SK 7/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 21 października 2024 r. Pozycja 85 POSTANOWIENIE z dnia 1 października 202 4 r. Sygn. akt SK 7/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński – przewodniczący Julia Przyłębska Bartłomiej Sochański Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu, n a posiedzeniu niejawny m w dniu 1 października 202 4 r., skarg i konstytu- cyjn ej K . L . o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za- pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 , ze zm . ) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 3) art. 17 ust. 11 ustawy powołanej w punkcie 1 w związku z § 5 rozporządzenia powołanego w punkcie 2 z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 26 maja 2023 r. K . L . (dalej: skarżąca) wniosła o stwier- dzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobie- ganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych ) są niezgodne z wywodzoną z art. 2 Kon- OTK ZU A/2024 SK 7/24 poz. 85 2 stytucji zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obo- wiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 , ze zm. ; dalej : rozporządzenie o sz czepi eniach ) jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą dostatecznej okre- śloności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 3) art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporzą- dzenia o s zczepi eniach są niezgodn e z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji. 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą : Postanowieniem z 14 grudnia 2018 r. w ojewoda nałożył na skarżącą grzywnę w celu prz ymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, tj. poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wezwał skarżącą do wykonania wskazanego obowiązku w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. Postanowieniem z 24 kwietnia 2019 r. – po rozpoznaniu wywiedzionego przez skarżą- cą zażaleni a – M inister Z drowia utrzymał w mocy postanowienie wojewody. Wyrokiem z 8 lutego 2023 r. (sygn. akt […] ) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W . z 2 października 2019 r. oddalającego skargę na postanowienie ministra. 1.2. W skardze konstytucyjnej podniesiono, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwal- czaniu chorób zakaźnych ustanawia obowiązek poddania się przez osoby przebywające na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej szczepieniom ochronnym. Zdaniem skarżącej w przepi- sach prawa powszechnie obowiązującego nie określono, w którym konkretnie miesiącu/roku życia osoby obowiązek szczepienia ochronnego przeciwko poszczególnym chorobom staje się wymagalny. Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenie o szczepien iach nie określają, ile dawek poszczególnych szczepionek należy podać dziecku. Skarżąca podkreśliła, że w praktyce organów stosujących zaskarżone regulacje występuje rozbieżność interpreta- cyjna polegająca na tym, że niektóre z nich stwierdzają, iż wymagalność obowiązku szcze- pienia przeciwko konkretnym chorobom , poszczególnymi dawkami wynika z k omunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: GIS) , inn e z kolei uznają, że wymagalność wynika z wezwania skierowanego przez lekarza do rodziców . Jej zdaniem przedstawiona rozbieżność jest „tak daleko posunięta”, że nie może zostać rozstrzygnięta przy pomocy środków prowa- dzących do wyeliminowa ni a niejednolitości stosowania prawa ( zob . skarga konstytucyjna, s. 4 - 6). Następnie skarżąca wskazała, że Program Szczepień Ochronnych nie należy do kata- logu źródeł powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Jej zdaniem może być zakwalifikowany jako akt prawa wewnętrznego , wiążący wyłącznie jednostki orga- nizacyjne podległe organowi wydającemu, nie zaś obywateli. Według wskazanego poglądu skarżąc a nie była związana k omunikatem GIS konkretyz ującym wiek dziecka , w którym należy podać określoną szczepionkę oraz wskazującym ilość dawek. W ocenie skarżącej pro- gram szczepień ochronnych nakłada na obywateli nowy obowiązek, a w związku z tym powi- nien mieć formę prawn ą co najmniej rozporządzenia. Skarżąca podniosła również, że w obec- nym stanie prawn ym nie można na jego podstawie – w sposób wiążący jednostkę – wypro- wadzać terminu wymagalności wykonywania poszczególnych szczepień ( zob. tamże, s. 6 - 7). S karżąca zauważyła także , że regulacje normatywne wprowadzające obowiązek szczepień stanowią ingerencję w prawo do prywatności wynikające z art. 47 Konstytucji (prawo do decydowania o życiu osobistym) . Skarżąca zwróciła uwagę na wyłączenie możli- woś ci podjęcia przez osobę obowiązaną do poddania się obowiązkowym szczepieniom albo OTK ZU A/2024 SK 7/24 poz. 85 3 przez jej opiekunów prawnyc h lub faktycznych decyzji o odmowie poddania się tym szcze- pieniom. Obowiązek ten ingeruje w zasadę autonomii (samostanowienia) jednostki. Skarżąca zauważyła także, że ograniczenia konstytucyjnych praw mogą nastąpić wyłącznie w ustawie, gdy są konieczne i proporcjonalne. Jej zdaniem kwestionowana regulacja nie spełnia standar- du konstytucyjnego, co potwierdza przeprowadzony test proporcjonalności ( zob. tamże, s. 8 - 10). 2 . Postanowieniem z 1 8 grudnia 202 3 r. (sygn. Ts 12 1/2 3 , OTK ZU B/202 4 , poz. 32 ) Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 3. W piśmie procesowym z 27 stycznia 2024 r. Rzecznik Praw Dziecka poinformował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 4. W piśmie procesowym z 6 lutego 2024 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinfor- mował, że nie zgłasza udziału w postępowaniu. 5 . W piśmie procesowym z 19 lutego 202 4 r. Minister Zdrowia zajął stanowisko w sprawie , wnosząc o umorzenie postępowania: 1) na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) w zakresie punktów 1 i 2 petitum skargi konstytucyjnej , z uwagi na niedopusz- czalność wydania wyroku, 2) na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK w zak resie punktu 3 petitum skargi kon- stytucyjnej, z uwagi na zbędność wydania wyroku. W w ypadku nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania w zakresie punk- tów 1 i 2 petitum skargi konstytucyjnej Minister Zdrowia wniósł o stwierdzenie, że: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych , 2) § 3 rozporządzenia o szczepien iach – są zgodne z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 6. W piśmie procesowym z 10 kwietnia 2024 r. Prokurator Generalny poinformował, że jego zdaniem nie ma uzasadnienia zajęcie przez Prokuratora Generalnego stanowiska w sprawie o sygn. SK 7/24. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Wykorzystanie skargi konstytucyjnej, będącej instrumentem ochrony konstytucyj- nych praw i wolności przysługujących jednostce, warunkowane jest spełnieniem wymogów określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organi- zacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Analiza formaln a skargi konstytucyjnej nie kończy się na etapie tzw. po- stępowania wstępnego, w którym Trybunał Konstytucyjny ocenia, czy wniesiona skarga kon- stytucyjna spełnia wymogi formalne oraz czy nie jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z utrwalonym poglądem Trybunał Konstytucyjny zobligowany jest do oceny – w każdym stadium postępowania – czy w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła ujemna przesłanka proce- sowa implikująca konieczność umorzenia postępowania (zob. postanowienie TK z 18 grudnia 2019 r., sygn. SK 71/19, OTK ZU A/2020, poz. 2). OTK ZU A/2024 SK 7/24 poz. 85 4 2. Skarżąca zakwestionowała konstytucyjność wybranych przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239 ; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 924; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obo- wiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753; dalej: rozporządzenie o szcze- pieniach). Po zainicjowaniu niniejszego postępowania nastąpiły zmiany w prawie dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych . Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych została zno- welizowana, a d otychczasowe rozporządzenie o szczepieniach zostało zastąpione przez roz- porządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szcze- pień ochronnych ( Dz. U. poz. 2077) , które – z wyjątkiem jednego przepisu – weszło w życie 1 października 2023 r . W związku z tym należało wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny, badając dopuszczal- ność niniejszej skargi konstytucyjnej , odwoływał się do stanu prawnego i takiego brzmienia zakwestionowanych przepisów, które były podstawą rozstrzygnięć wydanych w sprawie skar- żącej (podobnie zob. postanowienie TK z 11 kwietnia 2024 r. , sygn. SK 71/23, OTK ZU A/2024, poz. 39) . 3. Po przeprowadzeniu analiz y skarg i konstytucyjn ej Trybunał uznał, że wydanie wyroku w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne oraz zbędne , a postępowanie stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK podlega umorzeniu. Swoje stanowisko Trybunał oparł na następujących argumentach . 3. 1 . W części I wyroku z 9 maja 2023 r. o sygn. SK 81/19 ( OTK ZU A/2023, poz. 50) , Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że : „ [a]rt. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w za- kresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozpo- rządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W części II orzeczenia określono , że „[p]rzepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) mie- sięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. W pozosta- łym zakresie Trybunał umorzył postępowani e . Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw 12 maja 2023 r. (zob. Dz. U. poz. 909). W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się już in merito w sprawie dotyczącej tożsamych – względem spraw y zainicjowan ej niniejszą skarg ą konsty- tucyjn ą – przedmiotów kontroli oraz wzorców konstytucyjnych. Wobec tego Trybunał musiał rozstrzygnąć kwestię celowości merytorycznego rozpoznania zarzutów wyrażonych w punk- cie 3 petitum niniejszej skarg i konstytucyjn ej . Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK Trybunał Konstytucyjny wydaje na posiedze- niu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania , jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne. Zbędność orzekania występuje także wówczas, gdy kwestionowana norma była już w innej sprawie przedmiotem kontroli co do zgodności z Konstytucją . Jeśli w sprawie zacho- dzi tożsamość podmiotowa (dotycząc a podmiotu inicjującego postępowanie) i przedmiotowa (dotycząc a przedmiotu i wzorców kontroli), ziszcza się ujemna przesłanka procesowa w po- staci powagi rzeczy osądzonej ( res iudicata ) . Jeśli zaś w sprawie zachodzi tylko tożsamość OTK ZU A/2024 SK 7/24 poz. 85 5 przedmiotowa, ziszcza się przesłanka ne bis in idem ( zob. postanowienie TK z 23 czerwca 2022 r., sygn. SK 52/20, OTK ZU A/2022, poz. 42). Należy zgodzić się z poglądem zakładającym, że „[u]przednie rozpoznanie sprawy konstytucyjności określonego przepisu prawnego (normy prawnej) z punktu widzenia tych samych zarzutów nie może być jednak uznane za prawnie obojętne. Powoduje ono koniecz- ność wydania rozstrzygnięcia opartego na zasadzie ne bis in idem . Jest ona rozumiana w po- stępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwzględnieniem specyfiki tego postępowa- nia (…) . O ile w wypadku zaistnienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej Trybunał Konsty- tucyjny musiałby (…) umorzyć postępowanie jako niedopuszczalne, to w wypadku przesłanki ne bis in idem Trybunał dokonuje oceny w kategoriach pragmatycznych, ocenia celowość prowadzenia postępowania i orzekania w kwestii, która została już jednoznacznie i ostatecz- nie rozstrzygnięta przez ten organ. W takiej sytuacji właściwą podstawą umorzenia postępo- wania jest zbędność orzekania ( … ) ” – postanowienie TK z 10 lipca 2007 r., sygn. P 40/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 86 . Po dokonaniu porównania petitum oraz uzasadnie nia niniejszej skarg i konstytucyjn ej z tenorem wyroku w sprawie o sygn. SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny stwierdził wystąpie- nie tożsamości dotyczącej przedmiotu kontroli oraz wzorców konstytucyjnych. Zarzuty postawione w sprawie rozpoznawanej pod sygn. SK 81 / 19 są analogiczne względem przed- stawionych – przez tego samego pełnomocnika procesowego – w skar dze konstytucyjn ej roz- poznawan ej pod sygn. SK 7 /2 4 . W wyroku o sygn. SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął zatem analogiczny – do spraw y rozpoznawan ej pod sygn. SK 7 /2 4 – problem konstytucyjny. Ponowne rozpa- trzenie spraw y w tym zakresie naruszałoby zatem zasadę ne bis in idem , stabilizującą sytuację ukształtowaną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który zgodnie z art. 190 ust. 1 Konsty- tucji ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny (zob. postanowienia TK z: 5 lipca 2023 r., sygn. SK 95/20, OTK ZU A/2023, poz. 67 oraz 8 maja 2024 r., sygn. SK 9 2/23, OTK ZU A/2024, poz. 50 ). Wobec zbędności orzekania , postępowanie w zakresie zarzu tu postawio nego w punk- cie 3 petitum niniejszej skarg i konstytucyjn ej należało umorzyć na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK . 3. 2 . W odniesieniu do zarzutów niekonstytucyjności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach, w sprawie o sygn. SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie. Nie wypowiedział się za- tem merytorycznie o zaskarżonych normach. Wyjaśniając przyjęty kierunek działania, Trybu- nał podkreślił, że „ [ u ] czynienie przedmiotem kontroli art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 3 rozporządzenia bez powiązania tych przepi- sów z innymi jednostkami redakcyjnymi wskazanych aktów normatywnych nie powodowało- by zastrzeżeń w sytuacji, gdyby skarga konstytucyjna została wniesiona w imieniu i na rzecz małoletniej – córki skarżącej. Sytuację prawną skarżącej normuje jednak w fundamentalnym stopniu art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych (…). Z analizy petitum , jak i uza- sadnienia skargi konstytucyjnej, w tym pisma uzupełniającego skarżącej, nie wynika, że in- tencją skarżącej było uczynienie przedmiotem kontroli art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu cho- rób zakaźnych. Skarżąca nie wykorzystała w tym zakresie argumentacji dotyczącej naruszenia jej własnego prawa do prywatności, której postacią miałoby być prawo do podjęcia wolnej decyzji o tym, czy w sferze «dobra» dziecka mieści się poddanie go szczepieniom ochron- nym”. Ponadto stwierdził, że „[w]obec braku dostatecznie wyraźnego wskazania przez skar- żącą na istotę ciążącego na niej obowiązku na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz stosownej argumentacji, Trybunał nie był uprawniony do takiej rekon- OTK ZU A/2024 SK 7/24 poz. 85 6 strukcji skargi konstytucyjnej inicjującej niniejsze postępowanie, która pozwalałaby na jej merytoryczne rozpoznanie we wskazanym zakresie”. Pogląd o niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania analogicznych zarzutów – do postawionych w punktach 1 i 2 petitum niniejszej skargi konstytucyjnej – Trybunał Kon- stytucyjny podtrzymał w serii orzeczeń wydanych po ogłoszeniu wyroku z 9 maja 2023 r. , sygn. SK 81/19 (zob. np. postanowienia z: 5 lipca 2023 r., sygn. SK 95/20; 18 października 2023 r., sygn. SK 49/23, OTK ZU A/2023, poz. 79; 6 marca 2024 r., sygn. SK 2/24, OTK ZU A/2024, poz. 32; 24 kwietnia 2024 r., sygn. SK 51/23, OTK ZU A/2024, poz. 41; 8 maja 2024 r., sygn. SK 44/23, OTK ZU A/2024, poz. 48; 8 maja 2024 r., sygn. SK 92/23 ). Rozpoznając niniejszą sprawę , Trybunał ocenił, że w odniesieniu do zarzutów wska- zanych w punkcie 1 i 2 petitum skargi konstytucyjnej nie zachodziła przesłanka umorzenia postępowania według zasady ne bis in idem, ponieważ kwestia konstytucyjności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach nie została jeszcze rozstrzygnięta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego . W tym zakresie Trybunał wypowiadał się jedynie w formie postanowień umarzających postę- powania z racji niedopuszczalności wyrokowania , wskazując na braki formalne podobnych skarg konstytucyjnych sporządzanych i wnoszonych do Trybunału przez tego samego pełno- mocnika . S koro analizowana skarga konstytucyjna zawiera ła analogicznie – do wcześniej wska- zanych spraw – sformułowane zarzuty i argumenty odnoszące się do niekonstytucyjności za- skarżonych norm ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz rozporządzenia o szczepie- niach , a o wadliwości formalnej skarg konstytucyjnych w danym zakresie Trybunał Konsty- tucyjny wypowiedział się już w serii orzeczeń , to niniejsze postępowanie również należało umorzyć w odniesieniu do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu cho- rób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach. Niniejsza skarga konstytucyjna – choć sporządzona i wniesiona już po wydaniu oraz ogłoszeniu wyroku z 9 maja 2023 r. – stanowi niemal dokładne powtórzenie argumentacji zaprezentowanej w skardze konstytucyjnej o sygn. SK 81/19. Inaczej mówiąc, niniejsza skarga konstytucyjna nie tylko powtarza ła w punkcie 3 petitum zarzut rozstrzygnięty już przez Trybunał ostatecznym wyrokiem z 9 maja 2023 r., lecz także powiela ła wady formalne, które uniemożliwiły wówczas Trybunałowi do- konanie kontroli art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaź- nych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach. Trybunał raz jeszcze podkreślił, że n ie ulega wątpliwości, iż niniejsza skarga konsty- tucyjna miała analogiczną treść – a tym samym tożsame braki formalne – do wcześniej wymienionych skarg konstytucyjnych rozpoznanych już przez Trybunał. Tym samym rozpo- znanie zarzutów wyrażonych w dwóch pierwszych punktach petitum niniejszej skargi konsty- tucyjnej – podobnie jak w sprawach już zakończonych – również należało uznać za niedo- puszczalne, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie na pod- stawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.