Ts 127/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 lipca 2026 r. Pozycja 67 POSTANOWIENIE z dnia 8 stycznia 2026 r. Sygn. akt Ts 127/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Michał Warciński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 8 listopada 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej K . K . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 maja 2023 r. (data nadania) K . K . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystą- pił o stwierdzenie, że art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, ze zm.) jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytu- cji. Skarżący zarzucił, że zakwestionowany przepis narusza jego prawo nabyte, tj. posia- dane od ponad 30 lat prawo „do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej w oparciu o na- dane i poświadczające bezterminowe posiadanie przez skarżącego, zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 3) Ustawy o sporcie «wiedzy i umiejętności», jako przesłanek niezbędnych do spełnienia w toku nadawania przez polski związek sportowy – Związek Piłki Ręcznej w Polsce (dalej: ZPRP), czasowych licencji trenerskich uprawniających do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej w ramach reglamentowanego ustawą na zasadach monopolu współzawodnictwa spor- towego organizowanego przez ZPRP” (s. 1 i 2 pisma z 6 października 2023 r.). Zdaniem skarżącego wynikająca z art. 2 Konstytucji zasada ochrony praw słusznie na- bytych gwarantuje, że posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe, potwierdzone dyplo- mem ukończenia wyższej uczelni, poświadczają bezterminowo posiadaną „wiedzę i umiejęt- ności”, o których mowa w art. 41 ust. 3 pkt 3 ustawy o sporcie. Przesłanka ta, jak zarzucił, nie może być kwestionowana przez „kogokolwiek”. Nie można więc odbierać ważności kwalifi- OTK ZU B/2026 Ts 127/23 poz. 67 2 kacji – tak jak miało to miejsce w sprawie, w związku z którą skarżący wystąpił do Trybunału – i w związku z tym „zmuszać” trenerów do uczęszczania na „płatne kursy wyrównawcze”. Postanowieniem z 8 listopada 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 13 li- stopada 2023 r.) Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdziwszy, że nie spełnia ona podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Trybunał wskazał, że zgodnie z dotychczasową linią orzeczniczą sądu konstytucyjnego art. 2 Konstytu- cji nie może być samodzielnym wzorcem kontroli dla zakwestionowanego w skardze przepi- su. Wynikająca z niego zasada ochrony praw słusznie nabytych, której naruszenie skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej , ma charakter zasady przedmiotowej, wyznaczającej grani- ce ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych. Jej naruszenie może uzasadniać zarzut niedopuszczalnego wkroczenia przez władzę w sferę konstytucyjnie chronionych praw lub wolności jednostki. Obowiązkiem skarżącego jest zatem wskazanie, w zakresie jakich praw lub wolności konstytucyjnych sąd lub inny organ władzy publicznej wydał orzeczenie sprzeczne z zasadą ochrony praw słusznie nabytych . Sformułowanie w skardze zarzutu naru- szenia Konstytucji w odniesieniu do zasady ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytu- cji) jest więc zasadniczo dopuszczalne, o ile dotyczy praw jednostki chronionych konstytu- cyjnie. Wskazane przez skarżącego prawo „do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej” nie ma jednak – jak stwierdził Trybunał – takiego charakteru. Źródłem konstytucyjnych wol- ności lub praw skarżącego chronionych za pomocą skargi konstytucyjnej nie jest także wyra- żona w art. 31 ust. 3 Konstytucji zasada proporcjonalności. Oceny zgodności zakwestionowa- nej w skardze regulacji z tym przepisem ustawy zasadniczej Trybunał dokonuje tylko wtedy, gdy potwierdzi się , że w ogóle doszło do ingerencji w treść wolności lub praw wyrażonych w innych przepisach Konstytucji. Skoro – jak zauważył Trybunał – skarżący nie wskazał, która jego konstytucyjna wolność lub prawo zostały naruszone, to Trybunał nie może doko- nać oceny zgodności zakwestionowanego przepisu z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W zażaleniu złożonym 20 listopada 2023 r. (data nadania) skarżący zakwestionował powyższe postanowienie w całości . Zarzucił w nim, że Trybunał błędnie uznał, i ż w skardze nie zostało wskazane prawo chronione konstytucyjnie. Zdaniem skarżącego jest nim „prawo do wykonywania zawodu trenera w oparciu o kwalifikacje wynikające z dyplomu trenera II klasy, uprawniające do uzyskania licencji trenerskiej Związku Piłki Ręcznej w Pol s ce” . J est ono – jak podkreślił skarżący – takim samym prawem, jak prawo każdego obywatela do wy- konywania zawodu, którego podstawa ma swoje źródło w posiadanym dyplomie zawodo- wym. Istotą zarzutów sformułowanych w skardze jest więc niemożność wykonywania zawo- du uzyskanego z racji wykształcenia potwierdzonego dyplomem wyższej uczelni. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2026 Ts 127/23 poz. 67 3 3. W złożonym środku odwoławczym skarżący nie uwzględnił przede wszystkim tego, że przywołana w skardze zasada ochrony praw słusznie nabytych jest wprawdzie immanent- nym elementem klauzuli państwa prawnego, jednak nie przybiera ona postaci konstytucyjnej wolności lub prawa (podmiotowego), które mogłyby korzystać z ochrony realizowanej w try- bie skargi konstytucyjnej. W postępowaniu skargowym zarzut naruszenia zasady ochrony praw słusznie nabytych mógłby być rozpoznany przez Trybunał Konstytucyjny tylko wtedy , gdyby skarżący powołał się na to, że niezgodność z tą zasadą spowodowała naruszenie przy- sługujących mu konstytucyjnych wolności lub praw. Pogląd ten jest utrwalony w dotychcza- sowym orzecznictwie Trybunału, który za niewystarczające uznaje odwoływanie się w ra- mach skarg konstytucyjnych do norm prawnych wynikających z art. 2 Konstytucji, gdyż nor- my te przyjmują postać zasad ustroju, adresowane są przede wszystkim do ustawodawcy i wyznaczają sposób, w jaki powinny być regulowane poszczególne dziedziny życia publicz- nego (zob. m.in. postanowienie TK z 12 grudnia 2000 r., sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59, a także wyrok TK z 12 grudnia 2005 r., sygn. SK 20/04, OTK ZU nr 11 / A/2005, poz. 133 ). 3.1. Na gruncie rozpatrywanego zażalenia podkreślenia wymaga także to, że rozumie- nie wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady ochrony praw słusznie nabytych wyznacza linię orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego. Ustalenia, będące dorobkiem orzecznictwa Trybu- nału, tworzą acquis constitutionnel i dorobek ten powinien podlegać ochronie. Jego zmiana, przy zachowaniu porządku konstytucyjnego, musiałaby być podyktowana bardzo silnymi argumentami merytorycznymi. Jak przyjmuje się w judykatach Trybunału, stałość linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego jest wartością stanowiącą składnik konstytucyjnej zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (zob. wyrok pełnego składu TK z 26 lipca 2006 r., sygn. SK 21/04, OTK ZU nr 7/A/2006, poz. 88). 3.2. Trybunał w obecnym składzie podziela stanowisko Trybunału zajęte w skarżonym postanowieniu co do nieadekwatności art. 31 ust. 3 Konstytucji jako związkowego wzorca kontroli dla zakwestionowanego w skardze przepisu. Zarzut naruszenia wyrażonej w nim za- sady proporcjonalności musi zostać poprzedzony wskazaniem konkretnego prawa lub wolno- ści konstytucyjnej. Skarżący nie wskazał prawa lub wolności konstytucyjnej, która w jego ocenie została nieproporcjonalnie ograniczona; w konsekwencji przywołał art. 31 ust. 3 Kon- stytucji jako wzorzec samoistny. N ie spełnił więc , wynikającego z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK , wymogu wskazania wolności lub prawa. 4. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że niezasadne jest stanowisko skarżącego, jakoby zakwestionowane przepisy uniemożliwia ły mu wykonywanie „ zawodu trenera w oparciu o kwalifikacje wynikające z dyplomu trenera II klasy, uprawniające do uzy- skania licencji trenerskiej Związku Piłki Ręcznej w Pol s ce”. W prawomocnym wyroku z 9 marca 2023 r. Sąd Apelacyjny , oddalając apelację skarżącego , orzekł, że zmian a przepi- sów prawa, w związku z którą skarżący łączy naruszenie swych praw, nie miała wpływu na system licencyjny . Zarówno w jednym, jak i drugim porządku prawnym skarżący, aby móc wykonywać zawód trenera w ramach związku sportowego , musiał posiadać licencję, która była przyznawana okresowo i musiała być tym samym odnawialna. Zmianie uległy jedynie warunki, na podstawie których uzyskuje się licencję. W tym stanie rzeczy n ależy zatem stwierdzić, że zakwestionowane w skardze przepisy nie pozbawi ły skarżącego powyższego prawa, ani jego ekspektatywy. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.