Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 899/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 21 kwietnia 2026 r., III SA/Gl 899/25 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
21 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Starszy referent Weronika Lesniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi T. sp.j. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lipca 2025 r. nr 2401-IOA.4823.17.2025.JK w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 10 lipca 2025 r. znak UNP 2401-25-177613, nr 2401-IOA.4823.17.2025.JK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako: organ II instancji, organ odwoławczy, DIAS) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111, ze zm. dalej określanej, jako O.p.) oraz ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 1857, ze zm. dalej określana, jako: ustawa SENT), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno- Skarbowego w K. (dalej: organ I instancji, NUCS) z 1 kwietnia 2025 r., znak [...], nakładającą na T. Sp. j., (dalej: strona, skarżący, Spółka, przewoźnik), karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu środka transportu o numerze rejestracyjnym [...] realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem SENT [...]. (dalej określanego, jako SENT). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: W trakcie kontroli przeprowadzonej w punkcie poboru opłat w M. w dniach 4 i 5 sierpnia 2022 r. w godz. od 21:30 do 01:10 stwierdzono naruszenie ustawy SENT, polegające na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu, co wynikało z ustaleń kontrolujących oraz z wyjaśnień kontrolowanego kierowcy wpisanych do protokołu z kontroli oraz do protokołu z przesłuchania. Przedmiotem ww. kontroli był, podlegający zgłoszeniu do SENT, przewóz oleju słonecznikowego (poz. [...]) z Ukrainy do Polski, na krajowej trasie z K. do W. Strona w pismach z 9 lutego oraz 15 grudnia 2023 r. wyjaśniła, że działanie kierowcy było przypadkowe, "aplikacja nie poinformowała kierowcy o ewentualnym błędzie", po kontroli aplikacja została uruchomiona prawidłowo i samochód był widoczny w SENT. Do ww. pisma z 15 grudnia 2023 r. strona dołączyła wydruki obrazujące ruch pojazdu pochodzące z zainstalowanej w pojazdach aplikacji niezsynchronizowanej z SENT. Następnie Centrum Informatyki Resortu Finansów w piśmie z 23 stycznia 2023 r. wskazało, że w badanym okresie nie odnotowano wadliwego działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych do aplikacji urządzeń mobilnych. Nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Ze znajdujących się w aktach sprawy wydruków obrazujących działanie transpondera i położenie pojazdu wynikało, że 4 kwietnia 2022 r. o godz. 22:13 uruchomiono aplikację (app start) przekazującą dane geolokalizacyjne do SENT w miejscu wyznaczonym koordynatami [...] i [...], czyli w czasie i w miejscu kontroli, w punkcie poboru opłat w M. Do tego momentu trasa przejazdu nie była znana, a przekazywane później do SENT koordynaty obrazowały zmianę położenia pojazdów. Uruchomienie aplikacji skutkowało pozycjonowaniem satelitarnym i transmisją danych z urządzenia, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru. Z dołączonych przez stronę do pisma z 15 grudnia 2023 r. wydruków obrazujących położenie pojazdów wynika, że w krytycznym dniu w godz. od 17:55 do 21:26 poruszały się między R., a M, przy czym trasa między tymi miejscami nie została zobrazowana, znane są: odległość podróży i jej czas. Nie skutkowało to pozycjonowaniem satelitarnym i transmisją danych z urządzenia, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru i przez 297 km oraz ponad 3,5 godziny nie było nadzoru nad przemieszczaniem towaru. Tym samym strona w pełni (zarówno poprzez dowody, jak i stwierdzenia) potwierdziła ustalenia organu, dotyczące braku przekazu danych geolokalizacyjnych i czego nie zanegowała w odwołaniu. Ponadto z jednej strony nie odnotowano wadliwego działania SENT, wpływającego na przyjmowanie danych od lokalizatorów z drugiej, brak sygnału z lokalizatora nie spowodował działań wymaganych przez prawo dla zachowania prawidłowości nadzoru. Opisaną na wstępie decyzją z 1 kwietnia 2025r. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. wymierzył stronie, karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego towar, podlegający zgłoszeniu do systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów transportu towarów (SENT). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji, w ramach kierunkowych dyrektyw wyboru, nie dopatrzył się okoliczności skutkujących odstąpieniem od wymierzenia przewoźnikowi kary. Pismem z 6 maja 2025 r. spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o odstąpienie od nałożenia kary. Żądanie oparła o twierdzenia o niesłusznym nałożeniu kary, stwierdziła bowiem: "przewoźnik dokonał wszystkich czynności w sposób prawidłowy", "zarówno przejazd jak i towar był monitorowany od momentu nadania do momentu rozładunku i przekazania odbiorcy, który potwierdził prawidłowość dostarczonego towaru". Nie doszło do uszczuplenia należności skarbu państwa. Strona zaznaczyła, iż oceniając ważny interes publiczny organ nie odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy, nie wykazał, że uzasadnionym jest "nałożenie kary na legalnie działającego przedsiębiorcę, które nie mogło grozić uszczupleniem dochodów budżetowych". W ocenie strony nałożenie kary jest wysoce opresyjne i destrukcyjne dla przewoźnika. Po rozpatrzeniu odwołania, opisaną wyżej decyzją z 10 lipca 2025r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu DIAS przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 4 oraz ust. 11 ustawy SENT w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 898), w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej określonym, jako SENT) jest objęty przewóz towarów wskazanych m. in. pod poz. [...] - jeżeli masa brutto przesyłki towarów przekracza 500 kg. Nadto Dias wskazał, że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy SENT, przewoźnikiem jest m. in. jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Ponadto w art. 6 ust. 1 ustawy SENT wskazano, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Jednocześnie z art. 10a ust. 1 i 2 oraz art. 2 pkt 2a ustawy SENT wynika, iż przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany: 1. zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem; 2. wyposażyć środek transportu w lokalizator, czyli telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru (art. 2 pkt 2a ustawy SENT). Na zasadzie art. 10b ust. 1 lit. a ustawy SENT w przypadku, gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - art. 2 pkt 12 ustawy SENT). Zgodnie z art. 10c ust. 1 i ust. 3 pkt. 1-3 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Przewóz towaru środkiem transportu może być kontynuowany po: 1. przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji albo 2. przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo, którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, albo 3. wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator. Natomiast art. 22 ust. 2a i 2b ustawy SENT przewiduje, że w przypadku, gdy przewoźnik nie wywiąże się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, to nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, zgłoszenia numeru lokalizatora, ale przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym czy realizujący go kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Zarówno kierowca, jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w dowolnym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia za pośrednictwem strony internetowej ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest nałożyć na podmiot wykonujący odpowiednią karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności z powodu, których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest, bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Organy stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając zaś naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi (tu przewoźnika) i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. Nadto DIAS wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na jego wniosek lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 2a, z uwzględnieniem art. 25 ust. 3 ustawy SENT. DIAS nadmienił, iż należy zwrócić uwagę na charakter prawny instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wprowadzonej przez ustawodawcę w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, ponieważ instytucja ta, towarzysząca przepisom ustanawiającym kompetencje organów do nakładania takich kar, jest wyrazem tendencji ustawodawcy do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Według DIAS odpowiednikiem administracyjnoprawnego odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary (P. Gensikowski, Odstąpienie od wymierzenia kary w polskim prawie karnym. Warszawa 2011, lex/el). Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy (L. Gardocki, Prawo karne. Warszawa 2017, s. 189). Zdaniem DIAS ocena, czy ukaranie karą pieniężną jest w konkretnym przypadku celowe, czy też nie, jest kwestią uznania administracyjnego. O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności, w tym przyczyny, z jakich doszło do naruszenia prawa. Chodzi oczywiście o takie przyczyny, które mieszczą się ustawowych ramach "przypadków uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym" (art. 22 ust. 3 ustawy SENT). DIAS stwierdził że, przepis art. 22 ust. 2a ustawy SENT nie przewiduje możliwości miarkowania nakładanej kary, zatem odstąpienie od jej nałożenia jest wyrazem jej darowania, co może nastąpić tylko w całości lub nie nastąpić w ogóle. Organ ma tu, zatem możliwość wyboru opcji decyzyjnej sprawdzającej się do alternatywy: nałożenie kary lub odstąpienie od nałożenia kary. Zdaniem DIAS dokonując wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT, należy jej dokonywać w pierwszej kolejności na podstawie wykładni językowej, jednakże przy uwzględnieniu wykładni systemowej i celowościowej, mając przy tym na uwadze założenia leżące u podstaw wprowadzenia do obrotu prawnego przepisów ustawy SENT. Zarówno ustawa SENT, jak i O.p., której przepisy, w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych nie definiują omawianych pojęć. Przy czym użycie słowa "ważny", podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Według DIAS jako "ważny interes" należy rozumieć sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, zobowiązany nie jest w stanie uregulować zobowiązań w rozpatrywanym przypadku kary. Oznacza to utratę możliwości zarobkowania lub też utratę majątku. Jednakże pojęcia "ważnego interesu" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych. Winno się uwzględniać również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Zatem według DIAS w postępowaniu dotyczącym przyznania ulgi, jaką jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej organ winien przeprowadzić również analizę sytuacji majątkowej i gospodarczej. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, spełnienie przesłanki ważnego interesu wiąże się z istnieniem szczególnych powodów w konsekwencji, których żądanie pełnej i terminowej zapłaty należności może zachwiać podstawami egzystencji podatnika (zobowiązanego) i osób od niego zależnych. Zdaniem DIAS kryterium "ważnego interesu przewoźnika", co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu jego postępowania i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów. Według DIAS oceniając ważny interes przewoźnika, w kontekście podjęcia decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej, należy mieć na uwadze, że nie może tu chodzić o naturalne dążenie każdej racjonalnie działającej jednostki do zminimalizowania wysokości obciążenia finansowego. Okolicznościami stanowiącymi ważny interes przewoźnika mogą być: znaczne pogorszenie jego sytuacji ekonomicznej, w szczególności na skutek zdarzenia losowego, czy też zagrożenie jego egzystencji. Jest to całokształt okoliczności dotyczących sytuacji przewoźnika, w szczególności aktualnej, lecz nie bez pominięcia przyczyn, które tę sytuację spowodowały. Zarówno prowadzący działalność gospodarczą legalnie, jak i nielegalnie dążą do maksymalizacji zysku, zatem analiza relacji stałej wielkości kary (organ z mocy prawa nie dysponuje możliwością jej miarkowania) do zmiennego zysku z transakcji w obu przypadkach może nie być taka sama, mniej korzystna z uwagi na wielkość obciążeń dla działających legalnie. Organ odwoławczy przyjął ustalenia organu I instancji w zakresie elementów kalkulacyjnych działalności gospodarczej za lata 2018-2023 i stwierdził, że tylko rozmiar deklarowanych przychodów za styczeń 2023 r. (tj. 107.654 zł, z pominięciem innych aktywów i elementów kalkulacyjnych) i zestawiając je z wysokością kary należy stwierdzić, że zapłata jej nie jest niemożliwa, nie wpłynie znacząco na kondycję finansową zobowiązanej oraz nie wskazuje na zagrożenie zdolności do dalszej działalności oraz nie doprowadzi ją na skraj ubóstwa, co należy uznać za niepożądane z punktu widzenia skutków tak społecznych, co indywidualnych. DIAS zauważył, iż w odwołaniu strona podała, że za 2024 r. osiągnęła zysk 13.056 zł, co nieznacznie przekracza wielkość orzeczonej kary i ma przemawiać za odstąpieniem od ukarania, lecz według organu odwoławczego, skoro określony w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązek płatności należności publicznych, do których niewątpliwie należy wymierzona kara, wyprzedza inne obowiązki płatnicze (w tym prywatne), choćby związane z działalnością gospodarczą i służące uzyskaniu przychodu, to możliwym jest takie ułożenie biegu interesów, by uregulować (również) zobowiązania publiczne pokrywane z przychodów. Zatem względy ekonomiczne nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, a strona nie wykazała innych okoliczności przemawiających za jej ważnym interesem. Według DIAS pojęcie "interesu publicznego" interpretować trzeba uwzględniając zasady konstytucyjne. Przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Zdaniem DIAS należy zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, podkreślono, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. W ustawie sankcjami w postaci kar pieniężnych zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. Wskazano, iż system kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien winno mieć działanie odstraszające i prewencyjne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów są na tyle precyzyjne i jednoznaczne, że wykluczają możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania. DIAS podkreślił, że każdy przedsiębiorca podejmując decyzję o prowadzeniu działalności gospodarczej bierze na siebie odpowiedzialność za jej prowadzenie w każdym aspekcie jej funkcjonowania. To oznacza, iż nie tylko odpowiada za jakość świadczonych usług, ale także za profesjonalne jej zarządzanie ludźmi, aspektami prawnymi i finansowymi, tak by nie naruszyć swojego interesu poprzez działanie, które podlega sankcjom karnym. Zadaniem przedsiębiorcy jest takie prowadzenie działalności, by podejmowane decyzje skutecznie redukowały mogące powstać negatywne konsekwencje. Sankcja za tego rodzaju naruszenia ma zapobiegać sytuacji, w której nie można byłoby ustalić, czy towar załadowany w jednej miejscowości na określony środek transportu, a dostarczony do miejscowości przeznaczenia jest tym samym towarem, który został nadany, a więc czy na trasie jego przewozu nie został zamieniony na inny towar, przykładowo niewiadomego pochodzenia. Celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności monitorowania obrotu wrażliwymi towarami, w tym poprzez ich lokalizację. Pozwala to, bowiem zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszania obowiązujących przepisów, zwłaszcza podatkowych. Z uwagi na charakter działalności transportowej ustawodawca uczynił odpowiedzialnym za nadzór lokalizacyjny przewoźników. Do celów ustawy z pewnością nie należy szkodzenie przedsiębiorcom legalnie i rzetelnie prowadzącym działalność gospodarczą, lecz skuteczne monitorowanie rynku towarów wrażliwych. DIAS zaakcentował, iż w rozpatrywanym przypadku przerwa w nadzorze nad lokalizacją przewozu trwała ponad 3,5 godziny, a z powodu zaniechań przewoźnika nie było kontroli nad przemieszczanym towarem, co trudno uznać za nieistotne uchybienie, dające podstawę do odstąpienia od kary. Według DIAS dla przypisania przewoźnikowi odpowiedzialności istotna jest ocena prawidłowości zachowania, polegającego na stwierdzeniu niesprawności (bez znaczenia są przyczyny ją powodujące), próbach jej usunięcia, a w przypadku, gdy trwa ona ponad normę, określonego zachowania kierowcy, podjęcia działań zaradczych. Natomiast obowiązek przewoźnika - zapewnienie przekazu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu - obejmuje tak działania, zaniechania kierowcy, jak i własne. Wszelkie wątpliwości techniczne związane z działaniem aplikacji służące przekazywaniu danych geolokalizacyjnych muszą być rozważone, gdyż ich zaistnienie niewątpliwie stoi w sprzeczności z interesem publicznym przy nakładaniu kary. Natomiast z interesem tym nie stoi w sprzeczności niedbalstwo podmiotów podlegających monitorowaniu. DIAS przypomniał, że z materiału dowodowego wynika, iż brak przekazu spowodowany został niewłaściwą obsługą przez kierowcę aplikacji w telefonie: "w aplikacji nieświadomie nie odznaczyłem numeru zgłoszenia SENT i dlatego aplikacja nie działa poprawnie", co finalnie obciąża przewoźnika. DIAS zaznaczył, że wszystkie opisane w pismach strony oraz w odwołaniu okoliczności pozostają bez znaczenia w sprawie, której przedmiotem jest brak przekazu danych geolokalizacyjnych, za co odpowiedzialnym jest przewoźnik. Natomiast podległy mu kierowca, co nie jest przedmiotem sporu, niestarannie uruchomił aplikację, co nie skutkowało pozycjonowaniem satelitarnym i transmisją danych z urządzenia, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru. Tym samym stwierdzone uchybienie nie wynikało z niedostępności rejestru, lecz było efektem zaniedbań przewoźnika (kierowcy). DIAS zaznaczył, iż wbrew twierdzeniu odwołania spółka przedstawiła dowody, z których wynika, że transport nie był monitorowany od momentu przekroczenia granicy do momentu kontroli. Zaoferowany dowód nie wskazuje aktualnej pozycji pojazdów, tak jak jest to możliwe w przypadku lokalizatora, lecz punkty początkowy i końcowy przewozu oraz czas podróży. Zdaniem DIAS twierdzenie w odwołaniu, że ustawa SENT nie definiuje sposobu przekazywania danych, nie wskazuje konieczności ich przekazywania do systemu o nazwie SENT GEO jest pozbawione racji wobec wskazanej wielokrotnie definicji lokalizatora, będącego urządzeniem, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, umożliwiające poprzez pozycjonowanie satelitarne i transmisję danych monitorowanie trasy przewozu towaru. Takiej funkcji nie spełnia posiadany przez spółkę, system [...]. Zdaniem DIAS nieprzekazywanie danych do SENT o realizowanym transporcie uniemożliwiło organom Państwa wykonanie właściwego nadzoru nad przewozem, co nie sposób uznać za uchybienie o nieistotnym znaczeniu. DIAS podkreślił, iż w przypadku naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT sięganie po instytucję odstąpienia od kary powinno następować w wyjątkowych sytuacjach, bowiem zachowania tego rodzaju godzą w istotę i podstawowe cele ustawy SENT. Skoro celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. Natomiast instytucja odstąpienia od kary ma nadzwyczajny charakter. DIAS zaznaczył, że w przypadku kary wymierzanej na podstawie ustawy SENT należy, zatem interpretować ją w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający i bardziej restryktywny niż w przypadku innych naruszeń. Dotyczy to takich sytuacji, kiedy to nałożenie kary doprowadziłoby do sytuacji, iż strona zmuszona byłaby w następstwie nałożenia kary do sięgnięcia po pomoc państwa, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Dla sprawnego funkcjonowania systemu monitorowania, jak i stosowania narzędzi analizy ryzyka, brak informacji o przemieszczaniu środka transportu (towarów) nie pozwala na pełne monitorowanie przewozu. Organ odwoławczy podkreślił, że niedopełnienie obowiązków dotyczących przewozu wrażliwych towarów godzi w bezpieczeństwo społeczeństwa, jako nadrzędnej wartości wspólnej. W interesie publicznym, na który składa się pobór podatków we właściwych wysokościach, jest to, aby system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a podmioty trudniące się przewozem (obrotem) towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Nie jest w interesie publicznym aprobata dla pozostawienia bez wrażliwego towaru. DIAS zauważył, że stosownie do art. 24 ust. 1 a ustawy SENT w przypadku, gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający, a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot odbierający danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Według DIAS poczynione ustalenia wskazują, że nie zachodzi omawiany przypadek - bez wątpienia, zatem choćby z tego powodu wykluczone jest zastosowanie niższej kary, co powoduje, że dalsze rozważania, w tym dotyczące przesłanek (które i tak nie zostały spełnione) zastosowania niższej kary są zbędne. DIAS zaznaczył, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji powinna - mimo że jest przede wszystkim adresowana do ustawodawcy - stanowić dla organów pewną wskazówkę stosowania prawa. Zastosowanie tej zasady do sankcji bezwzględnie oznaczonej wymaga rozważenia, czy wymierzenie kary będzie przydatne do osiągnięcia celów regulacji prawnej oraz czy zostanie zachowana proporcja między efektem sankcji, a jej dolegliwością. Według organu skoro celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności monitorowania obrotu wrażliwymi towarami, w tym poprzez wskazanie danych zgodnych z rzeczywistością, stwierdzenie odmiennego stanu powinno prowadzić do ukarania. Prawidłowe zgłoszenie i śledzenie przewożonego towaru daje organom możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów oraz umożliwia prawidłową identyfikację podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych i rodzaju wykonywanego przewozu. DIAS nadmienił, że uchybienie w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych utrudnia monitorowanie przewozu towaru wrażliwego i kontrolę łańcucha dostaw, a w efekcie prawidłową kontrolę obowiązków podatkowych związanych z tego rodzaju towarem. Takie zachowania nie mogą być postrzegane, jako zgodne z interesem publicznym. Co się natomiast tyczy związku między uchybieniem przewoźnika, a uszczupleniami podatkowymi trudno jest zasadnie twierdzić o jego istnieniu, biorąc pod uwagę fakt, że nie jest on uczestnikiem dostawy (wewnątrzwspólnotowej) w świetle ustawy o podatku od towarów i usług - mogącej skutkować takimi uszczupleniami - realizowanej między podmiotami wysyłającym i odbierającym, nadawcą i odbiorcą towaru, której efektem jest przemieszczanie miedzy nimi towaru. Według DIAS kilkukrotne uchybienie obowiązkom wynikającym z ustawy SENT jest przejawem traktowania ich, co najmniej bez dostatecznej uwagi. Taką samą notę należy wystawić również jednorazowemu uchybieniu obowiązkowi, co wynika z jego znaczenia i wagi (omawiany brak transmisji danych) oraz konsekwencji takiego zaniechania (uniemożliwienie wymaganego nadzoru lokalizacyjnego). Zdaniem DIAS wymierzenie kary z jednej strony powinno mieć skutek wychowawczy na przyszłość i skłonić stronę do większej dbałości o przestrzeganie przepisów ustawy, a z drugiej konsekwencje finansowe nie będą na tyle dotkliwe, aby zagroziły istotnym interesom firmy, w tym jej istnieniu. W ocenie DIAS z uwagi na znaczenie i potencjale skutki stwierdzonego naruszenia ustawy SENT (brak lokalizacji pojazdu uniemożliwiający wymagany nadzór), opisane realia sprawy, nie jest w interesie publicznym odstąpienie od ukarania. DIAS zaznaczył, że w orzecznictwie, jako poważne naruszenie ustawy SENT przyjmuje się już same przerwy w przekazywaniu tych danych (wyrok WSA z 24 stycznia 2023 r., II SA/Bk 813/22). W ocenie DIAS w rozpoznawanej sprawie wymierzona kara pieniężna za stwierdzone naruszenie jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności na podstawie art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. DIAS zaznaczył, że nie można tracić z pola widzenia, że w niniejszej sprawie skala stwierdzonego naruszenia nie miała nieistotnego charakteru i w konsekwencji uniemożliwiała osiągnięcie zamierzonych przez ustawodawcę celów. W toku postępowania nie stwierdzono zaś, aby zaistniały szczególne okoliczności, które realizację obowiązku ustawowego czyniłyby niemożliwą (jak np. awaria systemu). Organ II instancji stwierdził, że wymierzenie kary z jednej strony powinno mieć skutek wychowawczy na przyszłość i skłonić stronę do większej dbałości o przestrzeganie prawa, a z drugiej konsekwencje finansowe nie będą na tyle dotkliwe, aby zagroziły istotnym interesom firmy, w tym jej istnieniu. Natomiast zaniechanie wykonywania działalności transportowej jest tu bez znaczenia. W ocenie DIAS w rozpoznawanej sprawie wymierzona kara pieniężna za stwierdzone naruszenie jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Podsumowując organ II instancji stwierdził, że kara została zasadnie wymierzona i jest proporcjonalna do popełnionego uchybienia i nie sposób dopatrzeć się w przedmiotowej sprawie istnienia ani ważnego interesu indywidualnego, ani interesu publicznego w odstąpieniu od wymierzenia kary. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 września 2025r. Spółka zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji. Strona uznała zaskarżoną decyzję za nieprawidłową ze względu na: 1. brak wiedzy i świadomości, co do czasowej przerwy w prawidłowym działaniu aplikacji e-toll na urządzeniu numer [...]; 2. brak jakiejkolwiek straty, uszczerbku, czy szkody poniesionej przez budżet państwa; 3. prawidłowe dostarczenie towaru, co potwierdził odbiorca bez uwag, co do jakości, czy ilości, a co wynika z dokumentu CMR; 4. błędną ocenę konieczności nałożenia sankcji, gdyż organ uzasadniając decyzję wskazał: "Nie skutkowało to pozycjonowaniem satelitarnym i transmisją danych z urządzenia (...) przez 297 km oraz ponad 3,5 godziny nie było nadzoru nad przemieszczaniem towaru. (...) Sankcja za tego rodzaju naruszenia ma zapobiegać sytuacji, w której nie można byłoby ustalić, czy towar załadowany w jednej miejscowości na określony środek transportu, a dostarczony do miejscowości przeznaczenia jest tym samym towarem, który został nadany, a więc czy na trasie jego przewozu nie został zamieniony na inny towar, przykładowo niewiadomego pochodzenia." Według strony w sytuacji, gdy pojazdy przejechały w czasie 3,5 godziny 297 km nie było "fizycznej możliwości hipotetycznego przeładowania towaru", co wymagałoby około 2-3 godzinnego postoju, a odbiorca bez uwag, co do jakości, czy ilości potwierdził odbiór towaru. 5. błędna ocenę poprzez stwierdzenie, że: "Wymierzenie kary z jednej strony powinno mieć skutek wychowawczy na przyszłość i skłonić stronę do większej dbałości o przestrzeganie przepisów ustawy, a z drugiej konsekwencje finansowe nie będą na tyle dotkliwe, aby zagroziły istotnym interesom firmy, w tym jej istnieniu." - podczas, gdy w odwołaniu przewoźnik wyraźnie wskazywał na słabą kondycję finansową oraz fakt zaniechania od stycznia 2025 r. działalności transportowej. 6. brak zastosowania przez organ odwoławczy art. 22 ust. 3 ustawy SENT, co jest uzasadnione ważnym interesem przewoźnika, niewspółmiernie wysoką do niskich dochodów karą, skutkującą utratą możliwości zarobkowania i utratą majątku oraz brakiem jakiegokolwiek uszczerbku, czy szkody poniesionej przez budżet państwa. W związku z powyższym wniósł o: - rozpatrzenie złożonej skargi na korzyść przewoźnika, - zmianę Decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w mocy Decyzji organu pierwszej instancji z dnia 1 kwietnia 2025 r. o nałożeniu na przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 10 000,00 PLN z tytułu niewykonania przez przewoźnika, polegających na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu środka transportu o nr rejestracyjnym [...] realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem SENT[...], - odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10 000,00 PLN z tytułu niewykonania przez przewoźnika, polegających na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokaIizacyjnych na całej trasie przewozu środka transportu o nr rejestracyjnym [...] realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem SENT[...]. W uzasadnieniu skargi strona opisała stan faktyczny sprawy oraz wskazała m.in., że zarówno przejazd jak i towar był monitorowany od momentu nadania do rozładunku i przekazania odbiorcy, który potwierdził prawidłowość dostarczonego towaru. Nadto strona podkreśliła, że nie doszło do uszczuplenia należności skarbu państwa oraz, że traktowanie nałożenia kary jako uzasadnione "w ramach prewencji oraz zdyscyplinowania firmy" przy braku jakichkolwiek straty, uszczerbku czy szkody poniesionej przez budżet państwa, traktować należy jako wysoce opresyjne i destrukcyjne dla przewoźnika działanie. Ponadto strona zaznaczyła, że od stycznia 2025r firma T. Sp. Jawna nie prowadzi działalności transportowej i nie posiada licencji na przewóz rzeczy, a za rok obrotowy 2024 osiągnęła zysk w wysokości jedynie 13056.68 PLN, co jest kwota zbliżoną do wysokości nałożonej kary (10000.00 PLN). w związku z czym stanowisko organów zawarte na str. 11/13 zaskarżonej decyzji, iż: "wymierzenie kary z jednej strony powinno mieć skutek wychowawczy na przyszłość i skłonić stronę do większej dbałości o przestrzeganie przepisów ustawy, a z drugiej konsekwencje finansowe nie będą dotkliwe. aby nie zagroziły istotnym interesom firmy, w tym jej istnieniu" - jest co do zasady założeniem całkowicie błędnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto DIAS wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest zaniechanie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na krajowej trasie przewozu, natomiast pozostałe okoliczności towarzyszące przewozowi są niesporne. Nadto według DIAS nieprzekazywanie danych do SENT o realizowanym transporcie uniemożliwiło organom Państwa wykonanie właściwego nadzoru nad przewozem, co nie sposób uznać za uchybienie o nieistotnym znaczeniu. Ponadto zdaniem DIAS zaniechanie od stycznia 2025 r. działalności transportowej zostało ocenione, jako okoliczność bez znaczenia, bowiem karze podlegają ci, którzy dopuścili się naruszenia ustawy SENT, a nie ci, którzy w momencie orzekania nie wykonują działalności transportowej. Analizując przedmiotową sprawę organ odwoławczy stwierdził, że w pełni podtrzymuje stanowisko wyrażone w aktualnie zaskarżonej decyzji, zarówno w odniesieniu do stanu faktycznego, a także jego oceny z punktu widzenia prawa, akcentując, że przedstawione i ocenione w postępowaniu dowody, wbrew twierdzeniom skargi, wskazują na ustalony przebieg zdarzeń oraz na brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli legalności jest decyzja DIAS z dnia 10 lipca 2025r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 1 kwietnia 2025r w sprawie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 10000,00 PLN z tytułu niewykonania przez przewoźnika, polegających na zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu środka transportu o nr rejestracyjnym [...] realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem SENT[...]. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy i przyznany przez skarżącego nie budzi wątpliwości. Nie jest sporne, że w trakcie przewozu w dniach 4 i 5 sierpnia 2022 r. w godz. od 21:30 do 01:10 w punkcie poboru opłat w M. stwierdzono naruszenie przez skarżącego ustawy SENT, polegające na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu. Przedmiotem sporu w sprawie jest zaniechanie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na krajowej trasie przewozu, natomiast pozostałe okoliczności towarzyszące przewozowi są niesporne. Zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, obowiązujące w dniu przeprowadzenia kontroli, określa ustawa SENT. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 w/w artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z art.10a ust. 1 i 2 oraz art. 2 pkt 2a ustawy SENT wynika, iż przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany: 1. zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem; 2. wyposażyć środek transportu w lokalizator, czyli telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru (art. 2 pkt 2a ustawy SENT). Na zasadzie art. 10b ust. 1 lit. a ustawy SENT w przypadku, gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany włączyć lokalizator z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - art. 2 pkt 12 ustawy SENT). Stosownie do art. 10c ust. 1 i ust. 3 pkt. 1-3 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Przewóz towaru środkiem transportu może być kontynuowany po: 1. przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji albo 2. przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo, którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, albo 3. wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator. Przepis art. 22 ust. 2a i 2b ustawy SENT przewiduje, że w przypadku, gdy przewoźnik nie wywiąże się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, to nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł Natomiast odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, zgłoszenia numeru lokalizatora, ale przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym czy realizujący go kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Zarówno kierowca, jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w dowolnym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia za pośrednictwem strony internetowej ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator. W niniejszej sprawie przewoźnik korzystał z lokalizatora, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa KAS, służące do monitorowania trasy przewozu. Dla poprawnego działania systemu niezbędna jest dostępność sygnału GPS jak również przekazywanie tego sygnału do systemu (dostęp do Internetu). Aplikacja kierowcy SENT - GEO zapisuje dane geolokalizacyjne nawet w przypadku braku dostępu do Internetu. Po odzyskaniu dostępu dane te są przekazywane w tle z opóźnieniem. Braki w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych lokalizatora mogą nastąpić jedynie przez świadome działanie tj.: położenie urządzenia lokalizacyjnego uniemożliwiającego dostęp do danych GEO. Z Instrukcji Użytkownika Mobilnej Aplikacji Kierowcy SENT GEO wynika, że utrata połączenia GPS jest sygnalizowana w sposób jednoznaczny. Najpierw pojawia się kolor pomarańczowy kontrolki a następnie czerwony. Ustawa SENT reguluje przypadki okresowego zaniku sygnału GPS. Kierowca może kontynuować przewóz w przypadku niesprawności lokalizatora trwającej nie dłużej niż godzinę (art. 10c ust. 1ustawy SENT). W przypadku natomiast przerwy w działaniu lokalizatora trwającej dłużej niż godzinę kierowca jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Dopiero po usunięciu nieprawidłowości kierowca może kontynuować przewóz towaru (art. 10c ust. 3 ustawy SENT). Z akt sprawy dotyczących ustaleń kontrolujących oraz z wyjaśnień kontrolowanego kierowcy wpisanych do protokołu z kontroli oraz do protokołu z przesłuchania wynika: "W momencie rozpoczęcia jazdy uruchomił aplikację E-toll zainstalowaną w jego telefonie, zaznaczając przejazd z numerem SENT, jednak nie przypisał do przedmiotowego przewozu numeru referencyjnego. (...) przed rozpoczęciem przewozu (...) uruchomiłem aplikację E-toll (...) włączyłem opcję przewóz realizowany w procedurze SENT i ja byłem pewien, że wszystko działa poprawnie. Ikony kontrolne aplikacji w telefonie świeciły się na zielono, byłem przekonany, iż wszystko działa. (...) w czasie oględzin telefonu zauważyłem, iż w aplikacji nieświadomie nie odznaczyłem numeru zgłoszenia SENT i dlatego aplikacja nie działa poprawnie. Ja myślałem, że to wystarczy i uruchomienie w telefonie aplikacji lokalizacja samoczynnie przesyła dane do systemu o moim aktualnym położeniu". Sąd podzielił stanowisko organów, że podległy spółce kierowca, co nie jest przedmiotem sporu, niestarannie uruchomił aplikację, co nie skutkowało pozycjonowaniem satelitarnym i transmisją danych z urządzenia, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące monitorowaniu trasy przewozu towaru. Stwierdzone uchybienie nie wynikało z niedostępności rejestru, lecz było efektem zaniedbań przewoźnika (kierowcy). Tak uruchomiona aplikacja nie mogła sygnalizować żadnych błędów. W przedmiotowej sprawie kierowca nie zastosował się do nakazów ustawy. Analiza trasy w systemie SENT wskazuje bowiem, że w trakcie przewozu przez 297 km oraz ponad 3,5 godziny nie było nadzoru nad przemieszczaniem towaru. Organ trafnie wskazuje, że nie wystarczające jest wyposażenie pojazdu w lokalizator. Konieczne jest podjęcie dalszych działań zmierzających do zapewnienia przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu. Kierowca nie wykonał nakazów ustawowych odnośnie przekazywania danych geolokalizacyjnych. Spowodował przez to sytuację, że nie był widoczny dla kontrolujących w trakcie przejazdu, tym samym zaistniało ryzyko wystąpienia możliwości nielegalnego obrotu towarem. Mógł tego dokonać w czasie gdy dane dotyczące aktualnego położenia przewozu nie były przekazywane do systemu. Oznacza to zatem, że stworzył potencjalne ryzyko utraty dochodów budżetu państwa. Twierdzenie zatem, że towar w całości został dostarczony do odbiorcy nie oznacza, że transport nie był obarczony ryzykiem dokonania nielegalnego przewozu i sprzedaży towarów z pominięciem kluczowych dla budżetu państwa polskiego podatków (VAT, akcyza). Również fakt, że takiej funkcji nie spełniał posiadany przez spółkę, opisywany system [...]. Nieprzekazywanie danych do SENT o realizowanym transporcie uniemożliwiło organom Państwa wykonanie właściwego nadzoru nad przewozem, co nie sposób uznać za uchybienie o nieistotnym znaczeniu. Organ nie dysponował przez ponad trzy godziny danymi lokalizacyjnymi pojazdu co uniemożliwiło jego prawidłowy monitoring. Twierdzenie, że działanie kierowcy nie było celowe i zamierzone i transport nie spowodował uszczuplenia należności publicznoprawnych, nie może spowodować odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika. Przewoźnik nie dochował należytej staranności przy planowaniu przewozów, ich organizacji oraz przeszkoleniu kierowców w zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, czyli sprostać przepisom art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Sąd nie podzielił stanowiska strony, że o czasowej przerwie w prawidłowym działaniu aplikacji e-toll na urządzeniu numer [...]; zaważył brak wiedzy i świadomości strony ponieważ zasadniczym obowiązkiem przewoźnika dokonującego przewozów jest takie zorganizowanie przewozów, aby ich przebieg nie naruszał przepisów ustawy SENT. W ramach tego obowiązku mieści się właściwe przeszkolenie kierowców w zakresie obsługi aplikacji kierowcy SENT - GEO. Natomiast, co do zarzutu braku jakiejkolwiek straty, uszczerbku, czy szkody poniesionej przez budżet państwa, należy zauważyć, że te kwestie dla systemu nadzoru geolokalizacyjnego nad przemieszczaniem towarów są indyferentne. Podobnie jak i prawidłowe dostarczenie towaru odbiorcy bez uwag, co do jakości, czy ilości. Z kolei zarzut strony błędnej oceny konieczności nałożenia sankcji z uwagi na brak fizycznej możliwości hipotetycznego przeładowania towaru jest niezasadny albowiem celem ustawy SENT jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a uniemożliwienie wspomnianego monitoringu spowodowało, że ten wskazany wymóg nie został zachowany. Natomiast zarzut błędnej oceny sprawy, co do słabej kondycji finansowej strony oraz fakt zaniechania od stycznia 2025 r. działalności transportowej z uwagi na rozmiar deklarowanych przychodów za styczeń 2023 r. (tj. 107.654 zł, z pominięciem innych aktywów i elementów kalkulacyjnych) i zestawiając je z wysokością kary można zauważyć, że zapłata jej jest możliwa i nie wpłynie znacząco na kondycję finansową strony oraz nie wskazuje na zagrożenie zdolności do dalszej działalności a także nie doprowadzi ją na skraj ubóstwa, co należy uznać za niepożądane z punktu widzenia skutków tak społecznych, co indywidualnych. Sąd zauważa, iż strona podała, że za 2024 r. osiągnęła zysk 13.056 zł, co nieznacznie przekracza wielkość orzeczonej kary i ma przemawiać za odstąpieniem od ukarania, lecz względy ekonomiczne nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, a strona nie wykazała innych okoliczności przemawiających za jej ważnym interesem. Sąd podziela pogląd organów, że zaniechanie od stycznia 2025 r. działalności transportowej jest okolicznośią bez znaczenia z uwagi, iż przedmiotowe zdarzenie polegające na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych wystąpiło 4 sierpnia 2022r. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zastosowania przez organ odwoławczy art. 22 ust. 3 ustawy SENT, co zdaniem strony jest uzasadnione ważnym interesem przewoźnika, niewspółmiernie wysoką do niskich dochodów karą, skutkującą utratą możliwości zarobkowania i utratą majątku oraz brakiem jakiegokolwiek uszczerbku, czy szkody poniesionej przez budżet państwa. Zdaniem składu orzekającego zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej, albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej , o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. Posłużenie się niedookreślonymi pojęciami "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu społecznego" wymaga każdorazowego dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie kryją się pod ww. pojęciami. Wystąpienie ważnego interesu przewoźnika uzasadniają nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe przewoźnika wiążące się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary. Pojęcia tego nie należy przy tym ograniczać jedynie do nadzwyczajnych, losowych sytuacji, na które strona nie miała wpływu. Ważnym interesem przewoźnika będzie także sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania. Pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" nie można jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem przewoźnika o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Natomiast "Interes publiczny" to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. W wyrokach wydanych w sprawach o sygn. II GSK 855/20 i II GSK 864/20, NSA wskazał, że wprowadzenie przesłanki "interesu publicznego" do art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Zdaniem Sądu skarżący, nie wskazał zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, jak też nie złożył wniosku o pomoc "de minimis". Skarżący nie wykazał zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały w sprawie brak podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o co wnosił skarżący przewoźnik. W świetle ustawy SENT odstąpienie bowiem od nałożenia kary pieniężnej nie jest czysto uznaniowe ale wymaga wykazania przez przewoźnika lub dostrzeżenia z urzędu wystąpienia materialnoprawnych przesłanek warunkujących możliwość zastosowania instytucji. Sąd podzielił stanowisko organów, że nie naruszono w toku postępowania przepisów procesowych. Ustalenia faktyczne są niesporne ale skarżący nie zgadza się z oceną wystąpienia interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, która jest nieadekwatna od stwierdzonego naruszenia oraz okoliczności jego zaistnienia. Podkreśla, że naruszenie było błędem przewoźnika wynikającym z niezapewnienia przez kilka godzin obowiązku umożliwienia śledzenia towaru na drodze za pomocą systemu SENT. Zaznaczyć należy, że skarżący, jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów, winien posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na niego ustawa. Nie mogą natomiast stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organy obu instancji dokonały w pełni właściwej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zakresie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia powyższe wymogi. Podsumowując wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi DIAS prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Jak już podkreślono, przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W niniejszej sprawie, organ stwierdził niezapewnienie przez przewoźnika w czasie kilku godzin danych geolokalizacyjnych, co stanowiło naruszenie ustawy i musiało skutkować nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Jednocześnie organy po przeanalizowaniu okoliczności niniejszej sprawy zasadnie uznały, że nie można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, gdyż nie wystąpiły wskazane w ustawie przesłanki. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd uznając za niezasadne zarzuty podniesione w skardze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 września 2025
Hasła tematyczne
Kara administracyjna Ruch drogowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/ Barbara Brandys-Kmiecik Małgorzata Herman /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny