III OSK 1707/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 190/25 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2025 r. nr SKO.60.16.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania lub opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2022 rok oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej "WSA w Olsztynie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 190/25, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] w [...] (dalej "stowarzyszenie" lub "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 23 stycznia 2025 r., nr SKO.60.16.2024, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania lub opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2022 r. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 24 czerwca 2019 r. Starosta Olsztyński (dalej "Starosta") udzielił [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej "spółka") pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych – płyt wiórowych o maksymalnej zdolności produkcyjnej 3100 m3 na dobę, która obejmuje urządzenie do termicznego przekształcania odpadów innych niż niebezpieczne o maksymalnej zdolności przetwarzania 4,16 tony odpadów na godzinę oraz urządzenia spalania paliw o łącznej nominalnej mocy 167,143 MW na terenie zakładu pod adresem: [...], oraz objęcia pozwoleniem zintegrowanym instalacji spawania ustalając dla niej warunki korzystania ze środowiska na zasadach określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Decyzją z dnia 27 marca 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty o udzieleniu spółce pozwolenia zintegrowanego. Wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 424/20, WSA w Olsztynie uchylił decyzje obu instancji o udzieleniu spółce pozwolenia zintegrowanego. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 424/20, WSA w Olsztynie uzupełnił wspomniany wyrok z dnia 22 września 2022 r. w ten sposób, że dodał punkt III sentencji wyroku w brzmieniu: "decyzje uchylone w punkcie I wyroku wywołują skutki prawne do uprawomocnienia się wyroku". Wyroki z dnia 22 września 2022 r. i z dnia 7 listopada 2022 r. zostały zaskarżone skargami kasacyjnymi. W toku postępowania administracyjnego podejmowane były rozstrzygnięcia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności co do decyzji Starosty z dnia 24 czerwca 2019 r. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2019 r. Starosta nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia 2 września 2019 r. Kolegium utrzymało w mocy to postanowienie. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 883/19, WSA w Olsztynie uchylił postanowienia obu instancji w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wyrok ten doręczony został spółce w dniu 3 stycznia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 2554/21, uchylił wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (z uwagi na wystąpienie przesłanki nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) Decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego (dalej "Marszałek", "organ I instancji") umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia spółce opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania lub opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2022 r. W uzasadnieniu tej decyzji Marszałek wskazał, że spółka w piśmie z dnia 25 września 2023 r. potwierdziła, iż od dnia 22 września 2022 r. do dnia 7 listopada 2022 r. korzystała ze środowiska przez eksploatację instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych – płyt wiórowych, która obejmuje urządzenie do termicznego przekształcania odpadów innych niż niebezpieczne, urządzenia spalania paliw i instalację do spawania. Stowarzyszenie ani Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] nie przedłożyli dowodu uzasadniającego wymierzenie spółce opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji z innego powodu niż uchylenie udzielonego spółce pozwolenia zintegrowanego wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., a działając z urzędu, organ nie stwierdził jakichkolwiek innych podstaw uzasadniających wymierzenie spornej opłaty. W tym kontekście Marszałek podkreślił, że wspomniany wyrok został uzupełniony przez dodanie do niego pkt III. W ocenie Marszałka, dopiero doręczenie wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym otwiera stronie terminy do żądania jego uzupełnienia czy zaskarżenia. Od daty doręczenia takiego wyroku można też rozważać związanie strony treścią art. 152 § 1 p.p.s.a. Skoro odpis wyroku z dnia 22 września 2022 r. został doręczony pełnomocnikowi spółki w dniu 2 listopada 2022 r., to zaistnienie skutków prawnych wynikających z wydania tego wyroku można rozpatrywać w stosunku do spółki dopiero od tego dnia. Marszałek odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11, i zwrócił uwagę na to, że w momencie rozpoczęcia użytkowania instalacji spółka działała w dobrej wierze i posiadała stosowną decyzję uprawniającą ją do korzystania ze środowiska. W ocenie organu I instancji naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska przez spółkę po 22 września 2022 r. stałoby w sprzeczności z art. 2 i art. 7 Konstytucji i nie znajdowałoby podstaw w art. 276 ust. 1 i art. 293 ust. 1–3 p.o.ś. Działając na skutek odwołania stowarzyszenia, Kolegium decyzją z dnia 23 stycznia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka z dnia 19 stycznia 2024 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wymierzenia spółce opłaty podwyższonej za magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania lub opłaty podwyższonej za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2022 rok. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podmiot korzystający ze środowiska nie ponosi opłat podwyższonych, gdy nie można przypisać mu wadliwości subiektywnej. Pozwoleniem "wymaganym" w rozumieniu art. 276 ust. 1 i art. 292 p.o.ś. jest pozwolenie uprawniające do legalnego korzystania ze środowiska w zakresie objętym obowiązkiem opłatowym. Stosowanie art. 276 ust. 1 p.o.ś. nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, że jeśli na gruncie obowiązujących reguł wykładni możliwe są różne interpretacje określonego przepisu, organy stosujące prawo powinny ustalić jego rozumienie w taki sposób, aby możliwie najpełniej urzeczywistniać zasady i wartości konstytucyjne m.in. zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz pewności prawa. Kolegium podzieliło też pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11, w świetle którego przy ocenie przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować nie tylko wykładnię językową, lecz także systemową i celowościową. Nie można w każdej sytuacji przesądzić, że przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Kolegium powołało się ponadto na wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., II OSK 785/09, w którym stwierdzono, że w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej, gdyż trzeba wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia zintegrowanego i ustalić przesłanki, które to spowodowały. W ocenie Kolegium, w 2022 roku spółka działała na podstawie ostatecznego pozwolenia zintegrowanego z dnia 24 czerwca 2019 r. (utrzymanego w mocy decyzją Kolegium z dnia 27 marca 2020 r.). Nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia to, aby po nieprawomocnym wyroku z dnia 22 września 2022 r., II SA/Ol 424/20, spółka zawiesiła lub wstrzymała działalność rozpoczętą zgodnie z prawem, zwłaszcza że w dniu 7 listopada 2022 r. Sąd uzupełnił wyrok, zastrzegając, że uchylone decyzje wywołują skutki prawne do czasu uprawomocnienia się wyroku. Nie można więc uznać, że w stanie faktycznym sprawy spółka podjęła działania gospodarcze bez uzyskania wymaganego pozwolenia, co stanowiłoby podstawę do nałożenia sankcji administracyjnej zgodnie z art. 276 ust. 1 p.o.ś. W konsekwencji, skoro nie wystąpiły przesłanki pozwalające na wymierzenie spółce podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska w 2022 r., to prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 22 lutego 2025 r. stowarzyszenie złożyło skargę do WSA w Olsztynie na decyzję Kolegium z dnia 23 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 276 ust, 1 i w związku z art. 293 ust. 1–3 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 54, dalej "p.o.ś.") w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, jak i przeprowadzenia postępowania dowodowego tudzież sporządzenia uzasadnienia decyzji w zakresie ilości składowanych lub magazynowanych odpadów przez spółkę w roku 2022 bez wymaganej decyzji administracyjnej; 3) art. 78 § 2 w zw. z art. 77 § 2 i art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. oraz 124 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności poprzez niewłączenie do akt sprawy w drodze postanowienia dowodów, na których podstawie zostało oparte rozstrzygnięcie; 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, choć Kolegium powinno zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając zaskarżoną decyzję orzec co do istotny sprawy, ewentualnie zaskarżoną decyzję uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Marszałkowi na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie decyzji obu instancji. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W dniu 27 maja 2025 r. WSA w Olsztynie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. Zdaniem Sądu I instancji z art. 152 § 1 p.p.s.a. wynika, iż uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje, iż decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, chociaż od tego momentu nie wywołuje skutków procesowych i materialnych. Stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowi inaczej. Powołany przepis ma na celu zabezpieczenie interesów strony przed negatywnymi działaniami organów do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., III FSK 1450/21). W niniejszej sprawie sąd zdecydował w punkcie III wyroku, że decyzje uchylone w punkcie I. wyroku wywołują skutki prawne do dnia uprawomocnienia się wyroku. Tym samym bezpodstawne jest twierdzenie, że spółka nie legitymowała się pozwoleniem zintegrowanym od dnia 22 września 2022 r. Nie ma bowiem znaczenia, że wyrok z dnia 22 września 2022 r. został uzupełniony o punkt III dopiero wyrokiem z dnia 7 listopada 2022 r. wydanym w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. Przesłanką uzupełnienia orzeczenia jest stwierdzenie, że jest ono niekompletne. Ustawodawca zdecydował, że wyrok może zostać uzupełniony we wskazanym w cytowanym przepisie zakresie, nie ograniczając jednocześnie katalogu "dodatkowych orzeczeń", które powinny się znaleźć w wyroku. Wbrew stanowisku stowarzyszenia, z przepisów p.p.s.a nie wynika zakaz uzupełnienia wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie skutków prawnych uchylanych decyzji. Jeżeli "głównymi" orzeczeniami sądu są rozstrzygnięcia wskazane m.in. w art. 145, art. 146 – art. 150 p.p.s.a., to pozostałe orzeczenia, które powinny (lub mogą) zostać zawarte w rozstrzygnięciu sądu, jako elementy sentencji wyroku (zob. art. 138 p.p.s.a), będą mieściły się w pojęciu "dodatkowych orzeczeń, które powinny się znaleźć w wyroku", o których mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W pierwszym przypadku, mimo że sąd nie jest związany granicami skargi, wyrok może zostać uzupełniony tylko o te akty lub czynności, które były objęte przedmiotem skargi. W drugim zaś przypadku strona może żądać uzupełnienia wyroku przez zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, mimo że takie żądanie nie było objęte zakresem skargi. W przypadku "dodatkowych orzeczeń, które powinny się znaleźć w wyroku" chodzi o takie rozstrzygnięcia, jak wskazanie, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność mogą być wykonane lub rozstrzygnięcie o kosztach, jeżeli strona wystąpiła o zwrot kosztów (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2022 r. II FZ 19/22). Wniosek o uzupełnienie wyroku nie może natomiast zmierzać do uzupełnienia (zmiany) uzasadnienia wyroku. Uzupełnienie wyroku ma na celu dodanie brakującego elementu rozstrzygnięcia, a więc takiego, które sąd zamierzał zawrzeć w wyroku już w dacie jego wydania. Skoro sąd zdecydował o uzupełnieniu wyroku, to oznacza, że zamierzał zawrzeć uzupełnianą część orzeczenia w "pierwotnym" wyroku, lecz nie orzekł o tym. Tym samym, brzmienie sentencji wyroku wydanego w sprawie II SA/Ol 424/20 po jego uzupełnieniu wyrokiem z dnia 7 listopada 2022 r. jest zgodne z rzeczywistym, pierwotnym zamiarem składu orzekającego sądu. W ocenie Sądu I instancji, nie można podzielić stanowiska stowarzyszenia, że uzupełnienie wyroku wywołuje skutek dopiero od daty wydania wyroku uzupełniającego. Skoro celem instytucji przewidzianej w powołanym przepisie jest doprowadzenie do stanu, w którym wydany wyrok jest w pełni zgodny z decyzją (wolą) składu orzekającego, która powinna zostać wyrażona przez zawarcie w sentencji wyroku kompletnego rozstrzygnięcia, to konsekwencją tego musi być uznanie, że wyrok "uzupełniający" dodaje brakujący element do już zapadłego wyroku od daty wydania tego uzupełnianego wyroku, a nie od daty wydania wyroku uzupełniającego. Uzupełnienie orzeczenia w trybie art. 157 p.p.s.a. służy sanowaniu wady pierwotnego orzeczenia, polegającej na pominięciu w jego treści rozstrzygnięcia, które sąd zamierzał zamieścić lub powinien był zamieścić. Tym samym uwzględnienie wniosku strony i uzupełnienie wyroku zawsze prowadzi do jego zmiany, w przeciwieństwie do sprostowania orzeczenia sądowego w trybie art. 156 p.p.s.a. Instytucja przewidziana w tym przepisie również ma na celu naprawienie wadliwości orzeczenia przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, z tą różnicą, że odnosi się do "technicznych" wad i nie może prowadzić do zmiany orzeczenia. Wobec powyższego – zdaniem Sądu I instancji – prawidłowo organy obu instancji uznały w okolicznościach niniejszej sprawy, że konsekwencją wydania wyroku uzupełniającego z dnia 7 listopada 2022 r. jest to, że w 2022 r. spółka posiadała pozwolenie zintegrowane, udzielone decyzją z dnia 24 czerwca 2019 r. Tym samym w sprawie nie zaistniała przesłanka przewidziana w art. 276 ust. 1 p.o.ś. Skutkowało to koniecznością zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania wszczętego przez organ pierwszej instancji w całości. Zdaniem Sądu I instancji, bez znaczenia jest to, czy prawidłowo organy obu instancji zinterpretowały art. 276 ust. 1 p.o.ś. uznając, że przy ocenie przesłanki korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia trzeba wziąć pod uwagę przyczyny braku tego pozwolenia oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały, zarówno w odniesieniu do podmiotu korzystającego ze środowiska, który ubiega się o kolejne zezwolenie, jak i do podmiotu, który rozpoczyna działalność wymagającą takiego pozwolenia. Konsekwencją stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na posiadanie przez spółkę pozwolenia zintegrowanego był również brak obowiązku ustalania wskazanych w skardze okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących ilości magazynowanych odpadów. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania wydania postanowienia dowodowego, Sąd I instancji wskazał, że Marszałek wydał postanowienia: z dnia 7 września 2023 r. (włączenie do akt m.in. odpisów wyroków z uzasadnieniami z dnia 22 września 2022 r. i z dnia 7 listopada 2022 r. w sprawie II SA/OI 424/20), oraz z dnia 7 listopada 2023 r. (dotyczące niewystępowania do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o udzielenie informacji, kiedy instalacja spółki miała przestoje w 2022 r.) i nadto z dnia 15 grudnia 2023 r. (odmowa uwzględnienia wniosków stowarzyszenia z dnia 30 listopada 2023 r.). Pismem z dnia 14 lipca 2025 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 27 maja 2025 r. wywiodło stowarzyszenie (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie: 1) art. 151 p.p.s.a. (poprzez jego zastosowanie) i art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. (poprzez ich niezastosowanie) w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w ten sposób, że WSA w Olsztynie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji SKO jak i decyzji Marszałka ze względu na naruszenie przez SKO (a wcześniej Marszałka) art. 105 § 1 k.p.a. wyrażające się w wadliwym uznaniu przez organy administracji, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 września 2022 r. nie wywoływał skutków wskazanych w art. 152 § 1 p.p.s.a., albowiem został wydany wyrok uzupełniający w dniu 7 listopada 2022 r., w myśl którego uchylone decyzje wywołują skutki prawne do czasu uprawomocnienia się wyroku z dnia 22 września 2022 r.; 2) art. 151 p.p.s.a. (poprzez jego zastosowanie) i art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. (poprzez ich niezastosowanie) w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 157 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w ten sposób, że WSA w Olsztynie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji SKO jak i decyzji Marszałka, albowiem wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wydany wyrok w dniu 22 września 2022 r., II SA/Ol 424/22 spowodował skutki prawne ex lege – to jest wstrzymał wywoływanie skutków uchylonych decyzji, a więc nie mógł być uzupełniony na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., co z kolei implikuje, że postępowanie administracyjne nie było bezprzedmiotowe; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z: a) art. 273 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 276 ust. 1 i w związku z art. 293 ust. 1–3 p.o.ś. w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a.; b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutów postawionych w skardze, a dotyczących powyżej wskazanych przepisów z powodu wadliwego uznania przez WSA w Olsztynie, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wypada odnieść się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku określonymi przepisami p.o.ś., p.p.s.a. i k.p.a., które nastąpiło – zdaniem skarżącego kasacyjnie – "poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutów postawionych w skardze" (zarzut 1). Art. 141 § 4 p.p.s.a. traktuje o elementach uzasadnienia wyroku – stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., III OSK 2850/22). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd I instancji wyraźnie wskazał powody, dla których uznał za prawidłowe stanowisko organu – a do tego sprawdza się istota niniejszej sprawy – że postępowanie w sprawie wymierzenia spółce opłaty podwyższonej jest bezprzedmiotowe. "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Co więcej, również brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie" (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., II GSK 1073/22). Notabene skarżący kasacyjnie w treści zarzutu, o którym mowa, wprost stwierdza, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nastąpiło "z powodu wadliwego uznania przez WSA w Olsztynie, że postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe" – a zatem tak naprawdę podejmuje polemikę z ustaleniami Sąd I instancji. Zarzut ten nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku. Dwa pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej (zarzuty 1 i 2) nawiązują do niemal tożsamego zespołu przepisów i – choć zostały zredagowane w inny sposób – tak naprawdę dotyczą jednej i tej samej kwestii, a mianowicie oceny wpływu wyroków WSA w Olszynie z dnia 22 września 2022 r. i z dnia 7 listopada 2022 r. (ten drugi wyrok to wyrok uzupełniający) na wykonalność tudzież skuteczność zaskarżonej decyzji o pozwoleniu zintegrowanym (ostateczna decyzja Kolegium z dnia 27 marca 2020 r.). Skarżący kasacyjnie twierdzi, że od momentu wydania względnie doręczenia wyroku z dnia 22 września 2022 r. zaskarżona decyzja o pozwoleniu zintegrowanym przestała wywoływać skutki prawne i stan taki trwa, ponieważ wyrok uzupełniający nie mógł go zmienić. Tym samym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – spółka od momentu wydania względnie doręczenia wyroku z dnia 22 września 2022 r. korzysta ze środowiska bez "wymaganej decyzji" i powinna ponieść konsekwencje w postaci obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 293 ust. 1–3 p.o.ś. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący kasacyjnie nie ma racji. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Ustawodawca ustanowił zatem swego rodzaju automatyzm, gdy idzie o oddziaływanie suspensywne wyroku uwzględniającego skargę wobec zaskarżonego aktu lub czynności. "Decyzji sądu wymagać będzie natomiast wyłączenie tego automatycznego skutku nieprawomocnego wyroku uwzględniającego skargę (...). Potrzeba zamieszczenia w wyroku wyrzeczenia w tej kwestii zachodzi jedynie wówczas, gdy sąd decyduje, że w okresie po wydaniu wyroku a przed jego uprawomocnieniem się określony akt lub czynność mają być wykonywane" (zob. T. Woś, w: T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 886-888). "Wyroki oraz postanowienia kończące postępowanie bez żadnych wątpliwości zaczynają wywoływać niektóre spośród właściwych im skutków już z chwilą podpisania lub ogłoszenia. Wtedy bowiem zaczynają działać »wewnątrz« postępowania, w którym je wydano i uzyskują moc wiążącą w stosunku do sądu, od którego pochodzą – art. 144 i art. 164 p.p.s.a. Jest jednak możliwe, że już z chwilą podpisania lub ogłoszenia orzeczenie sądu spowoduje skutki wykraczające poza postepowanie sądowoadministracyjne, nawet skutki materialnoprawne, bo związane z możliwością wykonywania praw lub obowiązków, których dotyczył skontrolowany przez sąd akt lub czynność. Jest tak wtedy, gdy sąd wykorzysta uprawnienia przewidziane w art. 152 p.p.s.a. Co ciekawe, skutki wydania tego orzeczenia trwają do momentu, w którym wyrok nie stanie się prawomocny. Z tą datą skutki w obrocie prawnym zaczyna wywoływać rozstrzygnięcie co do istoty zawarte w sentencji wyroku, nie zaś rozstrzygnięcie tymczasowe z samego założenia mające działać określony tylko czas" (M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 197–198). Podjęte na podstawie art. 152 § 1 in fine p.p.s.a. rozstrzygnięcie Sądu I instancji o tym, że zaskarżony akt lub czynność wywołują skutki prawne, działa zatem – inaczej niż zasadnicza część wyroku – niejako od razu i w założeniu jest zorientowane na okres związany z tokiem instancji w sprawie sądowoadmininstracyjnej. Z chwilą wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny staje się ono bezprzedmiotowe. Transponując powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, nie sposób nie zauważyć, iż WSA w Olsztynie na podstawie art. 152 § 1 in fine p.p.s.a. orzekł, że decyzje uchylone w punkcie I wyroku z dnia 22 września 2022 r. (czyli decyzja Starosty z dnia 24 czerwca 2019 r. i decyzja Kolegium z dnia z dnia 27 marca 2020 r. o pozwoleniu zintegrowanym) wywołują skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku. Odziaływanie suspensywne wyroku z dnia 22 września 2022 r. na wspomniane decyzje zostało zatem wyłączone, tym samym wciąż obowiązywała ustanowiona nimi – a ściśle biorąc, ostateczną decyzją Kolegium, bo to ona ma przymiot ostateczności – norma indywidualna i prawo podmiotowe spółki, z którego mogła ona czynić użytek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie może mieć żadnego znaczenia to, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji przewidziane art. 152 § 1 in fine p.p.s.a. zostało zawarte w wyroku uzupełniającym. Dopuszczalność wydania tego wyroku i jego prawidłowość mogą być oceniane tylko w odnoszącym się doń postępowaniu kasacyjnym. Wyrok ten – nawet gdyby, hipotetycznie rzecz ujmując, okazał się wadliwy lub z innych przyczyn podlegał uchyleniu – nie może być pomijany przy ocenie praw spółki w okresie jego pozostawania w obrocie prawnym. Wszak nawet ewentualna jego wadliwość, którą suponuje skarżący kasacyjnie, oznaczać mogła co najwyżej, że jest on orzeczeniem wzruszalnym, a nie bezwzględnie nieważnym tudzież nieistniejącym. W tym miejscu wypada dodać, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znana jest okoliczność uchylenia odnośnego wyroku uzupełniającego (nastąpiło to wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2026 r., III OSK 385/23) – jednak w świetle poczynionych uwag okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że: "Skoro celem instytucji przewidzianej w ww. przepisie jest doprowadzenie do stanu, w którym wydany wyrok jest w pełni zgodny z decyzją (wolą) składu orzekającego, która powinna zostać wyrażona przez zawarcie w sentencji wyroku kompletnego rozstrzygnięcia, to konsekwencją tego musi być uznanie, że wyrok »uzupełniający« dodaje brakujący element do już zapadłego wyroku od daty wydania tego uzupełnianego wyroku, a nie od daty wydania wyroku uzupełniającego". Zachowana zatem została ciągłość obowiązywania (wywoływania skutków prawnych) przez ostateczną decyzję Kolegium z dnia 27 marca 2020 r. o pozwoleniu zintegrowanym. Na marginesie warto zauważyć, że – gdyby nawet uznać inaczej – to okres pomiędzy wydaniem wyroku z dnia 22 września 2022 r. a wydaniem wyroku uzupełniającego z dnia 7 listopada 2022 r. musiałby być rozpatrywany z uwzględnieniem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11, oraz ukształtowanego na jej podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych, co – w kontekście ogółu okoliczności niniejszej sprawy – również prowadziłoby do konstatacji o braku podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej (zob. argumentację przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjnego w wyrokach z dnia 27 stycznia 2026 r., III OSK 296/24 i III OSK 297/24). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.