III SA/Po 596/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wystawienia tytułu wykonawczego postanawia: odrzucić skargę.

B. P. wniósł do tut. Sądu skargę w której zażądał uchylenia/stwierdzenia nieważności lub umorzenia tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu podał, m.in., że próbuje ustalić saldo i dokumentację dla wszystkich TW wystawionych przez ZUS. Pomimo tego, że TW są wystawiane bez podstawy prawnej lub są przedawnione ZUS prowadzi na ich podstawie egzekucję. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wskazał, że jako organ egzekucyjny wystawił wobec B. P. tytuł wykonawczy o nr [...]. W ocenie pełnomocnika organu nie jest możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego na tytuł wykonawczy. Pełnomocnik organu podniósł, że skarżącemu przysługują inne środki obrony tj. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, skarga na czynność egzekucyjną, czy też wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który nie jest ograniczony terminem do jego wniesienia. Skarżącemu postanowieniem z 3 stycznia 2025r. udzielono pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika fachowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu, zaskarżony tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") objętych właściwością sądów administracyjnych. Nie jest on decyzją lub postanowieniem, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., nie dotyczy również przypadku, o którym mowa w pkt 4a-9 powyższego przepisu (tj. opinii, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynności lub przewlekłego prowadzenie postępowania). Nie stanowi on także aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tytuł wykonawczy, wystosowany do skarżącego na podstawie art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, dalej: "u.p.e.a.") jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzającym istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma wszczęte na jego podstawie postępowanie egzekucyjne. Nie stanowi on zatem potwierdzenia uprawnień czy obowiązków wynikających z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na tytuł wykonawczy jest zatem niedopuszczalna (por.: postanowienia o sygn. akt II GSK 2415/13, II FSK 323/18 i I SA/Gl 1403/21 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wyjaśnić należy, że kontrola legalności działalności podjętej przez organ administracji publicznej w zakresie dotyczącym wystawienia tytułów wykonawczych stanowiących podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej dokonać się może w trybie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie złożenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego uznające te zarzuty za nieuzasadnione. Dopiero od postanowienia organu odwoławczego wydanego na skutek rozpoznania zażalenia stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Stronie w postępowaniu egzekucyjnym służą także takie środki jak skarga na czynności egzekucyjne czy wniosek o umorzenie postępowania. Te środki winny być złożone celem rozpatrzenia do organu i za wyjątkiem wniosku o umorzenie postępowania, z zachowaniem terminu wynikającego z ustawy. Z dokumentów dołączonych do skargi wynika, że skarżący składał do organu skargi na czynności egzekucyjne (k. 31-39). Sądowi z urzędu wiadomym jest także, że skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność i szeroko określoną nieprawidłowość działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w tym na nierozpoznanie wniosku o rozłożenie na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek jak też wniosków o udostępnienie dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego, czyli kwestii podnoszonych również w przedmiotowej skardze. Wyżej wskazana skarga została zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygn. III SAB/Po 17/24. Wraz z wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. III SAB/Po 17/24 rozpoczął się stan zawisłości, który będzie trwał do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w ww. sprawie. Zawisłość sprawy III SAB/Po 17/24 oznacza natomiast zakaz wszczęcia nowego postępowania o bezczynność pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Zważywszy zatem na to, że przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest czynność wystawienia tytułu wykonawczego, która nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.