Ts 30/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 lutego 2024 r. Pozycja 10 POSTANOWIENIE z dnia 8 listopada 2023 r. Sygn. akt Ts 30/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski – sprawozdawca Stanisław Piotrowicz , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty - tucyjnego z 19 lipca 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej […] Sp. z o.o. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażaleni a. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej […] z o.o. (dalej: skarżąc a ), reprezentowane j przez pełno - mocnik ów z wyboru , złożon ej 30 stycznia 2023 r. (data nadania) , zakwestionowano zgodność art. 106a ust. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324, ze zm.) z art . 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ewentualnie zgodność art. 106a ust. 3a tej ustawy w zakresie, w jakim: a) pozwala proku - ratorowi na dokonanie blokady środków na rachunku bankowym na podstawie przesłanki „wykorzystywania działalności banku dla celów mających związek z przestępstwem lub przestępstwem skarbowym”; b) nie formułuje kryteriów branych pod uwagę przez p roku - ratora przy określaniu zakresu, sposobu i terminu wstrzymania transakcji lub blokady środ - ków na rachunku bankowym; c) uprawnia do dokonania blokady środków na rachunku ban ko wym w nielimitowanej wysokości, na okres do 6 miesięcy – z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 19 lipca 2023 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) . Sk arżąca, mimo wezwania, nie usunęła bowiem bra - ków formalnych skargi konstytucyjnej w części dotyczącej doręczenia czterech, poświad czo - nych za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Prokuratury Okręgowej w S . z 29 wrze - śnia 2022 r. ( […] ). Trybunał przypomniał, iż załącz one do skargi rozstrzygnię cia , o których OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 10 2 mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK , stanowi ą dla Trybunału podstawę d o (istotnej z per - spektywy abstrakcyjno - konkretnego charakteru skargi) oceny wskazanego w niej sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego w sprawie, której skarga konsty - tucyjna dotyczy (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). W piśmie z 31 lipca 2023 r. (data nadania) skarżąc a wni osła zażalenie na posta - nowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . W uzasadnieniu wskazała , że przedłożenie Trybunałowi postanowienia Prokuratury Okręgowej w S . z 29 września 2022 r. nie jest konieczne dla spełnienia wymagań formalnych skargi konstytucyjnej. Nie jest też możliwe z uwagi na niedoręczenie skarżącej tego postanowienia oraz niemożność zapoznania się z aktami sprawy karnej. Zdaniem skarżącej wskazane postanowienie mogło zostać dołączone do skargi również w formie niebędącej dokumentem urzędowym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z ar t. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz . 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał w składzie trzech sędziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Podniesione w zażaleniu skarżącej zarzuty nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Z godnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 - 2 u.o.t.p.TK , do skargi konstytucyjnej dołącza się wyrok, decyzję lub inne rozstrzygnięcie wydane na podstawie przepisu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK oraz wyroki, decyzje lub inne rozstrzygnięcia potwierdzające wyczer - panie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . Dlatego n a podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych złożonej skargi m.in. przez doręczenie czterech poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii postano - wienia Prokuratury w S . z 29 września 2022 r. ( […] ). Orzeczenie to zostało bowiem uchylone postanowieniem Prokuratury Okręgowej z 14 października 2022 r. , utrz yman ym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w K . z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […] ), wskazanym w skardze jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . Jest więc orzeczeniem wydanym w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy . Pozostaje również w bezpo - średnim związku ze wskazanym w skardze zakresem zaskarżenia (art. 67 u.o.t.p.TK) oraz spo sobem naruszenia konstytucyjnych wolności i praw skarżącej (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) . Trafnie zatem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Trybunału, iż rozstrzygnięcia załączane do skargi konstytucyjnej stanowią zindywidualizowane i skon - kretyzowane akty zastosowania określonych norm prawnych w konkretnej sprawie, uprawniające skarżącego, po wyczerpaniu przez niego drogi prawnej oraz po spełnieniu innych określonych wymogów, do zakwestionowania konstytucyjności tych norm w postę - powaniu w trybie skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy skarżąc y , r eprezentowan y w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym przez adwokata lub radcę prawnego, powin ien w wykonaniu wymogu określonego w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK, załączone do skargi konstytucyjnej wyroki, decyzje lub inne rozstrzygnięcia wydane w sprawie, której skarga dotyczy, przedłożyć w formie dokumentu urzędowego, który z mocy art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), stosowanego na zasadzie art. 36 u.o.t.p.TK, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Jednak na podstawie art. 129 § 3 k.p.c. w związku z art. 36 OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 10 3 u.o.t.p.TK i art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK skarżący może zamiast oryginału, złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym. Poświadczenie dokumentu za zgodność z oryginałem nadaje mu z mocy art. 129 § 3 k.p.c. w związku z art. 36 u.o.t.p.TK, charakter dokumentu urzędowego, spełniającego wymóg formalny skargi konstytucyjnej określony w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK. Okoli - czności te powodują bezpodstawność podniesion ego w zażaleniu zarzutu , dotyczącego dopuszczalności załączenia do skargi konstytucyjnej orzeczeń, o których mowa w art. 53 ust. 2 pkt 1 - 2 u.o.t.p.TK w formie innej , niż forma dokumentu urzędowego w sytuacji, w której uzyskanie ich w formie takiego dokumentu było możliwe. Na żadnym etapie postępowania przed Trybunałem s karżąca nie wskazała bowie m, by odmówiono jej dorę - czenia postanowienia Prokuratury Okręgowej z 29 września 2022 r., które na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK powinna była dołączyć do składanej skargi konstytucyjnej. Oceny tej nie zmienia zarządzenie Prokuratury Okręgowej w S . z 23 stycznia 2023 r. o odmowie udostępnienia akt śledztwa pełnomocnikowi skarżącej. Skarżąca nie była bowiem zobowiązana do doręczenia Trybunałowi akt śledztwa, lecz do załączenia do skargi orzeczeń wydanych w toku postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem o wskazanych w skardze jej konstytucyjnych wolnościach lub prawach , a więc orzeczeń potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK . Skarżąca nie wystąpiła o doręczenie wymaganego postanowienia. Nie wykazała tym samym, iż dołączenie do skargi wymaganego postanowienia w formie dokumentu urzędowego nie było możliwe . W tym stanie rzeczy wniesione zażalenie nie podważyło podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sen tencji. Zdanie odrębne sędziego TK Krystyny Pawłowicz do uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego Na podstawie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), zgłaszam zda - nie odrębne do uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2023 r. w sprawie o sygn. akt Ts 30/23. Skargę do TK w niniejszej sprawie wniosła […] Sp. z o.o. Uważam, że w niniejszej spra wie powinno zostać umorzone z powodu braku legitymacji skargowej skarżącego, tj. skar żącej spółki. Zgodnie z brzmieniem art. 79 ust. 1 Konstytucji: „Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Kon - stytucji”. Cytowany przepis znajduje się w rozdziale II Konstytucji, zatytułowanym: „Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela”. Zatem – zachowując konsekwencję termi - nologiczną – wyrażenie: „każdy” użyte w art. 79 ust. 1 Konstytucji należy rozumieć jako: OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 10 4 „każdy człowiek i obywatel”. Rozszerzanie pojęcia „każdy” na osoby prawne lub inne podmioty niebędące „człowiekiem i obywatelem”, zgodnie z dyrektywą wykładni systemowej Konstytucji, jest nieuprawnione. W sytuacji podmiotów zbiorowych, w tym osób prawnych, za jedynych uprawnionych do wniesienia skargi konstytucyjnej można by uznać osoby fizyczne, będące właścicielami akcji, udziałów, wkładów itp. indywidualnych tytułów prawnych. I tylko takie osoby mogłyby w zgodzie z Konstytucją – o ile udowodnią, że ostateczne decyzje podjęte wobec tych podmiotów zbiorowych, w których posiadają tytuły prawne, naruszają ich wolności i prawa konstytucyjne – wnieść skargę konstytucyjną. Konieczna jest w tym wypadku jednak odpowiednia zmiana przepisów konstytucyjnych, które powinny taką możliwość prze - widywać. W obecnym stanie prawnym jest to niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe uważam , że Trybunał powinien stwierdzić, iż skarżąca nie posiada legitymacji skargowej, czego skutkiem jest konieczność umorzenia niniejszego postępowania . Zdanie odrębne zgłosiłam przede wszystkim w celu zwrócenia uwagi na niepra - widłową praktykę ukształtowaną w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz poddania tego problemu pod dyskusję i rozwagę podczas rozstrzygania kolejnych spraw zainicjo - wanych skargą konstytucyjną przez podmiot niebędący „człowiekiem i obywatelem”. Z tych względów zgłosiłam zdanie odrębne.