Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2652/23

Wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., III OSK 2652/23

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
9 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2145/22 w sprawie ze skargi Fundacji [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr KOA/534/Oś/22 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz Fundacji [...] kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Fundację [...] jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023roku, sygn. akt IV SA/Wa 2145/22, którym oddalono skargę wniesioną przez w/w Fundację na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr KOA/534/Oś/22 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r., nr KOA/534/Oś/22 po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] od decyzji Burmistrza [...] z dnia 22 grudnia 2021 r., znak G.6220.22.2019.JJ, ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do odzysku/unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne w M. ul. [...], na działkach Ew. nr [...], [...], [...] i części działki [...] obręb [...], postanowiło na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Jak wynika z akt sprawy decyzją z 22 grudnia 2021 r., znak G.6220.22.2019.JJ Burmistrz [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do odzysku/unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne w M. na działkach Ew. nr [...], [...], [...] i części działki [...] obręb [...]. Odwołania od powyższej decyzji wniosła Fundacja [...]. Stwierdzając niedopuszczalność odwołania Kolegium w pierwszej kolejności przytoczyło treść at. 127 § 1 i 2 kpa i art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm. dalej u.i.o.ś), wskazując, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Z powyższego przepisu zdaniem Kolegium wynika jednoznacznie, że organizacja ekologiczna może wnieść odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa nawet jeśli nie uczestniczyła w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (w niniejszej sprawie Fundacja została dopuszczona do udziału w postępowaniu na podstawie art. 44 ust. 1 u.i.o.ś. co zostało potwierdzone w piśmie Burmistrza [...] z dnia 23 grudnia 2021r, jej doręczonym). Warunkiem dopuszczalności odwołania jest jednak, by jego wniesienie było "uzasadnione celami statutowymi organizacji". Organ w uzasadnieniu wskazał, że Strona skarżąca jest niewątpliwie organizacją ekologiczną, która prowadzi działalność przez okres powyżej 12 miesięcy, zaś postępowanie administracyjne prowadzone było z udziałem społeczeństwa. Bezsporne są również cele statutowe (regulaminowe) strony skarżącej. Obejmowały one m.in. inicjowanie, przeprowadzanie, a także wspieranie nowatorskich rozwiązań i działań informacyjnych w zakresie ekologii i ochrony środowiska, a szczególnie w zakresie dostępu do zdrowej wody pitnej oraz racjonalnego gospodarowania wodą. W ocenie Kolegium wskazane przez stronę skarżącą cele są na tyle ogólnikowe i niejednoznaczne, że nie sposób wyprowadzić w tym zakresie jakichś jasnych konkluzji. Wskazują na sferę działania poza postępowaniami prawnymi w sprawach środowiskowych. Zapis statutu o sposobie realizacji tych celów nie zawiera udziału stowarzyszenia w takich postępowaniach. Niezasadne byłoby też tu rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony skarżącej zaś na niekorzyść strony, która wnioskowała o ustalenie środowiskowych uwarunkowań. Fundacja [...] wniosła skargę na w/w postanowienie. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy środowiskowej w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w przypadku, gdy Fundacja spełniła wszelkie przesłanki do uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony oraz do wniesienia odwołania, 2. naruszenie art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 w zw. z art. 107 par. 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez Organ, że Fundacja nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania, a w rezultacie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Wobec powyższego fundacja na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. zobowiązanie organu do uwzględnieniu przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy zapatrywań prawnych Sądu, co do wykładni przepisów art. 3 ust. 1 pkt 10 i art. 44 ustawy, W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę uznając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd i instancji stwierdził, że przedmiotem badania przez organ II instancji było spełnienie przez Fundację przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu w trybie art. 44 ust. 1 i 2 u.i.o.ś., przytaczając następnie ich treść. Wskazano, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). Wymagania wynikające z art. 44 ust. 1 u.i.o.ś. muszą być spełnione przez organizacje ekologiczne także na etapie wnoszenia odwołania od decyzji w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kwestie, czy Fundacja prowadzi działalność w zakresie ochrony środowiska rozstrzygają postanowienia statutu organizacji (lub inny akt założycielski), który powinien w sposób niebudzący wątpliwości definiować cele przez nią realizowane, które z kolei będą określały granice przedmiotowe spraw pozostających w kręgu zainteresowania konkretnej organizacji (wyrok WSA w Warszawie z 11.08.2017 r., IV SA/Wa 63/17). Z oświadczenia o ustanowieniu Fundacji (tj. z aktu notarialnego z 28 maja 2010 r. Repertorium A nr [...]) oraz z informacji na stronie internetowej dotyczącej Fundacji ([...]} wskazano, że celami fundacji są: - inicjowanie, przeprowadzanie, a także wspieranie nowatorskich rozwiązań w zakresie ochrony zdrowia, a szczególnie w zakresie promowania trzeźwości, odpowiedzialności w zakresie spożywania alkoholu oraz prowadzenie działań informacyjnych w zakresie skutków spożywania alkoholu, - podejmowanie działań na rzecz przeciwdziałania patologiom społecznym wynikającym ze spożywania alkoholu, - inicjowanie, przeprowadzanie, a także wspieranie nowatorskich rozwiązań w zakresie ochrony zdrowia, a szczególnie w zakresie promowania bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz prowadzenie działań informacyjnych w zakresie stanu bezpieczeństwa drogowego i sposobów jego poprawy, - inicjowanie, przeprowadzanie, a także wspieranie nowatorskich rozwiązań i działań informacyjnych w zakresie ochrony i promocji zdrowia, a szczególnie w zakresie promowania zdrowego stylu życia i odżywiania się, - inicjowanie, przeprowadzanie, a także wspieranie nowatorskich rozwiązań i działań informacyjnych w zakresie ekologii i ochrony środowiska, a szczególnie w zakresie dostępu do zdrowej wody pitnej oraz racjonalnego gospodarowania wodą. Zdaniem Sądu I instancji, SKO słusznie uznało, że żaden z powyższych punktów nie odnosił się wprost do ochrony środowiska (w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy Prawo ochrony środowiska) lub ochrony przyrody (w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Jedynie w jednym punkcie odnosi się do kwestii ekologii i ochrony środowiska, ale doprecyzowuje - w szczególności w zakresie dostępu do zdrowej wody pitnej oraz racjonalnego gospodarowania wodą. Żaden z celów wskazanych w statucie nie wskazuje – nawet przy rozszerzonej interpretacji – na ochronę przyrody, czy kwestię związaną z możliwością występowania w postępowaniach związanych z decyzjami środowiskowymi. Natomiast jednoznacznie wskazuje na kwestie ochrony i promocji zdrowia. W ocenie Sądu użycie ogólnikowo słowa "ekologia" bądź "ochrona środowiska" nie spełnia warunku, że cele statutowe organizacji obejmują stricte działalność w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody w dacie wniesienia odwołania. Nie można jednocześnie w ocenie Sądu przyjmować rozszerzającej interpretacji zapisów statutu. Mogłoby to bowiem prowadzić do nadużyć i każda fundacja, czy stowarzyszenie poprzez użycie jednorazowo w statucie słowo "ochrona środowiska", powodowałoby, że może brać udział we wszystkich postępowaniach środowiskowych, mimo że to nie jest jej główne założenie. Analiza zapisów statutowych skarżącej Fundacji prowadzi do wniosku, że cele jej są sformułowane ogólnikowo, dotyczą przede wszystkim ochrony zdrowia, a nie ochrony środowiska, czy ochrony przyrody. Wskazują na sferę działania poza postępowaniami prawnymi w sprawach środowiskowych. Nadto Sąd stwierdził, że Fundacja nie przedstawiła w skardze żadnych przykładów działań, które miałyby stanowić o prowadzonej przezeń działalności w dziedzinie ochrony środowiska lub ochrony przyrody. Kolegium wbrew tezom skargi w sposób rzetelny i w oparciu o także samodzielnie poprowadzone postępowanie dowodowe dokonało oceny spełnienia przez Fundację przesłanek dopuszczenia do udziału w trybie art. 44 ust. 1 i 2 ustawy. Skargą kasacyjna od powyższego wyroku wniosła Fundacja [...] wnosząc na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 maja 2023 roku, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto skarżąca kasacyjnie Fundacja wnosiła o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia polegające na tym, że Sąd I instancji jednocześnie stwierdza, że Fundacja jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 44 ust. I i 2 w zw. z art. 3 ust. I pkt 10 u.i.o.ś. a jej cele statutowe wskazują na działanie w zakresie ochrony środowiska po czym konkluzja uzasadnienia wyroku sprowadza się do stwierdzenia, że przymioty te Fundacji w rzeczywistości nie przysługują, co przekłada się na brak spełnienia ustawowych wymogów dla uzasadnienia wyroku i brak zagwarantowania Fundacji prawa do wniesienia skutecznego środka odwoławczego, 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: -a) art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm., dalej: u.i.o.ś.") polegające na stwierdzeniu, że przy wniesieniu odwołania organizacja ekologiczna każdorazowo musi udowadniać oparcie swoje działanie w celach statutowych w przypadku gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że organizacja ekologiczna, która uczestniczyła przed organem I instancji wnosi odwołanie od decyzji kończącej to postępowanie, nie ma obowiązku dalszego udowadniania, że zachodzi konieczność ponownego wykazywania, że spełnia przesłanki do wniesienia odwołania, gdyż te zostały wykazane wraz z dopuszczeniem organizacji ekologicznej do postępowania i bezpośrednio wiąże się z uzyskaniem statusu podmiotu na prawach strony, co skutkowało błędnym stwierdzeniem, że wykładania dokonana przez organ jest prawidłowa, a w następstwie bezpodstawnym oddaleniem skargi. -b) art. 134 k.p.a poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że odwołanie wniesione przez Fundację jest bezpodstawne, w przypadku, gdy Fundacja spełniła wszelkie przesłanki do uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony oraz do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za przyjęcie, że podniesione zarzuty kasacyjne są zasadne. W złożonej odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania E. spółka z o.o. [...] sp.k. wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje na uwzględnienie zasługuje najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej, czyli zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 2021 r., II GSK 1417/18). Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3831/18). Przez stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego sprawy. Sąd powinien zbadać czy organ, dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. Stanowisko sądu, co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego powinno zawierać odniesienie się do argumentów i faktów prezentowanych przez strony i wyjaśniać dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za zasadne, a inne nie. Ta część uzasadnienia nie powinna łączyć się z oceną zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami powinna być dokonana w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawa oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. Do ustawowych wymogów uzasadnienia wyroku należy także przedstawienie zarzutów podniesionych w skardze. Przy czym ten wymóg nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, lecz oznacza konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., II GSK 2304/13; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz, wydanie VI, WKP 2016). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem. Winno stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 21 lutego 2014 r., I OSK 2324/12). Uzasadnienie wyroku stanowi zatem odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu. Wyjaśnienie w sposób jasny i wyczerpujący podstawy prawnej rozstrzygnięcia służy również umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości, dowodząc, że sąd rozpatrzył daną sprawę z należytą starannością, po przeanalizowaniu wszystkich istotnych kwestii, konfrontując zarzuty zamieszczone w skardze z ustaleniami i stanowiskiem organu oraz z materiałem dowodowym sprawy. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku, z powołaniem się na konkretne przepisy prawa i dokonanie ich analizy. Zauważyć należy, iż uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego i realizuje istotne, przypisane mu funkcje. Z jednej strony ma ono charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego i jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej. Strona, chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu, musi mieć możliwość dokładnego poznania argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku (por. wyrok NSA z 15 września 2011 r., I FSK 1291/10). Z drugiej strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. W przypadku, gdy wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku ogranicza się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji, to nie realizuje celów sądowej kontroli administracji publicznej. Podkreślić jednakże należy, że za wadę uzasadnienia nie można uznać powtórzenia przez Sąd pierwszej instancji argumentacji organu (względnie organów), o ile jest ona pełna, logiczna i zgodna ze stanem faktycznym i prawnym tej sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku powyższym wymogom nie odpowiada. W szczególności w uzasadnieniu pominięto istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w jakich skarżąca Fundacja wstąpiła do sprawy na prawach strony, a które do okoliczności były podnoszone w złożonej skardze i znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Z akt sprawy wynika, że Fundacja [...] złożyła pismo o wstąpieniu do sprawy na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku już w dniu 17 grudnia 2021 roku, a więc przed wydaniem decyzji ustalające środowiskowe uwarunkowania przez organ I instancji. Decyzja ta została wydana przez organ w dniu 22 grudnia 2021 roku. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że pismem noszącym datę 23 grudnia 2021 roku Burmistrz [...] poinformował Fundację o dopuszczeniu jej do udziału w sprawie na prawach strony zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku. Po złożeniu odwołania przez Fundację Kolegium postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2022 roku stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a. niedopuszczalność odwołania, z tym, że z uzasadnienia postanowienia wynika , że podstawą wydania takiego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 44 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a więc przepis w oparciu o który organizacja ekologiczna, o której mowa w ust. 1 w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa może złożyć odwołanie od decyzji mimo, że nie brała udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ I instancji. Okoliczności te mimo, że były wskazywane w skardze nie stanowiły przedmiotu rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ich rozważenie może mieć istotny wpływ na ocenę wydania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie kwestionując co do zasady samej możliwości wydania postanowienia na podstawie art. 127 § 2 k.p.a., jednak podnosiła brak podjęcia przez Kolegium przed wydaniem tego postanowienia mającego na celu wyjaśnienie spełnienia przesłanek z art. 44 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a tym samym faktycznym pozbawieniu jej możliwości ich wykazania, przy uwzględnieniu, że organ I instancji ich nie kwestionował. Brak zajęcia przez Kolegium stanowiska uniemożliwia stronie nie tylko analizę ustalenie motywów jakimi kierował się sąd wydając określonej treści wyrok, ale także skuteczne wniesienie środka odwoławczego. Takiej samej ocenie podlega uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oceny zgodności działalności statutowej z przedmiotem postępowania. Ocena ta jest bardzo ogólna, lakoniczna. W ocenie Sądu I instancji użycie ogólnego słowa "ekologia" bądź "ochrona środowiska" nie spełnia warunku, że cele statutowe organizacji obejmują stricte działalność w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody w dacie wniesienia odwołania. Dokonując oceny zgodności celów statutowych działalności Fundacji z przedmiotem postępowania należy przede wszystkim odnieść się do definicji pojęcia środowisko. Które to pojęcie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 15 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Powyższe oceny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie przedstawiono. W związku naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i wskazanymi brakami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jako przedwczesne Naczelny Sąd Administracyjny uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej ( wyrok NSA z 27 stycznia 2021 r., I OSK 1880/19). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ponownie prowadzonym postępowaniu powinien rozpoznać wniesioną skargę z uwzględnieniem wskazanych powyżej uwag i sporządzić uzasadnienie, które będzie spełniać wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ( pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 203 pkt 1 p.ps.a. oraz § 14 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku ( t.j. Dz.U z 2023r. poz. 1964 ze zm.). Zasądzono od organu na rzecz Fundacji tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego łącznie kwotę 577 zł ( pkt 2 wyroku).

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 października 2023
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny