DNR-116/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-91/38/07/KS Warszawa, dn. 31.12. 2007 r. DECYZJA nr 116/2007 Na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. a) i ust. 12, w zwi ą zku z art. 4, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego wszcz ę tego z urz ę du w sprawie ogólnego bezpiecze ń stwa roweru dzieci ę cego 16” Diana, wprowadzonego na rynek przez przedsi ę biorc ę Arkus & Romet Group spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą z siedzib ą w Podgrodziu, przedsi ę biorcy temu nakazuje si ę wyeliminowanie zagro ż e ń stwarzanych przez rowery dzieci ę ce 16” Diana, poprzez wyposa ż enie wszystkich znajduj ą cych si ę na rynku egzemplarzy roweru w drugi uk ł ad hamulcowy, zmniejszenie ró ż nicy pomi ę dzy górn ą powierzchni ą chwytów kierownicy a górn ą powierzchni ą siod ł a oraz do łą czenie do instrukcji wykazu normalnych cz ęś ci zapasowych; dowody wykonania decyzji nale ż y przekaza ć Prezesowi UOKiK niezw ł ocznie, ale nie pó ź niej ni ż w terminie 21 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji. Uzasadnienie Rower dzieci ę cy 16” Diana zosta ł zakupiony od przedsi ę biorców E. Dylewska oraz H. Dylewski, wspólników spó ł ki cywilnej Leader Bike w Warszawie i przebadany na zlecenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przez Polskie Centrum Bada ń i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.) Badania przeprowadzono w oparciu o wymagania okre ś lone w normie PN -ISO 8098 + A1:1996 Rowery. Wymagania bezpiecze ń stwa dla rowerów dzieci ę cych . Badania wykaza ł y, i ż wskazany rower nie spe ł nia wymaga ń okre ś lonych w powo ł anej normie, co w opinii przeprowadzaj ą cego badania laboratorium oznacza, i ż nie spe ł nia on wymaga ń bezpiecze ń stwa. Rower Diana jest rowerem dzieci ę cym, o maksymalnej wysoko ś ci ustawienia siod ł a 590mm. Badania wykaza ł y, ż e posiada tylko jeden uk ł ad hamulcowy, co mo ż e wyd ł u ż y ć drog ę hamowania, a w przypadku uszkodzenia tego uk ł adu – uniemo ż liwi ć u ż ytkownikowi zahamowanie. Ponadto, ró ż nica wysoko ś ci pomi ę dzy górn ą powierzchni ą chwytów kierownicy a górn ą powierzchni ą siod ł a jest zbyt du ż a, co mo ż e doprowadzi ć do przewrócenia si ę do ty ł u. Rower nie posiada ł tak ż e ogranicznika skr ę tu przedniego ko ł a. Ponadto, do łą czona do roweru instrukcja obs ł ugi nie zawiera wykazu normalnych cz ęś ci zapasowych. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes UOKiK uzna ł za zasadne wszcz ę cie post ę powania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215), zwanej dalej „ustaw ą ogólnym bezpiecze ń stwie produktów” w sprawie ogólnego bezpiecze ń stwa roweru dzieci ę cego 16” Diana. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), pismem z dnia 23 kwietnia 2007 r., Prezes UOKiK powiadomi ł przedsi ę biorc ę Arkus & Romet Group sp. z o.o. z siedzib ą w Podgrodziu (stron ę post ę powania) o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpiecze ń stwa roweru dzieci ę cego 16” Diana. Jednocze ś nie, w drodze postanowienia z dnia 23 kwietnia 2007 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczy ł stronie post ę powania termin 21 dni od dnia otrzymania postanowienia na wyeliminowanie zagro ż e ń stwarzanych przez produkt b ę d ą cy przedmiotem post ę powania. Prezes UOKiK poinformowa ł stron ę post ę powania, ż e w celu wyeliminowania zagro ż e ń stwarzanych przez produkt b ę d ą cy przedmiotem post ę powania, w przypadku produktów które nie zosta ł y jeszcze wprowadzone na rynek niezb ę dne jest zaprzestanie dalszego przekazywania rowerów dzieci ę cych 16” Diana dystrybutorom oraz prezentowania i oferowania tych produktów konsumentom. W przypadku produktów, które zosta ł y ju ż wprowadzone na rynek, konieczne jest podj ę cie dzia ł a ń polegaj ą cych na wycofaniu rowerów dzieci ę cych 16” Diana z rynku. W odpowiedzi, w pi ś mie z dnia 29 maja 2007 r. strona post ę powania o ś wiadczy ł a, ż e w jej opinii, rower b ę d ą cy przedmiotem post ę powania jest bezpieczny, pomimo tego i ż „cz ęś ciowo nie spe ł nia niektórych wymogów normy PN-ISO 8098+A1” . W opinii strony post ę powania, odleg ł o ść pomi ę dzy kierownic ą a powierzchni ą siod ł a jest zgodna z norm ą . Przedsi ę biorca poinformowa ł , i ż z dniem 1 maja 2007 r. podj ął decyzj ę o wprowadzeniu do roweru dodatkowego hamulca, a do instrukcji obs ł ugi roweru do łą czono wk ł adk ę z wykazem normalnych cz ęś ci zapasowych, na dowód czego przekazano egzemplarz wk ł adki. 2 Strona post ę powania nie odnios ł a si ę natomiast do pisma Prezesa UOKiK z dnia 14 maja 2007 r., w którym Prezes UOKiK zwróci ł si ę do niej o przedstawienie informacji na temat dystrybutorów rowerów, okresu, od kiedy s ą one wprowadzane na rynek oraz wyników bada ń tych produktów. W pi ś mie z dnia 14 czerwca 2007 r. Prezes UOKiK zwróci ł si ę do strony post ę powania o przedstawienie dowodów potwierdzaj ą cych z ł o ż one przez ni ą o ś wiadczenie o wprowadzeniu zadeklarowanych modyfikacji. Ponadto, Prezes UOKiK ponownie zwróci ł si ę o informacj ę , od kiedy strona wprowadza na rynek produkty b ę d ą ce przedmiotem post ę powania, ile sztuk zosta ł o wprowadzonych oraz listy jego dystrybutorów. W pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. strona post ę powania poinformowa ł a, ż e badany przez PCBC S.A. rower pochodzi ł z produkcji seryjnej z 2005 r. i wyprodukowano 911 sztuk tego produktu. Przedsi ę biorca przyzna ł , ż e odleg ł o ść mi ę dzy kierownic ą a siod ł em nie by ł a zgodna z wymaganiami normy, jednak ż e w kolejnych latach w tym modelu stosowano inn ą kierownic ę . Przedsi ę biorca przekaza ł równie ż list ę 6 dystrybutorów roweru b ę d ą cego przedmiotem post ę powania i jednocze ś nie o ś wiadczy ł , i ż po skontaktowaniu si ę z nimi ustali ł , ż e „rowery prawie w ca ł o ś ci zosta ł y sprzedane klientowi ostatecznemu”. Z uwagi na fakt, i ż strona post ę powania nie przedstawi ł a dowodów potwierdzaj ą cych fakt, i ż skontaktowa ł a si ę z dystrybutorami roweru w celu poinformowania ich o stwierdzonych nieprawid ł owo ś ciach, w pismach z dnia 11 i 18 lipca 2007 r. Prezes UOKiK zwróci ł si ę do dystrybutorów produktów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania o informacje dotycz ą ce sprzedawanych przez nich rowerów. Przedsi ę biorcy ci potwierdzili, ż e w 2005 r. byli dystrybutorami rowerów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania i – z wyj ą tkiem jednego - nie posiadaj ą ju ż ich w sprzeda ż y. Ponadto, dwóch z nich o ś wiadczy ł o, ż e zostali powiadomieni przez stron ę post ę powania o konieczno ś ci wycofania ze sprzeda ż y tych rowerów w dniu 25 czerwca 2007 r. Pismem z dnia 25 lipca 2007 r. Prezes UOKiK zleci ł Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli maj ą cej na celu ustalenie, czy wprowadzane na rynek przez stron ę post ę powania produkty spe ł niaj ą wymagania bezpiecze ń stwa. Pismem z dnia 16 pa ź dziernika 2007 r. Inspekcja Handlowa przekaza ł a wyniki kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsi ę biorcy b ę d ą cego stron ą post ę powania. Z uwagi na brak egzemplarzy roweru b ę d ą cego przedmiotem post ę powania, nie by ł a mo ż liwa jego kontrola. Strona post ę powania przedstawi ł a list ę dystrybutorów rowerów dzieci ę cych 16” Diana, z której wynika, ż e w 2005 r. sprzeda ł a 140 sztuk tych rowerów. 3 W pi ś mie z dnia 30 listopada 2007 r. Inspekcja Handlowa przekaza ł a wyniki kontroli przeprowadzonej w Zak ł adzie Produkcyjnym w Jastrowiu, nale żą cym do strony post ę powania. Kontrola wykaza ł a, ż e aktualnie wprowadzane na rynek produkty posiadaj ą dwa niezale ż ne uk ł ady hamulcowe. Ponadto ustalono, ż e ró ż nica wysoko ś ci pomi ę dzy górn ą powierzchni ą chwytów kierownicy a górn ą powierzchni ą siode ł ka wynosi 145 mm, przedsi ę biorca przedstawi ł tak ż e poprawion ą instrukcj ę obs ł ugi – do wcze ś niej wydrukowanych instrukcji do łą czono za ś erraty. W pi ś mie z dnia 30 listopada 2007 r. Prezes UOKiK poinformowa ł stron ę post ę powania o przys ł uguj ą cym jej prawie do zapoznania si ę ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . Strona skorzysta ł a z przys ł uguj ą cych jej praw i zapozna ł a si ę z aktami post ę powania w dniu 17 grudnia 2007 r. Prezes UOKiK ustali ł i stwierdzi ł . Rower dzieci ę cy 16” Diana zosta ł wprowadzony na polski rynek przez przedsi ę biorc ę Arkus & Romet Group sp. z o.o. z siedzib ą w Podgrodziu, który jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a) ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów i ponosi odpowiedzialno ść za bezpiecze ń stwo produktów wprowadzonych na rynek na zasadach okre ś lonych w tej ustawie. W opinii PCBC S.A., które przeprowadzi ł o badanie produktu b ę d ą cego przedmiotem post ę powania, wady roweru dzieci ę cego 16” Diana – wyposa ż enie go w tylko jeden uk ł ad hamulcowy oraz zbyt du ż a ró ż nica wysoko ś ci pomi ę dzy górn ą powierzchni ą chwytów kierownicy a górn ą powierzchni ą siod ł a - mog ą doprowadzi ć do upadku dziecka z roweru i doznania przez nie obra ż e ń cia ł a. Badany rower nie posiada ł równie ż ogranicznika skr ę tu ko ł a przedniego, co - w opinii laboratorium – umo ż liwia ustawienie przedniego ko ł a roweru prostopadle do kierunku jazdy, a w konsekwencji mo ż e doprowadzi ć do upadku dziecka z roweru. Brak w instrukcji obs ł ugi wykazu normalnych cz ęś ci zapasowych mo ż e spowodowa ć nieprawid ł owy monta ż produktu, a w konsekwencji zagro ż enie dla u ż ytkownika roweru. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, producent zobowi ą zany jest wprowadza ć na rynek wy łą cznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwyk ł ych lub innych, daj ą cych si ę w sposób uzasadniony przewidzie ć warunkach jego u ż ywania, z uwzgl ę dnieniem czasu korzystania z produktu, a tak ż e, 4 w zale ż no ś ci od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza ż adnego zagro ż enia dla konsumentów lub stwarza znikome zagro ż enie, daj ą ce si ę pogodzi ć z jego zwyk ł ym u ż ywaniem i uwzgl ę dniaj ą ce wysoki poziom wymaga ń dotycz ą cych ochrony zdrowia i ż ycia ludzkiego. Przy ocenie bezpiecze ń stwa produktu uwzgl ę dnia si ę – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy – kategorie konsumentów nara ż onych na niebezpiecze ń stwo w zwi ą zku z u ż ywaniem produktu, w szczególno ś ci dzieci i osoby starsze. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, produkt, który nie spe ł nia wymaga ń okre ś lonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. W ś wietle zgromadzonych w toku post ę powania materia ł ów dowodowych, a w szczególno ś ci faktu, i ż jak s ł usznie zauwa ż y ł a strona post ę powania w nowej normie PN- EN 14765:2006 dotycz ą cej bezpiecze ń stwa rowerów dzieci ę cych nie ma wymogu posiadania ogranicznika skr ę tu ko ł a przedniego, Prezes UOKiK nie podzieli ł opinii PCBC S.A., ż e jego brak stwarza zagro ż enie dla konsumentów. Prezes UOKiK uzna ł natomiast, i ż pozosta ł e podniesione przez to laboratorium zarzuty s ą s ł uszne, a tym samym, ż e rower dzieci ę cy 16” Diana nie spe ł nia ogólnych wymaga ń bezpiecze ń stwa. W toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK post ę powania, przedsi ę biorca b ę d ą cy stron ą tego post ę powania o ś wiadczy ł , i ż aktualnie wprowadzane przez niego na rynek produkty spe ł niaj ą wymagania bezpiecze ń stwa, a tak ż e, ż e skontaktowa ł si ę z dystrybutorami roweru b ę d ą cego przedmiotem post ę powania, nie przedstawi ł jednak ż adnych dowodów, które by to potwierdza ł y. W zwi ą zku z powy ż szym, w celu wyja ś nienia zaistnia ł ych w ą tpliwo ś ci, Prezes UOKiK skontaktowa ł si ę z dystrybutorami roweru dzieci ę cego 16” Diana oraz zleci ł Inspekcji Handlowej kontrol ę roweru b ę d ą cego przedmiotem post ę powania. Kontrola przeprowadzona przez inspektorów reprezentuj ą cych Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu w Zak ł adzie Produkcyjnym Arkus & Romet Group sp. z o.o. w Jastrowiu wykaza ł a, ż e znajduj ą ce si ę tam rowery dzieci ę ce 16” Diana spe ł niaj ą wymagania bezpiecze ń stwa, a przedsi ę biorca wyeliminowa ł wcze ś niejsze nieprawid ł owo ś ci. Kontrola ta nie potwierdzi ł a jednak o ś wiadczenia strony post ę powania, i ż wyeliminowa ł on równie ż zagro ż enia stwarzane przez rowery które zosta ł y ju ż przez niego wprowadzone na rynek. W toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK post ę powania, Arkus & Romet Group sp. z o.o. przekaza ł a list ę 6 dystrybutorów, którzy wg niej zakupili rowery b ę d ą ce przedmiotem post ę powania. Nale ż y jednak zauwa ż y ć , i ż w toku kontroli strona post ę powania przedstawi ł a Inspekcji Handlowej list ę 15 dystrybutorów, którzy w 2005 r. zakupili od niej te produkty. 5 Tylko cz ęść z tych dystrybutorów znalaz ł a si ę na li ś cie 6 dystrybutorów przekazanej przez stron ę post ę powania Prezesowi UOKiK w pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. Ponadto, z przekazanego zestawienia ilo ś ci sprzedanych rowerów wynika, ż e w 2005 r. strona post ę powania sprzeda ł a 140 sztuki rowerów, tymczasem w pi ś mie z dnia 28 czerwca 2007 r. strona o ś wiadczy ł a, ż e w 2005 r. wyprodukowa ł a 911 sztuk tych produktów. Kolejn ą przes ł ank ą , która przemawia za tym, i ż strona nie przekaza ł a Prezesowi UOKiK prawdziwych informacji co do liczby dystrybutorów produktu jest fakt, i ż w o ś wiadczeniach z dnia 31 pa ź dziernika 2007 r. strona stwierdzi ł a, ż e skontaktowa ł a si ę z dystrybutorami rowerów i dos ł a ł a im hamulce w celu uzupe ł nienia wyposa ż enia rowerów. Strona nie popar ł a jednak swego o ś wiadczenia ż adnymi dowodami, pomimo tego, i ż o konieczno ś ci przed ł o ż enia takich dowodów Prezes UOKiK informowa ł j ą w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2007 r. oraz w pi ś mie z dnia 16 czerwca 2007 r. W celu zweryfikowania informacji przekazanych przez stron ę post ę powania, Prezes UOKiK wystosowa ł zapytania do 6 wskazanych przez stron ę dystrybutorów rowerów. W odpowiedzi na zapytanie skierowane przez Prezesa UOKiK, tylko jeden z nich o ś wiadczy ł , ż e znajduje si ę nadal w posiadaniu jednego egzemplarza wadliwego roweru. Dwóch dystrybutorów o ś wiadczy ł o równie ż , ż e co prawda zostali powiadomieni przez Arkus & Romet Group sp. z o.o. o konieczno ś ci wstrzymania wprowadzania na rynek produktów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania, ale dopiero w dniu 25 czerwca 2007 r. ,a nie – jak twierdzi ł a strona – 1 maja 2007 r. Analiza zgromadzonego przez Prezesa UOKiK materia ł u dowodowego nie pozwala na przyj ę cie, i ż strona post ę powania wyeliminowa ł a zagro ż enia stwarzane przez rowery dzieci ę ce 16” Diana, które zosta ł y ju ż wprowadzone na rynek. W opinii Prezesa UOKiK lista 6 dystrybutorów, któr ą Arkus & Romet Group sp. z o.o. przekaza ł a Prezesowi UOKiK nie jest list ą kompletn ą . W zwi ą zku z tym nale ż y uzna ć , ż e strona post ę powania nie skontaktowa ł a si ę ze wszystkimi dystrybutorami roweru dzieci ę cego 16” Diana i nie podj ęł a dzia ł a ń w celu wyeliminowania zagro ż e ń stwarzanych przez rowery znajduj ą ce si ę w ich posiadaniu. . Zastosowany przez Prezesa UOKiK ś rodek okre ś lony w art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów jest adekwatny do zagro ż enia stwarzanego przez produkt b ę d ą cy przedmiotem post ę powania. W przypadku gdy dystrybutorzy nie posiadaj ą ju ż produktów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania, a tym samym nie jest mo ż liwe wyposa ż enie znajduj ą cych si ę na rynku rowerów dzieci ę cych 16” Diana w drugi uk ł ad hamulcowy, zmniejszenie ró ż nicy pomi ę dzy górn ą powierzchni ą chwytów kierownicy 6 a górn ą powierzchni ą siod ł a oraz do łą czenie do instrukcji wykazu normalnych cz ęś ci zapasowych, strona post ę powania mo ż e przedstawi ć ich pisemne o ś wiadczenie o nieposiadaniu w sprzeda ż y tych produktów. Równie ż w przypadku gdy posiadane przez dystrybutorów rowery dzieci ę ce 16” Diana spe ł niaj ą wszystkie wymagania bezpiecze ń stwa, strona powinna przedstawi ć Prezesowi UOKiK potwierdzaj ą ce to pisemne o ś wiadczenia tych przedsi ę biorców. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes UOKiK orzek ł jak w sentencji. Niniejsza decyzja, zgodnie z art. 25 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, stanowi podstaw ę wpisu do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru produktów niebezpiecznych. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegó ł owego sposobu prowadzenia rejestru produktów niebezpiecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 87, poz. 814), w przypadku decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, Prezes UOKiK dokonuje wpisu do rejestru z urz ę du po up ł ywie terminu, od kiedy decyzja sta ł a si ę ostateczna. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu post ę powania administracyjnego od niniejszej decyzji stronie nie s ł u ż y odwo ł anie, jednak ż e strona niezadowolona z niniejszej decyzji mo ż e, w terminie 14 dni od dnia jej dor ę czenia, zwróci ć si ę do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Urszula Sza ł kowska Otrzymuje: Arkus & Romet Group sp. z o.o. Podgrodzie 21A 39 – 200 D ę bica 7