i, gm. .oraz umarzająca w całości postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii. Kwestionowana decyzja została wydana w postępowaniu wszczętym na skutek pisma z dnia 25 sierpnia 2025 r. Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. właścicielem składowiska odpadów zlokalizowanego w miejscowości F. i gm. K. , która zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli na terenie działki nr ewid. [...] w miejscowości F. i, gm. K. , wchodzącej w obszar składowiska odpadów, na której jej zdaniem, spółka E. Sp. z o.o. w B. posadowiła obiekt kontenerowy wyposażony w nowy silnik kogeneracyjny, generator prądu o innych parametrach niż wcześniejsze urządzanie oraz instalacje do odzysku ciepła której pierwotnie nie było. Jednocześnie podniosła, że parametry generatora prądu naruszają zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji, w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: P.b.) postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r. wstrzymał E. Sp. z o.o. w B. roboty budowlane realizowane bez pozwolenia na budowę polegające na przebudowie instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, zlokalizowanej na terenie działki na nr ewid. [...] . Powyższe postanowienie zostało jednak uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r, nr 59/II/2026. W kontrolowanej sprawie organ I instancji nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. firmie E.Sp. z o.o., jako inwestorowi, rozbiórkę (demontaż) zespołu kogeneracyjnego mocy 378 kW, zamontowanego na terenie działki nr ewid. [...] zlokalizowanej w miejscowości F. i, gm. K.w ramach robót budowlanych polegających na przebudowie instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, realizowanych bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak stanowi art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z kolei organ II instancji, zaskarżoną w sprawie decyzją, uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna wytwarzana jest z biogazu, zlokalizowanej na terenie działki nr [...] w miejscowości F. i, gm. K. . Materialnoprawną podstawą kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia stał się art. 105 § 1 k.p.a. Organ II instancji uznał bowiem, że prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z powołanym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W kontrowanej sprawie organ I instancji przyjął ustalenia w oparciu o przeprowadzone w dniu 1 października 2025 r. czynności kontrolne na terenie działki nr ew. 77, z których to czynności sporządzono, zalegający w aktach administracyjnych, protokół oraz sporządzona została dokumentacja fotograficzna i szkic. W trakcie kontroli stwierdzono, że na terenie działki nr ewid. [...] w miejscowości F. i zlokalizowana jest płyta fundamentowa o wym. 12,2m x 3m, na której ustawiony jest kontenerowy zespół kogeneracyjny o takich samych wymiarach w płaszczyźnie co płyta fundamentowa i o wysokości 3,15m. Powyższy kontenerowy zespół kogeneracyjny zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela inwestora został ustawiony w 2023 r. w ramach wymiany kontenera kogeneracyjnego wybudowanego w 2009 r. Na podstawie tabliczki znamionowej znajdującej się na obecnie ustawionym zespole kogeneracyjnym stwierdzono, że posiada on moc 378kW, natomiast poprzedni zespół kogeneracyjny zgodnie z oświadczeniem stron posiadał moc 716kW. Stwierdzono również, że w odległości 8m od ww. zespołu kogeneracyjnego w kierunku południowym zlokalizowany jest drugi kontener metalowy o wym. 12m x 3,8m ustawiony na płytach drogowych. Pomiędzy zespołem kogeneracyjnym a drugim kontenerem istnieje rurociąg wychodzący z "drugiego" kontenera, ale nie jest przyłączony do kontenerowego zespołu kogeneracyjnego. Drzwi do kontenera gospodarczego i zespołu kogeneracyjnego podczas kontroli były zamknięte, co uniemożliwiło wykonanie dokumentacji fotograficznej wewnątrz obiektów. Podczas kontroli przedstawiciel inwestora nie przedstawił dokumentów, na podstawie których dokonano wymiany kontenerowego zespołu kogeneracyjnego, jak również dokumentów, na podstawie których wybudowano drugi kontener pełniący obecnie funkcję gospodarczą. Przedstawiciel inwestora oświadczył, że nowy zespół kogeneracyjny został wyłącznie ustawiony na istniejącej płycie fundamentowej i nie stanowi on nowej budowy, a jedynie remont w rozumieniu art. 3 pkt. 8 ustawy Prawo budowlane. Nie został on jeszcze podłączony do żadnych instalacji i nie wytwarza jeszcze energii elektrycznej, a tym samym nie wprowadza energii do sieci elektrycznej. Organ ustalił nadto, że decyzją z dnia 31 marca 2009 r., nr 156/2009, udzielono pozwolenia na rozbudowę elektrowni biogazowej (kontenerowa stacja transformatorowa i generatory gazowe na fundamencie żelbetowym) na tym samym terenie. W dokumentacji projektowej nie określono mocy kontenerowego modułu kogeneracyjnego, który miał zostać posadowiony na projektowanym fundamencie. Inwestycja została oddana do użytkowania na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 16 lipca 2009 r. przyjętego przez organ bez sprzeciwu. Konsekwencją ustaleń organów były podjęte przez organy rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu podjęte przez organy w sprawie rozstrzygnięcia okazały się co najmniej przedwczesne, organy w kontrolowanej sprawie bowiem nie ustaliły w pełni stanu faktycznego pozwalającego na wydanie rozstrzygnięć. W kontrolowanej sprawie organy nie ustaliły nie budzącego wątpliwości zakresu prac wykonanych przez inwestora w związku z wymianą kontenerowego zespołu kogeneracyjnego dokonaną w 2023 roku. W swoich ustaleniach, co do zakresu wykonanych prac organy oparły się na przeprowadzonych 1 października 2025 r. oględzinach dokonanych jedynie na zewnątrz zespołu kogeneracyjnego, bowiem brak było dostępu do jego wnętrza oraz ustnych oświadczeniach przedstawiciela inwestora w trakcie czynności kontrolnych, a także danych zawartych na zamontowanej na zespole kogeneracji tabliczce znamionowej. Brak oględzin wewnątrz zespołu kogeneracyjnego nie pozwolił na zweryfikowanie złożonego w trakcie czynności kontrolnych oświadczenia przedstawiciela inwestora, że zespół kogeneracyjny nie został jeszcze podłączony do żadnych instalacji i nie wytwarza jeszcze energii elektrycznej, a tym samym nie wprowadza energii do sieci elektrycznej, z czego mogłoby wynikać, że prace nie zostały jeszcze zakończone. Brak jest w aktach administracyjnych sprawy jakiejkolwiek dokumentacji technicznej dotyczącej kontenerowego zespołu kogeneracyjnego zainstalowanego w 2023 roku w miejsce istniejącego poprzednio, brak jest także jakiejkolwiek dokumentacji, która określałby zakres prac wykonanych w związku z wymianą zespołu kogeneracyjnego dokonaną w 2023 roku. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości nie ustalono jakie urządzenia zostały zamontowane ani też jaki zakres prac został w związku z tym wykonany. Zdaniem Sądu w tej sytuacji trudno uznać, iż organy orzekające w sprawie wydały rozstrzygnięcia w oparciu o należycie i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji iż ustaliły aktualny na dzień wydania decyzji stan faktyczny. Stanowiło to naruszenie art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się w ogóle do zarzutów odwołania. Nie odniesienie się do zarzutów odwołania, jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie, jest naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 26 września 2019 r. II SA/Ol 507/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Nadto, co najistotniejsze, brak ustosunkowania się przez organ drugiej instancji do podnoszonych w środku odwoławczym kwestii, które są prawnie doniosłe, jest uchybieniem noszącym cechę naruszenia prawa w stopniu mającym także istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Łodzi z 8 grudnia 2015 r., II SA/Łd 827/15, CBOSA). Uchybienia ww. przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony i oceniony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (por. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., SA 910/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 7; T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 - 757). Odnosząc się z kolei do wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze Sąd stwierdza, że wnioskowane dowody dotyczyły okoliczności, których wyjaśnienie z wyżej przytoczonych przyczyn nie było istotne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym nie został spełniony podstawowy warunek dopuszczenia przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu, jakim jest konieczność "wyjaśnienia istotnych wątpliwości" (art. 106 § 3 p.p.s.a.) (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 października 2017 r., II SA/Po 217/17, LEX nr 2377569, CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. IB