Ts 211/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 lipca 2026 r. Pozycja 71 POSTANOWIENIE z dnia 8 stycznia 2026 r. Sygn. akt Ts 211/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz – przewodniczący Rafał Wojciechowski – sprawozdawca Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 2 kwietnia 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M . J . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 lipca 2023 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim „ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie do podpisu sporządzone[go] w formie określonej w art. 78 § 1 (…)” ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 , ze zm. ), jest niezgodny z art. 45 ust. 1; art. 45 w związku z art. 7; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej w związku z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zau- fania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s. 73 ; dalej: rozporządzen ie Parlamentu Eu- ropejskiego i Rady UE lub eIDAS ) . Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 126 § 1 k.p.c. narusza prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy, ponieważ zgodnie z „utrwaloną archaiczną wykładnią (…) opartą nie nieobowiązującym stanie prawnym” ogranicza pojęcie podpisu tylko do „podpisu konwencjonalnego wykonanego osobiście za pomocą przyrządu pisarskiego na papierze”. Powyższa wykładnia zakwestionowanego w skardze art. 126 § 1 k.p.c. jest także niezgodna z rozporządzeniem Parlamentu Eu ropejskiego i Rady UE . W tym zakresie skarżący przedsta- OTK ZU B/2026 Ts 211/23 poz. 71 2 wił obszerny wywód dowodzący, że w świetle prawa krajowego i „unijnego” możliwe jest doręczanie pism procesowych opatrzonych podpisem elektronicznym. Trybunał Konstytucyjny, p ostanowieniem z 2 kwietnia 2025 r. (doręczonym pełno- mocnikowi skarżącego 16 kwietnia 2025 r.) , na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i t rybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393: dalej: u.o.t.p.TK), odmówił nadania skardze konstytucyjnej dal- szego biegu, stwierdziwszy, ż e nie spełnia ona warunków wynikających z art. 79 ust. 1 Kon- stytucji, a doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Trybunał ustalił, że skarżący, pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi nie wskazał naruszonego prawa wynikającego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji , a tym samym nie uzasadnił za- rzutu jego naruszenia. Wskazanie sposobu naruszenia prawa do rzetelnej procedury oraz uza- sadnienie sformułowa nych w skardze zarzutów sprowadza się jedynie do postawienia tezy, że zgodnie z rozporządzeni em Parlamentu Europejskiego i Rady UE , nie ma zakazu stosowania w postępowaniach sądowych przepisów o podpisie elektronicznym. Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdz ił , że zarzuty sformułowane w skardze przenoszą ciężar rozwa- żań na płaszczyznę stosowania prawa, która co do zasady pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego . Przywołany w skardze art. 25 rozporządzenia Parlamentu Euro- pejskiego i Rady UE, z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest na- tomiast niedopuszczalnym wzorcem kontroli. W zażaleniu z 23 kwietnia 2025 r. (data nadania) skarżący zażądał skierowania przez skład orzekający „pytania prejudycjalnego” do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgod- ności art. 61 ust. 4 (błędnie oznaczonego w petitum jako art. 60 ust. 4) u.o.t.p.TK z art. 190 ust. 5 Konstytucji, a także z art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji (s. 2 pisma procesowego; w petitum wnios ku skarżący wskazał natomiast przepisy ustawy zasadniczej niemające związku ze sformułowanym żądaniem; tak samo skarżący postąpił w sprawie o sygn. Ts 265/23, zakończonej postanowieniem z 27 maja 2025 r.) oraz zawieszenia postę- powania do czasu rozpoznania wniosku. Według skarżącego zgodnie z art. 190 ust. 5 Konsty- tucji „wszelkie orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów. Konstytucja nie przewi- duje w tym zakresie wyjątku” (s. 2 zażalenia) . Wydanie przez Trybunał orzeczenia (postano- wienia o odmowie nad ania dalszego biegu skardze) w składzie jednego sędziego jest więc niezgodne z przywołanym i przepis ami ustawy zasadniczej. Odnośnie do podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu skarżący, wskazawszy na orzecznictwo Trybunału zwrócił uwagę na to, że praktyka stosowania prawa może być przedmiotem badania zgodności z Konstytucją , jeśli jest – tak jak w przedstawionej sprawie – trwała i jednolita. Z arzucił także, że Trybunał błędnie wywiódł, iż art. 25 rozporządzenia Par- lamentu Europejskiego i Rady UE jest w zorcem kontroli dla zakwestionowanego w skardze przepisu. Skarżący wskazał, że w skardze wniósł o stwierdzenie przez Trybunał, że art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. są niezgodne z „prawem do [ s ] ądu wynikającym z [ a ] rt. 45 ust. 1 Konstytucji w związku z prawem do rzetelnej procedury sądowej opartej na normach prawa i działaniu [ s ] ądu na podstawie i w granicach prawa – [ a ] rt. 7 Konstytucji, co związane jest z niestosowaniem w toku post [ ę ] powania obowiązującej normy prawa unijnego, a to na- rusza (…) pr awo do [ s ] ądu w zakresie prawa do post [ ę ] powania sądowego na podstawie i w gra nicach prawa – tu [ a ] rt. 25 eIDAS” (s. 4 zażalenia) . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie OTK ZU B/2026 Ts 211/23 poz. 71 3 trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Odnośnie do żądania skarżącego skierowania przez skład orzekający wniosku („py- tania prejudycjalnego”) do T rybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK należy zauważyć, że ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Nie upoważniają także Trybunału do wszczęcia postępowania ex officio . W obowiązującym stanie prawnym z wnioskiem o zbada- nie hierarchicznej zgodności aktów prawnych mogą wystąpić do Trybunału wyłącznie pod- mioty określone w art. 191 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy zasadniczej. Każdy natomiast, czyje konsty- tucyjne wolności lu b prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w u.o.t.p.TK wystąpić do Trybunału ze skargą konstytucyjną (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że sformułowany przez skarżącego w za- żaleniu wniosek nie wywołuje żadnych skutków procesowych (por. postanowienia TK z: 23 października 2023, sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303; 7 marca 2024 r., sygn. Ts 260/22, OTK ZU B/2024, poz. 179 oraz 27 maja 2024 r., sygn. Ts 77/22, OTK ZU B/2024, poz. 200). Jednocześni e należy zauważyć, że z przywołanego przez skarżącego art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wynika, iż Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym. Przepis ten wyraża jedynie zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji, w której skład Trybunału jest wieloosobowy. Nie wyklucza jednak, aby przepisy ustawowe (tj. przepisy u.o.t.p.TK), które zgodnie z art. 197 Konstytucji określają między in- nymi tryb postępowania przed Trybunałem, umożliwiły wydawanie rozstrzygnięć o odmowie nadania skardze k onstytucyjnej dalszego biegu w składzie jednego sędziego (zob. postano- wienie TK z 13 marca 2014 r., sygn. Ts 276/13, OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 166). 3. Trybunał stwierdza, że zarzuty postawione w zażaleniu nie podważają podstaw y odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3.1. Bezzasadna jest teza , jakoby Trybunał błędnie zinterpretowa ł „ stan faktyczny i formalny ”, w związku z którym skarżący wniósł skargę konstytucyjną. S karżący wydaje się nie zauważać tego , że zainicjował postępowanie przed Tr ybunałem w związku z postanowie- niem Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2023 r. (sygn. akt […] ). Orzeczeniem tym Sąd Naj- wyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, stwierdziwszy, że w sprawie rozpatry- wanej przez Sąd Apelacyjny w K . (sygn. akt […] ) do niej nie doszło . W sprawie nie odrzuco- no więc, co podnosi skarżący, ani skargi na przewlekłość postępowania , ani zażalenia na to rozstrzygni ę cie . Postawiony w zażaleniu zarzut nie ma zatem związku z analizowaną skargą konstytucyjną. 3.2. Trybunał nie podziel a poglądu, jakoby w skarżonym postanowieniu błędn ie zde- finiowa ł charakter przywołanego w skardze art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s. 73; dalej: rozporządzenie Par- lamentu Europejskiego i Rady UE) . P owyższy przepis skarżący wskazał w petitum skargi jako ten, który stan owi wzorzec kontroli dla zakwestionowan ych art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 , ze zm . ; obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.). Potwierdził to w uzasadnieniu postawionych w skardze zarzutów. W związku z tym Trybunał ponownie przypomina, że OTK ZU B/2026 Ts 211/23 poz. 71 4 podstawą skargi konstytucyjnej może być zarzut naruszenia tylko konstytucyjnych wolności i praw występującego z tym środkiem prawnym . Mogą to być wszelkie wolności i prawa , pod warunkiem, że są sformułowane w Konstytucji. Dlatego w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia to, że art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE został przez skarżącego przywołany jako wzorzec związkowy. 3.3. Trybunał stwierdza, że s karżący, wbrew temu co utrzymuje, nie wykazał wystę- powania stałej i jednolitej praktyki stosowania kwestionowanych w skardze art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. W piśmie procesowym z 12 sierpnia 2024 r., co zauważył Trybunał w skarżonym postanowieniu, a czego skarżący w zażaleniu nie kwestionuje, przywołał on orzeczenia stanowiące w jego przekonaniu o tym, że podpis elektroniczny złożony na piśmie wniesionym do sądu w formie załącznika do e - maila nie stanowi braku formalnego pisma procesowego . Z arzucając niekonstytucyjność treści przepisów ustalonej przez orzecznictwo sądowe, skarżący odwołuje się więc do orzeczeń, które popierają jego stanowisko, a zatem reprezentują przeciwne w odniesieniu do tego, które zostało przyjęte w sprawie, w związku z którą wystąpił ze skargą do Trybunału. Skarżący wskazuje więc w istocie na rozbieżności w orzecznictwie sądowym dotyczące prezentowanego w skardze problemu konstytucyjnego. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.