III OW 17/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Fundacji X z siedzibą we W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie z wniosku Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we Wrocławiu a Prezydentem Wrocławia w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku Fundacji X z siedzibą we W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Wrocławia poprzez wskazanie Prezydenta Wrocławia jako organu właściwego do rozpoznania wniosku złożonego przez Fundację X, w imieniu której działa M. B.-N. - pełnomocnik, w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew rosnących przy ul. [...] we W. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Wrocławia wniósł o wskazanie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu jako organu właściwego do rozpoznania ww. wniosku. Pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. Fundacja X z siedzibą we W. wniosła o uznanie jej, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 15 § 2 i art. 25 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.", za uczestnika postępowania dotyczącego sporu kompetencyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa. W uzasadnieniu przedstawiła swoje stanowisko w sprawie postulując aby Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że organem właściwym do nakładania administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 1336 wraz z późn. zm.) - dalej jako "u.o.p.", pozostaje organ gminy, nawet wówczas, gdy - na podstawie odrębnych przepisów (ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - Dz.U. z 2022 r., poz. 840 ze zm. - dalej jako "u.o.o.z.") - wojewódzki konserwator zabytków miałby prawo nałożyć karę za ten sam czyn. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podmioty legitymowane do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (lub sporu o właściwość) przez Naczelny Sąd Administracyjny określa – w sprawach unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (sprawy indywidualne załatwiane w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz sprawy dotyczące wydawania zaświadczeń) – art. 22 § 3 K.p.a., a zatem są to: strona (zainteresowany), organ pozostający w sporze, minister właściwy do spraw administracji publicznej, minister właściwy do spraw sprawiedliwości, Prokurator Generalny oraz RPO. Katalog ten ma charakter zamknięty. W pozostałych przypadkach podmiotem legitymowanym do zainicjowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego (o właściwość) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli uczestniczy w sprawie dotyczącej innej osoby, a ponadto inny podmiot, któremu ewentualnie przepisy odrębne przyznają prawo wniesienia wniosku (art. 50 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.). W każdym przypadku gdy strona (zainteresowany) biorąca udział w postępowaniu przed organem w sprawie, w której ma miejsce spór kompetencyjny (lub o właściwość), nie jest inicjatorem wniosku o rozstrzygnięcie tego sporu przez Naczelny Sąd Administracyjny, natomiast z wnioskiem takim występuje inny legitymowany do tego podmiot, tj. organ pozostający w sporze, minister właściwy do spraw administracji publicznej, minister właściwy do spraw sprawiedliwości, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub inny podmiot mający w zgłoszeniu wniosku interes prawny, wówczas stronę (zainteresowanego) biorącą udział w postępowaniu przed organem w sprawie, w której ma miejsce spór kompetencyjny (lub o właściwość), należy traktować jako uczestnika na prawach strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczącym rozstrzygnięcia zaistniałego sporu – por. art. 33 § 1 w zw. z art. 15 § 2 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że Fundacja X z siedzibą we W., która złożyła wniosek w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew, na kanwie którego powstał spór kompetencyjny pomiędzy Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków we Wrocławiu a Prezydentem Wrocławia, posiada przymiot uczestnika na prawach strony w postępowaniu dotyczącym rozstrzygnięcia zaistniałego sporu. W tym stanie rzeczy niniejsze postępowanie wpadkowe w sprawie dopuszczenia ww. Fundacji do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania okazało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.