I ZO 40/26

I ZO 40/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 września 2026 r. SSN Marek Siwek w sprawie z powództwa SSN X.Y. o wynagrodzenie za pracę po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 9 września 2026 r. wniosku pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN X1.Y1. od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 11/24 na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. postanowił oddalić wniosek. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa z powództwa SSN X.Y. przeciwko Sądowi Najwyższemu o zasądzenie określonej kwoty tytułem wyrównania zaniżonego wynagrodzenia wraz z ustawowymi odsetkami. Zaniżenie to ma wynikać z tego, że w latach 2021-2022 r. wynagrodzenia sędziów Sądu Najwyższego nie były ustalane z zastosowaniem mechanizmu przewidzianego w art. 48 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622), zwanej dalej „u.s.n.”, lecz przy zastosowaniu regulacji przewidzianych w tzw. ustawach okołobudżetowych, co spowodowało obniżenie ich wysokości. Sprawa ta została zarejestrowana w I ZO 40/26 2 Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w repertorium pod sygn. akt I ZPU 11/24. Do jej rozpoznania została wyznaczona SSN X1.Y1. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2026 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o wyłączenie SSN X1.Y1 od udziału w rozpoznaniu wyżej wymienionej sprawy z uwagi na wątpliwości co do jej bezstronności. SSN X1.Y1 jest bowiem powodem w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, zarejestrowanej pod sygn. akt I ZPU 3/24. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 49 § 1 k.p.c. wynika, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W niniejszej sprawie wątpliwość co do bezstronności sędzi wynika z faktu, że we wniesionym w dniu 18 stycznia 2024 r. pozwie wystąpiła z roszczeniami opartymi na analogicznej podstawie faktycznej i prawnej, na jakiej zostało oparte powództwo w sprawie o sygn. akt I ZPU 11/24, o zasadności którego ma orzekać. Okoliczność, że sędzia pozostaje stroną w innym postępowaniu dotyczącym roszczenia o waloryzację wynagrodzenia, nie stanowi jednak sama przez się przesłanki z art. 49 § 1 k.p.c. Sprawa o sygn. akt I ZPU 11/24, którą ma rozpoznawać SSN X1.Y1, dotyczy stosunku prawnego, w którym stroną jest inny podmiot niż sędzia wyznaczona do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jej wynik nie wywoła żadnych skutków prawnych wobec SSN X1.Y1. Orzeczenie to nie będzie wiążące w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I ZPU 3/24 – nie będzie miało charakteru prejudycjalnego. Nie zachodzi zatem sytuacja, w której wynik niniejszej sprawy mógłby w sposób bezpośredni oddziaływać na sytuację majątkową SSN X1.Y1. Istnienie osobistych roszczeń majątkowych SSN X1.Y1, względnie ich brak, nie może rzutować też na liczbę ani rodzaj spraw jej przydzielonych, chyba że sprzeciwiają się temu regulacje procesowe, co akurat w niniejszej sprawie nie zachodzi. Ponadto sama zbieżność zagadnienia prawnego będącego podstawą roszczeń w sprawach o sygn. akt I ZPU 3/24 i I ZPU 11/24 nie jest wystarczająca do przyjęcia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Bezstronność I ZO 40/26 3 sędziego oznacza brak uprzedzenia wobec stron, a nie brak ukształtowanego stanowiska co do wykładni prawa. Sędzia, co oczywiste, ma prawo do własnych poglądów prawnych, a zarazem spoczywa na nim obowiązek samodzielnego interpretowania mających zastosowanie przepisów. Nie może być on więc wyłączany tylko dlatego, że jego linia orzecznicza może okazać się niekorzystna dla jednej ze stron. Gdyby przyjąć przeciwną koncepcję, prowadziłoby to niechybnie do nieakceptowalnej możliwości podejmowania przez stronę czynności zmierzających do wyznaczenia do rozpoznania sprawy sędziego, którego stanowisko prawne stronie odpowiada, a więc swoistego „doboru sędziego pod wynik sprawy”. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [r.g.]