DIH-30/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW D IH - 70 9 - 29 ( 4 ) / 1 7 / AgŁ Warszawa, 13 kwietnia 20 1 7 r. DECYZJA DIH - 1/ 30 /201 7 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 us tawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1059 z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1604 z późn. zm.), Prezes Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów – po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Tadeusza Jadwiszczaka, prowadzącego działalność gospodarczą w Sieradzu, od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi nr 1/KJ - DS/201 6 z dnia 20 stycznia 2017 r. (nr akt sprawy: DS.8361.195.2016), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej trzech potraw o łącznej wartości 32,44 zł – ut rzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach 2 0 - 25 lipca 201 6 r. inspektor zy reprezentujący Łódz kiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi , zwanego dalej „ Łódz k im WIIH”, na podstawie upoważnienia do kontroli nr DS. 8361.195.201 6 z 20 lipca 2016 r., przeprowadzili kontrolę w smażalni ryb w Sieradzu przy ul. Jagiellońskiej 13 , należącej do przedsiębiorcy Tadeusza Jadwiszczaka, prowadzącego działalność gospodarczą w Sieradzu. N a podstawie deklaracji zawartej w jadłospisie ściennym, inspektorzy występując w charakterze konsument ów zakupili trzy po t rawy o łącznej wartości 32,44 zł, tj. : – „fi let a mirun y smażon ej ” w ilości 16 0 g i wartości 9,44 zł (5,9 zł/100 g ) , zwanego dalej „ smażonym filetem z miruny” ; – „f ilet a dorsz a smażon ego ” w iloś ci 28 0 g i wartości 21 zł (7,5 zł/100 g ) , zwanego dalej „ smażonym filetem z dorsza” ; – „surówk ę z pora” w ilości 2 00 g i wartości 2 zł (1 zł/100 g ). Po dokonaniu zakupu sprawdzającego rzetelność obsługi klientów, kontrolowanemu okazano legitymacje służbowe o raz doręczono upoważnienie do kontroli, wraz z pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego, stanowiąc ym załącznik do tego upoważnienia. 2 Przeprowadzon a na miejscu w ww. lokalu ocen a organoleptyczn a smażonego filet a z dorsz a i surówki z pora (według sp rawozdań z badań organoleptycznych nr 1 i 2 z 20 lipca 2016 r.), jak również badania laboratoryjne pobranej w toku kontroli próbki smażonego filet a z miruny , przeprowadzo ne przez Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie (według spr awozdania z badań nr 514/2016 z 24 sierpnia 2016 r.), nie wykazały nieprawidłowości w zakresie ocenianych cech i parametrów jakościowych . W toku kontroli zakwestionowano sposób oznakowania trzech ww. potraw , z uwagi na nie podan ie wykazu składników, w tym s kładników powodujących alergie lub reakcje ni etolerancji (tj. m ą ki pszennej będącej źródłem glutenu , jaj i gorczycy) , w miejscu sprzedaży na wywiesz ce dotycząc ej dane j p otrawy lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezp ośrednio konsumentowi finalnemu , co b yło niezgodne z treści ą § 19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 29 z późn. zm. ) , zwanego dalej „rozporzą dzeniem w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych” , w związku z art. 44 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat ży wności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dy rektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011” . Na podstawie oświadczenia kontrolowanego z 20 lipca 2016 r., sprawozdań z badań organoleptycznych nr 1 i 2 z 20 lipca 2016 r., a także deklaracji producentów zawartych na opakowaniach zbiorczych surowców użytych do produkcji trzech ww. potraw ustalono, że do przygotowania smażonego fileta z dorsza i fileta z miruny, poza skład nikami wynikającymi z nazwy potrawy (tj. filetami rybnymi), użyto także panierki z mąki pszennej, zaś w składzie surówki z pora, poza składnikiem występującym w nazwie surówki (tj. porem), były obecn e także inne składniki, takie jak: biała kapusta i majone z zawierający m.in. żółtka jaj w proszku oraz śladowe ilości gorczycy, o czym konsumenci nie zostali w żaden sposób poinformowani. Jak wynika ww. oświadczenia kontrolowanego, w jadłospisie ściennym nie podano informacji o składzie potraw, gdyż kontrolowany nie wiedział o takim obowiązku. Powyższe ustalenia udokumentow ano w protokole kontroli z 25 lipca 2016 r. (nr akt kontroli: DS.8361.195.2016 ) i dołączonych do niego dokumentach, w tym m.in. oświadczeniu kontrolowanego z 20 lipca 2016 r., sprawozdaniach z badań organoleptycznych nr 1 i 2 z 20 lipca 2016 r., sprawozdaniu z badań nr 514/2016 z 24 sierpnia 2016 r. oraz dokumentacji fotograficznej przedstawiającej sposób oznakowania zakwestionowanych potraw w miejscu sprzedaży, a także użytych do ich produkcji surowców na opakowaniach zbiorczych . D o akt sprawy dołączono również notatki służbowe inspektora z 19 lipca 2016 i 8 lutego 2017 r . w kwestii dokonanego w dniu 19 lipca 2016 r. rozeznania w ww. smażalni ryb. W związku ze stwierdzonymi nie prawidłow o ściami , pismem z 2 1 listopada 20 16 r. , Łódz k i WIIH zawiadomił ww. przedsiębiorc ę , zwanego dalej również „stroną” , o wszczęciu 3 postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlo wej artykułów rolno - spożywczych ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1604 z późn. zm. ) , zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej”, kar y pieniężn ej z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej trzech ww. potraw , informując jednocześnie o przysługu jącym jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowani a . Dodatkow o, w piśmie tym wezwał ją do okazania lub przesłani a dokumentów odnośnie wielkości obrotów i przychodu za rok 201 5 . Strona skorzystała z przysługujących jej u praw nień i w piśmie z 30 listopada 2016 r. wyraziła swoje wątpliwości co do stawianych jej zarz utów oraz p odniosła, że na tym etapie postępowania uchyla się od uczestniczenia w nim, w szczególności od przekazania żądanych informacji na temat wielkości obrotów i przychodu za rok 2015. Wyjaśniła , że konsumenci byli każdorazowo poucz ani lub informowani o składzie surówek i panierki stosowanej do smażonych ryb . Nadmieniła , że w przypadku panierki były to tylko dwa składniki (tj. sól i pieprz), zaś w przypadku surówek informacje o sk ładzie znajdował y się w kontrolowanym lokalu w miejscu ogólnodostępnym dla klientów na ulotkach (ofoliowanych) sporządzonych przez producenta , a przy tym były dostępne w ogródku gastronomicznym . Dodała , że może wskazać konsumentów, którzy byli pouczani i o kazywano im skład surówek . P ismem z 21 grudnia 2017 r., Łódzki WIIH poinformował stronę o przedłużeniu terminu zakończenia przedmiotowego postępowania oraz ponownie wezwał ją do okazania lub przesłania dokumentów odnośnie wielkości obrotów i przychodu za r ok 2015 . O drębnym pismem z 21 grudnia 2016 r. wniósł także do Urzędu Skarbowego w Sieradzu o przesłanie tych informacji . Dodatkowo , w piśmie z 9 stycznia 2017 r., ustosunkowa ł się do wątpliwości strony wyrażony ch w ww. piśmie z 30 listopada 2016 r. co do z asadności kwestionowani a przedmiotowych potraw oraz skierowania do niej wezwania . Pomimo dwu krotnego w ezw ania strona nie przekazała żądanych informacji w powyższym zakresie . Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 20 stycznia 2017 r. (doręczoną stronie 24 stycznia 2017 r.), Łódzki WIIH wymierzył stronie , w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej trzech ww. potr aw. Pismem z 4 lutego 201 7 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 6 lutego 2017 r. ), strona złożył a do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zwanego dalej również „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. de cyzji . W odwołaniu strona podniosła , że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem prawa oraz z przekroczeniem uprawnień , w szczególności z naruszenie m przepisu art. 79a ust. 8 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 182 9 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” , gdyż – jej zdaniem – z akres kontroli wykraczał poza zakres wskazany w ww. upoważnieniu do kontroli . Strona nie zgodziła się również z ustalenia mi kontroli, stanowiąc ymi podstawę do wydania zaskarżonej decyzji i uznania, że wprowadzone do obrotu przedmiotowe potrawy były nieprawidłowo oznakowane. Wyjaśniła, że konsumenci byli każdorazowo informowani o składzie surówek i o obecności składników alergen nych , oraz że informacje te znaj dowały 4 w kontrolowanym lokalu na pulpicie obok wagi, a przy tym były dostępne w ogródku gastronomicznym. Ponadto podniosła , że organ pierwszej instancji wszczął przedmiotowe postępowanie dopiero w dniu 21 listopada 2016 r., oraz że nie zakończył go w termi nie miesięcznym, tj. do 21 grudnia 2016 r., stosownie do przepisów Kpa. P ismem z 17 lutego 201 7 r. , Prezes UOKiK po informowa ł stronę , ż e przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu adm inistracyjnym przysługuje , w świetle art. 10 Kpa , prawo do z apoznania się z aktami sprawy , a także do wypowiedzen ia się , co do zebranych dowodów i mat eriałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień . Prezes Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/2002”, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W świetl e art. 8 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy lub – jeżeli ten podmiot n ie prowadzi działalności w Unii Europejskiej – importer danego środka na rynek Unii Europejskiej. Z artykułu tego wynika t eż , że podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych (ust. 2) ; zaś bez uszczerbku dla tego przepisu , podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzega nie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat żywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, że wymogi te są spełnione (ust. 5). Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 5 tej ustawy jako cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko - chemicznych i mikr obiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. 5 Wymagania dotyczące przekazyw ania informacji na temat żywności oferowanej bez opakowań lub pakowan ej przy sprzedaży zostały określone w art. 44 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Przepis ten stanowi w ust. 1, że w przypadku oferowania środków spożywczych do sprzedaży konsumentom finaln ym lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezpośredniej sprzedaży przekazanie danych szczegółowych określonych w art. 9 u st. 1 lit. c), tj. wszystkich substancji lub produktów (składników) powodujących alergie lub reakcje nietolerancji wymienionych w załączniku II, jest obowiązkowe (lit. a) ; zaś przekazanie innych danych szczegółowych określonych w art. 9 i 10 nie jest obowi ązkowe, chyba że państwo członkowskie przyjmie przepisy krajowe zawierające wymóg przekazania części lub wszystkich tych danych szczegółowych, lub ich elementów (lit. b ) ; a ponadto w ust. 2, że państwa członkowskie mogą przyjmować przepisy krajowe dotycząc e sposobu udostępniania tych danych szczegółowych lub ich elementów, oraz – w stosownych przypadkach – form ich wyrażania i prezentacji. Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, dla środków spoż ywczych oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłoc znej sprzedaży pod aje się m.in. wykaz składników – zgodnie z art. 18 - 20 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia , tj. wszystkich substancji lub produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji wymien ionych w załączniku II (pkt 3); z a ś w świetle ust. 2 tego paragrafu, informacje te podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. Należy zwrócić u wagę, że w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 wymieniono 14 rodzajów składników alergennych, w tym m.in. zboża zawierające gluten, tj. pszenicę, żyto, jęczmień, o wies lub ich odmiany hybrydowe i produkty pochodne (pkt 1); jaja i produkty poc hodne (pkt 3) oraz gorczyc ę i produkty pochodne (pkt 10). Każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno - spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów , zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej , podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno - spożywczych do obrotu, nie n iższej jednak niż 500 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej , uwzględ nia : stopień szkodliwości czynu , zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działa jącego na rynku artykułów rolno - spożywczych oraz wielkość jego obrotów i przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno - spożywczych . W niniejszej sprawie , wynik i kontroli przeprowadzonej w smażalni ryb w Sieradzu przy ul. Jagiellońskiej 13 , nal eżąc ej do strony , przez inspektorów reprezentujących Łódz kiego 6 WIIH dały podstawy do stwierdzenia , że wprowadzone do obrotu trzy ww. potraw y o łącznej wartości 32,44 zł , nie spełniały wymagań jakości handlowej określonej w przepisach : § 19 ust. 1 pkt 3 ora z ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych , w związku z art. 44 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 , z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie – co wyczerpa ło znamiona czynu określonego w art . 40a ust. 1 pkt 3 u stawy o jakości handlowej oraz skutkowało wymierzeniem stronie kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 - 3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze wzgl ędu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. W związku z powyższym , Łódzki WIIH w drodze decyzji z dnia 20 stycznia 2017 r. wymierzył powyższą karę pieniężną Tadeuszowi Jadwiszczakowi , prowadzącemu działalność gospodarc zą w Sieradzu , tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu nieodpowiadające jakości handlowej trzy ww. potrawy . Odwołując się od wydanej decyzji, stro na zarzuciła organowi pierwszej instancji , że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem prawa oraz z przekroczeniem uprawnień, w szczególności z naruszeniem przepisu art. 79a ust. 8 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej , gdyż – jej zdaniem – z akres kontroli wykraczał poza zakres wskazany w ww. upoważnieniu do kontroli . Strona zakwes tionowała również ustalenia kontroli, stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji i uznania, że wprowadzone do obrotu trzy ww. potrawy były nieprawidłow o oznakowanie . Wyjaśniła, że konsumenci byli każdorazowo informowani o składzie surówek i o obecn ości składników alergennych , oraz że informacje te znajdowały w kontrolowanym lokalu na pulpicie obok wagi , a przy tym były dostępne w ogródku gastronomicznym. Ponadto podniosła , że organ pierwszej instancji wszczął przedmiotowe postępowanie dopiero w dniu 21 listopada 2016 r., oraz że nie zakończył go w terminie miesięcznym, tj. do 21 grudnia 2016 r., stosownie do przepisów Kpa. W ocenie Prezesa UOKiK , powyższe zarzuty są niezasadne. Należy zauważyć, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie ustaleń kontr oli udokumentowanych w protokole kontroli z 25 lipca 2016 r. i dołączonych do niego dokumentach, w tym m.in. oświadczeniu kontrolowanego z 20 lipca 2016 r. , sprawozdaniach z badań organoleptycznych nr 1 i 2 z 20 lipca 2016 r., sprawozdaniu z badań nr 514/2 016 z 24 sierpnia 2016 r. oraz dokumentacji fotograficznej przedstawiającej sposób oznakowania zakwestionowanych potraw w miejscu sprzedaży, a także użytych do ich produkcji surowców na opakowaniach zbiorczych. Do akt sprawy dołączono również notatki służb owe inspektora z 19 lipca 2016 i 8 lutego 2017 r. w kwestii dokonanego w dniu 19 lipca 2016 r. rozeznania w smażalni ryb w Sieradzu przy ul. Jagiellońskiej 13 . Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że kontrolę przeprowadzono w dniach 20 - 25 lipca 2016 r. w ww. lokalu, należącym do strony, na podstawie upoważnienia do kontroli nr DS.8361.195.2016 z 20 lipca 2016 r. i kontrolą w zakresie jakości i sposobu oznakowania objęto trzy ww. potrawy, tj. smażonego fileta z miruny i fileta z dorsza oraz surówkę z pora , pochodzące z zakupu kontrolnego , które zakwestionowano w zakresie ich 7 oznakowania , z uwagi na niepodanie wykazu składników, w tym składników powodujących alergie lub reakcje nietolerancji (tj. m ą ki pszennej będącej źródłem glutenu, jaj i gorczycy), w mie jscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danej potrawy lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu. Jak słusznie zauważyła strona w odwołaniu, określenie przedmiotu i zakresu kontroli oznaczone zostało w ww. up oważnieniu do kon troli jako „K ontrola jakości i oznakowania usług gastronomicznych oferujących potrawy typu fast food i identyfikacja kontrolowanego przedsiębiorcy. W tym określeniu przedmiotem kontroli są potrawy typu fast food , zaś zakresem kontroli objęta jest m.in. oce na jakości i oznakowania , wyznaczająca gra nice, w których przebiega kontrola. Należy podkreślić, że określenie fast food, jak sama nazwa wskazuje, jest to rodzaj pożywienia szybko przygotowywanego i serwowanego na poczekaniu. Do takiej żywności zwyczajowo zalicz a się różne go rodzaju potrawy oferowane w smażalniach ryb, takich jak u strony, np. smażone ryby i sałatki . Z analizy akt sprawy w ynika , że podejmując kontrolę w ww. lokalu w zakresie jakości i sposobu oznakowania trz ech ww. potrawy – wbrew przekonan iu strony – organ pierwszej instancji nie wykroczył poza zakres wskaza ny w ww. upoważnieniu do kontroli . Tym samym, zarzut strony podniesiony w odwołaniu , że kontrola została przeprowadzona z naruszeniem prawa oraz z przekroczeniem uprawnień, w szczególnoś ci z naruszeniem przepisu art. 79a ust. 8 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej , należy uznać za chybiony . O dnosząc się z kolei do argumentu strony zawartego w odwołaniu, że w dniu 19 lipca 2016 r. w ww. lokalu jeden z inspektorów przeprowadził kont rolę „wzrokowo” i uczynił to bez okazania legitymacji służbowej oraz bez przekazania jakichkolwiek pouczeń w kierunku postępowania nakazowego, należy w yjaśni ć , że z notatek służbowych inspektora z 19 lipca 2016 i 8 lutego 2017 r. wynika, iż w tym dniu nie podjęto żadnych czynności kontrolnych, tylko dokonano rozeznania terenowego występując w charakterze konsument ów . Taka praktyka stanowi konieczną, wstępną, nieformalną fazę przygotowa wczą przed faktycznym wszczęciem i przeprowadzeniem kontroli , w związku z czym nie może ona stanowić o narusze niu prawa i procedur kontro li , jak wskazuje strona. Ponadto, uwzględniając treść art. 84c ust. 1 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, należy wskazać, że strona miała możliwość wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem m.in. przepisów art. 79 - 79b, w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli, czego jednak nie uczyniła w niniejszej sprawie. Należy podkreślić , że przepis § 19 ust. 1 p kt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych stanowi, że dla środków spożywczych oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spoży wczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży ( w tym także dla potraw wytwarzanych i oferowanych do sprzedaży w zakładach gastronomicznych ) , podaje się wykaz składników – zgodnie z art. 18 - 20 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia, tj. wszystkich substancji i produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji wymienionych w załączniku II ( w tym m.in. mą ki pszennej będące j źródłem glutenu, jaj i gorczycy ) ; zaś 8 przepis § 19 ust. 2 tego rozporządzenia, że informacje te p odaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu . Z powyższego wynika, że informacje te muszą być uwidocznione na wywieszce lub w inny sposób (np. w formie jadłospisu ściennego), a także muszą być bezpośrednio dostępne dla konsumenta w miejscu sprzedaży . Należy zaznaczyć , że kwestia bezpośredniej dostępnoś ci na gruncie ww. przepisów była rozważana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warsz awie m.in. w wyrokach z: 8 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1944/16 (nieprawomocny), 27 stycznia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1563/15 oraz 7 stycznia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1914/12. Sąd wskazał w nich, że konsumenci muszą mieć bezpośrednią możliwość zapoznania się z informacjami przysługującymi im z mocy prawa, bez domagania się ich lub konieczności podejmowania dodatkowych starań o ich uzyskanie od sprzedawcy. Konieczn ość podjęcia takich działań powoduje w rzeczywistości utrudnienie w zakupie, co może skutkować utratą zainteresowania konsumenta pewnymi informacjami (np. wykazem składników), a w konsekwencji zakupem produktu niezgodnego z jego oczekiwaniami. Z tego wzglę du, nie czyni zadość wymaganiom określonym w ww. przepis ie udostępnianie konsumentom informacji na temat żywności tylko i wyłącznie na ich życzenie. Z ustaleń kontroli wynika, że w kontrolowanym lokalu oferta sprzedaży była zawarta wyłącznie w jadłospisie ściennym . Na podstawie oferty sprzedaży , inspektorzy wys tę pując w charakterze konsumentów zakupili trzy ww. potrawy, tj. smażonego fileta z miruny i fileta z dorsza oraz surówkę z pora , które w toku kontroli poddano ocenie m.in. w zakresie ich oznakowania. W jadłospisie ściennym, poza gr amatur ą i cen ą potrawy za 100 g, podano tylko na z wę p otrawy . Na podstawie oświadczenia kontrolowanego z 20 lipca 2016 r. , sprawozdań z badań organoleptycznych nr 1 i 2 z 20 lipca 2016 r., a także deklaracji producentów zawar tych na opakowaniach zbiorczych surowców użytych do produkcj i trzech ww. potraw ustalono, że do przygotowania smażon ych fileta z dorsza i fileta z miruny, poza składnikami wynikającymi z nazwy potrawy (tj. filetami rybnymi), użyto także panierki z mąki psz ennej, zaś w składzie surówki z pora, poza składnikiem występującym w nazwie surówki (tj. porem), znajdowały się także inne składniki, takie jak: biała kapusta i majonez zawierający m.in. żółtka jaj w proszku oraz śladowe ilości gorczycy, o czym konsumenci nie zostali w żaden sposób poinformowani. Na podstawie ww. oświadczenia kontrolowanego ustalono także , że w jadłospisie ściennym nie podano informacji o składzie potraw, gdyż kontrolowany nie wiedział o takim obowiązku. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z d nia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1059 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej ” , ewentualne zastrzeżenia co do ustaleń kontroli, strona mogła wnieść na etapie postępowania kontrolnego, poprzez zgłoszenie u wag bezpośrednio do protokołu kontroli lub wnosząc je na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia tego protokołu do podpisu. Pouczenie w tym zakresie znajdowało się w treści protokołu kontroli. Należy zauważyć, że strona była obecna przy czynnościach kontrolnych i w dniu 25 lipca 2016 r. podpisała protok ół kontroli, nie wnosząc do ni ego uwag. 9 T rudno zatem uznać za prawdziwe wyjaśni enia strony zawarte w odwołaniu, czy też w ww. piśmie z 30 listopada 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wszczęcie postępowa nia przez organ pierwszej instancji , że konsumenci byli każdorazowo informowani o składzie surówek , w tym o obecności składników alergennych, oraz że informacje te znajdowały w kontrolowanym lokalu na pulpicie obok wagi, a przy tym były dostępne w ogródku gastronomicznym (według odwołania), a jednocześnie że konsumenci byli każdorazowo pouczani lub informowani o składzie surówek i panierki stosowanej do smażonych ryb , gdzie w przypadku panierki były to tylko dwa składniki (tj. sól i pieprz), zaś w przypadku surówek informacje o składzie znajdowały się w miejscu ogólnodostępnym dla klientów na ulotkach sporządzonych przez producenta, a przy tym były dostępne w ogródku gastronomicznym (według ww. pisma z 30 listopada 2016 r.) . Porównując oba stanowiska strony , należy zauważyć , że są one niespójne, ponieważ w odwołaniu strona pomija całkowicie fakt, iż w toku kontroli, poza surówką z pora, zakwestionowano także smażonego fileta z miruny i fileta z dorsza, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie , co oznacza, iż usta lenia w tym zakresie mogł a ona uzna ć za bezsporne. Zdaniem Prezesa UOKiK, skoro przepis y § 19 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych stanowi ą o wywieszce dotyczącej danego produktu lub innym sposobie uwidaczniania i nformacji w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentowi finalnemu, samo posiadanie przez stronę ulotek producentów (lub opakowań zbiorczych) z wymaganymi informacjami, bez zapewnienia ich bezpośredniej dostępności d l a konsumentów , czy też przekazywanie ust nych informacji przez personel lokalu na życzenie konsumentów, nie zastępuje uwidocznienia wymaganych informacji. Takie działania trudno bowiem uznać za zgodne z ww. przepisem, jak również z jego celem, jakim jest prawidłowe oznakowanie produktów oferowany ch konsumentom. W związku z powyższ ym, należy stwierdzić, że ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w toku kontroli, stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, wskazujące , iż wprowadzone do obrotu trzy ww. potrawy nie zostały oznaczo ne w miejscu sprzedaży wykazem składników, w tym składnikami alergennymi w taki sposób, jaki został przewidziany przepisami § 19 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych, w związku z art. 44 u st. 1 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, tj. na wywieszce dotyczącej danej potrawy lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumento wi finalnemu , odpowiadają prawdzie . Biorąc pod uwagę, że o dpowiedzialnym za wprowadzenie do obrotu przedmiotowyc h potraw była strona, wymierzenie jej kary pieniężnej z tego tytułu , na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, było zasadne . S trona , jako profesjonalista na rynku, prowadząc a działalność gospodarczą w zakresie usług gastronomicznych od 1 lipca 2011 r . (według wpisu do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej), miała obowiązek znać przepisy prawa związane z wykonywaną przez nią działalnością i dołożyć wszelkich starań, aby ich przestrzegać . Dodać należy, że obowiązek z apewnienia prawidłowego oznakowania obowiązek zapewnienia prawidłowego oznakowania przedmiotowych potraw spoczywał wyłącznie na stronie, tym bardziej, że był a 10 ona jednocześnie ich wytwórcą oraz była w posiadaniu opakowań zbiorczych z wszystkimi wymaganymi informacjami na temat surowców użytych do ich produkcji. Za chybiony należy uznać zarzut strony podniesiony w odwołaniu, że organ pierwszej instancji wszczął przedmiotowe postępowanie dopiero w dniu 21 listopada 2016 r., oraz że nie zakończył go w termini e miesięcznym, tj. do 21 grudnia 2016 r., stosownie do przepisów Kpa . Jak wynika z akt sprawy , w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z 21 listopada 2016 r., strona została za wiadomiona o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie , a także skierowano do niej wezwanie do okazania lub przesłania dokumentów odnośnie wielkości obrotów i przychodu za rok 2015. Przepis y Kpa stanowi ą , że z ałatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3) ; przy czym o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ww. terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, po dając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy ( art. 36 § 1) . Mając na uwadze, że strona nie przekazała żądanych informacji w powyższym zakresie, pomimo udzielenia odpowiedzi na ww. zawiadomienie (według ww. pisma z 30 listopada 2016 r), pismem z 21 grudnia 201 6 r., została poinformowana o przedłużeniu terminu zakończenia przedmiotowego postępowania do 21 stycznia 2017 r., a także skierowano do niej ponowne wezwanie do okazania lub przesłania stosownych dokumentów . Zatem , wydając zaskarżo ną decyzję w dniu 21 stycznia 2017 r. – wbrew przekonaniu strony – organ pierwszej instancji z achował ustawowy termin załatwienia sprawy. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że ustalając wysokość kary pieniężnej, organ pierw szej instancji wziął pod uwagę wszystkie przesłan k i wymienione w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj. stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność strony na rynku artyk ułów rolno - spożywczych, wielkość je j obrotów i pr zychodu , a także wartość kontrolowanych produktów , co znajduje sw ój wyraz w treści zaskarżonej decyzji. S tronie wymierzono karę pieniężną w wysokości 500 zł , która jest najniższą i zarazem najwyższą z możliwych przewidzianych ustawowo . Zdaniem Prezesa UOKi K, podzielającego w całości stanowisko Łódzkiego WIIH w tym zakresie, wymierzona stronie kara będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaży były dostępne wyłącznie produkty odpowiadające jakości handlowej, a także spełni ona swoją funkcję prewencyjną, skłaniając stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej , stosownie do wymagań określonych w art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, w świetle których, kary za naruszenie prawa żywnościowego powinny b yć skuteczne, proporcjonalne i odstraszające . Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym, wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej , jak również ustalenie jej wysokości , było prawidłowe i zgodne z prawem. 11 Stosownie do art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej stanie się ostateczna. Prezes UOKiK , stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej , jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich in spektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego , w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy p osiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z p ó źn. zm.), od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do należności pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Or dynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.). Z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Inspekcji Handlowej Dariusz Łomowski Otrzymują: 1. Tadeusz Jadwiszczak ul. Jagiellońska 26/29 98 - 200 Sierad z 2. Łódz ki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a