III OZ 312/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z.Z. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OZ 168/25 o oddaleniu zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24 o odrzuceniu zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24 o odrzuceniu zażalenie Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wa 394/24 o odrzuceniu skargi Z.Z. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 610/22 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 220 § 3 i § 3a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), odrzucił zażalenie Z.Z. (dalej także jako: "skarżący") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24, odrzucające z kolei zażalenie Z.Z. na postanowienie tego Sądu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt jw., odrzucające skargę Z.Z. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 610/22. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 17 października 2024 r. wezwano stronę do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 10 lipca 2024 r. w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Również na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 17 października 2024 r., strona została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 3 zł od wydruku zażalenia na postanowienie z dnia 10 lipca 2024 r., wniesionego w formie dokumentu elektronicznego, celem doręczenia zażalenia organowi nieposługującego się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Na uzupełnienie tego braku stronie także zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz ww. opłaty kancelaryjnej zostały doręczone stronie w dniu 4 listopada 2024 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz opłaty kancelaryjnej od wydruku złożonego w formie dokumentu elektronicznego zażalenia upłynął bezskutecznie w dniu 12 listopada 2024 r. (dzień 11 listopada 2024 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy) – wpis sądowy od zażalenia oraz opłata kancelaryjna nie zostały w zakreślonym stronie terminie uiszczone. Natomiast w dniu 11 listopada 2024 r. strona skierowała do Sądu pismo, w którym polemizowała z zasadnością wzywania jej do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia oraz opłaty kancelaryjnej z uwagi na przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w innych sprawach sądowoadministracyjnych i przed sądami powszechnymi. W związku z tym strona domagała się wyjaśnienia podstaw prawnych wezwania jej do uiszczenia ww. kosztów sądowych. WSA we Wrocławiu wyjaśnił, że stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. Podobnie, w oparciu o art. 220 § 3a p.p.s.a., zażalenie wnoszone w formie dokumentu elektronicznego (co miało miejsce w niniejszej sprawie), od którego pomimo wezwania nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 235a p.p.s.a., podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżący wymaganych tymi wezwaniami kosztów sądowych nie uiścił. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że brak opłacenia zażalenia wobec nieuiszczenia wpisu oraz opłaty kancelaryjnej skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 i § 3a p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący i zarzucił, że postanowienie rażąca narusza porządek państwa prawnego należącego do UE. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OZ 168/25, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24 o odrzuceniu zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24 odrzucające zażalenie Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wa 394/24 odrzucające skargę Z.Z. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 610/22: oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jak wynika z akt sprawy, na mocy dwóch zarządzeń Przewodniczącego Wydziału IV WSA we Wrocławiu z dnia 17 października 2024 r., skarżącego wezwano odpowiednio: do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 394/24, oraz do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wydruku tego zażalenia w celu doręczenia go organowi. Odpisy powyższych zarządzeń prawidłowo doręczono skarżącemu w dniu 4 listopada 2024 r., a skarżący nie uiścił obydwu kosztów sądowych. Okoliczności tej nie zaprzecza także sam skarżący. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu miał podstawę do zastosowania art. 220 § 3 i § 3a p.p.s.a., który nakazuje odrzucenie zażalenia, od którego nie został uiszczony należny wpis oraz należna opłata, o której mowa w art. 235a p.p.s.a. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie. Skarżący w dniu 12 maja 2025 r. (data dokumentu elektronicznego) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OZ 168/25 wskazując m.in. na: "nieważność z powodu obsady neo sędziego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Z kolei w treści art. 276 p.p.s.a. znajduje się odesłanie stanowiące, że do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175, stanowiącego że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 – 3. Wyjaśnienia wymaga, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, dlatego co do zasady sporządzenie takiego pisma procesowego jest obarczone tzw. "przymusem adwokackim". Przymus ten ma również zastosowanie do skargi o wznowienie postępowania, tak więc powinna ona być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem art. 175 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. Obowiązek ustanowiony w art. 276 w zw. z art. 175 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do skargi o wznowienie postępowania stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu. (por. postanowienia NSA: z 9.03.2005 r., I GSK 359/05; z 18.05.2012 r., II OSK 628/12; z 11.10.2012 r., II FSK 2477/12; z 10.05.2012 r., II OZ 397/12) Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OZ 168/25, sporządzoną osobiście – w imieniu własnym, nie wykazując przy tym, że autor należy do grupy osób uprawnionych do sporządzenia tego środka odwoławczego, czyniąc wniesienie takiego środka zaskarżenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania ze wskazanego wyżej powodu czyni zbędnym analizowanie innych przesłanek, które także mogłyby uzasadniać odrzucenie tej skargi. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela argumentację przytoczoną w orzecznictwie, że badaniu podlegają konkretne okoliczności celem oceny czy sędzia daje gwarancję niezawisłego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Tymczasem w skardze odwołano się jedynie do okoliczności powołania na stanowisko sędziego na wniosek tzw. neo-KRS. Nie wiadomo zatem, w jaki sposób sędzia sprawozdawca naruszyła te gwarancje. Konieczne jest bowiem indywidualne podejście do orzeczeń wydawanych przez sędziów powołanych do sądów powszechnych lub administracyjnych, a także do kwestii związanych z ich wyłączeniem. Nie do zaakceptowania jest zatem interpretacja, w myśl której sędzia powołany na wniosek nowej KRS nie posiada przymiotu bezstronności niezbędnego do orzekania w każdej sprawie sądowoadministracyjnej. W dotychczasowym orzecznictwie (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r., II OSK 2372/21), które skład orzekający w pełni podziela, wskazuje się, że nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie przez okoliczność powołania sędziego na wniosek nowej KRS. Nie opiera się ona na okolicznościach związanych z indywidualną oceną zachowania sędziego co do jego bezstronności i niezawisłości. Wątpliwość, co do bezstronności i niezawisłości sędziego/asesora musi mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny (por. wyrok NSA z 8 marca 2023 r., II OSK 620/20). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. i art. 276 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.