Ts 60/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 kwietnia 2023 r. Pozycja 135 POSTANOWIENIE z dnia 6 maja 201 9 r. Sygn. akt Ts 60/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska - Jaśkiewicz , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.R. o zbadanie zgodności: art. 217c § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) w zakresie, „ w jakim nie przewiduje możli - wości złożenia przez osobę, z którą tymczasowo aresztowana chce utrzymywać kontakt telefoniczny, będącą osobą najbliższą dla podejrzanego, złożenia zażale - nia na zarządzenie o odmowie korzystania z aparatu telefonicznego i takie upra - wnienie przyznaje jedynie o sobie tymczasowo aresztowanej ” , z art. 2 i art. 78 w związku art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej . U ZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstyt ucyjnego 5 kwietnia 201 8 r. (data nadania ), A.R. (dalej: skarżąc a ) wystąpiła z żądaniem przytoczonym w kompa - rycji niniejszego postanowienia. 2. Skarga konstytuc yjna została wniesiona w związku z następując ym stanem fakty - cznym . Pismem z 8 września 2017 r. skarżąca zwróciła się do Prokuratury Regionalnej w W . o umożliwienie jej kontaktu telefonicznego z mężem, który jest tymczasowo aresztowan y i przebywa w areszcie śledczym . Zarządzeniem z 6 października 2017 r. (sygn. […] ) Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Regionalnej w W . , na podstawie art. 217c § 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 652, ze zm.; dalej: k.k.w.), odmówił wyrażenia zgody na kontakt telefoniczny małż onków z powodu uzasadnio - nej obawy, że zostanie o n wykorzystan y w celu bezprawnego utrudniania postępowania kar - nego. Na powyższe zarządzenie skarżąca, w piśmie z 19 października 2017 r., wniosła zaża - lenie do Prokuratora Krajowego. OTK ZU B/2023 Ts 60/18 poz. 135 2 Zarzą dzeniem z 6 listopada 2017 r. (sygn. […] ) Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prok uratury Regionalnej w W . , na podstawie art. 429 § 1 w związku z art. 465 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego ( ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 201 8 r. poz. 1 287 , ze zm. ; dalej: k.p.k.), odmówił przyjęcia zażalenia z powodu wniesienia go przez osobę nieuprawnioną. Powyższe zarządzenie zostało zakwestionowane przez skarżącą zażaleniem z 15 listo - pada 2017 r. Po stanowieniem z 8 stycznia 2018 r. (sygn. […] ) Prokurator delegowany do Proku - ratury Krajowej, na podstawie art. 429 § 2 w związku z art. 465 § 1 i 2 i art. 466 § 1 oraz art. 437 § 1 k.p.k., nie uwzględnił zażalenia i utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy. W jego ocenie z art. 217c § 4 k.k.w. bezspornie wynika, że tylko osoba tymczasowo areszto - wan a posiada legitymac ję do złożenia zażalenia , nie ma zaś tych uprawnień inna osoba, choćby nawet decyzja bezpośrednio jej dotyczy ła . 3. Zdaniem skarżącej art. 21 7 c § 4 k.k.w. – w zakwestionowanym zakresie – w sposób nieproporcjonalny, niezgodny ze standardem demokratycznego państwa prawnego, ogranicza jednostce prawo do sądu . 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2018 r. , dorę - czonym pełnomocnikowi skarżącej 9 lipca 2018 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: – podanie i udokumentowanie daty doręczenia sk arżącej postanowienia z 8 stycznia 2018 r. (sygn. […] ); – udzielenie informacji, czy mąż skarżącej występował o udzielenie mu zgody na kon - takt telefoniczny ze skarżącą, a jeżeli tak, to jakie w tej sprawie zapadło rozstrzygnięcie. W piśmie procesowym pełnomocnika , które w niesiono do Trybunału 16 lipca 2018 r. (data nadania) , skarżąca poinformowała, że – zgodnie z jej wiedz ą – jej mąż nie występował o udzielenie mu zgody na kontakt telefoniczny . Ponadto poinformowała, że nie pamięta do - kładne j daty doręczenia postanowienia z 8 stycznia 2018 r., zaś potwierdzenie daty doręczenia znajduje się w aktach postępowania prokuratorskiego, do których nie ma ona dostępu . Pismem z 2 października 2018 r. sędzia Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 69 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i try - bie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072), zwrócił się do Pro - kuratora Krajowego o p od anie informacji o dacie doręczenia skarżącej postano wienia z 8 sty - cznia 2018 r. Prokurator Krajowy p ismem z 16 października 2018 r. (sygn. […] ) , poinformował, że postanowienie z 8 stycznia 2018 r. zostało doręczone skarżącej 24 stycznia 2018 r. i przędło - żył stosowny wydruk z Systemu Informatycznego Prokur atury. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u . o . t . p . TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia uczyniono w niniejszej sprawie art. 217c § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. z 2018 r. poz. 652, ze zm.; dalej: k.k.w.), który ma następujące brzmienie: „Na zarządzenie o odmowie wyrażenia zgody na korzystanie z aparatu telefonicznego tymczasowo aresztowanemu przysługuje zażalenie do OTK ZU B/2023 Ts 60/18 poz. 135 3 sądu, do którego dyspozycji pozostaje. Zażalenie na zarządzenie prokuratora rozpoznaje prokurator nadrzędny”. P owyższy przepis zakwestionowano w zakresie, w jakim nie przewiduje on możli - wości złożenia – przez osobę, z którą tymczasowo aresztowan y chce utr zymywać kontakt telefoniczny, a będącą osobą najbliższą dla podejrzanego – zażalenia na zarządzenie o odmo - wie korzystania z aparatu telefonicznego , zaś takie uprawnienie przyznaje jedynie osobie tymczasowo aresztowanej. Jako wzorce kontroli powołano w sk ardze art. 2 i art. 78 w związku art. 31 ust. 3 Konstytucji . 3. Trybunał stwierdza, że s karga spełnia przesłanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego , gdyż: 1) została sporządz ona w imieniu skarżące j przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); 2) s karżąc a : a) wyczerpał a przysługującą jej drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK) , poniewa ż postanowienie Prokuratora delegowanego do Prokuratury Krajowej z 8 stycznia 2018 r. (sygn. […] ) jest prawomocn e i nie przysługują od niego żadne zwy kłe środki zaskarżenia ; b) dochował a przepisanego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK); c) prawidłowo określił a przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u . o . t . p . TK), a także wskazał a , które konstytucyjne prawa i wolności i w jaki sposób – je j zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u . o . t . p . T K) oraz przedstawił a w tym zakresie stosowne uzasa - dnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u . o . t . p . TK). 4. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK, zaś sformułowany w niej zarzut nie jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. Istotą poruszonego przez skar żącą problemu jest ograniczenie możliwości złożenia zażalenia na odmowę wyrażenia zgody na kontakt telefoniczny z osob ą tymczasowo areszto - wan ą jedynie przez nią , przy jednoczesnym wykluczeniu osoby jej najbliższej ( in casu mał - żonki) , w kontekście normy konstytucyjnej wywodzonej z ujętych związkowo art. 2, art. 78 i art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej. Jest rzeczą oczywistą, że w wyniku tymczasowego areszto - wania konstytucyjne praw a aresztowanego (w tym prawo do prywatności) ulega ją ograni - czeniu. Istotny pozostaje natomiast poziom tych ograniczeń – zarówno wobec samego tymczasowo aresztowanego, jak i osoby dla niego najbliższej . Innymi słowy, merytorycznego rozważenia przez Trybunał Konstytucyjny wymaga kwestia pozbawienia osoby najbliższej prawa do zaskarżenia zarządzenia organu, w którego dyspozycji tymczasow o aresztowany pozostaje. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec braku precyzyjnego rozgraniczenia pomiędzy zaniechaniem legislacyjnym (niepodlegającym kontroli TK) a pominięciem prawodawczym (co do badania którego TK uznał swoją kognicję), dyskwalifikacja formalna analizowanej skargi konstytucyjnej na etapie wstępnej kontroli wykraczałaby poza ramy art. 61 ust. 1 i 4 u.o.t.p. TK. W związku z powyższym , na podstawie art. 61 ust. 2 u . o . t . p . TK , postanowiono jak w sentencji.